Difference between revisions 6162 and 6163 on kbpwiki

'''Vincent Willem Van Gogh''' kɛ  tʊ. Palʊlɛɩ efemiye niidozo wiye kɛ lakɩŋ fenaɣ taa kɛ pɩnaɣ 1853 kɛ peeyibaa ɛjaɖɛ taa. Nɛ ɖɩɖɔkɩ size ɛzɩbaɣ hasɩɖɩyaɖɛ fenaɣ taa kɩyakʊ nɛɛlɛ nɛ nakʊ ñɩŋgʊ wiye kɛ pɩnaɣ 1890 kɛ Fɩɖansɩ ɛjaɖɛ taa kɛ Ofɛɖ-Sɩɖ-Ose egeetiye taa. Ɛkɛ anjaʊwaa lɩzɩyʊ ɛtɛ ɛkɛ ɖɔɖɔ, sɛmɩŋ taʊʊ tʊmɩyɛ labɩyʊ kɛ ɛjaɖɛ peeyibaa nɖɩ ɖɩtaa. Ɛ-tʊma  cabɩ kɛ ɖeyi ɖeyi ñɩnaɣ, pɩbazɩnayi nɛ camɩyɛ lɩmazɛ kpawʊ. Van Gogh paɣlaɣ cejeu nɖɩ kɩ-taa yɔ, ɖɩ-wɛ ñɩm sɩŋ, payawaɣ ɖɩ size ñɩm cejeu. Ɛ-calɩnaɣ pazɩnaʊ size ɛ-pɛdʊ ɛtɛ keɖeyaɣ tʊmɩyɛ tɩlɩtʊ kɛ Goupil nɛ Cie pɔjɔlɔ. Pʊbʊ taa lɛ,ɛzɩmaɣ ɛnʊzɩ pata nʊmɔʊ yaa nɔɔ size pɛpɛdɩ tɩlɩtʊ ndʊ yɔɔ tɩyɔ lɛ, pekisinɛyɛ,  nɛ kpaɣ kpaɣ mbɩ yɔ lɛ, ɛtɛzɩ maazʊ size ɛtɛzʊ pɩsʊ ɛyaa ɖiyiyu, peɖe ɖɔɖɔ pɩcɔʊ nɛyɩ mbʊ yɔ ewobaɣ maazɩtʊ lɛ ɛtɔlaa, nɛ ɛkʊyɩ nɛ ɛcaŋ ɛɖɛɛ. Pɩñɔtanaɣ pɩnaɣ 1880 mbɩ yɔ lɛ, ɛkɛzɩ ɛtɩ nɛ sɛmɩŋ taʊʊ tʊmɩyɛ labʊ, pɩnzɩ nsɩ sɩ-taa lɛ, ɛkʊyɩ peeyibaa ɛjaɖɛ taa nɛ ɛɖɛɣ ewolo pɛlɩzɩkɩ,peɖe ɛkʊyɩnaɣ nɛ ɛɖɛ ɛcaɣ Fɩɖansɩ ɛjaɖɛ taa.  Paɣzɩ pazɩɣ lɛ,ɛwɛnɛ ɛlaɣkɩ sɛmɩŋ taʊʊ tʊmɩyɛ sukili, ɛkpaɣ ɛtɩ mbilim nɛ ɛɖʊzɩ tʊmɩyɛ nɖɩ ɖi-taa nɛ ɛsɔlɩm kpeekpe. Ɛ-nɔtanaɣ kɩlɩmwaa kɩlɩmwaa nɛ pɔsɔzɩ lɔŋ ɛ-tʊmɩyɛ hɔlʊ taa, ɛ-ɛkɛ ɛyʊ weyi ɛsɔlaɣ ñɩnʊ sɩŋ yɔ, nɛ pʊyɔ ɖɔɖɔ ehikaɣ tɩlɩtʊ sɩŋ. Ɛwɛnaɣ tabalaa sakɩyɛ sɛmɩŋ taʊʊ tʊmɩyɛ ɖɩ-laɖɛ, keɖeyaɣ tʊmɩyɛ ɖɩlaɖɛ, mbʊ mbʊ ɛlɩzaɣ nɛ ɛlakaɣ payɩ yɔ, panawaɣ pʊ polindaɣ pʊtɔbʊ size pikeɖe siŋ, pɩɩwɛ camɩyɛ kaɣmaɣ fɛyɩ, nɛ pɩɩwɛ cɔnaɣʊ ɖɔɖɔ pɩŋ. Ɛ-labaɣ tʊmɩyɛ nɖɩ ɖɔɖɔ japɔŋ mbaɣ tɛ. ɛtɛ wezu caɣʊ tɩŋgɛ kakɛɩ kaɖɛ pɩyʊ, mbʊ yɔ, ɛñʊʊ taa cɔwaa nɛ ɛlɩmaza taawɛ ɖiyiɖu. Ɛlɩmazaɣ anaɣ a-yɔ ehinaɣ ɛ-tɩ kʊʊ alɩwatʊ ndʊ ɛwɛna pɩnzɩ niidozo nɛ lʊbɛ yɔ. Ɖɩcɔnaɣ kɔyɔ,ɛtɛ keɖeyaɣ tʊmɩyɛ labʊ taa lɛ,ɛlakaɣ tʊma kpeekpe nɛ ɛkaɣ lɩsaɣ anjaʊ waa ɛzɩ kudokiŋ naalɛ mbɩ yɔ ɖɩpɩsaɣ pɩnaɣ 1880 taa kɔyɔ. Ɛhɩɖɛ sɛɣ ɛtʊmɩyɛ labʊ taa kɛ anaasayɩ waa sakɩyɛ cɔlɔ, pɩkɩlɩnaɣ mbaɣ pɛkɛ sɛmɩŋ taʊʊ tʊma kpɛlɛkɩyaa yɔ. Ɛlɛzaɣ ɖonɖon nɛ ɛɖalʊ Theo. Mbaɣ ɛna wɛ pamazaɣ na ɖamaɣ yɔ pataɣ napɛyɛ kɔyɔ : Anthon van Rappard, Emil Bernard nɛ Paul Gauguin. Mba mba ɖɔɖɔ ɛtɛ-yaa na ɛlɩmaza yɔ paɣpaɣ-taa naɣpɛyɛ hɩlaɣ yɔ : Jean-François Millet, Rembrandt, Frans Hals, nɛ Eugéne Delacroix. Ehiɣ ɖoŋ nɛ lɔŋ pɩtɩŋgɩnaɣ ɛyaa paɣnɛyɔ pɔyɔ : [[Claude Monet|Claude Monet]], [[Adolphe Monticelli|Adolphe Monticelli]], [[Paul Cézanne|Paul Cézanne]], [[Edgar Degas|Edgar Degas]] nɛ [[Paul Signac|Paul Signac]] nɛ [[Hiroshige|Hiroshige]]. Ɛ-caa payaɣ se Theodorus van Gogh nɛ ɛ-ɖoo kɛlɛ Anna Cornelia van Gogh.

[[Category:!Main category]]
[[Category:Ɛyaa sɔsaa]]
[[Category:Abalaa sɔsaa]]
[[Category:Keɖeyaɣ laɖaa]]

[[en:Vincent van Gogh]]