Revision 2000237 of "ღორის გრიპი" on kawiki

{{ვიკი}}
თავიდან ახალ გამოვნელილ ვირუსს უწოდებდნენ ,,ღორის გრიპის ვირუსს", რადგან ლაბარატორიულმა ტესტირებამ აჩვენა ამ ვირუსის გენეტიკური მსგავსება იმ გრიპის ვირუსისადმი,რომელიც ჩვეულებრივ ჩრდილოეთ ამერიკაში ღორებში გვხვდება.
- შემდგომი კვლევებით დადგინდა ,რომ ეს ახალი ვირუსი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ჩრდილოეთ ამერიკაში ღორებში ჩვეულებრივ მოცირკულავე ვირუსისაგან.
-ახალი ვირუსის 2 გენი არის იმ გრიპის ვირუსიდან,რომელიც ცირლულირებს ღორებში ევროპასა და აზიაში ხოლო დანარჩენი კი ფრინველებსა და ადამიანებში მოცირკულირე გრიპის ვირუსის გენებია.
-მეცნიერები ამ ვირუსს,,ოთხმაგი რეასორტაციის,,ვირუსს უწოდებენ  ((შედგება 4 სახეობის ვირუსის გენისაგან და არა მარტო ღორის გენისაგან,(ეს არაა ღორის ვირუსი)არამედ ზემოთ არნიშნული გენებისაგან)
== გამომწვევი ==
[[ფაილი:B00528 H1N1 flu blue med.jpg|thumb|280px|ღორის გრიპი A (H1N1)<br /><small>დაავადებათა კონტროლის ცენტრი, გრიპის ლაბორატორია</small> [http://www.cdc.gov/h1n1flu/images.htm ] ]]
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით A(H1N1), რომელიც გავრცელდა ადამიანებს შორის და გამოიწვია [[ღორის გრიპის ეპიდემია 2009|2009 წლის ეპიდემია]], არის [[გრიპი|გრიპის]] A ტიპის H1N1 [[შტამი|შტამის]] აქამდე უცნობი ვერსია.
ამ ახალი შტამის თავისებურება ისაა, რომ იგი შეიცავს ადამიანთა შორის სეზონურად [[გრიპი]]ს აფეთქებების გამომწვევი H1N1 შტამისა და [[ფრინველის გრიპი]]ს გამომწვევი A ტიპის H5N1 შტამის მსგავს გენეტიკურ მასალას [http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/8017585.stm ].

== გადამდებობა ==
ახალი შტამი A (H1N1) ყველაზე უფრო კონტაგიოზური ანუ გადამდები აღმოჩნდა აქამდე აღწერილ შემთხვევებს შორის. იგი ვრცელდება ადამიანიდან ადამიანზე სეზონური გრიპის ვირუსის მსგავსად ჰაერ-წვეთოვანი გზით: ხველებით, ცემინებით, დაინფიცირებული საგანთან შენახები ხელის პირთან ან ცხვირთან კონტაქტით. ხველებისა და ცემინების დროს ვირუსის შემცველი წვეთები ჰაერში ვრცელდება და ამგვარად შესაძლებელია მოხდეს სხვა ადამიანის ინფიცირება ან სხვადასხვა საგნებისა და ზედაპირების ვირუსით დაბინძურება. გარდა ამისა, საგნები ინფიცირებულად შეიძლება ჩავთვალოთ, თუ იგი კოტაქტში იყო დასნებოვნებულის თვალთან, ცხვირთან ან პირთან.

A(H1N1) არ ვრცელდება საკვებით, მათ შორის, ღორის ხორცით ან სხვა პროდუქტით მომზადებული საკვებიდან, რომელიც თერმულად არის დამუშავებული (შემწვარი ან მოხარშული). ვირუსი კვდება 75-100&nbsp;°C (167-212&nbsp;°F) ტემპერატურაზე.როგორც კვლევებით დადაგინდა ადამიანის დაავადების უნარს ზედაპირზე მოხვედრილი A(H1N1)გრიპის ვირუსიინარჩუნებს 2-8 საათია განმავლობაში.

== ინკუბაცია ==
ინფიცირებული ადამიანიდან A(H1N1) ვირუსის ინფექცია სხვა ადამიანზე შეიძლება გავრცელდეს დაავადების სიმპტომების გამოვლენამდე, წინა დღეს. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანმა შეიძლება არც კი იცოდეს, რომ დაავადებულია და ინფექციის გამავრცელებელი იყოს. ადამიანი, ინფექციის გადამდებია, სიმპტომების გამოვლენიდან 7 და მეტი დღის განმავლობაში. ბავშვები გადამდები არიან უფრო ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე.

== სიმპტომები ==
A(H1N1) გრიპის სიმპტომები ადამიანში ისეთივეა, როგორც ჩვეულებრივი ადამიანის გრიპის ინფექციისა. დაავადების ნიშნებია: თავის ტკივილი, სხეულში მტვრევის შეგრძნება, კანკალი, სისველე ცხვირში, ყელის ტკივილი, ხველა, ცხელება, ორგანიზმის დასუსტება. ზოგიერთ პაციენტებში ვლინდება [[დიარეა]] და ღებინება. დაავადების პროგრესირებისა და მდგომარეობის დამძიმების შემთხვევაში, ყალიბდება [[პნევმონია]], [[სუნთქვის უკმარისობა]] და სიკვდილი. ღორის გრიპით დასნებოვნებულ ადამიანებში დაავადების მძიმე ფორმა წარსულშიც ყოფილა აღწერილი. სენონური გრიპის მსგავსად, ღორის გრიპის ვირუსული ინფექციამ შეიძლება გააუარესოს მანამდე არსებული ქრონიკული დაავადების მიმდინარეობა.

== პროფილაქტიკა ==
* ძალიან მნიშვნელოვანია საკუთარი ჯანმრთელობის გაფრთხილება: დიდხანს ძილი, ფიზიკური აქტიურობა, სტრესებისაგან თავის არიდება, სითხეების მიღება უხვი რაოდენობით, ვიტამინებით მდიდარი და ბალანსირებული კვება.
* ღორის გრიპისგან თავდაცვის პირველი და უმთავრესი წესია ხელების დაბანა. ხელების დაბანა ხშირად, საგულდაგულოდ, თბილი წყლით და საპნით ან სპირტზე დამზადებული დასაბანი საშუალებებით, ნახევარი წუთის განმავლობაში ძალიან ეფექტურია. სიფრთხილისათვის კარგია, თუ ადამიანი არ შეეხება ისეთ საგნებს ან ზედაპირებს, რომლებიც შესაძლოა, რომ დაინფიცირებული იყოს. 
* მოერიდეთ ხალხმრავალ და საზოგადოების თავშეყრის ადგილებს, სადაც მეტია შანსი დაინფიცირებულ ადამიანთან კონტაქტისა.
* მოერიდეთ დაინფიცირებულ ადამიანებთან პირისპირ კონტაქტს. პირბადე დაგიცავთ ცემინების ან ხველების დროს ჰაერში გაფანტული ვირუსული წვეთებისაგან.

== ანტივირუსული საშუალებები ==
* მთავარი ანტივირუსული სამკურნალო პრეპარატებია: ნეირამინიდაზას ზოგადი ინჰიბიტორები ტამიფლუ(ოსელტამივირი) და რელენზა(ზანამავირი). ნეირამინიდაზა ვირუსის გარსზე მდებარე პეპტიდია რომლის ცვალებადობაც იწვევს ვირუსისათვის სხვადასხვა სახელის მინიჭებას. მაგ H1N1,N2,N3. H - არის ჰემააგლუტინინი.
* ასევე შესაძლებელია ზოგადი ვირუსის დნმ–მაბლოკირებელი პრეპარატების მიღება (მაგ. არბიდოლი, რემანტადინი).
ნებისმიერ შემთხვევაში აუცილებელია პროფესიონალი ინფექციონისტის მეთვალყურეობა და დროული კონსულტაცია.
* ღორის გრიპის ვირუსი ვერ უძლებს მაღალ ტემპრერატურას 75-100&nbsp;°C (167-212&nbsp;°F) და კდვება. 
* ვირუსი მგრძნობიარეა ქიმიური საშუალებებისადმი, ესენია: წყალბადის ზეჟანგი, დეტერგენტები (საპონი), იოდზე დამზადებული ანტისეპტიკური საშუალებები, სპირტი და ქლორი. 
* დაინფიცირებული ადამიანის ნახმარი ჭურჭელი და თეთრეული უნდა გაირეცხოს ცალკე, ქლორირებული სარეცხი საშუალებებით, ცხელ წყალში.

=== სადეზინფექციო საშუალებები ===
* 70% ეთილის სპირტი 
* 5% ლიზოლი

== მკურნალობა ==
* ანტივირუსული თერაპია: ღორის გრიპის ვირუსი A (H1N1) მგრძნობიარეა ნეირამინიდაზა ინჰიბიტორებისადმი (ზანამივირი, ოსელტამივირი). ანტივირუსული თერაპია რეკომენდირებულია მხოლოდ მაღალი რისკის პაციენტებში: ორსულები, ბავშვები, 65 წელზე მეტი ასაკის ადამიანები, ქრონიკული პათოლოგიებით დაავადებულები, დადასტურებული H1N1 ინფექციის მქონე ადამიანებთან კონტაქტში მყოფები და სხვა <ref>'''Emma Hitt, PhD.''' Antivirals Should Be Used Only in High-Risk H1N1 Flu Cases.</ref>
* ჟანგბადი
* სიმპტომური თერაპია:ანტიპირეტიული (აცეტამინოფენი) და არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები. 18 წლამდე ასაკის ავადმყოფებისათვის არა არის რეკომენდირებული ასპირინის შემცველი პრეპარატების გამოყენება, რეის სინდრომის განვითარების რისკის გამო <ref>Centers for disease Control and Prevention , [http://www.cdc.gov/h1n1flu/recommendations.htm Interim Guidance on Antiviral Recommendations for Patients with Confirmed or Suspected Swine Influenza A (H1N1) Virus Infection and Close Contacts]</ref>.

== იხილეთ ==
* [[ღორის გრიპის ეპიდემია 2009]]

== სქოლიო ==
<references />

{{ესკიზი-მედიცინა}}

[[კატეგორია:ვირუსული დაავადებები]]
[[კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები]]
[[კატეგორია:ზოონოზები]]

[[af:Varkgriep]]
[[ar:إنفلونزا الخنازير]]
[[arz:انفلوانزا الخنازير]]
[[az:Donuz qripi]]
[[bat-smg:Kiauliu grips]]
[[be:Свіны грып]]
[[be-x-old:Сьвіны грып]]
[[bm:Giripu pɔrisini]]
[[bn:সোয়াইন ইনফ্লুয়েঞ্জা]]
[[bs:Svinjska gripa]]
[[ca:Grip porcina]]
[[cs:Chřipka prasat]]
[[cy:Ffliw moch]]
[[da:Svineinfluenza]]
[[de:Schweineinfluenza]]
[[dv:އޫރު ރޯގާ]]
[[el:Γρίπη H1N1]]
[[en:Swine influenza]]
[[eo:Porka gripo]]
[[es:Gripe porcina]]
[[et:Seagripp]]
[[fa:آنفلوآنزای خوکی]]
[[fi:Sikainfluenssa]]
[[fr:Grippe porcine]]
[[ga:Fliú na muc (galar)]]
[[gl:Gripe porcina]]
[[he:שפעת החזירים]]
[[hi:शूकर इन्फ्लूएंजा]]
[[ht:Grip pòsin]]
[[hu:Sertésinfluenza]]
[[ia:Influenza porcin]]
[[id:Flu babi]]
[[is:Svínaflensa]]
[[it:Influenza suina]]
[[ja:豚インフルエンザ]]
[[jv:Flu babi]]
[[kn:ಹಂದಿಜ್ವರ]]
[[ko:돼지 인플루엔자]]
[[la:Influentia porcina]]
[[lo:ໄຂ້ຫວັດຫມູ]]
[[lt:Kiaulių gripas]]
[[lv:Cūku gripa]]
[[mk:Свински грип]]
[[ml:പന്നിപ്പനി]]
[[mn:Гахайн томуу]]
[[mr:स्वाइन इन्फ्लुएन्झा]]
[[ms:Influenza babi]]
[[mt:Influwenza tal-majjali]]
[[nah:Ātōnahuiztli Influenza A H1N1]]
[[nl:Varkensgriep]]
[[nn:Influensa A(H1N1)]]
[[no:Svineinfluensa]]
[[pap:Griep di porco]]
[[pdc:Seifiewer]]
[[pl:Świńska grypa]]
[[ps:د سرکوزي والګی]]
[[pt:Gripe suína]]
[[ru:Свиной грипп]]
[[si:සූකර උණ]]
[[simple:Swine influenza]]
[[sk:Chrípka ošípaných]]
[[sl:Nova gripa]]
[[so:Hargab Doofaar]]
[[sq:Gripi i derrit]]
[[sr:Свињски грип]]
[[sv:Svininfluensa]]
[[ta:எச்1.என்1 சளிக்காய்ச்சல்]]
[[th:ไข้หวัดใหญ่ในสุกร]]
[[tl:Trangkasong baboy]]
[[tr:Domuz gribi]]
[[uk:Свинячий грип]]
[[ur:Swine influenza]]
[[vi:Cúm lợn]]
[[wuu:猪流感]]
[[yi:חזיר גריפע]]
[[zh:豬流感]]
[[zh-min-nan:Ti-liû-kám]]
[[zh-yue:豬流感]]