Difference between revisions 4282548 and 4282555 on kawiki

'''ჰუსეიტიგრან მელიკქოვის სახლი''' ( აზერ. Hüsey[[აზერბაიჯანული ენა|აზერბ]]. Tiqran Məlikovun evi  ) — ისტორიული სასახლე, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ისლამი საფარლისა და ჰაზი ასლანოვის ქუჩების გადაკვეთაზე. [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] დედაქალაქ [[ბაქო|ბაქოში]]. აღნიშნული სასახლე აშენდა [[1895-]]-[[1897]] წლებში ჰუსეიტიგრან მელიკოვის დაკვეთბრძანებით, რომელიც აზერბაიჯანული ნავთობის მწარმოებელი იყო. ინვესტიცია თანაბრად განხორციელდა სამ მელიკოვ ძმას: ჰუსეინს, მელიქ ჰუსეინს და მუთალიმს შორისსომეხი მრეწველის, ამბარსუმ მელიკოვის შვილი იყო. ეს არის პირველი შენობა, რომელიც აშენდა [[გოთიკურ სტილში ბაქოში, [1] [2] ასევე პირველი პროექტი, რომელიც შეკვეთილია პოლონელი არქიტექტორის ჯოზეფ გოსლავსკის მიერ [3]ური სტილი|გოთურ სტილში]] [[ბაქო|ბაქოში]] <ref name="Fətullayev15">{{Harvnb|Fətullayev|2013|p=15}}</ref><ref name="Ensiklopediya201">{{Harvnb|Bakının memarlıq ensiklopediyası|2013|p=201}}</ref>, ისევე როგორც პოლონელი არქიტექტორის ჯოზეფ გოსლავსკის პირველი პროექტი პირადი დაკვეთით <ref>{{cite web|last=Фатуллаев-Фигаров|first=Шамиль|title=Юзеф Гославский (1865 -1904)|url=http://www.polonia-baku.org/ru/goslawski.phtml|website=polonia-baku.org|accessdate=25 January 2018}}</ref>.

==ისტორია==
[[1813]] წელს, გარე ქალაქის დაარსებისას, ტერიტორიას მიენიჭა სკვერის არქიტექტურული სახე, რომელიც დღემდეა შემონახული. სასახლე აშენდა ისლამი საფარლისა და ჰაზი ასლანოვის ქუჩების გადაკვეთაზე. მელიქოვის სასახლე იყო პირველი შენობა, რომელიც გოთიკურ სტილში აშენდა ბაქოში. სასახლის მშენებლობის დროს ადოლფ ეიხლერი ამზადებდა გოთური სტილის ეკლესიის გეგმას [[28 მაისის ქუჩა|28 მაისის ქუჩაზე]].

==არქიტექტურა==
[[ფაილი:Yaşayış binası, İslam Səfərli küç. 19 fasad detalı.jpg|მინი]]

საცხოვრებელი კორპუსის სირთულის თვალსაზრისით, პროექტის ინდივიდუალური ფორმა ყალიბდება ბაქოს კლასიკური სტილის კონტექსტში. ჰუსეიტიგრან მელიკქოვის სახლის ფასადები ქვებითაა დაფარული. სასახლე სავსეა ფანჯრებით, რაც ხელს უწყობს მისი ინტერიერის სრულად განათებას. სამხრეთით და აღმოსავლეთით მდებარე ოთახები და კიბე ნათლად არის განათებული სახურავის ლამპრით <ref name="Ensiklopediya200">{{Harvnb|Bakının memarlıq ensiklopediyası|2013|p=200}}</ref> . 

პროფილური თაღები გამოიყენეს შენობის ორ ზედა სართულზე. მესამე სართულზე კი აივანი იხსნება მეორე სართულზე დაფიქსირებულ ფანჯარაზე. ბარის ფანჯრები შეიცავს ორ მთავარ და ორ დამატებით ფანჯარს. საცხოვრებელი ქონების ყველაზე ვიწრო ნაწილი მდებარეობს აღმოსავლეთით. შამილ ფატულაევი აღნიშნავს, რომ გოსლავსკიმ ფასადები შექმნა ფლორენციაში <ref name="Fətullayev16">{{Harvnb|Fətullayev|2013|p=16}}</ref> მდებარე სასახლეების გავლენით, მან იტალიური სტილით შექმნა ჰუსეიტიგრან მელიკქოვის სახლი.

არქიტექტორმა განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია ფასადის არქიტექტურულ მახასიათებლებს, გოთური სტილის თავისუფალ და ფართო გამოყენებას. ორივე ფასადი განვითარებულია ერთიანი არქიტექტურული სტილით, მკაფიოდ განსაზღვრული კომპოზიციით. 

საცხოვრებლის ვიწრო ნაწილი აღმოჩნდა აღმოსავლეთისკენ და ფასადი გახდა ვერტიკალური კოშკის ფორმის პოზიცია დომინანტი ისრით, ბრწყინვალე თაღით, მეორე სართულზე სქელი კარნიზებით, ხოლო მესამე სართულზე ღია აივნით. ხისტი ჰერალდიკური ორნამენტით რომელიც სახურავზე დგას.

აივნების კონტურები, კონსტრუქციული ქვის დეტალები, მესამე სართულის თაღების ქვეშ მოთავსებული გოთური პილასტრები ადასტურებენ არქიტექტურის როლს იმ დროს ბაქოს განვითარებაში.

ფართო და ბრწყინვალე სამხრეთის ფასადი წარმოადგენს აღმოსავლეთის ფასადის გაგრძელებას მისი გვერდითი აღმართებით, იატაკქვეშა მონაკვეთებით და თაღების მდიდარი ჰარმონიით. სამხრეთის ფასადის კომპოზიციური იდეა შორიდან მოგაგონებთ ფლორენციული სასახლეებს.

==ლიტერატურა==
* {{cite book|last=Fətullayev-Fiqarov|first=Şamil|title=Bakının memarlıq ensiklopediyası|date=2013|publisher=Şərq-Qərb, Azərbaycan Respubliksı Memarlar İttifaqı|location=Bakı|page=528}}
* {{cite book|last=Fətullayev-Fiqarov|first=Şamil|title=İ.V.Qoslavski - Qafqazlı Rastrelli|date=2013|publisher=Şərq-Qərb, Azərbaycan Respubliksı Memarlar İttifaqı|location=Bakı|page=37}}
* {{cite book|last=Fətullayev-Fiqarov|first=Şamil|title=Bakı memarları XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində|date=2013|publisher=Şərq-Qərb, Azərbaycan Respubliksı Memarlar 

==რესურსები ინტერნეტში==
* [https://www.triposo.com/poi/T__7bb1a5ea6eb4/ ტიგრან მელიქოვის სახლი]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}

==სქოლიო==
{{სქოლიო}}

[[კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები]]
[[კატეგორია: ბაქოს არქიტექტურა]]