Difference between revisions 1139980 and 1220931 on kkwiki

'''Қояншөп''' ({{lang-la|Asparagus officinalis}}) - Көпжылдық [[Өсімдіктер|өсімдік]], жеуге жарамды жас өсінділері үшін өсіріледі.
Қояншөп [[Өсімдіктер|жерорта теңізі]] жағалуынан шыққан. Ежелгі [[Грекия|гректер]] пен [[Мысыр|мысырлықтар]] асқа қояншөптің жабайы түрін қолданды, ал римдіктер оны өсіре бастады. Ол афродизиак және емдік өсімдік деп саналды. Кейінірек, бір уақыттары қояншөп жайында ұмытып кетті, ал Ренессанс дәуірінде ол да өзінің қайта жаңғыруын басынан өткізді. Қояншөп [[XIV Людовик|XIV Людовиктің]]  сүйікті [[көкөніс|көкөнісі]] болды. XIX ғасырға дейін ол тек байлардың үстелдерінде ғана болды.

==Құрамы==
Қояншөптің 100 г – 23 ккал құрамында А, С дәрумендерінің көп мөлшері, сондай-ақ [[темір]], [[калий]], [[мырыш]] және [[жасұнық]] сияқты бағалы микроэлементтер бар.

==Пайдасы== 
Жасыл қояншөп құрамындағы ерте қартаюға жол бермейтін [[Антиоксиданттар|антиоксиданттардың]] көп мөлшерімен танымал - мінекей, сондықтан қояншөп голливуд сұлуларының сүйікті тағамы болып табылады. Қояншөп - нәрлілігі төмен және оңай сіңірілетін көкөніс. Құрамында балалардың туа біткен ақауларымен, шаршау және жүрек ауруы кезінде күресуге көмектесетін [[Антиоксиданттар|фолий қышқылы]] бар.

===Толық сорғытқыш!===

Қояншөп табиғи несеп айдағыш құрал болып табылады, бактериальді індетті және несеп шығару жолдарын емдеуде көмектеседі. Осындай қасиеттерінің арқасында, сондай-ақ іскендікті емдеуде де қолданылады.
 
===Аспаздықта===
Қазіргі күнге дейін қояншөптен жасалған тағамдар ерекше сән-салтанатпен байланыстырылады. Қояншөп  жерорта теңізі рецептілерінде де, сонымен қатар солтүстік еуропа, азия және де америка тағамдарында да кездеседі.  Қояншөпті қайнатады және ыстық немесе салқын күйінде қолданады.
 
===Көкөністі үштүс===
Сатылымда жасыл, ақшыл-күлгін және ақ қояншөп кездеседі. Бұл өсімдіктің бір түрі, бірақ әр түрлі жарықтандыруда өсірілген. Жасыл қояншөп ашық күн көзінде өседі, ағы - жер астында өседі, ал күлгінге жарыққа шығуға аз ғана рұқсат етіледі.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990  ISBN 5-89800-008-9</ref>

==Пайдаланған әдебиет==
<references/>


{{stub}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Үй-тұрмысы]]
[[Санат:Шаңырақ]]
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:Өсімдіктер]]
[[Санат:Көкөністер]]
{{Link GA|pl}}

[[az:Dərman qulançarı]]
[[ba:Себен үләне]]
[[bn:শতমূলী]]
[[bo:འདམ་མྱུག]]
[[ca:Espàrrec]]
[[co:Asparagus officinalis]]
[[cs:Chřest lékařský]]
[[da:Almindelig Asparges]]
[[de:Gemüsespargel]]
[[el:Σπαράγγι]]
[[en:Asparagus]]
[[eo:Asparago]]
[[es:Asparagus officinalis]]
[[et:Harilik aspar]]
[[eu:Zainzuri]]
[[fa:مارچوبه]]
[[fi:Parsa]]
[[fr:Asperge]]
[[gv:Asparag]]
[[he:אספרגוס]]
[[hi:शतावर]]
[[hr:Šparoga]]
[[hsb:Prawy hromak]]
[[hu:Közönséges spárga]]
[[io:Asparago]]
[[it:Asparagus officinalis]]
[[ja:アスパラガス]]
[[kn:ಶತಾವರಿ]]
[[ku:Kilig]]
[[li:Asperge]]
[[lt:Vaistinis smidras]]
[[lv:Sparģeļi]]⏎
[[ml:ശതാവരി]]
[[mr:अस्पॅरॅगस]]
[[my:ကညွတ်ပင်]]
[[myv:Ведунтикше]]
[[nap:Asparagus officinalis]]
[[nl:Asperge]]
[[no:Asparges]]
[[nv:Chʼałdą́ą́ʼ / Jádí nátʼoh (chʼil daadánígíí)]]
[[pcd:Aspérjhe]]
[[pl:Szparag lekarski]]
[[pt:Asparagus officinalis]]
[[qu:Isparaw]]
[[ro:Sparanghel]]
[[ru:Спаржа лекарственная]]
[[rw:Asiperije]]
[[scn:Asparagus officinalis]]
[[sh:Špargla]]
[[sq:Shpargulli mjekësor]]
[[sr:Шпаргла]]
[[sv:Sparris]]
[[ta:சாத்தாவாரியினம்]]
[[tl:Esparago]]
[[uk:Аспарагус садовий]]
[[ur:ہلیون]]
[[vec:Spàraxo]]
[[wa:Aspedje]]
[[zh:芦笋]]
[[zh-yue:露筍]]