Revision 3948081 of "მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის საგარეო ურთიერთობები" on kawiki

[[File:2014 Stepanakert, Budynek Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Górskiego Karabachu (02).jpg|thumb|მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრო. მდებარეობს [[ხანქენდი|ხანქენდში]]]]
'''მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის საგარეო ურთიერთობები'''— მოიცავს [[მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა|მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის]] ურთიერთობებს სხვა ქვეყნებთან. რესპუბლიკა აკონტროლებს ყოფილი მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის დიდ ნაწილს და მის მიმდებარე ტერიტორიას.<ref>{{cite web |url=http://www.president.nkr.am/en/nkr/generalInformation/ |title=Official website of the President of the Nagorno-Karabakh Republic. General Information about NKR |publisher=President.nkr.am |date=1 January 2010 |accessdate=6 May 2012}}</ref> იგი აღიარებულია გაეროს არა წევრ სამ სახელმწიფოს მიერ, ესენია: [[აფხაზეთი]], <ref name="NKRrecognition">[http://ararat-online.ru/news/984-2025-vice-spiker-parlamenta-abxazii-vybory-v-nkr-sootvetstvuyut-vsem-mezhdunarodnym-standartam.html Вице-спикер парламента Абхазии: Выборы в НКР соответствуют всем международным стандартам]: "Абхазия, Южная Осетия, НКР и Приднестровье уже давно признали независимость друг друга и очень тесно сотрудничают между собой", - сказал вице-спикер парламента Абхазии. ... "...Абхазия признала независимость Нагорно-Карабахской Республики..." - сказал он."</ref> [[სამხრეთ ოსეთი]] <ref name="NKRrecognition"/> და [[დნესტრისპირეთი]]. <ref name="NKRrecognition"/><ref name="transgovt">{{cite web |url=http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html |title=In detail: The foreign policy of Pridnestrovie |publisher=Pridnestrovie |date=2010-05-26 |accessdate=2010-06-29 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080511144044/http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html |archivedate=2008-05-11 }}</ref>  საერთაშორისო თანამეგობრობის წევრები ტერიტორიას მიიჩნევენ [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] ნაწილად. 2012 წლის ნოემბერში [[ურუგვაი|ურუგვაის]] საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის წევრმა განაცხადა, რომ მის ქვეყანას შეუძლია აღიაროს მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა.<ref>{{cite web|url=http://arka.am/en/news/politics/uruguay_may_be_the_first_to_recognize_karabakh_uruguay_deputy/|title=Uruguay may be the first to recognize Karabakh- Uruguay Deputy|publisher=Arka News Agency|date=2012-11-14|accessdate=2013-01-02|quote=Uruguay may be the first country to recognize Nagorno-Karabakh Republic’s independence...}}</ref> 2012 წელს [[სომხეთი|სომხეთმა]] და [[ტუვალუ|ტუვალუმ]] დაამყარეს დიპლომატიური ურთიერთობები და გაითვალისწინეს ისიც, რომ ტუვალუმ შეიძლება აღიაროს მთიანი ყარაბაღის დამოუკიდებლობა.<ref>{{cite web|url=http://www.armenianow.com/news/37109/tuvalu_armenia_diplomatic_relations_azerbaijan_reaction|title=Tuvalu and Armenia|publisher=Panorama|date=2012-12-14|accessdate=2017-04-11}}</ref> ასევე, 2012 წელს, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთი უელსის]] პარლამენტმა, ავსტრალიის ერთ-ერთმა შტატმა, მოუწოდა ავსტრალიის მთავრობას აღიაროს მთიანი ყარაბაღი როგორც დამოუკიდებელი რესპუბლიკა.<ref>{{cite web|url=http://parliament.nsw.gov.au/Prod/Parlment/HansTrans.nsf/V3ByKey/LC20121025?open&refNavID=LC6_5|title=Full Day Hansard Transcript|publisher=Parliament of New South Wales|date=2012-10-25|accessdate=2012-11-14|quote=...calls on the Commonwealth Government to officially recognise the independence of the Republic of Nagorno-Karabakh and strengthen Australia's relationship with the Nagorno-Karabakh and its citizens.|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130314141244/http://parliament.nsw.gov.au/Prod/Parlment/HansTrans.nsf/V3ByKey/LC20121025?open&refNavID=LC6_5|archivedate=2013-03-14}}</ref> 

==სხვადასხვა ქვეყნებთან ურთიერთობები==
===შეერთებული შტატები===
[[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულმა შტატებმა]] არ დაამყარა დიპლომატიური ურთიერთობა [[მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა|მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკასთან]] და იგი მას ცნობს, როგორც [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] შემადგენლელ ნაწილს. შეერთებულ შტატებში ყარაბაღისადმი მხარდაჭერა, უპირველეს ყოვლისა, სახელმწიფო საკანონმდებლო დონეზე ვლინდება. რამდენიმე მათგანმა მიიღო ყარაბაღის მხარდაჭერის რეზოლუციები. 2012 წლის მაისში, როდ აილენდში შეერთებულ შტატების წარმომადგენელთა პალატამ მიიღო რეზოლუცია, რაც პრეზიდენტ [[ბარაკ ობამა|ბარაკ ობამასა]] და [[აშშ-ის კონგრესი|აშშ-ს კონგრესს]] მოუწოდებდა, რომ ეღიარებინათ მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. 2012 წლის აგვისტოს მასაჩუსეტსის წარმომადგენელთა პალატამ , <ref name="rferl.org">[http://www.rferl.org/content/massachusetts-state-legislature-calls-for-nagorno-karabakh-recongnition/24669893.html Massachusetts State Legislature Calls For Recognition Of Nagorno-Karabakh, RFE/RL, 2012]</ref> 2013 წლის აპრილში, მაინის წარმომადგენელთა პალატამ და შეერთებულ შტატების სენატმა მიიღო ანალოგიური რეზოლუცია, რაც ასევე მოუწოდებდა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას, ეღიარებინა ყარაბაღი როგორც დამოუკიდებელი რესპუბლიკა და მსგავსად მოქცეულიყო [[აფხაზეთი|აფხაზეთის]] შემთხვევაშიც.<ref name="mainelegislature.org">http://www.mainelegislature.org/legis/bills/getPDF.asp?paper=HP0987&item=1&snum=126</ref> 2013 წლის მაისში, [[ლუიზიანის შტატი|ლუიზიანის შტატის]] სენატმა  მიიღო დადგენილება, რაც მხარს უჭერდა იმას, რომ ყარაბაღი განვითარებულიყო როგორც თავისუფალი და დამოუკიდებელი ერი.<ref name="senate.la.gov">http://senate.la.gov/sessioninfo/2013/RS/Journals/05-30-2013.pdf</ref> 2014 წლის მაისში [[კალიფორნია|კალიფორნიის]] სახელმწიფო ასამბლეამ მიიღო დადგენილება, რომლებმაც 70-1 ხმით მიიღეს ყარაბაღის დამოუკიდებლობა..<ref>{{cite news |last=White |first=Jeremy B. |title=Capitol Alert: California Assembly calls for Nagorno-Karabakh Republic |url=http://www.fresnobee.com/2014/05/08/3916420/capitol-alert-california-assembly.html |newspaper=Fresno Bee |date=8 May 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140508223356/http://www.fresnobee.com/2014/05/08/3916420/capitol-alert-california-assembly.html |archivedate=2014-05-08 |accessdate=2019-11-01 }}</ref> ეს ღონისძიება ასევე მოუწოდებდა პრეზიდენტ ბარაკ ობამასა და აშშ-ს კონგრესს, ეღიარებინათ დამოუკიდებლობა. <ref name="Mason">{{cite news|last=Mason|first=Melanie|title=Calif. lawmakers to weigh in on dispute between Armenia, Azerbaijan|url=http://www.latimes.com/local/political/la-me-pc-nagorno-karabakh-resolution-20140505-story.html|newspaper=LA Times|date=5 May 2014}}</ref> 

ამასთან, ყარაბაღის მთავრობის ოფიციალური პირები რეგულარულად ინარჩუნებენ კონტაქტს შეერთებული შტატების კონგრესის წევრებთან. 2019 წლის ოქტომბერში, მთიანი ყარაბაღის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აღნიშნა, რომ რესპუბლიკის ხელისუფლება დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს სხვადასხვა დონეზე ყარაბაღსა და შეერთებულ შტატებს შორის ურთიერთობებს. მინისტრმა ასევე აღნიშნა, ის რომ შეერთებული შტატები  მხარს უჭერს კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას და იმედოვნებს, რომ თანამშრომლობის შემდგომი განვითარება მოხდება აშშ-ს კონგრესის წევრებთან შემდგომი შეხვედრის დროს.<ref>[http://armenpress.am/eng/news/990917.html]</ref>

===ლიბანი===
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას აქვს წარმომადგენლობითი ოფისი [[ლიბანი|ლიბანის]] დედაქალაქ [[ბეირუთი|ბეირუთში]]. 2018 წლის მარტში, ყარაბაღის პრეზიდენტი ბაკო საჰაკიანი ეწვია ლიბანს და შეხვდა სომხური სამოციქულო ეკლესიის კათალიკოსსა და ხელმძღვანელს კათოლიკოს არამ I-ს. 2018 წლის მაისში, ყარაბაღის ქალაქ მარტაკერტისა და ლიბანის ქალაქ ბურჯ ჰამუდის წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს ლიბანის ამავე ქალაქში.<ref>[http://news.am/eng/news/451940.html ''Karabakh’s Martakert, Lebanon’s Bourj Hammoud sign memorandum of cooperation'', news.am 18. May 2018.]</ref>
===სომხეთი===
მთიან ყარაბაღს ძალიან ახლო ურთიერთობა აქვს [[სომხეთი|სომხეთთან]] და წარმოდგენილია როგორც სომხეთის დე ფაქტო ნაწილი.<ref>{{cite book|last=Hughes|first=James|title=Ethnicity and Territory in the Former Soviet Union: Regions in Conflict|year=2002|publisher=Cass|location=London|isbn=978-0-7146-8210-5|page=211|quote=Indeed, Nagorno-Karabakh is de facto part of Armenia.}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mulcaire|first1=Jack|title=Face Off: The Coming War between Armenia and Azerbaijan|url=http://nationalinterest.org/feature/face-the-coming-war-between-armenia-azerbaijan-12585|work=The National Interest|date=9 April 2015|quote=The mostly Armenian population of the disputed region now lives under the control of the Nagorno-Karabakh Republic, a micronation that is supported by Armenia and is effectively part of that country.}}</ref><ref name="hurriyetdailynews1">{{cite news|title=Armenia expects Russian support in Karabakh war|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=armenia-expects-russian-support-in-karabakh-war-2011-05-20|accessdate=25 June 2013|newspaper=Hürriyet Daily News|date=20 May 2011|quote=While internationally recognized as Azerbaijani territory, the enclave has declared itself an independent republic but is administered as a de facto part of Armenia.}}</ref><ref>Central Asia and The Caucasus, Information and Analytical Center, 2009, Issues 55-60, Page 74, "Nagorno-Karabakh became de facto part of Armenia (its quasi-statehood can dupe no one) as a result of aggression."</ref><ref>Deutsche Gesellschaft für auswärtige Politik, Internationale Politik, Volume 8, 2007 "...&nbsp;and Nagorno-Karabakh, the disputed territory that is now de facto part of Armenia&nbsp;..."</ref><ref>{{cite book|last=Cornell|first=Svante|title=Azerbaijan Since Independence|year=2011|publisher=M.E. Sharpe|location=New York|isbn=978-0-7656-3004-9|authorlink=Svante Cornell|p=135|quote=Following the war, the territories that fell under Armenian control, in particular Mountainous Karabakh itself, were slowly integrated into Armenia. Officially, Karabakh and Armenia remain separate political entities, but for most practical matters the two entities are unified.}}</ref> დღესდღეობით [[ერევანი|ერევანში]] მდებარეობს მთიანი ყარაბაღის წარმომადგენლობითი ოფისი.

==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://www.nkr.am/en/ Ministry of Foreign Affairs of Nagorno Karabakh]

==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{თვითაღიარებული ქვეყნები}}

[[კატეგორია:თვითაღიარებული ქვეყნები]]
[[კატეგორია:მთიანი ყარაბაღი]]