Revision 4085243 of "დოროთი არზნერი" on kawiki

{{ინფოდაფა პიროვნება}}
'''დოროთი ემა არზნერი''' <sup>[1]</sup> (დ. 3 იანვარი, 1897 - გ. 1 ოქტომბერი, 1979) - ამერიკელი კინორეჟისორი, რომლის კარიერა ჰოლივუდში 1920-იანი წლების უხმო კინოს აღმავლობის პერიოდში დაიწყო.  1943 წელს, არზნერი ერთადერთი ქალი რეჟისორი იყო, რომელიც მუშაობდა ჰოლივუდში. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Gaines|first=Jane|date=1992|title=Dorothy Arzner's Trousers|url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC37folder/ArznersTrousers.html}}</ref> გარდა ამისა, ის იმ იშვიათ ქალთა რიცხვში იყო, ვისაც 70-იან წლებში ჰოლივუდში შეეძლო წარმატებული და ხანგრძლივი კინო-კარიერა ქონდა. <ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/features/dorothy-arzner-queen-hollywood|title=Dorothy Arzner: Queen of Hollywood|last=Mayer|first=So|date=March 7, 2015}}</ref> არზნერმა სულ ოცამდე ფილმი გადაიღო 1927–1943 წლებში და  ხელი შეუწყო ჰოლივუდის არაერთი მსახიობის კარიერის წინსვლას, მათ შორის [[კათრინ ჰეპბერნი|კატარინ ჰეპბერნი]], როზალინდ რასელი და ლუსილ ბოლი .  გარდა ამისა, არზნერი იყო პირველი ქალი, ვინც შეუერთდა ამერიკის რეჟისორთა გილდიას და პირველი ქალი, ვინც გადაიღო ხმოვანი ფილმი. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.cinema.ucla.edu/collections/dorothy-arzner|title=Dorothy Arzner}}</ref>

== Ახალგაზრდობა ==
არზნერი დაიბადა [[სან-ფრანცისკო|სან – ფრანცისკოში, კალიფორნია]], 1897 წელს <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> ჯენეტტერის და ლუი არზნერის ოჯახში, მაგრამ გაიზარდა [[ლოს-ანჯელესი|ლოს – ანჯელესში]], სადაც მამამისს რესტორანი ჰქონდა. მისი მშობლების რესტორანი იყო პირველი ადგილი, სადაც არზნერი დაუახლოვდა ჰოლივუდის ელიტას; მას ხშირად სტუმრობდნენ უხმო კინოს მრავალი ვარსკვლავი და რეჟისორი, მათ შორის [[მერი პიკფორდი]], [[მაკ სენეტი]] და [[დაგლას ფერბენკსი|დუგლას ფეირბენქსი]] . <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> ლოს-ანჯელესის ვესტლეიკის გოგონათა საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, ის ჩაირიცხა [[სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი|სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში]], სადაც ორი წელი გაატარა სამედიცინო ფაკულტეტზე, იმ იმედით, რომ ექიმი გახდებოდა. <ref>[http://archive.org/stream/filmdaily80wids#page/n483/mode/2up "Directors' Biographies/Arzner, Dorothy"] in the ''Production Guide and Directors' Annual Number 1941'', two-part supplement to ''[[The Film Daily]]'' (New York, N.Y.), volume 80, number 46, September 4, 1941, p. 17 of supplement. [[Internet Archive]], San Francisco, California. Retrieved July 11, 2019.</ref>  [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველი მსოფლიო ომის]] დროს იგი შეუერთდა სამხრეთ კალიფორნიის ადგილობრივ სასწრაფო დახმარების განყოფილებას.   მაღალ-კვალიფიცირებული ქირურგების კაბინეტში მუშაობის შემდეგ, არზნერმა გადაწყვიტა, რომ მას არ სურდა მედიცინის განხრით მოღვაწეობა. ”მსურდა დავმსგავსებოდი იესოს” - თქვა მან. "'ავადმყოფთა მოშუსება და მკვდრეთით აღდგომა", მყისიერად, ოპერაციის ,აბების და სხვა სამედიცინო საშუალებების გარეშე. " 

=== Ადრეული კარიერა ===
[[პირველი მსოფლიო ომი|პირველი მსოფლიო ომის]] შემდეგ კინო-ინდუსტრიას ახალი სახეები ჭირდებოდა.  თავად არზნერის თქმით, ეს იყო მისი შესაძლებლობა, ფეხი შეედგა კინო-სამყაროში. გამოუცდელ ადამიანებსაც ჰქონათ შესაძლებლობა მუშაობა კინოში, იმ შემთხვევაში თუ ისინი გამოხატავდნენ ინტერესესს” - თქვა მან 1974 წელს გამოქვეყნებულ ინტერვიუში <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> არზნერს, მეგობარმა შესთავაზა შეხვედრილიყო იმ დროისთვის, ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან რეჟისორს, უილიამ დემილს,  <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> არზნერმა 1929 წელს Sunday Star- ს განუცხადა, რომ მეგობარი, შესაფერის ფიგურად მიიჩნევდა არზნერს ”შემდეგ მან პარამუნტის სტუდიამდე მიმიყვანა და მთავარი ოფისის წინ გამაგდო”, - თქვა მან. <ref>"Evening star. [volume] (Washington, D.C.) 1854–1972, July 7, 1929, Image 89" [http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83045462/1929-07-07/ed-1/seq-89/ Loc.gov]. 1929-07-07. p. 15. {{ISSN|2331-9968}}. Retrieved 2018-10-23.</ref>

როდესაც არზნერი შეხვდა დემილს 1919 წელს, მან ჰკითხა,თუ რომელ განყოფილებაში ისურვებდა მუშაობის დაწყებას. <ref name=":7">{{Cite journal|last=Casella|first=Donna R.|date=2009|title=What Women Want: The Complex World of Dorothy Arzner and Her Cinematic Women}}</ref> "შეიძლება შევძლო გადასღენი მოედნის გაფორმებ", - მიუგო არზნერმა ხუმრობით. <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> მას შემდეგ, რაც დემილმა დასვა კითხვა მის კაბინეტში არსებულ ავეჯთან დაკავშირებით, მან არზნერს შესთავაზა ერთი კვირის განმავლობაში დაეთვალიერებინა სხვადასხვა განყოფილება და ესაუბრა მის მდივანთან.  არზნერმა მთელი კვირა უყურა გადასაღებ მოედანზე მიმდინარე პროცესებს, მათ შორის [[სესილ დემილი|სესილ დემილს]]<nowiki/>აც შეხვდა. "თუ ვინმე აპირებს კინო-ინდუსტრიაში ყოფნას, უნდა იყო რეჟისორი, რადგან მიუთითებს ყველას,გადასაღებ მოედანზე მყოფი კი რეჟისორს მიყვება." 

დემილის მდივნის რეკომენდაციით, არზნერმა გადაწყვიტა გამოეყო სცენარების განყოფილება. <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> ექვსი თვის განმავლობაში არზნერი გახდა  '''პარამაუნთის'''  კომპანია რეალარტ სტუდიის მონტაჟიორი, სადაც მან დაამონტაჯა 52 ფილმი. 1922 წელს იგი პარამუნტთან გაიწვიეს, რათა შეექმნათ რუდოლფ ვალენტინოს ფილმი სისხლი და ქვიშა(1922).  ეს პროექტი აღმოჩნდა არზნერის შანსი, გამოეჩინა რეჟისურის ოსტატური ტალანტი..მიუხედავად იმისა, რომ იგი არარეკრედიტირებული იყო, არზნერმა გადაიღო რამდენიმე ბრძოლის სცენა ფილმისთვის და დაამონტაჟა კადრები, გადაჭრა ის საფონდო კადრებით, რითაც დაზოგა პარამუნტის ათასობით დოლარი. <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> არზნერის  ''[[სისხლი და ქვიშა (1989 წლის ფილმი)|სისხლი და ქვიშა]]-ზე მუშაობის პერიოდში, რეჟისორი ჯეიმს კრუიზი დაინტერსედბა მისი ტექნიკით,''  მოგვიანებით, მან დოროთი მიიწვია და შესთავაზა მასთან ეთანამშროლა, როგორც მწერალი და მონტაჟიორი.  არზნერის თქმით, კრუიზი საჯაროდ აცხადებდა, რომ ის იყო "მისი მარჯვენა მკლავი".  საბოლოოდ, არზნერი გახდა კრუიზის ერთ-ერთი ფილმის <nowiki><i id="mwVA">Old Ironsides</i></nowiki> (1926) სცენარისტი. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://wfpp.cdrs.columbia.edu/pioneer/ccp-dorothy-arzner/|title=Dorothy Arzner|last=Field|first=Allyson Nadia}}</ref>

კრუიზთან მუშაობის შედეგად, არზნერმა მნიშვნელოვანი ბერკეტები მოიპოვა და ულტიმატებსაც არ გაურბის. იმ შემთხვევაში, თუ სტუდია არ მისცემდა არზნერს ფილმზე, როგორც რეჟისორის მუშაობის საშულებას, ის  დატოვებდა პარამაუნტი და გადასულიყო [[Columbia Pictures|კოლუმბიაში.]]<ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> ”მე მქონდა შეთავაზება დამეწერა ფილმი და გადამეღო ფილმი კოლუმბიისთვის,” - თქვა არზნერმა, ” მაშინ მე უარი ვთქვი ხელფასზე პარამაუნტში და კოლუმბიაში გასამგზავრებლად ვემზადებოდი”. <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> არზნერი შედის უოლტერ ვანგერის , Paramount- ის ნიუ იორკის სტუდიის ხელმძღვანელის ოფისში.  ვანგერს სურს, რომ არზნერი დარჩეს პარამაუნთში და გააგრძელოს მუშაობა სცენარების განყოფილებაში. დოროთი კი ითხოვს, ორი კვირაში მას უკვე უნდა ქონდეს პროექტი, რომელსაც რეჟისორობას გაუწევს. ,,მე მირჩევნია გავაკეთო სურათი მცირე კომპანიისთვის და მქონდეს საკუთარი კინო-სურათი, ვიდრე B სურათი Paramount- ისთვის. ”  შემდეგ ვანგერმა მას შესთავაზა გადაეღო კომედია ''პარიზის'' სპექტაკლის ''„საუკეთესო ჩაცმული ქალი“ მიხედვით'' , რომელსაც მოგვიანებით დაარქმევდნენ ''მოდის ქალთათვის'' (1927), მოგვიანებით უკვე არზნერის, როგორც რეჟისორის დებიუტი.

„''ქალთა'' მოდამდე” არზნერს არ ჰქონია რეჟისორობის გამოცდილება. ”სინამდვილეში მე, ცხოვრებაში არავისთვის არ დამივალებია რაიმე”, - თქვა მან. <ref name=":5">{{Cite web|url=http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/|title=Interview with Dorothy Arzner|last=Kay|first=Karyn and Gerald Peary|date=July 16, 2011}}</ref> ფილმში, ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებს ესთერ რალსტონი, რომელმაც კომერციულ წარმატებას ჰპოვა. <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> არზნერის წარმატებამ უბიძგა Paramount-ს კვლავ, დოროთი დაექირავებინა სამი უხმო ფილმის გადასაღებლად, ''ათი თანამედროვე მცნება'' (1927), მიიღე შენი კაცი(1927), და მანჰეტენის კოქტეილი(1928).ამ ნამუშევრების შემდეგ, მას დაევალა უშუალოდ, სტუდიის პირველ კინო- სურათის, '''„გიჟური წვეულება”''' (wild party) (1929) შექმნა, უხმო ფილმის რიმეიკი, რომელიც თავად არზნერმა დაამონტაჟა. 

=== სარეჟისორო კარიერა ===
„გიჟური წვეულება''“'' , ფილმში, ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებს [[კლარა ბოუ]] და [[ფრედრიკ მარჩი]]. ფილმი, მსახიობებისთი აღმოჩნდა ხმოვან ფილმში თამაშის დებიუტი. მსახიობებისთის, განსაკუთრებით ბოუსთვის არაკომპორტული გარემო შეიქმნა, რადგან არ იყვნენ მიჩვეულნი ხმოვალ ფილმში თამაში, აქ ხომ აბსოლიტურად თამაში სხვა ტექნიკაა საჭირო. ბოუს არ შეეძლო თავისუფლად გადაადგილება რთული ხმის ჩამწერი აპარატურის გამო, არზნერს თევზსაჭერი წნულის ბოლოს მიკროფონი ქონდა მიმაგრებული, რომელიც ბოუს გადაადგილების საშუალებას აძლევდა; ეს იყო პირველი ბუმის მიკროფონი . <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref> ფილმი კოლეჯის სტუდენტ გოგონაზე, მოგვითხრობს, ბოუს შესრულებით. „გიჟურმა წვეულებამ“ ისეთი წარმატება მოიპოვა, რომ  ფილმის რამდენიმე ნაწილი გამოვიდა.

== პირადი ცხოვრება ==
[[ფაილი:Miss_Dorothy_Arzner_and_Marion_Morgan,_1927.jpg|მინი| არზნერი მარიონ მორგანთან ერთად, 1927, ფოტო არნოლდ გენტესგან]]
დოროთი არზნერი დაიბადა სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია 1897 წლის 3 იანვარს, მაგრამ მშობლებთან ერთად ლუი და ჯენეტერ არზნერები გადავიდნენ ლოს-ანჯელესში, სადაც მამამისმა ჰოლივუდის თეატრის გვერდით გახსნ,ა ძალიან პრესტიჟული რესტორანი. არზნერმა ბავშვობა გაატარა რესტორანში, სადაც ყოველ დღე ხედავდა ჩამოსულ ცნობილ ადამიანებს,  მათ შორის, მოდ ადამსს, [[სარა ბერნარი|სარა ბერნჰარტი]]<nowiki/>ს და დევიდ უორფილდის. 

მიუხედავად იმისა, რომ მან სამედიცინო ხარისხი სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში დაცვა, 1974 წელს კარინ ქეისა და ჯერალდ პირისთან ინტერვიუში, რომელიც ''კინემატოგრაფიაში'' გამოქვეყნდა, არზნერმა თქვა: "რამდენიმე ზაფხული მშვენიერი ქირურგის კაბინეტში და ავადმყოფების მონახულებით გავატარე, მე გადავწყვიტე, რომ ეს არ იყო ის, რაც მსურდა”. მინდოდა დავემსგავსებოდი იესოს - 'მოშუშე ავადმყოფი და მკვდრეთით აღადგინე', მყისიერად, ოპერაციის, აბებისა და ნემისმიერი სამედიცინო ჩარების გარეშე.”   ხარისხის მიღების შემდეგ, ორი წლის თავზე, გადაწყვიტა სამსახურის მოძებნა, რათა შეეძლო ფინანსურად საკუთარი თავის უზრუნვეკლყოფა. არზნერს, მიუხედავად სასწავლებლის მიტოვებისა, ჰქონდ მიღებული განათლება, რომელიც მოიცავდა არქიტექტურისა და ხელოვნების ისტორიის კურსებს. უნივერსიტეტის დატოვებისთანავე მან დაიწყო მუშაობა Paramount Studios- ში. მოგვიანებით, სტუდიები მას სთავაზობენ ორწლიან კონტრაქტს, როგორც რეჟისორს, მაგრამ კონტრაქტის დასრულებამდე ის იწყებს დამოუკიდებელ კარიერას.

არზნერი ათი წლით უფროს მოცეკვავე და ქორეოგრაფ მარიონ მორგანთან  ორმოცი წელი ცხოვრობდა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ცდილობდა პირადი ცხოვრებაზე არასდროს არ ესაუბრა, სხვადსხვა ყვითელი პრესა იწერებოდა, არაერთ მსახიობ ქალთან ურთიერთობის შეხებ, მათ შორის [[ალა ნაზიმოვა|ალა ნაზიმოვას]] და ბილი ბურკსი . <ref>Mann, William J. (2001). Behind the Screen: How Gays and Lesbians Shaped Hollywood, 1910–1969. New York:Viking. {{ISBN|978-0670030170}}.</ref> ჭორის დონეზე შემორჩა,რომ არზნერს ასევე ჰქონდა ურთიერთობა [[ჯოან კროუფორდი|ჯოან კროუფორდთან]] და კატრინ ჰეპბერნთან. <ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/features/dorothy-arzner-queen-hollywood|title=Dorothy Arzner: Queen of Hollywood|author=Mayer|date=March 7, 2015}}</ref> ის არასდროს მალავდა სექსუალურ ორიენტაციას ; მისი ტანსაცმელი იმ დროის ქალისთვის არატრადიციული იყო, მას ეცვია კოსტუმები ან სწორი კაბები. მორგანმა შეასრულა რამდენიმე საცეკვაო სერია არზნერის ზოგიერთ ფილმში, როგორიცაა იცეკვე ''გოგო, იცეკვე'' . <ref>{{Cite book|author=Mayne, Judith|date=1994|title=Directed by Dorothy Arzner|url=https://books.google.com/books?id=Y1xSHLHGh7MC|publisher=Indiana University Press|page=42|isbn=978-0253208965}}</ref>

1930 წელს არზნერი და მორგანი საცხოვრებლად მაუნთ ოუკ დრაივში გადავიდნენ, სადაც 1971 წელს მორგანის სიკვდილამდე ცხოვრობდნენ. სანამ ისინი ჰოლივუდში იყვნენ, არზნერი ესწრებოდა სხვადასხვა კინემატოგრაფიულ ღონისძიებას. ბოლო წლებში არზნერმა დატოვა ჰოლივუდი და წავიდა უდაბნოში საცხოვრებლად. 1979 წელს, 82 წლის ასაკში, დოროთი არზნერი გარდაიცვალა  კვინტაში , კალიფორნია . <ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.biography.com/people/dorothy-arzner-9190257#synopsis|title=Dorothy Arzner Biography|date=November 13, 2015|accessdate=დეკემბერი 9, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181122215622/https://www.biography.com/people/dorothy-arzner-9190257#synopsis|archivedate=ნოემბერი 22, 2018}}</ref>

== მემკვიდრეობა ==
არზნერის ნამუშევრები, იყო კინემატოგრაფიის მნიშვნელოვანი შედევრი. იმის მიუხედავას, რომ არზნერის ჰოლივუდიდან წასვლის გამო, გასული საუკუნის 40-იან წლებში, მისი ნამუშევარი დავიწყებას მიეცა , მისი წვლილი არასდროს არ დაიკარგება.1970-იან წლებამდე, კვლავ იწყება დოროთის შემოქმედებაზე საუბარი. <ref name=":7">{{Cite journal|last=Casella|first=Donna R.|date=2009|title=What Women Want: The Complex World of Dorothy Arzner and Her Cinematic Women}}</ref> დღეს,  არზნერის ფილმები შეისწავლეს, როგორც სქესის და ქალის სექსუალურობის გამოსახულების ჭრილში. <ref name=":6">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/|title=Arzner, Dorothy|last=Geller|first=Theresa|date=May 2003}}</ref>

== ფილმოგრაფია ==
{{Div col}}
* ''[[Too Much Johnson (1919 film)|Too Much Johnson]]'' (1919; lost, editor only)
* ''[[The Six Best Cellars]]'' (1920, editor only)
* ''[[Blood and Sand (1922 film)|Blood and Sand]]'' (1922) (additional footage) (uncredited)
* ''[[The Covered Wagon]]'' (1923, editor only)
* ''[[Inez from Hollywood]]'' (1924, editor only)
* ''[[Fashions for Women]]'' (1927)
* ''[[Ten Modern Commandments]]'' (1927)
* ''[[Get Your Man (1927 film)|Get Your Man]]'' (1927)
* ''[[Manhattan Cocktail (film)|Manhattan Cocktail]]'' (1928; lost, except for the montage sequence by [[Slavko Vorkapić]] released in 2005 on DVD ''Unseen Cinema'')
* ''[[The Wild Party (1929 film)|The Wild Party]]'' (1929)
* ''[[Behind the Make-Up]]'' (1930, uncredited)
* ''[[Sarah and Son]]'' (1930)
* ''[[Paramount on Parade]]'' (1930, co-director)
* ''[[Anybody's Woman]]'' (1930)
* ''[[The House That Shadows Built]]'' (1931; Paramount promotional film with excerpt of never-produced film ''Stepdaughters of War'' to be directed by Arzner)
* ''[[Honor Among Lovers]]'' (1931)
* ''[[Working Girls (1931 film)|Working Girls]]'' (1931)
* ''[[Merrily We Go to Hell]]'' (1932)
* ''[[Christopher Strong]]'' (1933)
* ''[[Nana (1934 film)|Nana]]'' (1934)
* ''[[Craig's Wife (1936 film)|Craig's Wife]]'' (1936)
* ''[[The Last of Mrs. Cheyney (1937 film)|The Last of Mrs. Cheyney]]'' (1937, uncredited)
* ''[[The Bride Wore Red]]'' (1937)
* ''[[Dance, Girl, Dance]]'' (1940)
* ''[[First Comes Courage]]'' (1943)
{{Div col end}}

* ქალის მზერა
* [[ფემინიზმი]]
* ქალი კინო და ტელევიზიის რეჟისორების სია
* ლესბოსელი რეჟისორების სია
* ლგბტ ქალებთან დაკავშირებული ფილმების სია
* ქალთა კინო

* კასელა, დონა რ. "რა სურთ ქალებს: დოროთი არზნერის და მისი კინემატოგრაფიული ქალების რთული სამყარო". ჩარჩო: ჟურნალი კინოსა და მედიაში, 50 no. 2009 წლის 1/2, 235–70, [https://www.jstor.org/stable/41552560 Jstor.org]
* "დოროთი არზნერი". UCLA კინო და ტელევიზიის არქივი. [https://www.cinema.ucla.edu/collections/dorothy-arzner%7Cwebsite=cinema.ucla.edu UCLA]
* "დოროთი არზნერის ბიოგრაფია". biography.com, შემოწმდა 2018 წლის 13 ნოემბერს. [https://web.archive.org/web/20181122215622/https://www.biography.com/people/dorothy-arzner-9190257#synopsis არქივი ..org]
* მინდორი, ალისონ ნადია. "დოროთი არზნერი". ''ქალთა ფილმის პიონერთა პროექტი.'' [https://wfpp.cdrs.columbia.edu/pioneer/ccp-dorothy-arzner/ კოლუმბია. Edu]
* გეინსი, ჯეინ. "დოროთი არზნერის შარვალი". ''Jump Cut: თანამედროვე მედიის მიმოხილვა, No.'' 37 (1992 წლის ივლისი): 88–98
* გელერი, ტერეზა ლ. "არზნერი, დოროთი". ''კინოს გრძნობები,'' 2003 წლის მაისი. [http://sensesofcinema.com/2003/great-directors/arzner/ Sensesofcinema.com]
* {{Cite book|title=Women Trailblazers of California: Pioneers to the Present|url=https://books.google.com/books?id=U4x2CQAAQBAJ}}<bdi>{{Cite book|title=Women Trailblazers of California: Pioneers to the Present|url=https://books.google.com/books?id=U4x2CQAAQBAJ}}</bdi> {{Cite book|title=Women Trailblazers of California: Pioneers to the Present|url=https://books.google.com/books?id=U4x2CQAAQBAJ}} 
{{სქოლიოს სია}}

* {{Imdb სახელი|0002188}}  
* [http://www.lib.berkeley.edu/MRC/womenbib2.html#arzner დოროთი არზნერის ბიბლიოგრაფია] UC Berkeley Media Resources Center- ის საშუალებით
* [https://variety.com/2016/film/festivals/dorothy-arzner-lumiere-festival-hollywood-golden-age-director-1201883604/ "Lumière Festival: Dorothy Arzner, Hollywood Trailblazer"]
* [https://www.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/features/dorothy-arzner-queen-hollywood "დოროთი არზნერი: ჰოლივუდის დედოფალი"]
* [https://www.cinema.ucla.edu/collections/dorothy-arzner "დოროთი არზნერი"] UCLA კინოსა და ტელევიზიის არქივში
* [https://wfpp.cdrs.columbia.edu/pioneer/ccp-dorothy-arzner/ დოროთი არზნერი] ქალთა ფილმის პიონერთა პროექტზე
* [https://web.archive.org/web/20181122215622/https://www.biography.com/people/dorothy-arzner-9190257#synopsis "დოროთი არზნერის ბიოგრაფია"] biography.com– ზე
* [http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/ "ინტერვიუ დოროთი არზნერთან"] აგნეს [http://agnesfilms.com/interviews/interview-with-dorothy-arzner/ ფილმზე]
* [http://www.virtual-history.com/movie/person/3594/dorothy-arzner ლიტერატურა დოროთი არზნერზე]
* [https://www.loc.gov/pictures/item/agc1996011341/PP/ დოროთი არზნერისა და მარიონ მორგანის ფოტო] ( არნოლდ გენტე), [[კონგრესის ბიბლიოთეკა|კონგრესის ბიბლიოთეკის]] რეპროდუქციის ნომერი LC-G412-T-5202-002-x
* [https://www.loc.gov/pictures/item/agc1996011346/PP/ დოროთი არზნერისა და მარიონ მორგანის ფოტო] (არნოლდ გენტე), კონგრესის ბიბლიოთეკის რეპროდუქციის ნომერი LC-G412-T-5202-B-007
* {{Findagrave|6637533}}  
[[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები]]
[[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები]]
[[კატეგორია:ლგბტ სცენარისტები]]
[[კატეგორია:ლგბტ რეჟისორები]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1979]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1897]]