Difference between revisions 1254670 and 1636633 on kkwiki

[[Сурет:AverroesColor.jpg|thumb|250px|Әбу-Л-Уәлид Мұхаммед иИбн Рушд]]
'''Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Ахмад ибн Рушд''' ( {{lang-ar|ابو الوليد محمد ابن أحمد ابن رشد}}, {{lang-la|АверроэсAverroës}} ; [[1126 — ]]—[[1198]]) — [[Кордова]] халифаты]] кезеңінде [[Испания]]да өмір сүрген ортағасырлық араб философы. Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Рушд [[Материя|материялар]] мен қозғалыстардың мәңгіліктілігін және олардың жаратылмағанын (құдаймен “«мәңгі бірлігін”») дәлелдеді, жеке [[адам]] жанының өлмейтіндігі мен [[о дүние]]лік өмірді жоққа шығарды. Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Рушд қос [[Ақиқат|ақиқаттылық]] ілімінің негізін қалады. Оның [[Аристотель]] шығармаларына жазған түсініктемелері еуропалық философтардың ежелгі [[грек философиясы]]мен танысуына елеулі ықпал етті.

[[Ибн Рушдтың (еуропада «Аверроэс]]») ілімі ([[аверроизм]]) [[мұсылмандық]] және христиандық қасаң қағидаларды өзгертпей сақтауға тырысушылар қуғынға ұшырады. Әбу-Л-Уәлид Мұхаммед иИбн Рушдтың негізгі шығармалары: “«Терістеулерді терістеу”», “«[[Философия]] мен діннің арасындағы байланыстарға қатысты қорытынды жасайтын пікір”».<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref>
<br />
Ибн Рушдтің әйелдердің жағдайы туралы ой-тұжырымдары қоғамдағы адамдардың тең дәрежелілігі туралы ұғымның дамуына қосқан елеулі үлесі болып табылады. Ол бұл мәселеде өз заманындағы қоғамдық құрылымды сынға алды. Ол былай деп атап өтеді: 
{{Начало цитаты}}
"«Біздің әлеуметтік құрылымымыз әйелдерге өз қабілеттерін танытуға мүмкіндік бермейді; біздіңше ол бала тууға
және оны тамақтандыруға жаралған сияқты және оның құлдық (күңдік) жағдайы ондағы қандай да бір парасатылыққа деген мүмкіндігін жойыпжіберген".» 
{{Конец цитаты}}
Осылайша, Ибн Рушд барлық адамдардың тең дәрежелілігін олардың қабілеттерін ашудың алғышарты ретінде жақтады. <ref>Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7</ref>

== Пайдаланған әдебиет ==
<references/>

{{Islam-stub}}
{{wikify}}

[[Санат:1126 жылы туғандар]]
[[Санат:Астрономдар]]
[[Санат:1198 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Испания философтары]]
[[Санат:Араб философтары]]
[[Санат:Араб медиктері]]

[[ar:ابن رشد]]
[[arz:ابن رشد]]
[[az:İbn Rüşd]]
[[be:Авероэс]]
[[bg:Авероес]]
[[bn:ইবনে রুশদ]]
[[bs:Ibn-Rušd]]
[[ca:Averrois]]
[[ckb:ئیبن ڕوشد]]
[[cs:Averroes]]
[[cy:Averroes]]
[[da:Averröes]]
[[de:Averroës]]
[[el:Αβερρόης]]
[[en:Averroes]]
[[eo:Ibn-Ruŝd]]
[[es:Averroes]]
[[et:Ibn Rushd]]
[[eu:Averroes]]
[[ext:Averroes]]
[[fa:ابن رشد]]
[[fi:Averroës]]
[[fr:Averroès]]
[[fy:Averroes]]
[[gl:Averroes]]
[[he:אבן רושד]]
[[hi:आवेरोस]]
[[hr:Ibn Rušd]]
[[hu:Averroës]]
[[id:Ibnu Rusyd]]
[[is:Averróes]]
[[it:Averroè]]
[[ja:イブン・ルシュド]]
[[jv:Ibnu Rusyd]]
[[ka:იბნ რუშდი]]
[[kab:Averroès]]
[[ko:이븐 루시드]]
[[ku:Ibn Ruşd]]
[[ky:Аверроэс]]
[[la:Averroës]]
[[lt:Averojus]]
[[lv:Ibn Rušds]]
[[mk:Авероес]]
[[ml:ഇബ്നു റുഷ്ദ്]]
[[ms:Abul Waleed Muhammad Ibn Rushd]]
[[nl:Averroes]]
[[no:Averroës]]
[[oc:Averroès]]
[[pl:Awerroes]]
[[pms:Averoé]]
[[pnb:ابن رشد]]
[[ps:ابن رشد]]
[[pt:Averróis]]
[[ro:Averroes]]
[[roa-rup:Averroës]]
[[ru:Ибн Рушд]]
[[scn:Averroè]]
[[sco:Averroes]]
[[sh:Ibn Rušd]]
[[sk:Ibn Rušd]]
[[sl:Ibn Rušd]]
[[sq:Averroes]]
[[sr:Ибн Рушд]]
[[sv:Averroës]]
[[ta:அவ்ரோசு]]
[[th:อิบนุ รุชด์]]
[[tr:İbn Rüşd]]
[[tt:Әбү Вәлид бине Рөшд]]
[[uk:Аверроес]]
[[ur:ابن رشد]]
[[vi:Averroes]]
[[war:Averroes]]
[[yi:איבן ראשד]]
[[zh:伊本·魯世德]]