Difference between revisions 4371688 and 4390597 on kawiki

< previous diff
საქართველოს მმართველთა სია
აქ ჩამოთვლილია [[საქართველო|საქართველოს]] მმართველები.
===[[ქართველთა ეთნარქები]]===
* '''[[ნოე]]''' – [[ბიბლია|ბიბლიის]] [[წიგნი დაბადებისა]]. თავი მეათე: [[მუხლი (ლიტერატურა)|მუხლი]] 1. ეს არის [[ნოე]]ს ძეთა მოდგმა — [[სემი]]ს, [[ქამი]]სა და [[იაფეთი]]სა. შეეძინათ მათ შვილები წარღვნის შემდეგ.
(contracted; show full)
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[https://wikisource.org/wiki/საქართველოს_ძველი_ისტორია საქართველოს ძველი ისტორია]'''</center>
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "55%" style=background:#efdead;| ქრონიკები
|-----
|[[ფაილი:Thargamosids.JPG|380px|thumb|center|
<small>'''[[თარგამოსი]] და მისი ძენი'''.<br />ფიგურების განლაგება მარცხნიდან მარჯვნივ: [[მოვაკანოსი]], [[ბარდოსი]], [[ქართლოსი]], [[ჰაოსი]], [[თარგამოსი]], [[ლეკოსი]], [[ჰეროსი]], [[კავკასოსი]], [[ეგროსი]].]]
| <small> <center><br />'''ნათესავთ აღწერისა და წილთათჳს'''<br /><center>ქართლოს იყო ნოეს ძის იაფეთისგან, რამეთუ იაფეთ ჰშვა ავანან, ავანან ჰშვა თარში, თარშმა ჰშვა თარგამოს, თარგამოს ჰშვა რვანი გმირნი ესე: ჰაოს, ქართლოს, ბარდოს, მოვაკანოს, ლეკანოს, ჰეროს, კავკასოს და ეგროს. არამედ ოდეს განიყვნენ ძენი ნოესნი, დასაბამითგან 1758, ქართულსა 221, მაშინ თარგამოსს წილად ჰხვდა ქვეყანა ესე სამზღვრული: აღმოსავალით ზღვა გურგანისა, დასავალით ზღვა პონტიისა, სამხრით მთა ორეთისა ანუ ქურთისა, ჩრდილოთ მთა კავკასისა, და ჰმორჩილებდენ [[ნებროთი|ნებროთს]]. ხოლო შემდგომად განუყო რა თარგამოს წილი თვისი ქვეყანა ძეთა თვისთა და მისცა ხვედრნი მათნი, ამათ რვათა ძმათა არღარა ინებეს მორჩილება ნებროთისა თვისისა გმირობისათვის (რამეთუ იყვნენ ფრიად გმირნი); მსმენელი ნებროთ განწყრა, მოუხდა და ჰბრძოდენ მრავალ დღე; არამედ შემდგომად მოიკლა ნებროთ ჰაოსისგან ისრითა მთასა ზედა არარატსა დასაბამითგან 1829, ქართულსა 292 და განთავისუფლდენ მონებისაგან. ხოლო პირველვე განთავისუფლებისა თარგამოს განუყო რა ძეთა თვისთა, ესენი არიან წილნი მათ რვათა ძმათანი ქვეყანანი და საზღვარნი ხვედრთა მათთანი.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
| <small> <center><br />'''ჰაოსის წილისათჳს'''<br />ჰაოსსა მისცა აღმოსავლით საზღვარი ზღვა კასპიისა, სამხრით მთა ორეთისა, ჩრდილოთ მთა, რომელი წარმოივლის პონტოს ზღვისაგან და გამოვლის ბასიანის კარს და მოვალს ბარდა არაზამდე, და დასავლით ზღვა პონტოსი. ხოლო სხვა ხვედრი თვისი ესე: აღმოსავლით ზღვა კასპიისა, სამხრით არაზი და მთა წინა ხსენებული, რომელსა მოსდის მდინარენი ამიერ მომრთველნი მტკვრისანი და პონტიის ზღვისანი, და ამიერ რახსისანი, ჩრდილოთ მთა დიდი კავკასისა, სამხრით ჩრდილოთ კერძი და დასავლით ზღვა პონტიისა, და ორთა ამათ მთათა რომელნი მდინარენი გამოსდიან და მიერთვიან ზღვათა ამათ, განუყო შვიდთა ძეთა თვისთა.
|-----
| <small> <center><br />'''ქართლოსის წილისათჳს'''<br />ხოლო საზღვარი ქართლოსისა არს: აღმოსავალით ბერდუჯის მდინარის მცირე მთა და გამართებით ხუნანისა ვიდრე გულგულა ტყე-ტბადმდე მიდგმით კავკასიისა, სამხრით მთა წინა-ხსენებული, რომელი განვლის არაზიდამ პონტიის ზღვადმდე და გამომდინარენი მდინარენი ეთვიან მტკვარსა და შავ ზღვასა, და ჩრდილოთ მთა კავკასი და მთა ღადოსი ვიდრე ზღვადმდე სპერისა, და დასავლით მთა მცირე-ლიხი და მთა, რომელი განვლის ტაოსა და კლარჯეთს შორის და მივალს ზღვადმდე, და იგივე ზღვა პონტიისა, და ამათ შორის ქვეყანა არს წილი ქართლოსისა.
|-----
| <small> <center><br />'''ბარდოსის წილისათჳს'''<br />ბარდოსის წილი არს: აღმოსავალით მდინარე რახსი, სამხრით მთა წინათივე, რომელსა მოსდიან მდინარენი და ერთვიან მტკვარსა, დასავლით ბერდუჯის მდინარის მცირე მთა და ჩრდილოთ მდინარე მტკვარი.
|-----
| <small> <center><br />'''მოვაკანოს წილისათჳს'''<br />ხოლო ნაწილი მოვაკანისა არს: აღმოსავალით ზღვა გურგანისა, სამხრით მტკვარი, ჩრდილოთ მთა კავკასი და დასავლით მცირე და დიდი ალაზნის შესართავიდამ ვიდრე მტკვრამდე და გამართებით კავკასამდე.
|-----
| <small> <center><br />'''ჰეროსის წილისათჳს'''<br />ხოლო ნაწილი ჰეროსისა არს: სამხრით საზღვარი მოვაკანისა, დასავლით მტკვარი, აღმოსავალით კავკასი და ჩრდილოთ ხუნანიდამ განვლილი გულგულა ტყე-ტბა კავკასამდე.
|-----
| <small> <center><br />'''ეგროსის წილისათჳს'''<br />ხოლო ეგროსის წილი არს: აღმოსავალით მთა მცირე ლიხისა, სამხრით მთა ღადოსი, ჩრდილოთ კავკასი, დასავლით შავი ზღვა ანუ პონტიისა.
|-----
| <small> <center><br />'''ლეკანის წილისათჳს'''<br />ხოლო ლეკანის წილი არს: აღმოსავალით ზღვა კასპიისა, სამხრით და დასავლით მთა კავკასი და საზღვარი კავკასოსი, ჩრდილოთ მდინარე დიდი ხაზარეთისა.
|-----
| <small> <center><br />'''კავკასოს წილისათჳს'''<br />ხოლო კავკასოსის წილი არს: კავკასიის მთის ჩრდილოთ კერძი, ლეკანის საზღვრიდამ ვიდრე ზღვადმდე პონტიისა ანუ შავისა.
|-----
| <small> <center><br />'''შენობისა და კუალად განყოფისათჳს'''<br />ხოლო ოდეს მოიწივნენ შვიდნი ესე ძმანი თვის-თვისთა ხვედრთა ქვეყანათა, იწყეს შენობად; არამედ ქართლოს უხუცესი და მთავარი მათი მოვიდა, სადა ერთვის მტკვარსა არაგვი და ამის დასავლით, სადაცა ერთვის მცირე მდინარე მტკვარსავე სამხრიდამ, მის მდინარის ორსა მთასა შორის აღაშენა ქალაქი და უწოდა სახელი თვისი ქალაქსა მას ქართლოს (რომლისა გამო ეწოდა ქვეყანასა ამას ქართლი), და დაიპყრა ქვეყანა ბერდუჯით ტყე-ტყიდამ ზღვადმდე ს(contracted; show full)), რამეთუ ხაზარეთის მდინარე არს დონის წყალი და ხაზარეთი დონის წყლიდამ დნესტრამდე შავი ზღვის პირი ლიტოვამდე და რუსეთამდე: და წარმოვიდენ თვის-თვისად დასაბამითგან 2302, ქართულსა 233. შემდგომად ამისა ქმნეს ხაზართა მეფე და შეკრბნენ მის ქვეშე და გამოვლეს გზა დარუბანდისა. ამათ ვერ წინა აღუდგენ თარგამოსიანნი, შემოვიდენ, მოსრნეს და მოსტყვენეს თარგამოსიანნი დასაბამით 2310, ქართულსა 241, და ისწავეს გზა დარუბანდისა და არაგვისა, და განამრავლეს შემოსვლა თარგამოსიანთა ზედა და იყვნეს მოხარკედ მათდა ჟამ რაოდენმე.
|-----
| 
<small> <center><br />'''სპარსთა მეფე აფრიდონ'''<br />კვალად ამისა შემდგომად განძლიერდენ სპარსნი და წარმოგზავნა სპარსთა მეფემან აფრიდონ ერისთავი თვისი არდამ. ამან შეკრა გზა ზღვისა და უწოდა დარუბანდი, ესე იგი „დახშა კარი“. ამანვე იწყო მცხეთას ქვითკირი დასაბამით 2342, ქართულსა 273, და დაიპყრა ამან არდამ შვიდნივე ესე ნათესავნი; არამედ შემდგომად, ოდეს განიყვნენ ძენი სპარსთა მეფისა აფრიდონისანი და დაიწყეს ხდომა ურთიერთთა, მაშინ შეიზრახნენ შვიდნივე ესე ნათესავნი და მოსწყვიდნეს ერისთავნი სპარსთანი და დაემორჩილნენ მცხეთელ მამასახლისსა; არამედ ეგრის წყალს იქითნი მიერთნენ ბერძენთა; ხოლო მათ მიერ იცეს ძალი სპარსთა ზედა და არღარა ერჩდენ მცხეთელ მამასახლისსა; ეგრეთვე რანი და მოვაკანი დაშთა სპარსთა და ნეშტნი მცხეთელ მამასახლისსა მორჩილებასა შინა. 
|-----
| <small> <center><br />'''ქექეოს მეფე სპარსთა'''<br />ხოლო შემდგომად განძლიერდენ სპარსნი და მოვიდა ქექეოს მეფე სპარსთა ლეკეთს და ვერ შევიდა, რამეთუ ბრმა ჰყო ლეკმან ვინმე. ამან კვალად მოხარკე ჰყო ქართლი და წარვიდა დასაბამით 2434, ქართულსა 365.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
|[[ფაილი:Cosimo Rosselli Attraversamento del Mar Rosso.jpg|350px|thumb|center|'''[[ებრაელები|ისრაილთა]] [[გამოსვლა]] [[წითელი ზღვა|ზღჳსა]].''']]
| <small> <center><br />'''ისრაილთა გამოსვლა ზღჳსა'''<br />ამისა შემდგომად მოვიდა ამბავი, ვითარ ისრაილთა განვლეს ზღვა დასაბამით 2454, ქართულსა 385 და აქეს ყოველთა წარმართთა ღმერთი ისრაილთა. ამისა შემდგომად უცილო იქმნენ სპარსნი და იცეს ჟამი ქართველთა და განდგნენ, და ჰმორჩილებდენ მცხეთელ მამასახლისსა.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
| <small> <center><br />'''ფარემუზ მეფე სპარსთა'''<br />მცნობმან სპარსთა მეფემან ფარშოტ წარმოგზავნა ძე თვისი თარგამოსიანთა ზედა; არამედ შეკრბნენ ესენიცა და მიეგებნენ ადრაბაგანს; მუნ ეწყვნენ და აოტნეს სპარსნი და მოსრნეს ურიცხვნი დასაბამით 2482, ქართულსა 413, და მოვიდენ გამარჯვებულნი თვისად.
|-----
| <small> <center><br />'''ქაიხოსრო მეფე სპარსთა'''<br />შემდგომად კვალად წარმოგზავნა ძე თვისი სპარსთა მეფემან ხოსრომ; შემოვიდენ და შემუსრნეს ციხე-ქალაქნი და მოსტყვენეს, მოხარკე ჰყვეს და წარვიდენ დასაბამით 2490, ქართულსა 421. კვალად უცალო იქმნენ სპარსნი თურქთაგან და განთავისუფლდენ ქართველნი დასაბამით 2525, ქართულსა 456 მოხარკეობისაგან სპარსთასა და ერჩდენ მცხეთელ მამასახლისსა მრავალ წელ.
ხოლო ამათ ჟამთა შინა შემოვიდნენ თურქნი სახლნი ვითარ ორიათას რვა ასი, ლტოლვილნი სპარსთაგან, და უჩინა მცხეთელ მამასახლისმან ადგილნი და დასხნა იგინი; რამეთუ ამათ დროთავე შინა ვინცა ვინ მოვიდიან — ასურნი, ბერძენნი, ხაზარნი, ყოველთა ემეგობრებოდიან ქართველნი შიშისათვის სპარსთა და შეიწყნარიან თვისთა ქვეყანათა და ამაგრებდიან ციხე-ქალაქთა მოლოდინისათვის სპარსთასა.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
|[[ფაილი:Nebukadnessar II.jpg|200px|thumb|center|'''[[ნაბუქოდონოსორ II]]''']]
| <small> <center><br />'''ნაბუქოდორნოსორ მეფე სპარსთა'''<br />შემდგომად კვალად მოვიდნენ ლტოლვილნი ურიანი ნაბუქოდონოსორისაგან დასაბამით 3363, ქართულსა 230, დასხნა იგინიცა მცხეთელ მამასახლისმან ხერკს, არაგვის ჩრდილოდ კერძოდ. გარნა ამად დროდმდე იყო ენა სომხური საქართველოსა შინა და ესოდენთა ნათესავთაგან იწყეს ენისა ქართულისა თქმად და აქვნდათ სჯულიცა უბოროტესი ყოველთა, რამეთუ არა იცოდენ ნათესაობა, არცა ცოლ-ქმრობა, ყოველსა სულიერსა ჰსჭამდენ შეგინებულისადმდე, მკვდარსა კაცსა სჭამდენ.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
| <small> <center><br />'''გოსტასაბ მეფე სპარსთა'''<br />არამედ შემდგომად კვალად მოცალე იქმნენ სპარსნი და გვასტასაბ მეფემან წარმოავლინა ძე თვისი სპანდიერ რვალი (სპანდიტისი მარიამ დედოფლის ვარიანტით) და მოვიდა არდაბაგანს; ამას შეუშინდნენ ქართველნი და განამაგრებდენ ციხე-ქალაქებთა, რამეთუ არა ძალედვათ წინააღმდეგობა; არამედ ეწია ამბავი ძესა სპარსთა მეფისასა სპანდიერს და გარე-უკუიქცა სპარსეთადვე დასაბამით 3407, ბერძულსა 4966, ქართულსა 274 და დაშთნენ მშვიდობით ქართველნი. არამედ შემდგომად კვალად განძლიერდენ სპარსნი და სპარსთა მეფემან ბაამან ბერძენნი და რომნი მოხარკე ჰყვნა და ყოველნი ნათესავნიცა ესე თვისად მოხარკე ჰყო დასაბამით 3419, ქართულსა 286. არამედ ესოდენთა ნათესავთაგან იზრახებოდა საქართველოსა შინა ექვსნი ენანი — სომხური, ქართული, ხაზარული, ასურული, ბერძული, ებრაული და უბნობდიან მამანი და დედანი ყოველნი.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
|[[ფაილი:Alexander the Great-Ny Carlsberg Glyptotek.jpg|200px|thumb|center|'''[[ალექსანდრე მაკედონელი]]''']]
| <small> <center><br />'''ალექსანდრე მაკედონელი'''<br />ხოლო ოდესაც გამოჩნდა ალექსანდრე ბერძენი მაკედონელი და დაიპყრა დასავლეთი, შემდგომად დაიპყრა ეგვიპტე და შემოვიდა აღმოსავლეთს, ჰსძლო სპარსთა და მეფესა მათსა. მერმე მოვიდა ქართლს დასაბამითგან 3623, ქართულსა 490, და იხილა ნათესავი ესე უუბოროტეს ყოველთა წარმართთა. ხოლო ამან ალექსანდრემ მოსწყვიდნა ყოველნი ნათესავნი შერეულნი, თვინიერ ქართლოსიანთა და ურიათა, და დაიპყრა საქართველო და დაუტევნა ლაშქარნი ასი ათასნი, და მათ ზედა მთავარი აზონ ძე იარედისა მაკედონელი; არამედ მოსპო ჭამაცა მკვდართა და სჯულად დაუდვა დამბადებელისა ერთისა ღვთისა თაყვანისცემა და მზისა და მთოვარისა და ვარსკვლავთა პატივი და თვით წარვიდა. ხოლო ესე აზონ იყო კაცი მოსისხლე და მეშურნე, და უკეთუ ვინ კეთილ-ჰასაკოვან გამოსჩნდის საქართველოსანი, მოაკუდინებდა და თვისთა ლაშქართაცა ეგრეთ უყოფდა. ამით იყო ჭირი დიდი საქართველოსა შინა აზონის გამო. ხოლო ოდეს მოკვდა ალექსანდრე მაკედონელი და განიყვეს მთავართა მისთა ქვეყანანი ესე, დაუტევა აზონ სჯული ალექსანდრესი და ჰქმნა კერპნი დიდნი — გაცი ოქროსა და გაიმ ვეცხლისა და მსახურებდა მეფესა მცირისა აზიისასა. ამის აზონის დროს იწყეს ქართველთა შვილთა თვისთა კერპთა შეწირვად და არა აყენებდა აზონ, ვინათგან თვითცა ჰკლვიდა.
|-----
|[[ფაილი:Pharnavaz I relief.jpg|200px|thumb|center|'''[[ფარნავაზ I]]''']]
|<small> <center><br />'''ამბავი ფარნავაზისა'''<br />ჟამთა ამათ შინა იყო ჭაბუკი სახელით ფარნავაზ ნათესავით ქართლოსიანი და ბიძა ფარნავაზისა სახელით სამარა მოსვლასა შინა ალექსანდრე მაკედონელისასა მცხეთას მამასახლისობდა. ხოლო მოიკლა სამარა და მამა ფარნავაზისა და ძმა სამარასი ალექსანდრესაგან, და ესე ფარნავაზ სამის წლისა წარეტაცა დედასა თვისსა (რომელი იყო ნათესავით სპარსი) კავკასიად და მუნ აღეზარდა, და შემდგომად კვალად მოსრულიყო მცხეთადვე. ესე ფარნავაზ იყო მხნე, ახოვანი და(contracted; show full)აზ; ამათ შეკრიბნეს ოსნი და ლეკნი (რამეთუ სიბოროტისათვის აზონისა სძულობდნენ იგინიცა და არა ენებათ მიცემა ხარკთა). შეკრებულნი ესე ყოველნი წარმოემართნენ აზონსა ზედა. ესე რა ჰსცნა აზონ, შეკრბა ესეცა სპითა წყობად მათდა, არამედ განევლტნენ აზონს რომნიცა იგი ათასნი მხედარნი და მიერთვნენ ფარნავაზს. ამისი მხილველი აზონ შეშინდა სპათაგანცა თვისთა, წარვიდა და განამაგრა კლარჯეთი.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
|
<small> <center><br />'''მეფე ფარნავაზ 65 წელი მეფა'''<br />ხოლო დაიპყრა ყოველი ქვეყანა საქართველოჲსა ფარნავაზ დასაბამითგან 3647, ქართულსა 514, ბერძულსა 5206, შემოვიდა მცხეთას, იქმნა მეფედ და დაემორჩილნენ ყოველნი საქართველოსანი; არამედ წარავლინა დესპანი წინაშე ასურეთის მეფისა და აღუთქუა მორჩილება, რათა შეეწიოს აზონსა ზედა. ხოლო მან წარმოსცა გჳრგჳნი სამეფო და უწოდა ძედ და მოუწერა ერისთავთა სომხითისათა, რათა შეეწეოდენ ფარნავაზს აზონსა ზედა, და შემდგომად ორისა წლისა მოირთო ძალი აზონ ბერძენთაგან და წარმოემართა ბრძოლად; მაშინ ფარნავაზ დაიპყრა კლარჯეთიცა, მუნით შევიდა და მოსტყვენა საზღვარი საბერძნეთისა ანძიმორი და ეკლეცი და დაირთო საუნჯე და ქონება აზონისა და გარდაემატა სიმდიდრითა. ფარნავაზ მოქცეული შემოვიდა მცხეთას და განაგო სამეფო თვისი; მოიყვანა ქალი ძურძუკით და შეირთო ცოლად და ჰქმნა საქართველო ცხრა საერისთვოდ.
|-----
|}

{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
|[[ფაილი:Iberia-ka.svg|thumb|350px|center|'''[[იბერიის სამეფო]]''']]
|<small> <center><br />'''საერისთოთათჳს'''<br />პირველს ქუჯის მისცა ქვეყანა რიონის დასავლეთი ზღვამდე და ეგრისის წყლამდე სვანეთით და დაჲ თვისი ცოლად; ხოლო ეგრისს იქითთა არა ინებეს განდგომა ბერძენთა, და კვალად მეორე დაჲ მისცა ოვსთა მეფესა ცოლად. მეორე ერისთავი დასვა მარგვეთისა შორაპანს და მისცა მცირე ლიხიდამ ვიდრე ზღვადმდე ღადოს მთისა და რიონს შუათი. მესამე დასვა კახეთს, კუხეთს და ჰერეთს. მეოთხე დასვა ხუნანს და მისცა ბერდუჯსა და მტკვარსშუა ტფილისამდე გარდაბანითურთ. მეხუ(contracted; show full)
!width = "57%" style=background:#efdead;| ქრონიკები            
|-----                                                        
|[[ფაილი:Lotto Capoferri Magnum Chaos.jpg|thumb|180px|center|«Magnum Chaos», ხის ნაკეთობა შექმნილი ჯიოვან ფრანჩესკო კაპოფერის მიერ, დაცული [[ბერგამო]]ში, სანტა-მარია-მაჯორეს ბაზილიკაში, ეფუძნება ლორენცო ლოტოს დიზაინს.]]
|'''[[ქაოსი]]''' ({{lang-grc|χάος}}) 
|
<small>[[ძვ. წ. 1788|ძვ. წ. 1788 წელი]] — [[ქაოსი]] ბადებს [[გეა]]ს.
|<small>«უზარმაზარი სიცარიელე», «უფსკრული», «წყვდიადი» – {{lang-grc|χαίνω}}, ნიშნავს «გახსნას», «ფართოდ გაღებულს». პირველად აღწერილი [[ჰესიოდე]]ს «თეოგონიაში» ([[ძვ. წ. 700]]) – მსოფლიოს თავდაპირველი მდგომარეობის პერსონიფიკაცია მოწესრიგებული სამყაროს გაჩენამდე. უწინარესად იშვა ქაოსი. შემდეგ გაჩნდნენ მკერდგანიერი [[გეა]] ([[დედამიწა]]), მარად მტკიცე საყრდენი ყველა უკვდავის, რომელთაც დათოვლილი ოლომპოსის მწვერვალზე დაუვანიათ, ფართოგზებიანი მიწის წიაღში ჩაძირული პირქუში [[ტარტაროსი]] (უფსკრული) და [[ეროსი (მითოლოგია)|ეროსი]] ([[სიყვარული]]), ვინც ულამაზესია ღმერთთა შორის, ღონისმიმხდელი და ყველა ცისიერისა თუ მიწიერის გონებას და გონივრულ ნებას გულს უმორჩილებს.

ქაოსისგან იშვა [[ერებუსი|ერებოსი]] (წყვდიადი) და [[ნიქსი]] ([[ღამე]] წკვარამი). [[ნიქსი]] ტრფობით შეერთო [[ერებუსი|ერებოსს]] და დაბადა ეთერი (მიწისზედა ჰაერის ნათელი სივრცე) და ჰემერა (დღე). <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/4/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 4]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Feuerbach Gaea.jpg|thumb|180px|center|[[გეა]], ანსელმ ფონ ფეიერბახის მიერ [[1875|1875 წელს]] შესრულებული ჭერის მხატვრობა, ვენის სახვითი ხელოვნების აკადემია.]]
|''' [[გეა]]''' ({{lang-grc|Γῆ, Γᾶ, Γαῖα}} — «[[დედამიწა]]».) 
|<small>[[ძვ. წ. 1770|ძვ. წ. 1770 წელი]] — [[გეა]] ბადებს [[ურანოსი|ურანოსს]].
|<small>ხოლო მიწამ თავდაპირველად შვა ვარსკვლავიანი [[ცა]] ([[ურანოსი]]), თავისივე ტოლი, რათა ყოველი მხრიდან დაეფარა ცას იგი და ნეტარ ღმერთთა მარად მტკიცე სამკვიდროდ ქმნილიყო. მანვე შვა აგრეთვე მაღალი მთები, თვალწარმტაცი სამყოფელი ქალღმერთ ნიმფათა, რომელნიც მაღნარით დაფარულ მთებში ბინადრობენ. შემდეგ მიწამ, ისე, რომ ნანატრი სიყვარულით არავის შერთვია, დაბადა უნაყოფო, ბობოქარი ზღვა [[პონტოსი]]. მერე ცასთან გაიყო სარეცელი და დაბადა ღრმამორევებიანი ოკეანოსი, კოიოსი, კრეოსი, ჰიპერიონი, იაპეტოსი, თეა, რეა, თემისი, მნემოსინ(contracted; show full)ამისად ზაფხული და ზამთარი). მათ წინ კი ზის დედამიწის ქალღმერთი ტელუსი/ ტერა ([[გეა]]ს რომაული ასლი) თავის ოთხ შვილთან ერთად, რომლებიც შესაძლოა წარმოადგენენ ოთხ სეზონს.]]<br />[[ფაილი:The Mutiliation of Uranus by Saturn.jpg|thumb|180px|center|[[ურანოსი]]ს კასტრირება [[კრონოსი]]ს (სატურნი) მიერ: [[ჯორჯო ვაზარი]]ს და ქრისტოფანო ჯერარდის ფრესკა, [[1560|1560 წელი]] ([[კოზიმო I მედიჩი]]ს დარბაზი, პალაცო ვეკიო, ფლორენცია).]]
|'''[[ურანოსი]]''' ({{lang-grc|Οὐρανός}} — «ზეცა».)
|
<small>[[ძვ. წ. 1750|ძვ. წ. 1750 წელი]] — [[ურანოსი]] ეუფლება [[გეა]]ს. იბადებიან — [[კიკლოპები]], [[ჰეკატონხეირები]] და [[ტიტანები]]<br />(სამარხების შახტა [[მიკენი|მიკენში]], აშენებული [[ძვ. წ. 1740|ძვ. წ. 1740-სა]] და [[ძვ. წ. 1450|1450 წელს]] შორის).

[[ძვ. წ. 1710|ძვ. წ. 1710 წელი]] — "საფრიდან მარცხენა ხელი გაიწვდინა ძემ ([[კრონოსი|კრონოსმა]] (სატურნი)), მარჯვენაში ვეება ნამგალი ეჭირა, გრძელი, კბილბასრი, უმალ მოჰკვეთა მამას ([[ურანოსი|ურანოსს]]) ასონი და ზურგსუკან შორს მოისროლა". <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/5/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 5]</ref>
|<small>კიდევ სამი, წარმოუდგენლად დიდი, მხნე და გულზვიადი ძე შეეძინათ მიწას და ზეცას – კოტოსი, ბრიარეოსი და გიგესი [[ჰეკატონხეირები]] ({{lang-grc|Εκατόγχειρες}}, სიტყვასიტყვით: ἑκατόν, «ასი» და χείρ, «ხელი». [[ლათინური ენა|ლათინურად]] Centimani «ასხელიანი»), რომელთა სახელებსაც კაცნი შიშით არ წარმოთქვამენ. თითოეულს ასი საზარელი მკლავი ჰქონდა და მხრებს შორის ორმოცდაათი თავი ამოსვლოდა მკვრივ კიდურებზე. უძლეველი იყო ამ გოლიათ არსებათა ძალა. მიწისა და ცის ნაშობთა შორის ყველაზე ზარდამცემნი იყვნენ და გაჩენისთანავე მოიძულა(contracted; show full)
|-----
|[[ფაილი:ZeugmaMuseum3.jpg|thumb|180px|center|მოზაიკა ოკეანოსის და ტეთისის გამოსახულებით, [[ზეუგმის მოზაიკის მუზეუმი]], [[გაზიანთეფი]].]]
|'''[[ოკეანოსი]]''' ({{lang-grc|Ὠκεανός}})
|
|
<small>[[ჰესიოდე]]ს მიხედვით, ოკეანე — ტიტანია, ძე [[ურანოსი]]სა (ზეცა) და [[გეა]]სი ([[დედამიწა]]), ძმა [[კრონოსი]]ს, ჰიპერიონის და [[რეა]]სი, ძმა და მეუღლე ტეთისის ({{lang-grc|Τηθύς}}). ტეთისმა ოკეანოსს უშვა ჩქერალებიანი მდინარეები: ნილოსი, ალფეოსი, ღრმამორევებიანი ერიდანოსი, სტრიმონი, მეანდროსი, ლამაზად მდინარი ისტროსი, ფასისი, რესოსი, ვერცხლისფერჩქერალებიანი აქელოოსი, ნესოსი, როდიოსი, ჰალიაკმონი, ჰეპტაპოროსი, გრენიკოსი, ესეპოსი, ღვთაებრივი სიმოისი, პენეოსი, ჰერმოსი, ნარნარად მდენი კეკოსი, დინებალაღი სანგარიოსი(contracted; show full)
|-----
|[[ფაილი:Valley of Rioni in Chkvishi Near Tabidzes' Home Museums.JPG|thumb|180px|center|[[რიონი]]ს ხეობა [[ჭყვიში (ვანის მუნიციპალიტეტი)|ჭყვიშში]], [[გალაკტიონ და ტიციან ტაბიძეების სახლ-მუზეუმი|ტაბიძეების სახლ მუზეუმის]] მახლობლად.]]
|'''[[ფაზისი|ფაზის I]]''' ({{lang-grc|Φάσις}}) <ref>[http://meufeanania.info/fazisi/ მანგლელი მიტროპოლიტი ანანია „ფაზისი“]</ref>
|
|
<small>"37. სპარსელები ცხოვრობენ და აღწევენ სამხრეთის ზღვამდე, რომელსაც უწოდებენ მეწამულს. ამათ ზემოთ ჩრდილოეთის მიმართულებით ცხოვრობენ მიდილები, მიდიელებს ზემოთ სასპეჲრები, სასპეჲრებს ზემოთ კოლხები, რომლებიც აღწევენ ჩრდილოეთის ზღვამდე, რომელსაც ერთვის მდინარე ფასისი. ეს ოთხი ტომი მოსახლეობს ზღვიდან ზღვამდე."<br />[[ჰეროდოტე]]ს "[[ისტორია]]": წიგნი - IV, მელპომენე. 
|-----
|
|'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხ]]''' ({{lang-grc|Κολχίς}})
|
|<small>"ეტრუსკები, ისევე, როგორც პელასგები კოლხეთიდან არიან გადმოსახლებულნი და კოლხეთმა დაუდო სათავე მედიტერანულ ცივილიზაციას, მის ფიზიკურ და სოციალურ ტიპს, მის მხატვრულ გემოვნებას."<br />ედმონ დემოლენი ({{lang-fr|Edmond Demolins}})

(contracted; show full)

105. კიდევ სხვა რამის თქმაც შემიძლია კოლხების შესახებ, რითაც ისინი ეგვიპტელების მსგავსნი არიან. მხოლოდ კოლხები და ეგვიპტელები ამუშავებენ სელს ერთნაირად; მთელი ცხოვრება და ენა მსგავსი აქვთ ერთმანეთის. კოლხურ სელს ელინები სარდონულს უწოდებენ, ეგვიპტიდან შემოსულს კი - ეგვიპტურს."<br />[[ჰეროდოტე]]ს "[[ისტორია]]": წიგნი - II, ევტერპე. 
|-----
|colspan="6" |
<small> ''თეა (თეია) გაუმიჯნურდა ჰიპერიონს და შვა დიადი [[მზე]] ([[ჰელიოსი]]), კაშკაშა [[მთვარე]] (სელენე) და აისი (ეოსი), რომელიც ყველა მიწიერისა და უკიდეგანო ზეცის მფლობელი უკვდავი ღმერთისთვის პირველ სინათლეს ჰფენს ქვეყნიერებას''. <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/9/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 9]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Neues Museum - Kolossalstatue des Sonnengottes Helios.jpg|thumb|180px|center|მზის ღმერთის, [[ჰელიოსი]]ს კოლოსალური ქანდაკება ([[ახალი მუზეუმი (ბერლინი)]] — {{lang-de|Neues Museum}}).]]
|'''[[ჰელიოსი]]''' ({{lang-grc|Ἥλιος}})
|
|<small>მზის ღმერთი. ჰიპერიონის ({{lang-grc|Ὑπερίων}}) და თეიას ({{lang-grc|Θεία}}) ძე. სელენეს (მბრწყინავი მთვარე) და ეოსის (განთიადი, ქართულად – აისი) ძმა. [[ოკეანიდი|ოკეანიდ]] პერსეიდას მეუღლე. [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]], პერსეს, [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს მამა. <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?query=უქარქაშო+ხმლები/ უქარქაშო ხმლები]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Bartolomeo di giovanni, gli argonauti in coclide, 1487, 03.jpg|thumb|180px|center|[[აიეტი (მითოლოგია)|მეფე აიეტი]] (ბარტოლომეო დი ჯოვანი, [[1487]]).]]
|'''[[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტი]]''' ({{lang-grc|Αἰήτης}})
|<small>[[ძვ. წ. 1246|ძვ. წ. 1246 წელი]] — 4 თვიანი მოგზაურობის შემდეგ, [[არგონავტები]] ესტუმრნენ [[ძველი კოლხეთი|კოლხეთს]] <ref>{{Cite web |url=http://www.argyrou.net/homepage/Myths2.htm#Heroic/ |title=The Heroic Age or Second Brazen Age |accessdate=2018-09-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827015456/http://www.argyrou.net/homepage/Myths2.htm#Heroic/ |archivedate=2018-08-27 }}</ref>.
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] [[მეფე]]. მზის ღმერთის, [[ჰელიოსი]]ს და [[ოკეანიდი|ოკეანიდ]] პერსეიდას ძე. პერსეს, [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს ([[მინოსი|მონოსის]] მეუღლე) ძმა. ეგიალ (ას), [[აფსირტე|აბსირტეს (აბსარ)]], [[მედეა (მითოლოგია)|მედეას (მედია)]], [[კირკე|ცირცე II-ის]] და [[ქალკიოპე|ხალკიოპეს]] მამა. კოლხეთის დედაქალაქი [[აია (მითოლოგია)|აია]] – აიეტის სახელს ატარებდა.
|-----
|[[ფაილი:Herbert James Draper, The Golden Fleece.jpg|thumb|180px|center|[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]] ბრძანებს [[აფსირტე]]ს [[არგო]]ს ბორტს მიღმა გადაგდებას ([[ოქროს საწმისი]], ჰერბერტ ჯეიმს დრეიპერი, [[1904]]).]]
|'''[[აფსირტე]]''' ({{lang-grc|Ἄψυρτος}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] მეფის, [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] ძე და თანამმართველი. [[ანტიკური ხანა|ანტიკური]] ტრადიციის მიხედვით, [[არგონავტები|არგონავტიკის]] პერიოდში [[აფსირტე]]ს სახელს უკავშირდება [[გონიოს ციხე|გონიოს ციხის]] ([[აფსაროსი]]) დაარსება.
|-----
|
|'''ეგიალ (ა)''' ({{lang-grc|Αἰγιαλεύς}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] [[მეფე]]. [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] უფროსი ძე.
|-----
|-style="background:#AABBCC;"
|
|'''პერსე''' ({{lang-grc|Πέρσης}})
|
|<small>[[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]], [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს ძმა. [[ჰეკატე|ჱეკატას]] მამა. მოახდინა ტახტის უზურპაცია. [[დიოდორე სიცილიელი|დიოდორე სიცილიელთან]], [[ჰეკატე|ჱეკატას]] მამა, მის ძმა [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტთან]] ერთად მიიჩნევა [[ჰელიოსი]]ს ძედ. მისი მოცემულობით, [[ჰეკატე|ჱეკატამ]] მოწამლა პერსე და გახდა ტავრიკის (თავრიდა, ტავრია — [[ყირიმი]]ს ძველი სახელწოდება) ({{Lang-el|Ταυρίδα}})) დედოფალი. დაქორწინდა [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტზე]] და შეეძინა ეგიალ (ა), [[აფსირტე|აბსირტე (აბსარ)]], [[მედეა (მითოლოგია)|მედეა (მედია)]], [[კირკე|ცირცე II]] და [[ქალკიოპე|ხალკიოპე]] ([[ეგევსი]]ს მეუღლე. შვა: არგ, ფრონტის, მელას და ციტიზორ (კიტიზორ)).
|-----
|[[ფაილი:Medea-Sandys.jpg|thumb|180px|center|[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]] (ენტონი ფრედერიკ ოგასტას სენდისი, [[1868]].)]]
|'''[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]]''' ({{lang-grc|Μήδεια}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] მეფის, [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] ასული. [[იასონი]]ს; შემდგომში [[ეგევსი]]ს მეუღლე. [[იასონი]]სგან შვა: მერმერ და ფერეტ; [[ეგევსი]]სგან შვა: მიდი (მედოსი).

"62. მიდიელებიც ასევე იყვნენ აღჭურვილი სალაშქროდ, რადგან ეს აღჭურვილობა მიდიურია და არა სპარსული. მიდიელებს გამგებლად ჰყადათ ტიგრანესი, აქჲმენიდი. ძველად ამათ ყველა არიებს უწოდებდა, ხოლო მას მერე, რაც არიელების ქვეყანაში მოვიდა კოლხიდელი მედეჲა ათენიდან, მათ შეიცვალეს სახელი. თვითონ მიდიელები მოგვითხრობენ ამას თავისი თავის შესახებ. კისიელები სხვაფრივ სპარსელების მსგავსად აღჭურვილი ლაშქრობენ, მხოლოდ ნაბადის ქუდების მაგივრად დოლბანდებს ატარებენ. კისიელებს განაგებდა ანაფესი, ოტანესის ძე, ჰირკანიელები სპარსელების მსგავსად იყვნენ შეიარაღებული, ხოლო წინამძღოლად ჰყავდათ მეგაპანოსი, შემდეგ ბაბილონის მეურვე."<br />[[ჰეროდოტე]]ს "ისტორია": წიგნი - VII, პოლიმნია.
|-----
|
|'''მედოსი''' ({{lang-grc|Μῆδος}})
|
|<small>[[მედეა (მითოლოგია)|მედეას]] და [[ეგევსი]]ს ძე. მოიპოვა გამარჯვებები მრავალრიცხოვანი ბარბაროსი ტომების წინააღმდეგ და დაპყრობითი ბრძოლების შედეგად შემოერთებულ ტერიტორიებს უწოდა [[მიდია]]. აბატი ბანიერის მოსაზრებით, მედოსი მიიჩნევა [[მიდია|მიდიის სამეფოს]] დამაარსებლად. დაიღუპა [[ჰინდი ენა|ჰინდებთან]] ბრძოლაში.
|-----
| colspan="5" |<small> '' ძვ. წ. VIII საუკუნის მეორე ნახევარში [[სტეპის ზონები]]დან [[ამიერკავკასია]]ში შემოიჭრნენ მომთაბარე ინდოევროპული ტომები — [[კიმერიელები]] ({{lang-el|Κιμμέριοι}}, დაკავშირებულნი ქალღმერთ კიმერისთან, [[ლათინური ენა|ლათინ.]] Cimmerii). [[ძვ. წ. VII საუკუნე|ძვ. წ. VII საუკუნეში]] დაიპყრეს მცირე აზიის ზოგიერთი რეგიონი. ჩრდილო შავიზღვისპირეთის რკინის ხანის ეგრეთ წოდებული „სკვითებამდელი“ ხალხების პირობითი სახელწოდება იყო „გიმირრუ“, ასურული ტექსტების მიხედვით. ხშირად მოიხსენიებიან ჩრდილო შავიზღვისპირეთის არქეოლოგიურ კულტურებში, მიეკუთვნებიან ადრეულ რკინის ხანის პერიოდს, შესაბამისად, ეს პერიოდი – „კიმერიული ეპოქის“ ([[ძვ. წ. XI საუკუნე|ძვ. წ. XI]]—[[ძვ. წ. VII საუკუნე|VII]] საუკუნეები) სახელს ატარებს.
|-----
| colspan="5" |<small> '' '''[[ძვ. წ. VIII საუკუნე]]''' — [[სკვითები]]ს ({{lang-el|Σκύθης, Σκύθοι}}) შედარებით საყოველთაოდ აღიარებული ისტორიული დასაბამია. სკვითების საერთო ძალები თავს იყრიან ჩრდილო შავიზღვისპირეთში, [[კიმერიელები]]ს მრავალწლიანი მმართველობის შემდეგ. [[ძვ. წ. VII საუკუნე]]ში სკვითებმა ჩრდილო შავიზღვისპირეთიდან მცირე აზიამდე შეავიწროეს [[კიმერიელები]]. ძვ. წ. VII საუკუნის 70-ან წლებში [[სკვითები]] შეიჭრნენ [[მიდია]]ში, [[სირია]]ში, [[პალესტინა]]ში და, [[ჰეროდოტე]]ს ცნობით, «(contracted; show full)!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "24%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "8%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "8%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "20%" style=background:#dfdead;| ტიტული
!width = "38%" style=background:#dfdead;| ქრონიკები
|-----
|colspan="6" |
<small> ''[[ძვ. წ. VI საუკუნე]]ში'' კოლხეთის ჩრდილო შავიზღვისპირეთში აღმოცენდა [[ძველი საბერძნეთი|ძველ ბერძნული]] [[მილეტი|მილეტური]] [[კოლონია|კოლონიები]]: [[დიოსკურია]] ({{lang-grc|Διοσκουριάς}}), [[ფაზისი]] ({{lang-grc|Φάσις}}), [[გიენოსი]] ({{lang-grc|gyēnos}}).
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] პირველი დინასტია''' (<small>''დაფუძნებელი სამეფოს უზენაესობას აღიარებდა [[სპარსეთი|სპარსეთის სამეფო]]''.)</center>
|-----
|
| '''მენერტასი'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 535]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 495]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''მეგარონი''', მენერტასის ძე
| align="center"| [[ძვ. წ. 495]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 460]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''სავლაკ I'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 460]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 420]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''ხარატა'''
| align="center"| 
| align="center"|
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''აკესი'''
| align="center"| 
| align="center"| 
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>მისი მეფობა [[მონეტა|მონეტების]] მიხედვით თარიღდება ძვ. წ. IV საუკუნის დასასრულით.
|-----
|
| '''[[ქუჯი]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 325]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 280]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ფარნავაზიანები]]'''</center>
|-----
| [[ფაილი:მეფე ფარნავაზი.jpg|100 px|center]]
| '''[[ფარნავაზ I]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 284]]<br />[[ძვ. წ. 280]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 234]] <ref name="სიმონ ყაუხჩიშვილი1995">[https://wikisource.org/wiki/„ქართლის_ცხოვრება“_სიმონ_ყაუხჩიშვილის_რედაქციით_(ტომი_I,_1955.) „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)]</ref><br />[[ძვ. წ. 234]] 
| [[იბერიის სამეფო|იბერიის მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[ფარნავაზ I]] სარგებლობს [[კოლხეთის სამეფო]]ს დინასტიასთან ნათესაური კავშირით, იმორჩილებს [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთს]] და [[ერისთავი|ერისთავად]] ([[მეფისნაცვალი|მეფისნაცვლად]]) ნიშნავს [[ქუჯი]]ს. [[იბერიის სამეფო]]ს მმართველები ასევე იღებენ [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფის]] ტიტულს.<br />[[284|ძვ. წ. 284 წელს]] [[ფარნავაზი|ფარნავაზ I-მა]] [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] [[ბერძნული დამწერლობა]] და [[ბერძნული მითოლოგია|მითოლოგია]] – [[ქართული დამწერლობა|ქართული დამწერლობით]] და [[არმაზი (ღვთაება)|არმაზის]] კულტით შეცვალა.
|-----
|
| '''[[საურმაგი|საურმაგ]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 234]]<br />[[ძვ. წ. 234]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 159]] <ref name="სიმონ ყაუხჩიშვილი1995" /><br />[[ძვ. წ. 230]]
| [[იბერიის სამეფო|იბერიის მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 230|ძვ. წ. 230 წელს]] [[იბერიის სამეფო]]ში მოხდა დიდებულების ამბოხი. შედეგად [[კოლხეთის სამეფო]]მ დამოუკიდებლობა მოიპოვა და სამეფო ხელისუფლება დაუბრუნდა ადგილობრივ დინასტიას.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] პირველი დინასტია'''</center>
|-----
| [[ფაილი:Ake of Colchis strater.JPG|100 px|center]]
| '''აკუ I''' ({{lang-el|Basileos Aku}})
| align="center"| [[ძვ. წ. 230]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 205]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''[[სავლაკი|სავლაკ II]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 205]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 190]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''[[აკა|აკუ II]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 190]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 180]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''[[აკუსილოხი]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 179]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 170]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მონარქის ხელისუფლება შესუსტდა და დანაწევრდა ადმინისტრაციულ ერთეულებად — სკეპტუხიებად. სკეპტუხიებს მართავდნენ ელინისტური პერიოდის არისტოკრატიული ფენის წარმომადგენლები, სკეპტუხის ტიტულით. ძველი ბერძნული წყაროები სკეპტუხიებს – კვერთხისპყრობელებს უწოდებს, ისინი როგორც ჩანს კოლხური ტომების მეთაურები უნდა ყოფილიყვნენ. არქეოლოგიური მასალებიდან ჩანს კოლხი მაღალი ელიტისთვის დამახასიათებელი ძველი ბერძნული ჩაცმულობა, სამკაულები, ატრიბუტიკა, სახელები და საცხოვრებლები. სკეპტუხიების მთავარი ქალაქები [[ვანი]] და [[საირხე]] შიდა პოლიტიკური და რელიგიური ცენტრები იყო. [[ძვ. წ. 110|ძვ. წ. 110 წლიდან]] – [[ძვ. წ. 65|ძვ. წ. 65 წლამდე]] [[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორმა]] [[კოლხები]]ს მიწები [[პონტოს სამეფო]]ს დაუქვემდებარა.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''მითრიდატიდები'''</center>
|-----
|
| '''[[მითრიდატე (კოლხეთი)|მითრიდატე I ფილოპატორი]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე
| align="center"| [[ძვ. წ. 85]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 81]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[გუბერნატორი]]
| <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს თანამმართველი. გუბერნატორი – ციტირებული [[ძვ. წ. 83|ძვ. წ. 83 წლით]]. მოკლული მამის მიერ.
|-----
|
| '''[[მაქარესი|მაქარეს პონტოელი]]''' ({{lang-el|Μαχάρης}}, {{lang-fa|მეომარი}}), სატრაპი. <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 81]]<br />[[ძვ. წ. 79]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]<br />[[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფისნაცვალი]]<br />ბოსფორის მეფე
| 
|-----
|
| '''[[ორქოზი]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''[[მოაფერნე]]''', სატრაპი
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფისნაცვალი]]
|
|-----
|
| '''[[ოლთაკე]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>ადგილობრივი კოლხი უფლისწული. [[კოლხები]]ს მიერ მხარდაჭერილმა დაიკავა [[კოლხეთის სამეფო]] ტახტი. [[პომპეუსი]]ს მმართველობის პერიოდში რომის ტრიუმფის დროს ფიგურირებს დამარცხებულ მეფეთა შორის.
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 65|ძვ. წ. 65 წელს]] [[პონტოს სამეფო]]მ განიცადა დამარცხებები [[რომის რესპუბლიკა]]სთან ბრძოლებში. [[კოლხეთის სამეფო]]მ დამოუკიდებლობა მოიპოვა და [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] კლიენტი სამეფოს სტატუსი შეიძინა.   
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მეორე დინასტია'''</center>
|-----
| [[ფაილი:Drachm of Aristarchos, dynast of Colchis. Reproduced in The Numismatic Chronicle (1877).jpg|100 px|center]]
| '''[[არისტარქე]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 48]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[გნეუს პომპეუს მაგნუსი|პომპეუსის]] მიერ დანიშნული [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] ვასალი.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''მითრიდატიდები'''</center>
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 48|ძვ. წ. 48 წელს]] [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომების]] პერიოდი [[რომის რესპუბლიკა]]ში. [[კოლხეთის სამეფო]] დაექვემდებარა ბოსფორის სამეფოს და მისმა მმართველმა მიიღო [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფის]] ტიტული.
|-----
| [[ფაილი:Gold coin of Pharnaces II of Pontus as King of the Bosporan Kingdom.jpg|100 px|center]]
| '''[[ფარნაკე II]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 63]]<br />[[ძვ. წ. 48]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 47]]<br />[[ძვ. წ. 47]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს]] და ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47|ძვ. წ. 47 წელს]] ბოსფორის სამეფო დამარცხდა [[რომის რესპუბლიკა]]სთან ბრძოლაში. [[კოლხეთის სამეფო]]მ კვლავ კლიენტი სამეფოს სტატუსი შეიძინა. კლიენტი სამეფოს სტატუსით უფლებამოსილი [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფეები]], რომის პროტექტორატის ქვეშ ერთდროულად მართავდნენ ასევე სხვა სამეფოებს [[63|ახ. წ. 63 წლამდე]].   
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47]] – [[ძვ. წ. 38]] წლებში მოხდა [[პონტოს სამეფო]]ს [[ოკუპაცია]] [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] მიერ.   
|-----
|
| '''[[:fr:Mithridate de Pergame|მითრიდატე II]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 47]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>[[მცირე აზია|მცირე აზიელი]] სამხედრო ლიდერი, [[გალატები|გალატიელი]] [[ტეტრარქია|ტეტრარქი]].
|-----
| 
| '''დინამია'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] დედოფალი
| <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე დიდის]] შვილიშვილი და [[ფარნაკე II]]–ის ასული. მეუღლე ასანდროსის, შემდგომში – სკრიბონის, შემდეგ [[პოლემონ I]]-ის.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მესამე დინასტია (ასანდრიდები)'''</center>
|-----
|
| '''ასანდროსი''', ფილოკეისარ ფილორომეოსი
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 17]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>თავდაპირველად პონტოს მეფის, [[ფარნაკე II]]-ის მიერ დანიშნული ბოსფორის და კოლხეთის მთავარი, მოგვიანებით ბოსფორის და კოლხეთის მეფე. ძლიერი მმართველი ასანდროსი სიცოცხლის ბოლო წელს დეპრესიაში ჩავარდა და გარდაიცვალა 93 წლის ასაკში, ნებაყოფლობითი შიმშილობის შედეგად. სიკვდილმა გამოიწვია დინასტიური კრიზისი. კრიზისი დასრულდა მისი ერთადერთი შვილის, ასპურგ ბოსფორელის ხელისუფლებაში მოსვლით [[ძვ. წ. 8|ძვ. წ. 8 წელს]].
|-----
|
| '''სკრიბონი'''
| align="center"|[[ძვ. წ. 17]]<br />[[ძვ. წ. 15]]
| align="center"|[[ძვ. წ. 15]]<br />[[ძვ. წ. 14]]
| ბოსფორის მეფე<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[დიონ კასიოსი]] აღნიშნავდა, რომ სკრიბონი წარმოადგენდა თავს [[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს შვილიშვილად, ამავე დროს ამტკიცებდა, რომ ძალაუფლება მიიღო რომის [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|იმპერატორ ავგუსტუსისგან]]. [[17|ძვ. წ. 17 წელს]] სკრიბონი გამოვიდა მეფე ასანდროსის წინააღმდეგ, რომელსაც უღალატა საკუთარმა არმიამ და დაიღუპა. ასანდროსის მეუღლემ, დინამიამ ძალაუფლება აიღო ხელთ. სკრიბონი მაშინვე არ წასულა ბოსფორს, იგი დაელოდა მოვლენების განვითარებას. მან საკმაო რაოდენობის მომხრეები გაიჩინა და მოახერხა შეუღლებოდა დინამიას. ბოსფორის მოვლენები იყო საბაბი სამეფოს შიდა საქმეებში [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ჩარევისა და შემდგომში [[ინტერვენცია|ინტერვენციისა]].
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''პითოდორიდების დინასტია'''</center>
|-----
|
| '''[[პოლემონ I]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 14]]<br />[[ძვ. წ. 38]]<br />[[ძვ. წ. 33]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]<br />[[ძვ. წ. 8]]<br />[[ძვ. წ. 30]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]<br />[[პონტოს სამეფო|პონტოს მეფე]]<br />სომხეთის მეფე
| <small>[[ძვ. წ. 8|ძვ. წ. 8 წელს]] [[პოლემონ I]] მოკლეს მეამბოხეებმა და მხოლოდ [[პონტოს სამეფო]] ტახტზე ასვლის უფლება გადავიდა მის ქვრივზე, [[პითოდორიდა|პითოდორიდა ფილომეტორზე]] — [[მარკუს ანტონიუსი]]ს შვილიშვილზე, შემდგომში გათხოვილი არქელაოსზე, [[კაპადოკია|კაპადოკიის]] უკანასკნელ მეფეზე. პოლემონ I-ის შვილები იყვნენ: პოლემონ II ფილოპატორი, არტაშეს III და ანტონია ტრიფენა.   
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[პითოდორიდა|პითოდორიდა ფილომეტორი]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| align="center"| [[21|ახ. წ. 21]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს დედოფალი]]
|
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| ანტონია ტრიფენა
| align="center"| [[21|ახ. წ. 21]]
| align="center"| [[27|ახ. წ. 27]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს დედოფალი]]
|               
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[27]] – [[38]] წლებში, პითოდორიდების დინასტიის ტახტი ვაკანტურია, მმართველი არ დანიშნულა, სამეფოს ტერიტორია კონტროლდება [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] მიერ.   
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მესამე დინასტია'''</center>
|-----
| [[ფაილი:Аспург.jpg|100 px|center]]
| '''ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელი'''<br /><small>ასანდროსის ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| align="center"| [[37|ახ. წ. 37]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>ბოსფორის მეფეთა [[სარმატები|სარმატული]] დინასტიის დამფუძნებელი. [[27|ახ. წ. 27 წლიდან]] ბოსფორის სავრომატიდების დინასტიის ყველა მომდევნო მეფე «ტიბერიუს იულიუსის» დინასტიურ სახელს ატარებს და ტიტულით დამოკიდებულია [[რომის იმპერია|რომზე]].
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''პითოდორიდების დინასტია'''</center>
|-----
|
| '''გეპეპირისი'''
| align="center"| [[37]]<br />[[38]]
| align="center"| [[38]]<br />[[39]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[რეგენტი]]-დედოფალი<br />ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] დედოფალი
| ასპურგის <small>მეუღლე ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელისა. მისი შვილები და ტახტის მემკვიდრეები იყვნენ: [[მითრიდატე VIII|მითრიდატე III ბოსფორელი]] და ტიბერიუს იულიუს კოტის ფილოკეისარ ფილორომეოს ევსებ ბოსფორელი.
|-----
| [[ფაილი:Polemon II RPC 3831.jpg|100 px|center]]
| '''[[პოლემონ II|მარკუს ანტონიუს პოლემონ II ფიტოდოროსი]]'''<br /><small>[[პოლემონ I]]-ის და ანტონია ტრიფენას ძე.
| align="center"| [[38]]<br />[[38]]
| align="center"| [[64]]<br />[[41]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს მეფე]]<br />ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
|
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''ტიბერიუს იულიუსები (სავრომატიდები)'''</center>
|-----
| [[ფაილი:Douze nummia à l'effigie de Mithridate II du Bosphore.jpg|100 px|center]]
| '''[[:fr:Mithridate II du Bosphore|ტიბერიუს იულიუს მითრიდატე III ბოსფორელი]]'''<br /><small>ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელის ძე.
| align="center"| [[39]]<br />[[41]]
| align="center"| [[44]]<br />[[44]]
| ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
| [[ფაილი:Tetranummia frappé sous le règne de Cotys I du Bosphore.jpg|100 px|center]]
| '''ტიბერიუს იულიუს კოტის ფილოკეისარ ფილორომეოს ევსებ ბოსფორელი'''<br /><small>ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელის ძე.
| align="center"| [[45]]<br />[[44]]
| align="center"| [[69]]<br />[[63]]
| ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[63|63 წელს]] [[კოლხეთის სამეფო]] [[რომის იმპერია]]მ შეიერთა. <ref>[https://www.allmonarchs.net/pmwiki/index.php/Страны/КолхидскоеЦарство ''კოლხეთის სამეფო'']</ref>  
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[100|100 წელს]] ძველი კოლხეთის ტერიტორიაზე აღმოცენდა ეგრების სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი – [[ლაზიკა]]ს [[სამთავრო]] დედაქალაქით [[ციხეგოჯი]] ([[ნოქალაქევი]]), [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნული]] წყაროებით [[არქეოპოლისი]]. სამთავრომ [[131|131 წელს]] ფორმაცია განიცადა და დაფუძნდა [[სამეფო]]. [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნები]] და [[რომაელები]] [[ლაზიკის სამეფო]]ს, [[იბერები]] – [[ეგრისის სამეფო]]ს უწოდებდნენ. [[ლაზიკის სამეფო]]ს შესახებ ცნობებს მდიდარი ბერძნულ-რომაული წყაროები გვაწვდიან.
(contracted; show full)| 10 (ი)
|
| '''[[ადერკი]]''', [[ქართამი (კოლხი)|ქართამ კოლხის]] ძე
| align="center"|[[ძვ. წ. 2]]
| align="center"|[[55|ახ. წ. 55]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
|colspan="6" |
<small> ''[[55|ახ. წ. 55 წელს]] [[იბერიის სამეფო]] ორად გაიყო, ერთი მეფე იჯდა არმაზში, მეორე – მცხეთაში. ამ მოვლენას ქართულ იტორიოგრაფიაში ეწოდა "[[ორმეფობა ქართლში]]". "[[მეფეთა ცხოვრება|მეფეთა ცხოვრების]]" მიხედვით, მეფე ადერკიმ სიკვდილის წინ სამეფო თავის ორ შვილს გაუყო: ერთს შეხვდა ქალაქი მცხეთა და ქართლი მტკვრის ჩრდილოეთით, მეორეს კი – არმაზი და ქართლი მტკვრის სამხრეთით. სულ იბერიის ტახტზე, "[[მეფეთა ცხოვრება|მეფეთა ცხოვრების]]" თანახმად, მეფეთა 5 წყვილი მჯდარა.   
(contracted; show full)| 15 (იე)
|
| '''[[მირდატ I]]''', ამზასპ I-ის ძე<br />'''[[ფარსმან II ქველი]]''', დეროკის ძე
| align="center"|[[113]] 
| align="center"|[[129]]
| align="center"|მცხეთის მეფე<br />არმაზის მეფე
|-----
| colspan="6" |
<small>''არმაზში გაუქმდა მეფობა და "მცხეთას ოდენ იყო მეფობაჲ".<ref group="კ">კვადრატულ ფრჩხილებში ჩასმულია იმ მეფეთა სახელები, რომლებიც არ იხსენებიან ქართულ საისტორიო წყაროთა („[[მოქცევაჲ ქართლისაჲ]]“, „[[ქართლის ცხოვრება]]“) მეფეთა სიებში, მაგრამ იხსენიებიან ბერძენ და რომაელ ავტოებთან, ან ეპიგრაფიკულ ძეგლებში.</ref>
|-----
| 16 (ივ)
|
| '''[[ადამი (ქართლის მეფე)|ადამი]]''', ფარსმან II ქველის ძე 
| align="center"|[[129]]
| align="center"|[[132]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| [[ღადანა]], ფარსმან ქველის ცოლი
| align="center"|[[132]]
| align="center"|[[146]]
| align="center"|იბერიის დედოფალი<br /><small>ფარსმან III-ის [[რეგენტი]]
|-----
| 17 (იზ)
|
| '''[[ფარსმან III]]''', ადამის ძე
| align="center"|[[146]]
| align="center"|[[182]]
| align="center"|იბერიის მეფე
(contracted; show full)| 38 (ლჱ)
|
| '''[[ბაკურ V|ბაკურ III]]''', ფარსმან VI-ის ძე
| align="center"|[[557]]
| align="center"|[[570]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
|colspan="6" |
<small>''მეფობის გაუქმების შემდეგ [[იბერიის სამეფო|იბერიას]] [[სასანიანთა იმპერია|სასანიანთა იმპერიის]] ადმინისტრაციული მოხელე – [[მარზპანი]] ({{lang-fa|ოლქის მმართველი}}) განაგებს.
|}

===[[ქართლი]]ს [[მეფე]]-[[მთავარი|მთავრები]]===
[[ფაილი:Bagrationi dynasty Coat of Arms.png|thumb|right|200px|[[ბაგრატიონები|ბაგრატიონების დინასტიის]] [[გერბი]].]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
(contracted; show full)
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
|colspan="6" |
<small>პირველად პ. ინგოროყვამ გამოთქვა მოსაზრება, რომ აშოტ ბაგრატიონმა აღადგინა მეფობა. „[[809]]-[[813]] წლებში [[აშოტ I დიდი|აშოტმა]] აღადგინა „მეფობაჲ ქართლისაჲ“. მეცნიერი ეყრდნობოდა გიორგი მერჩულეს თხზულებას და [[ოპიზა|ოპიზის]] საოსტიგნეს წარწერას. 
(contracted; show full)|
|
| align="center"|[[გურგენ I]]
| align="center"|[[867]]<br />[[881]]<br />[[888]]
| align="center"|[[881]]<br />[[888]]<br />[[891]]
| [[კლარჯეთის საერისთავო|კლარჯეთის ერისთავთ ერისთავი]]<br />[[ადარნასე II]]-ის [[რეგენტი]] და [[კურაპალატი]] ([[881]] – [[891]])<br />[[არტაანი]]ს და [[შავშეთი]]ს [[ერისმთავარი]].
|-----
|colspan="6" |
<small>[[888|888 წელს]] [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო]]ში გაერთიანდა: [[სამცხე-ჯავახეთის მხარე|სამცხე-ჯავახეთი]], [[კოლა]]-[[არტაანი]], [[შავშეთი]], [[სპერი]], [[თორთომი]] და [[ბასიანი]]. შედეგად, [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო|სამეფომ]] განიცადა ფორმაცია და ჩამოყალიბდა [[ქართველთა სამეფო]].
|-----
|}

===[[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფეები]]===
[[ფაილი:Kingdom of Georgians ("Kingdom of Kartvels", Tao-Klarjeti), X c.jpg|thumb|right|200px|[[საქართველოს სამეფო]] ([[ქართველთა სამეფო]], [[ტაო-კლარჯეთი]]) [[X საუკუნე]].]]
(contracted; show full)|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| align="center"|[[დავით II (ქართველთა მეფე)|დავით II]]
| align="center"|[[923]]
| align="center"|[[937]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]<br />
<small>[[სუმბატ I]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| align="center"|[[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ I]]
| align="center"|[[937]]
| align="center"|[[945]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]<br /><small>[[სუმბატ I]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[ფაილი:Ashot the Kuropalates.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[აშოტ კურაპალატი|აშოტ II]]
| align="center"|[[945]]
| align="center"|[[954]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა ზედა მთავარი]] (მერჩული), [[კურაპალატი]]<br /><small>[[სუმბატ I]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
| 52 (ნბ)
| 
| align="center"|'''[[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]]'''
| align="center"|[[958]]
| align="center"|[[994]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[ფაილი:Bagrat III of Georgia (Gelati mural).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III]]
| align="center"|[[975]]<br /><br /><br />[[978]] <ref>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ]. გვერდი 49.</ref>
| align="center"|[[1008]]<br /><br /><br />[[1008]]
| [[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]<br />[[რეგენტი]] – [[გურგენ II]] (<small>„არამედ ესე [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ]] არა იყო ჯერეთ ჰასაკითა სრული, ამისთვის დაუდგინა ([[დავით III|დავითმა]]) მამა თვისი [[გურგენი|გურგენ]] და ამცნო ქართველთა მორჩილება ბაგრატისა და თვით წარვიდა [[ტაო]]დ“ <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/68532/ ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“]. გვერდი 135.</ref>.)<br /><big>[[აფხაზეთის სამეფო|აფხაზეთის მეფე]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|[[ფაილი:Oshki - David of Tao, 966-973.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[დავით III]]
| align="center"|[[983]]
| align="center"|[[31 მარტი]], [[1001]]
| [[ტაო]]ს მეფე<br /><small>[[973|973 წლიდან]] — მაგისტროსი,<br />[[978|978 წლიდან]] — [[კურაპალატი]].<br />†[[1001]], უძეოდ <ref>{{Cite web |url=http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf/ |title=სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ |accessdate=2018-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023051505/http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf |archived(contracted; show full)| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-
| 54 (ნდ)
| align="center"|[[ფაილი:Bagrat III of Georgia (Gelati mural).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ III''']]
| align="center"|[[1008]]
| align="center"|[[7 მაისი]], [[1014]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br />
<small>[[აფხაზთა სამეფო|აფხაზთა მეფე]] [[978]] წლიდან [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ II-ის]] სახელით, გაერთიანებული ფეოდალური საქართველოს პირველი მეფე [[1008|1008 წლიდან]].{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=108-113}}
|-
| 55 (ნე)
| align="center"|[[ფაილი:Skylitzes.George I of Georgia (Basil II vs Georgians-2).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი I''']]
| align="center"|[[7 მაისი]], [[1014]]
| align="center"|[[16 აგვისტო]], [[1027]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III-ის]] ძე. იბრძოდა [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის იმპერიის]] წინააღმდეგ სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაბრუნებლად, თუმცა უშედეგოდ{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=113-116}} [იხ. [[საქართველო-ბიზანტიის ომი (1021-1023)]]].
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| align="center"|[[File:Mariam, Dowager Queen of Georgia (Khakhuli icon).jpg|100px]]
| align="center"|[[მარიამ დედოფალი (საქართველო)|მარიამ არწრუნი]]</small><br /><smallbr />[[სომხური ენა|სომხ.]]: ''(Մարիամ Արծրունի)''</small><br/></smallbr/>''([[რეგენტი]])''</small>
| align="center"|[[1027]]
| align="center"|[[1037]]
| [[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ის]] [[რეგენტი]]<br /><small>[[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის იმპერატორთან]], [[რომანოზ III არგირუსი|რომანოზ III არგირუსთან]] დაასრულა მოლაპარაკება სამშვიდობო ხელშეკრულების შესახებ და [[1032|1032 წელს]] იმპერატორმა [[ბაგრატ IV]]-ს მიანიჭა [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის]] უმაღლესი ტიტული – [[კურაპალატი]]. [[მარიამ დედოფალი (საქართველო)|მარიამ დედოფალმა]] [[საქართველოს სამეფო]]ში დაბრუნებისთანავე გადასცა ტიტული მის შვილს, [[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ს]].
|- 
| 56 (ნვ)
| align="center"|[[File:Bagrat IV (Ateni fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ IV''']]
| align="center"|[[16 აგვისტო]], [[1027]]
| align="center"|[[24 ნოემბერი]], [[1072]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I-ის]] ძე 
|-
|-style="background:#AABBCC;"
|
| align="center"| 
| align="center"|[[დემეტრე უფლისწული|დემეტრე ანაკოფიელი]]<br /><small>(ოპონენტი)<small>
| align="center"|[[1027]]
| align="center"|[[1042]]
| მაგისტროსი<br /><small>[[ბაგრატ IV]]-ის მოწინააღმდეგე. [[ალდე დედოფალი|ალდე ალანიელის]], [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის]] და [[ბაღვაშები]]ს კლანის მიერ მხარდაჭერილი.
|-
| 57 (ნზ)
| align="center"|[[ფაილი:Vie, deteils et peintures de l'eglise de Sion (B).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი II (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი II''']]
| align="center"|[[24 ნოემბერი]], [[1072]]
| align="center"|[[1089]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ის]] ძე; ქართველი დიდგვაროვანის [[ლიპარიტ IV|ლიპარიტის]] დახმარებით გამეფდა 1072 წლის 24 ნოემბერს და ტახტზე იმყოფებოდა 1089 წლამდე.
|-
| 58 (ნჱ)
| align="center"|[[ფაილი:Georgia-DavidIV.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[დავით IV აღმაშენებელი|'''დავით IV აღმაშენებელი''']]
| align="center"|[[1089]]
| align="center"|[[24 იანვარი]], [[1125]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[გიორგი II (საქართველოს მეფე)|გიორგი II-ის]] ძე. გამეფდა მას შემდეგ, რაც მამამისი მის სასარგებლოდ ტახტიდან გადადგა. ხშირ შემთხვევაში მიიჩნევენ უდიდეს და ყველაზე წარმატებულ მეფედ [[საქართველო]]ს ისტორიაში. მან დაასრულა საქართველოს გაერთიანების პროცესი, განდევნა [[თურქ-სელჩუკები]] და საქართველო წინა აზიის უძლიერეს სახელმწიფოდ აქცია.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=122-131}} [[File:KingDavidtheBuilderFlag.svg|thumb|200px|ცენტრი|საქართველოს სამეფოს დროშა [[დავით IV აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებლის]] დროს. მასზე გამოსახულია წითელი ჯვარი და მარტორქა.<ref>დ. კლდიაშვილი, დ. გულორდავა, მ. მაყაშვილი — ქართული ჰერალდიკის ისტორია: საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები. (20 სმ). თბილისი, გვ. 78-79. ISBN 99928-0-519-6.</ref>]]
|-
| 59 (ნთ)
| align="center"|[[File:Demetre I (Matskhvarishi).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[დემეტრე I|'''დემეტრე I''']]
| align="center"|[[24 იანვარი]], [[1125]]
| align="center"|[[1155]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დავით IV აღმაშენებელი|დავით IV-ის]] ძე ტახტზე ასვლის შემდეგ მოუწია ნახევარძმის, ვახტანგის ამბოხების ჩახშობა. 1155 წელს იძულებული გახდა ტახტიდან გადამდგარიყო უფროსი ვაჟის, დავითის სასარგებლოდ. დემეტრე [[დავითგარეჯა]]ს მონასტერში აღიკვეცა ბერად დამიანეს სახელით, სადაც დაწერა ცნობილი საგალობელი „[[შენ ხარ ვენახი]]“.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=131-132}}
|-
| 60 (ჲ)
|
| align="center"|[[დავით V|'''დავით V''']]
| align="center"|[[1155]]
| align="center"|[[1155]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე I]]-ის უფროსი ძე. იმეფა ექვსი თვე მას შემდეგ, რაც მამა აიძულა ტახტი მისთვის დაეთმო. ისტორიულ წყაროთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ დავითი მოკლეს.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=133}}
|-
| 
| align="center"|[[File:Demetre I (Matskhvarishi).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[დემეტრე I|'''დემეტრე I''' (ხელახლა)]]
| align="center"|[[1155]]
| align="center"|[[1156]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ხელმეორედ, შვილის, დავით V-ის გარდაცვალების შემდეგ. ხელახლა გამეფების შემდეგ თანამოსაყდრედ დაისვა უმცროსი ვაჟი გიორგი.
|-
| 61 (ჲა)
| align="center"|[[File:Giorgi III of Georgia (Kintsvisi monastery fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი III''']]
| align="center"|[[1156]]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=137}}
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე I]]-ის უმცროსი ვაჟი. მამამ გიორგი III ჯერ თანამოსაყდრედ გამოაცხადა (უფროსი ძმის, [[დავით V]]-ის გარდაცვალებისა და სამეფო ხელისუფლების სათავეში დაბრუნების შემდგომ), მოგვიანებით კი საკუთარ სიცოცხლეშივე გაამეფა. [[1177]] წელს აუჯანყდა ძმისშვილი — [[დემნა უფლისწული]]. [[1178]] წელს გიორგიმ ჩაახშო აჯანყება და ამბოხებულები სასტიკად დასაჯა. იმავე წელს ქალიშვილი, თამარი, თანამოსაყდრედ დაისვა და მამა-შვილი ერთად მართავდა ქვეყანას გიორგის გარდაცვალებამდე. გიორგი III-ის მმართვალობა, შვილის, თამარის მეფობის პერიოდთან ერთად საქართველოს ისტორიაში ოქროს ხანად მოიხსენიება. მისი სრული ტიტული იყო „''უზენაესი მეფე გიორგი, ღვთის ნებით, მეფეთ მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანშათა და შაჰანშათა და მბრძანებელი ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა''“. 
|-
|-style="background:#AABBCC;"
|
| align="center"| 
| align="center"|[[დემნა უფლისწული|დემნა]]<br /><small>(ოპონენტი)<small>
| align="center"|[[1177]]
| align="center"|[[1178]]
| [[გიორგი III]]-ის მოწინააღმდეგე<br /><small>[[ორბელები]]ს დიდგვაროვანი ოჯახის მიერ მხარდაჭერილი.
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
| 
| align="center"|[[ფაილი:Vardzia Chapel fresco.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[თამარ მეფე|'''თამარ მეფე''']]<br/></small>''(თანამოსაყდრე)''</small>
| align="center"|[[1178]]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]
| [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III-ის]] ასული<br /><small>თანამოსაყდრე [[1178|1178 წლიდან]] — [[1184|1184 წლის]] [[27 მარტი|27 მარტამდე]].
|-
| 62 (ჲბ)
| align="center"|[[ფაილი:Tamar fresco in Vardzia.JPG|100 px|center]] 
| align="center"|[[თამარ მეფე|'''თამარ მეფე''']]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[საქართველოს სამეფო]]ს პირველი ქალი მმართველი [[1184|1184 წლის]] [[27 მარტი]]დან გარდაცვალებამდე, [[1213|1213 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვრამდე]]. მისი მეფობის პერიოდს "[[ოქროს ხანა]]" ეწოდა, როდესაც [[საქართველოს სამეფო|სამეფომ]] განვითარების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია. მისი სრული ტიტული იყო: „''მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმფლობელობითა მპყრობელი''“.[[File:QueenTamarFlag.svg|thumb|200px|ცენტრი|თამარ მეფის დროშა<ref>დავით კლდიაშვილი: ქართული ჰერალდიკის ისტორია: საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები / [რედ.: დავით გულორდავა, მიხეილ მაყაშვილი; მხატვ.: გია ბუღაძე]. - თბ., 2003</ref>]]
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
| 
| align="center"|[[ფაილი:George IV of Georgia.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|'''[[გიორგი IV ლაშა]]'''<br/></small>''(თანამოსაყდრე)''</small> 
| align="center"|[[1207]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| [[თამარ მეფე|თამარის]] ძე.<br /><small>დედის თანამოსაყდრე [[1207|1207 წლიდან]] მის გარდაცვალებამდე – [[1213|1213 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვრამდე]].
|-
| 63 (ჲგ)
| align="center"|[[ფაილი:George IV of Georgia (Bertubani fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|'''[[გიორგი IV ლაშა]]''' 
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1223]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[1220|1220 წელს]] გიორგი IV დასავლეთ ევროპის ქვეყნებთან ერთად პალესტინაში ჯვაროსნული ლაშქრობისათვის ემზადებოდა იერუსალიმის სელჩუკთაგან გასათავისუფლებლად, მაგრამ ამ დროს საქართველოს საზღვრებს მოულოდნელად მონღოლები მოადგნენ და ეს გეგმა ჩაიშალა. გიორგი IV მონღოლებთან ბრძოლაში (1220{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=147}}) დაიჭრა, დასნეულდა და გარდაიცვალა.
|-
| 64 (ჲდ)
| align="center"|[[ფაილი:Coin of Queen Rusudan.jpg|100 px|center]]<br />[[ფაილი:Fresco of Rusudan of Georgia-2.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[რუსუდანი|'''რუსუდანი''']]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1223]]
| align="center"|[[1245]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[თამარ მეფე|თამარის]] ასული. საქართველოს მეორე ქალი მმართველი. მან მემკვიდრეობის ღირსეული მართვა ვერ მოახერხა. სამეფო ჯერ [[ჯალალედინი|ჯალალედინთან]] ბრძოლაში დამარცხდა, მოგვიანებით კი საქართველო (აღმოსავლეთი და სამხრეთი ნაწილი) მონღოლებმა დაიპყრეს. მის სახელს მრავალი პოლიტიკური თუ სხვა სახის ინტრიგა უკავშირდება.
|-
|colspan="6" |<small>უმეფობა საქართველოში ([[1245]]-[[1247]]).
|-
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[File:King David VII of Georgia. Bibliotheque Nationale MS Fr. 2810.jpg|100 px|center]]<br />[[File:David VI Narin.jpg|100px|center]]
| align="center"|[[დავით VII ულუ|'''დავით VII ულუ''']]<br />[[დავით VI ნარინი|'''დავით VI ნარინი''']]
| align="center"|[[1247]]
| align="center"|[[1259]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფეები]]<br /><small>[[დავით VII ულუ]], [[გიორგი IV ლაშა]]ს ძე და [[დავით VI ნარინი]], [[რუსუდანი]]ს ძე — ორმეფობა საქართველოში. მონღოლებმა [[დავით VII ულუ]]სთან ერთად გაამეფეს საქართველოს მონარქიული ხელისუფლების დასასუსტებლად. თავდაპირველად ისინი ერთად და შეთანხმებულად მართავდნენ ქვეყანას, თუმცა მოგვიანებით მათ შორის განხეთქილება მოხდა, რის შედეგადაც დავით ნარინი დასავლეთ საქართველოში გადავიდა რამაც იურიდიულად ერთიანი საქართველოს ფაქტობრივი გაყოფა გამოიწვია. დასავლეთ საქართველოზე მონღოლთა ბატონობა არ ვრცელდებოდა და დავითი დამო(contracted; show full)
|-----
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[ფაილი:King David VII of Georgia. Bibliotheque Nationale MS Fr. 2810.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დავით VII ულუ|'''დავით VII ულუ''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1259]]
| align="center"|[[1270]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br />
<small>[[გიორგი IV ლაშა]]ს უკანონო შვილი. [[1247]] წელს გუიუქ-ყაენმა დავით ნარინთან ერთად მეფედ დაამტკიცა. ორივე მეფე [[1259]] წლამდე თანხმობით განაგებდა ქვეყანას. ქვეყანაში არსებული უმძიმესი მდგომარეობის გამო დავით ულუ 1259 წელს აუჯანყდა მონღოლებს, თუმცა დამარცხდა. მისი მმართველობის დროს ფიქტიურად ერთიანი საქართველო ფაქტობრივად სამ ნაწილად (აღმ. საქართველო, დას. საქართველო და სამცხე) გაიყო.
|-----
| 66 (ჲვ)
| align="center"|[[ფაილი:Demetre II relief.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დემეტრე II თავდადებული|'''დემეტრე II თავდადებული''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1270]]
| align="center"|[[12 მარტი]], [[1289]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დავით VII ულუ]]სა და [[გვანცა დედოფალი|გვანცა დედოფლის]] ძე. მონაწილეობდა მონღოლთა მიერ წარმოებულ ლაშქრობებში. ააგო თბილისის [[მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი|მეტეხის ტაძარი]]. [[1288]] წელს დემეტრე II ყაენის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით ყაენმა დაიბარა. მეფემ დარბაზი მოიწვია, რომელმაც ურჩია ურდოში არ წასულიყო და მთებში გახიზნულიყო. დემეტრე II დარბაზს არ დაეთანხმა იმ მოტივით, რომ ურდოში წაუსვლელობას მონღოლების მიერ უბრალო ხალხის გაჟლეტა და ქვეყნის აოხრება მოჰყვებოდა. [[1289]] წლის 12 მარტს მოვაკანში, მდინარე მტკვრის პირას მეფე დემეტრე II-ს ყაენის ბრძანებით თავი მოჰკვეთეს.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=155}} თავდა-დებული მეფის ცხედარი კათოლიკოს-პატრიარქმა აბრაჰამმა და მოსე მღვდელმა მალულად გამოისყიდეს, თბილისელმა ვაჭრებმა კი საქართველოში ჩამოასვენეს. იგი დაკრძალულია [[მცხეთა]]ში, სვეტიცხოვლის ტაძარში. ქართულმა მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ მეფე დემეტრე წმინდანად შერაცხა და ხსენების დღედ [[12 მარტი]] დაადგინა.
|-----
| 67 (ჲზ)
|
| align="center"|'''[[ვახტანგ II|'''ვახტანგ II''']]'''<br />'''
| align="center"|[[12 მარტი]], [[1289]]
| align="center"|[[1292]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დავით VI ნარინი]]ს ძე. [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II-ს]] სიკვდილით დასჯის შემდეგ, [[ხუტლუბუღა]]ს ([[სადუნ მანკაბერდელი]]ს ძე) რჩევით ყაენმა აღმოსავლეთ საქართველოს მეფედ დაამტკიცა. დავით ნარინის სიკვდილის შემდეგ ვახტანგი დასავლეთ საქართველოსაც მიიღებდა მემკვიდრე-ობით, რასაც მონღოლთა მფლობელობის ქვეშ საქართველოს გამთლიანება მოჰყვებოდა, მაგრამ [[1292]] წელს ვახტანგ II მოულოდნელად გარდაიცვალა.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=156}} დაკრძალულია გელათის მონასტერში.
|-----
| 68 (ჲჱ)
|
| align="center"|'''[[დავით VIII|'''დავით VIII''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1293]]
| align="center"|[[1298]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე II თავდადებული]]ს ძე. მისი სამფლობელო, რეალურად, მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოს მოიცავდა. იბრძოდა მონღოლების წინააღმდეგ, თუმცა ამ ბრძოლებმა მხოლოდ ქვეყნის გაპარტახება გამოიწვია.
|-----
| 69 (ჲთ)
| align="center"|[[File:Vakhtang III relief.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ვახტანგ III|'''ვახტანგ III''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1298]]
| align="center"|[[1298]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე II თავდადებული]]ს ძე. პირველი ზეობა.
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| align="center"|[[ფაილი:George V signature.svg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი V]]
| align="center"|[[1299]]
| align="center"|[[1299]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] ფიქტიური მმართველი ([[თბილისი]]ს [[მეფე]])<br /><small>[[დემეტრე II თავდადებული]]ს ძე. პირველი ზეობა.
|-----
| 
| align="center"|[[File:Vakhtang III relief.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ვახტანგ III|'''ვახტანგ III''']]
| align="center"|[[1300]]
| align="center"|[[1308]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>1298 წელს, დავით VIII-სთან დაპირისპირების მიზნით, ყაზან ყაენმა ვახტანგი მეფედ დაამტკიცა. ფაქტობრივად, ვახტანგ III-ის სამფლობელო თბილისსა და თბილისის სამხრეთით მდებარე ნაწილით, დმანის-სამშვილდით შემოიფარგლებოდა. [[ვახტანგ III]] [[1308|1308 წელს]] გარდაიცვალა. მეფე წმინდანადაა აღიარებული ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ. ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 დეკემბერი, ახალი სტილით — [[23 დეკემბერი]]. მეორე ზეობა.
|-----
| 70 (ო)
|
| align="center"|'''[[გიორგი VI მცირე|'''გიორგი VI მცირე''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1308]]
| align="center"|[[1318]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დავით VIII]]-ის ძე. მისი მეფობა ფიქტიური იყო. მონღოლებმა ჯერ კიდევ მამამისის სიცოცხლეში გაამეფეს მცირეწლოვანი და მეურვედ დაუნიშნეს [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II-ის]] ძე [[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი]]). [[1316]] - [[1317]] წლებში [[გიორგი VI მცირე]]ს წარუმატებლად ულაშქრია [[დვალეთი|დვალეთში]]. გარდაიცვალა [[1318|1318 წელს]]. სხვა ცნობები მის მოღვაწეობის შესახებ არ მოგვეპოვება.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=160-161}}
|-----
| 71 (ოა)
| align="center"|[[ფაილი:გიორგი V ბრწყინვალე.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი V ბრწყინვალე|'''გიორგი V''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1318]]
| align="center"|[[1330]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]].<br /><small>მეორე ზეობა.
|-----
|}

===დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]]ები=== 

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "5%" style=background:#aadead;| №
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[ფაილი:David VI Narin.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დავით VI ნარინი]]'''
| align="center"|[[1259]]
| align="center"|[[1293]]
| დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]]
|-----
|
| align="center"|[[File:Constantine I and Michael I, kings of Imeretia (Gelati fresco).jpg|100 px|center|კონსტანტინე I-ის (მარცხნივ) და მისი ძმის მიქელის ფრესკის ფრაგმენტი]]
| align="center"|'''[[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინე I''']]'''
| align="center"|[[1293]]
| align="center"|[[1327]]
| დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]].<br /><small>შუათანა ძე [[დავით VI ნარინი]]სა თამარ ამანელისძის ქალისაგან, [[ვახტანგ II]]–ის მომდევნო ძმა, ქუთაისის ტახტზე ავიდა მამის სიკვდილისთანავე, უმცროსი ძმა [[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელი]] არ შეურიგდა მის გამეფებას და [[რაჭა]] და [[არგვეთი (მხარე)|არგვეთი]] წაართვა, სიკვდილამდე არ შერიგებულან ძმები, კონსტანტინე I აღესრულა [[1327|1327 წელს]], შვილი არ დარჩენია.
|-----
|
| align="center"|[[File:Constantine I and Michael I, kings of Imeretia (Gelati fresco).jpg|100 px|center|მიქელის (მარჯვნივ) და მისი ძმა კონსტანტინე I-ის ფრესკის ფრაგმენტი]]
| align="center"|'''[[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელი''']]'''
| align="center"|[[1327]]
| align="center"|[[1329]]
| დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]].<br /><small>უმცროსი ძე [[დავით VI ნარინი]]სა თამარ ამანელისძის ქალისაგან, უმცროსი ძმა [[ვახტანგ II]]-სი და [[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინე I-სა]], მამამისის, დავით ნარინის გარდაცვალების შემდეგ გამეფდა მისი ძმა [[კონსტანტინე I (იმერეთის მეფე)|კონსტანტინე]] [[1293|1293 წელს]]. მიქელი გამეფებულ ძმას განუდგა, [[რაჭა]] და [[არგვეთი (მხარე)|არგვეთი]] თავისთვის დაისაკუთრა, კონსტანტინეს სიკვდილისთანავე გამოაცხადა დასავლეთ საქართველოს მეფედ. იმეფა 2 წელი და აღესრულა [[1329|1329 წელს]]. დარჩა მცირეწლოვანი უფლისწული [[ბაგრატ I ერისთავი|ბაგრატი]].
|-----
|
|
| align="center"|'''[[ბაგრატ I ერისთავი|ბაგრატი I''']]'''
| align="center"|[[1329]]
| align="center"|[[1330]]
| დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]].<br /><small>ძე [[მიქელი (იმერეთის მეფე)|მიქელისა]], მამის გარდაცვალებისას მცირეწლოვანი იყო. ამ გარემოებით ისარგებლეს საქვეყნოდ გამრიგეებმა და მაშინ წამოვიდა დიდი ხელმწიფე [[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი V]] ჯარით იმერეთს, იმერნი ყოველნი მოერთვოდენ სიხარულითა, თუმცა ზოგიერთებმა მაინც ბაგრატს უერთგულეს და მასთან ერთად ქუთაისის ციხეში ჩაიკეტნენ. გიორგიმ ციხეს ალყა შემოარტყა. სულ მალე ალყისგან შემჭიდროებულმა ბაგრატმა გიორგი მეფეს შერიგება სთხოვა, სიცოცხლე მაჩუქე, სარჩო აქვე იმერეთში გამიჩინე და ქუთაისისა და მთელი დასავლეთ საქ(contracted; show full)| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-
| 71 (ოა)
| align="center"|[[ფაილი:გიორგი V ბრწყინვალე.jpg|100 px|center]]
| align="center" |[[გიორგი V ბრწყინვალე|'''გიორგი V ბრწყინვალე''']]
| align="center" |[[1330]]
| align="center" |[[1346]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br />
<small>მესამე ზეობა. წინა ფიქტიური მმართველობებისგან განსხვავებით, ამჯერად გიორგი V-მ ერთპიროვნულად დაიწყო ქვეყნის მართვა. გააერთიანა საქართველო და მონღოლები ქვეყნიდან განდევნა, აამაღლა სამეფოს საგარეო პრესტიჟი. აღსანიშნავია მისი საკანონმდებლო მოღვაწეობაც. [[File:Flag of Georgian Kingdom under King George V the Brilliant.gif|thumb|200px|ცენტრი|გადმოცემის თანახმად, ხუთჯვრიანი დროშა გიორგი V-ის მმართველობისას შეიქმნა.<ref>http://flags.me/2010/12/14/flag-of-georgia/</ref><ref>D.M.Lang - Georgia in the Reign of Giorgi the Brilliant (1314-1346). Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 17,No. 1 (1955), p.84</ref><ref>{{cite web | title=Georgia. | work=[[Encyclopædia Britannica]] Premium Service | url=http://wwwa.britannica.com/eb/article-44321 | accessdate=2006-05-25}}</ref> ოთხი დამატებითი ჯვარი დროშას მას შემდეგ დაემატა, რაც მეფემ მონღოლები საქართველოდან განდევნა.<ref>G. Gabeskiria p.72</ref><ref>G. Macharashwili [http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/coll/0001/000904/ დროშა გორგასლიანი], თბ. 2011.</ref>]]
|-
| 72 (ობ)
|
| align="center"|[[დავით IX|'''დავით IX''']]
| align="center"|[[1346]]
| align="center"|[[1360]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი V ბრწყინვალის]] ძე. მისი მეფობის დროს საქართველოში თავი იჩინა ეკონომიკურმა კრიზისმა, გაჩნდა შავი ჭირის ეპიდემიაც, რომელმაც მრავალი ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. დავით IX [[1360]] წელს გარდაიცვალა გუგეთში. დაკრძალულია გელათში.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=165}}
|-
| 73 (ოგ)
|
| align="center"|[[ბაგრატ V (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ V დიდი''']]
| align="center"|[[1360]]
| align="center"|[[1393]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დავით IX]]-ის ძე. ქართული საისტორიო მწერლობა ბაგრატ V-ს „დიდის“ სახელით იხსენიებს. ტრაპიზონელი ბერძენი ისტორიკოსები [[მიქაელ პანარეტოსი]], რომელიც პირადად იცნობდა ბაგრატ V-ს, მას „გამოჩენილ სარდალს“ უწოდებს. სომხურ მწერლობაშიც ბაგრატ V „ძლევამოსილისა და ძლიერის“ სახელითაა მოხსენიებული. მისი მმართველობის ბოლოს საქართველოს [[თემურლენგი]] შემოესია. მან მეფის დატყვევებაც მოახერხა და გამაჰმადიანების სანაცვლოდ გათავისუფლება შესთავაზა. ბაგრატმა მოჩვენებით მიიღო ისლამი, რის შემდეგაც ტყვეობას თავი დააღწია და მტრის წინააღმდეგ ბრძოლას ჩაუდგა სათავეში, თუმცა მალევე გარდაიცვალა.
|-
| 74 (ოდ)
|
| align="center"|[[გიორგი VII (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი VII''']]
| align="center"|[[1393]]
| align="center"|[[1407]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[ბაგრატ V (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ V-ის]] ძე. მამამისის სიცოცხლეშივე განაგებდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეს და წყაროებშიც ამ დროიდან იხსენიება მეფედ. მისი მეფობისას [[თემურლენგი]] მრავალჯერ შემოესია საქართველოს. გიორგი VII [[1407]] წელს დაიღუპა თურქმან ტომებთან ბრძოლაში.
|-
| 75 (ოე)
|
| align="center"|[[კონსტანტინე I (საქართველოს მეფე)|'''კონსტანტინე I''']]
| align="center"|[[1407]]
| align="center"|[[1412]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ბაგრატ V-ის ვაჟი, გიორგი VII-ის ნახევარძმა. [[ყარა-ყოიუნლუ]]ს წინააღმდეგ გამართულ სასტიკ ბრძოლაში ჩალაღანთან კონსტანტინე I ტყვედ ჩავარდა. ტყვეობაში მამაცურად ეჭირა თავი, რის გამოც [[ყარა-იუსუფი|ყარა-იუსუფმა]] მას საკუთარი ხელით მოჰკვეთა თავი.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=167}}
|-
| 76 (ოვ)
| align="center"|[[File:Chromolithograph Depicting Georgian King Alexander I and Queen Nastane-Dared Jane with Other Royal Figures by Armand Theophile Cassagne.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[ალექსანდრე I დიდი|'''ალექსანდრე I დიდი''']]
| align="center"|[[1412]]{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=167}}
| align="center"|[[1442]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>კონსტანტინე I-ის ვაჟი. ენერგიულად მოჰკიდა ხელი თემურლენგისა და თურქმანთა შემოსევებით განადგურებული ქვეყნის აღდგენას. ალექსანდრე I ცდილობდა აღედგინა საქართველოს ადრინდელი საზღვრები. [[1431|1431 წელს]] მან შემოიერთა ციხე-ქალაქი [[ლორე]] და ლორის ველი, რომელიც მანამდე თურქმან მომთაბარეებს ეპყრათ. დაახლოებით [[1434]]-[[1435]] შემოიერთა სივნიეთი (ახლანდელი ყარაბაღი და მისი მეზობელი თემები). ცდილობდა ქართული ეკლესიის გაძლიერებას, აღადგინა შერყეული საეკლესიო მიწათმფლობლობა, განაახლა უცხოეთის ქართული მონასტრები. სამეფოში შექმნილი ვითარების გამო, [[1442]] წელს ალექსანდრე I ტახტიდან გადადგა და ათანასეს სახელით ბერად აღიკვეცა.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=168}}
|-
| 77 (ოზ)
|
| align="center"| [[ვახტანგ IV|'''ვახტანგ IV''']]
| align="center"| [[1442]]
| align="center"| [[1446]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ალექსანდრე I-ის ვაჟი. ტახტზე ავიდა მას შემდეგ, რაც მამამისი ბერად აღიკვეცა.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=168}} ვახტანგ IV-ის მეფობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. იგი თავის მეუღლესთან, ფანასკერტელის ასულ სითიხათუნთან ერთად დაკრძალულია ბანას საკათედრო ტაძარში.
|-
| 78 (ოჱ)
| align="center"|[[ფაილი:George VIII (Svetitskhoveli fresco).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი VIII|'''გიორგი VIII''']]
| align="center"|[[1446]]
| align="center"|[[1462]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ალექსანდრე I-ის შვილი და ვახტანგ IV-ის ნახევარძმა. მის დროს ძირითადად დამთავრდა საქართველოს ერთიანი ფეოდალური მონარქიის სამეფო-სამთავროებად დაშლის ხანგრძლივი პროცესი. თავდაპირველად სამეფოს ჩამოსცილდა სამცხე-საათაბაგო. დასავლეთ საქართველოში გამეფების პრეტენზიით გამოვიდა სამოქალაქოს ერისთავი ბაგრატი, რომელმაც გიორგი VIII-ს ომი გამოუცხადა. [[ჩიხორის ბრძოლა]]ში ([[1463]]) გიორგი VIII დამარცხდა. [[1465|1465 წელს]] სამცხის მთავარმა ყვარყვარე II ათაბაგმა გიორგი VIII ტყვედ ჩაიგდო. ამით ისარგებლა ბაგრატმა და [[1466|(contracted; show full)| align="center"|[[1619]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]
|-----
| align="center"|
| align="center"|'''[[სიმონ II]]'''
| align="center"|[[1619]]
| align="center"|[[1625]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]<br />
<small>[[1631|1631 წლამდე]] ფლობდა [[თბილისი|თბილისს]].
|-----
| align="center"|[[ფაილი:TeimurazIBagrationi new.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[თეიმურაზ I]]'''
| align="center"|[[1625]]
| align="center"|[[1633]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის ფიქტიური გამგებელი]] ([[ვალი]])
|-----
|-style="background:#AABBCC;"
| align="center"|
| align="center"|[[ისჰაკ-ფაშა]]
| align="center"|[[1727]]
| align="center"|[[1735]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის გამგებელი]] ([[ვალი]])<br />
<small>[[ოსმალობა]].   
|-----
| align="center"|
| align="center"|[[ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) XVIII ს.|'''ალექსანდრე III''']]
| align="center"|[[1735]]
| align="center"|[[1737]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]
|-----
|-style="background:#AABBCC;"
| align="center"|
| align="center"|'''სეფი-ხანი''' 
| align="center"|[[1737]]
| align="center"|[[1744]]
| align="center"|[[ქართლი|ქართლ]]–[[კახეთი]]ს [[გამგებელი]]<br /><small>[[ყიზილბაშობა]].
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Teimuraz II.JPG|100 px|center]]
| align="center"|'''[[თეიმურაზ II]]''' 
| align="center"|[[1744]]
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]'''
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]<br /><small>[[1783|1783 წელს]] გაფორმდა [[გეორგიევსკის ტრაქტატი]].<br />[[ფაილი:Coat of arms of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს [[გერბი]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]<br />[[ფაილი:Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს [[დროშა]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]
|-----
| colspan="5" |<small> '' [[1790|1790 წელს]] გაფორმდა ივერიელთა ტრაქტატი.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]''' 
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George XII of Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი XII]]'''
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[28 დეკემბერი]], [[1800]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> ''[[1801|1801 წელს]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიამ]] მოახდინა [[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს ანექსია.''
|-----
|}

===[[კახეთის სამეფო|კახეთის]] მმართველები (მეფეები და გურჯისტანის ვალები)===
[[სურათი:Kakheti COA.JPG|thumb|right|200px|კახეთის სამეფოს გერბი]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George_VIII_(Svetitskhoveli_fresco).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი VIII|'''გიორგი I''']] 
| align="center"|[[1462]]
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]<br /><small>[[საქართველოს სამეფო|გაერთიანებული საქართველოს სამეფოს]] უკანასკნელი, 78-ე [[მეფე]] [[გიორგი VIII]], [[კახეთის სამეფო|კახეთში]] – [[გიორგი VIII|გიორგი I]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George_VIII_(Svetitskhoveli_fresco).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი VIII|'''გიორგი I''']]  
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[1476]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)|-----
| align="center"|[[ფაილი:TeimurazIBagrationi new.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[თეიმურაზ I]]''' (ხელახლა)
| align="center"|[[1634]]
| align="center"|[[1648]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |
<small> [[1648]] - [[1664]] [[წელი|წლებში]] [[ირანი|ირანმა]] მოახდინა [[კახეთის სამეფო]]ს ანექსია.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Archil of Imereti (Bagrationi dynasty).jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[არჩილ II]]'''
| align="center"|[[1664]]
| align="center"|[[1675]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1675]] – [[1703]] [[წელი|წლებში]] [[ირანი|ირანმა]] ხელახლა მოახდინა [[კახეთის სამეფო]]ს ანექსია.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Nicolaes Davidszoon. Georgiaens Koningh crop.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე I]]''' 
| align="center"|[[1703]]
| align="center"|[[1709]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]'''
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]].<br />
<small>[[1783|1783 წელს]] გაფორმდა [[გეორგიევსკის ტრაქტატი]].<br />[[ფაილი:Coat of arms of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს [[გერბი]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]<br />[[ფაილი:Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს [[დროშა]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]
|-----
| colspan="5" |<small> '' [[1790|1790 წელს]] გაფორმდა ივერიელთა ტრაქტატი.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]''' 
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George XII of Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი XII]]'''
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[28 დეკემბერი]], [[1800]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1801|1801 წელს]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიამ]] მოახდინა [[კახეთის სამეფო]]ს ანექსია.
|-----
|}

''[[1800|1800 წლის]] [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[რუსეთი]]ს [[იმპერატორი]] [[პავლე I]] სარგებლობს [[მეფე]] [[გიორგი XII]]–ის ავადმყოფობით და [[1801|1801 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვარს]] ხელს აწერს [[რუსეთის იმპერია]]სთან [[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს 
"[[შეერთება|შეერთების]]" მანიფესტს,'' მაგრამ [[იმპერატორი]] შეთქმულებმა მოკლეს და ბრძანების აღსრულება ვერ მოესწრო.

(contracted; show full)|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| align="center"|
| align="center"|[[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|'''ბაგრატ II''']]
| align="center"|[[1462]]
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]<br />
<small>[[ქართლის სამეფო|ქართლში]] [[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|ბაგრატ VI]]
|-----
| align="center"|
| align="center"|[[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|'''ბაგრატ II''']]
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[1478]]
| align="center"|[[იმერეთი|იმერეთ]]–[[ქართლი]]ს [[მეფე]]
|-----
(contracted; show full)|-----
| align="center"|[[ფაილი:King Solomon II of Imereti Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[სოლომონ II]]''' 
| align="center"|[[1789]]
| align="center"|[[1810]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |
<small> [[1810|1810 წელს]] [[რუსეთის იმპერია]]მ დაიპყრო [[იმერეთის სამეფო]].
|-----
|}

=== [[სამცხე-საათაბაგო|სამცხის ათაბაგები]] ([[1268]]-[[1790]] [[წელი|წლებში]])===
[[ფაილი:Meskheti Map - მესხეთის რუკა - სამცხე-საათაბაგო.jpg|thumb|right|200px|[[მესხეთი]]ს [[რუკა]] – [[სამცხე-საათაბაგო]].]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
(contracted; show full)|-----
| align="center"|
| align="center"|'''[[მანუჩარ III]]'''
| align="center"|[[1607]]
| align="center"|[[1628]]
| align="center"|[[სამცხე-საათაბაგო|სამცხის ათაბაგი]]
|-----
| colspan="5" |
<small> ''[[1628|1628 წელს]] [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთმა]] საბოლოოდ შეიერთა [[სამცხე-საათაბაგო]] და იმპერიის რიგით საფაშოდ აქცია. [[1795|1795 წლამდე]] მას გამაჰმადიანებული [[ჯაყელები|ჯაყელი ფაშები]] განაგებდნენ.''
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[მაჰმადიანი|გამაჰმადიანებული]] [[ჯაყელები|ჯაყელი ფაშები]]'''</center>
|-----
| align="center"|
(contracted; show full)|-----
| align="center"|
| align="center"|'''[[საულეიმან-ფაშა]]'''
| align="center"|[[1767]]
| align="center"|[[1795]]
| align="center"|[[სამცხე-საათაბაგო|სამცხის ათაბაგი]]
|-----
| colspan="5" |
<small> ''[[სამცხე-საათაბაგო]]ს ტერიტორია ნაწილობრივ [[1828|1828 წელს]] დაუბრუნდა საქართველოს და შევიდა [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] შემადგენლობაში.''
|-----
|}

===[[კავკასია|კავკასიის]] სამეფისნაცვლოს გენერალ–გუბერნატორები===

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
(contracted; show full)|-----
| align="center"| [[ფაილი:Joseph Maria Grassi 006.JPG|100 px|center|]]
| align="center"| '''ვალერიან ალექსანდრეს ძე ზუბოვი'''
| align="center"| [[1796]]
| align="center"| [[1796]]
| align="center"| [[კავკასია|კავკასიის]] სამეფისნაცვლოს გენერალ-გუბერნატორი
|-----
|colspan="5" |
<small> ''[[1796|1796 წლის]] [[31 დეკემბერი|31 დეკემბერს]] [[კავკასია|კავკასიის]] სამეფისნაცვლო გაუქმდა. 
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Gudivich Ivan Vas.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''ივანე ვასილის ძე გუდოვიჩი'''
| align="center"| [[1796]] 
| align="center"| [[1798]]
| align="center"| [[კავკასია|კავკასიის]] გენერალ-გუბერნატორი
|-----
(contracted; show full)
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Grand Duke Michael Nicolaevich of Russia photo.jpg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[დიდი მთავარი]]''' [[მიხეილ რომანოვი|'''მიხეილ ნიკოლოზის ძე რომანოვ უფროსი''']] 
| align="center"| [[6 დეკემბერი]], [[1862]] 
| align="center"| [[23 ივლისი]], [[1881]]
| align="center"| [[მეფისნაცვალი]]
|-----
| colspan="5" |
<small> [[1881]] [[წელი|წლის]] [[22 ნოემბერი|22 ნოემბერს]] [[კავკასია|კავკასიის]] სამეფისნაცვლო გაუქმდა de facto.
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კავკასია|კავკასიის]] ადმინისტრაციის [[მთავარმართებელი|მთავარმართებლები]] ([[22 ნოემბერი]], [[1882]] – [[26 თებერვალი]], [[1905]])'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:dondukovkorsakovam.jpeg|100px|center|]]
| align="center"| [[ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვი|'''ალექსანდრე მიხეილის ძე დონდუკოვ-კორსაკოვი''']]  
| align="center"| [[1 იანვარი]], [[1882]] 
| align="center"| [[3 ივნისი]], [[1890]]
| align="center"| მთავარმართებელი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:S. A. Sheremetev1.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[სერგეი შერემეტიევი|'''სერგეი ალექსანდრეს ძე შერემეტიევი''']] 
| align="center"| [[3 ივნისი]], [[1890]] 
| align="center"| [[6 დეკემბერი]], [[1896]]
| align="center"| მთავარმართებელი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:GolitsynGS.jpg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[გრიგოლ გოლიცინი|გრიგოლ სერგეის ძე გოლიცინი]]''' 
| align="center"| [[12 დეკემბერი]], [[1896]] 
| align="center"| [[1 იანვარი]], [[1905]]
| align="center"| მთავარმართებელი
|-----
| colspan="5" |<small> [[1905]] [[წელი|წლის]] [[26 თებერვალი|26 თებერვალს]] [[კავკასია|კავკასიის]] ადმინისტრაცია შეიცვალა სამეფისნაცვლოთი.
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] მესამე სამეფისნაცვლო [[კავკასია]]ში
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კავკასია|კავკასიის]] [[მეფისნაცვალი|მეფისნაცვლები]] ([[26 თებერვალი]], [[1905]] – [[9 მარტი]], [[1917]])'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Illarion I. Vorontsov-Dashkov.jpeg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[გრაფი]]''' '''ილარიონ ივანეს ძე ვორონცოვ-დაშკოვი'''
| align="center"| [[26 თებერვალი]], [[1905]] 
| align="center"| [[23 აგვისტო]], [[1915]]
| align="center"| [[მეფისნაცვალი]]
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Николай Николаевич Младший, до 1914.jpg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[დიდი მთავარი]]''' '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე რომანოვ უმცროსი''' 
| align="center"| [[23 აგვისტო]], [[1915]] 
| align="center"| [[9 მარტი]], [[1917]]
| align="center"| [[მეფისნაცვალი]]
|-----
|colspan="5" |<small> [[1917]] [[წელი|წლის]] [[9 მარტი|9 მარტს]], [[კავკასია]]ში ჩამოყალიბდა [[ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტი]].
|}

===[[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] ლიდერები===
[[ფაილი:Flag of the Transcaucasian Federation.svg|thumb|right|200px|[[ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა|ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის]] [[დროშა]]]]
{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| თანამდებობა
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Evgeni Gegechkori.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ევგენი გეგეჭკორი]]''' 
| align="center"| [[28 ნოემბერი]], [[1917]] 
| align="center"| [[9 აპრილი]], [[1918]]
| align="center"| [[ამიერკავკასიის კომისარიატი]]ს პირველი თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |<small> თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Nikolay Chkheidze.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ნიკოლოზ ჩხეიძე]]''' 
| align="center"| [[23 თებერვალი]], [[1918]] 
| align="center"| [[26 მაისი]], [[1918]]
| align="center"| [[ამიერკავკასიის სეიმი]]ს პირველი თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |<small> თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
| align="center"| 
| align="center"| '''[[აკაკი ჩხენკელი]]'''
| align="center"| [[26 აპრილი]], [[1918]] 
| align="center"| [[26 მაისი]], [[1918]]
| align="center"| [[ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა|ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |<small> თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
|}

===[[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] მთავრობის თავმჯდომარეები===
[[ფაილი:Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg|thumb|right|200px|[[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[გერბი]]]]
[[ფაილი:Flag of Georgia (1918–1921).svg|thumb|right|200px|[[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[დროშა]].]]

(contracted; show full)
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Noe Schordania.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ნოე ჟორდანია]]'''
| align="center"| [[24 ივნისი]], [[1918]] 
| align="center"| [[11 იანვარი]], [[1953]]
| align="center"| [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[მთავრობა|მთავრობის]] მე-2 თავმჯდომარე.<br />
<small>[[1921|1921 წლის]] [[25 თებერვალი|25 თებერვალს]] [[თბილისი|თბილისში]] შემოიჭრა მე-11 [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილები. ერთი დღით ადრე [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[მთავრობა]]მ ქართული არმიის ერთეულებთან ერთად დატოვა [[თბილისი]]. მე-11 [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილებმა გასაბჭოებულ ქართულ არმიასთან ერთად გაათავისუფლა თურქეთის არმიის მიერ დაპყრობილი [[ბათუმი]]. [[1921|1921 წლის]] [[25 თებერვალი|25 თებერვლიდან]] [[მთავრობა]] [[ემიგრაცია|ემიგრირებულია]] [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]].<small>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Evgeni Gegechkori.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ევგენი გეგეჭკორი]]'''
| align="center"| [[11 იანვარი]], [[1953]] 
| align="center"| [[5 ივნისი]], [[1954]]
| align="center"| [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] მთავრობის მე-3 თავმჯდომარე [[ემიგრაცია|ემიგრაციაში]]
|-----
(contracted; show full)|-----
| align="center"| [[ფაილი:Makharadze, Mir-Jafar Bagirov, Beria.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ლავრენტი ბერია|'''ლავრენტი პავლეს ძე ბერია''']]
| align="center"| [[17 ოქტომბერი]], [[1932]] 
| align="center"| [[23 აპრილი]], [[1937]]
| align="center"| ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი
|-----
| colspan="5" |
<small> [[1936|1936 წლის]] [[5 დეკემბერი|5 დეკემბერს]] [[ამიერკავკასიის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა]] ლიკვიდირებულია. [[საქართველოს სსრ]], [[აზერბაიჯანის სსრ]] და [[სომხეთის სსრ]] დამოუკიდებლად შევიდნენ [[სსრკ]]-ის შემადგენლობაში.
|-----
| colspan="5" |<small> [[1937|1937 წლის]] [[23 აპრილი|23 აპრილს]] თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
|}

===[[საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტი|საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის]] პასუხისმგებელი მდივნები — პირველი მდივნები===
[[ფაილი:Emblem of the Georgian SSR (1937-1981).svg|thumb|right|200px|[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] [[გერბი]] [[1922]]-[[1978]] [[წელი|წლებში]].]]
(contracted; show full)
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Zviad Gamsakhurdia and Merab Kostava, Tbilisi, 1988.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ზვიად გამსახურდია|'''ზვიად კონსტანტინეს ძე გამსახურდია''']]
| align="center"| [[14 ნოემბერი]], [[1990]] 
| align="center"| [[14 აპრილი]], [[1991]]
| align="center"| [[საქართველოს რესპუბლიკა|საქართველოს რესპუბლიკის]] უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |
<small> [[1990|1990 წლის]] [[14 ნოემბერი|14 ნოემბერს]] [[საქართველოს სსრ]] — [[საქართველოს რესპუბლიკა|საქართველოს რესპუბლიკად]] გამოცხადდა.
|-----
|}

===[[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს პრეზიდენტები]]===
[[ფაილი:Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg|thumb|right|200px|[[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[გერბი]]]]
(contracted; show full){{ერთიანი საქართველოს მეფეები}}
{{კახეთის ქორეპისკოპოსები}}
{{სამცხის ათაბაგები}}
{{საქართველოს მთავარმართებლები}}
{{საბჭოთა საქართველოს მმართველები}}

[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]
[[კატეგორია:მმართველთა სიები]]