Difference between revisions 661199 and 680867 on knwiki

{{cleanup}}

{{ICCU}}

{{Infobox temple
| name               = ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

| image              = Tirumala gopurams.JPG
| image_size         =
| image_alt          =
| caption            =
| pushpin_map        = India Andhra Pradesh
| map_caption        = Location in Andhra Pradesh
| map_size           =
| latd = 13 | latm = 40 | lats = 59.7 | latNS = N
| longd = 79 | longm = 20 | longs = 49.9 | longEW = E
| coordinates_region = IN
| coordinates_display= title
| proper_name        =  '''Sri Venkateswara Swamy vaari temple'''<ref name="tirumala.org">{{cite web|url=http://www.tirumala.org/maintemple_main.htm |title=Tirumala Tirupati Devastanamulu |publisher=Tirumala.org |date= |accessdate=17 June 2013}}</ref>
| sanskrit_translit  =
| telugu             = Sree vaenkaTaeSwara swaami vaari Alayam
| marathi            =
| bengali            =
| country            = [[ಇಂಡಿಯಾ]]
| state              = [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]
| district           = [[ಚಿತ್ತೂರು  ]]
| locale             = [[ತಿರುಪತಿ]]
| elevation_m        = 853
| primary_deity_God  = [[ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ]]
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God   =
| utsava_deity_Godess=
| Direction_posture  =
(contracted; show full)

==ದೇವಾಲಯ ಇಂದು==
TTD ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ , ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು 1951 ರಲ್ಲಿ ಐದು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿದೆಗಳು ದತ್ತು ಮೂಲಕ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.TTD ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು  ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರ ನೇಮಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 60,000 ಯಾತ್ರಿಕರು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ , ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ .ದೆವಲಯದ ಜನಪ್ರಿಯಥೆ ತನ್ನ ವಾರ್ಶಿಕ ಮುಂಗಡಪತ್ರದಿಂದ ತಿರ್ಮನಿಸಲಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನ 2008 ರಲ್ಲಿ ಐಎನ್ಆರ್ 10 ಬಿಲಿಯನ್ನಗಿತ್ತು.ಅದರ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಶ್ರಿವಾರಿ ಹುಂಡಿಯಿಂದ  ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
  

==ಗರ್ಭ ಗೃಹ==
ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಾಗಿದೆ.ಆರಾಧ್ಯ ನೇರವಾಗಿ "ಆನಂದ ನಿಲಯ ದಿವ್ಯಾ ವಿಮಾನದ" ಎಂಬ ಗಿಲೀಟು ಗುಮ್ಮಟದ ಕೆಳಗೆ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹ ಭವ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಮುಲಬಿರಮ್ ಎಂಬ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು, ಸ್ವಯಂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಈ ವಿಗ್ರಹ ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 
ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಚ್ಚೆ ಹೊಂದಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನದೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ,ಈ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ವಜ್ರದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಾಧ್ಯನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕರ್ಪೂರ ಎಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಬಿಳಿ ತುಣುಕುಗಳು ನಡುವೆ ಕೇಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಹಾಕಲಗಿದೆ.ಚಿನ್ನದ ಮಕರ ಕುನ್ದಲನವನ್ನು ವಿಗ್ರಹದ ಕೆವಿಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಆರಾಧ್ಯ, ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತದೆ. ಎಡ ಭುಜದಿಂದ ದಾಟುವ ಹಾಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುತದೆ.ಇದರ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ದೇವತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಹೊಂದಿದೆ.ನಗಾಭರಣದ ಆಭರಣಗಳು ಈ ದೇವತೆಗಳ ಹೆಗಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಇದೆ.ಆ ಕಮಲದ ಅಡಿ ಎರಡೂ, ಚಿನ್ನದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ  ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಾಲ್ಕಡಗಗಳ ಜೊತೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ.ಅಭಿಷೇಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವತೆಯ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆನಂದ ನಿಲಯ ದಿವ್ಯಾ ವಿಮಾನದ ಗಿಲೀಟು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ರಾಜ ಯಾದವ ರಾಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಹೂದಾನಿ ಆವರಿಸಿತ್ತು. 
ಯಾತ್ರಿಕರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ.

⏎
⏎
==ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು==

೧.ಮೂಲವಿರಟ್ ಅಥವಾ ಧ್ರುವ ಬಿರಮ್ - ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗೆ ಧ್ರುವ ಬಿರಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಬಿರಮ್ "ದೇವತೆ" ಎಂದರ್ಥ, ಮತ್ತು ಧ್ರುವ "ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ" ಅಥವಾ "ಸ್ಥಿರ ಅರ್ಥ).ದೇವತೆಯು ಕಿರೀದಿಂದ  ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನವರಗೆ 8 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಇದೆ.

೨.ಕೌಟುಕ ಬಿರಮ್ ಅಥವಾ ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ಇದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಒಂದು ಅಡಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ದೇವತೆ ಆಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಲ್ಲವ ರಾಣಿ ಸಮವೈ ಪೆರಿಂದೆವಿ  ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೪ ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಈ ದೇವತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಚಿನ್ನದ ಮಂಚದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಸಹಸ್ರ ಕಲಶಭಿಶೆಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂಲವಿರಟನ ಎಡ ಪಾದದ ಬಳಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಭಂದಬಂಧ ಕ್ರೂಚದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯರೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಭಕ್ತರು ಕಡೆಗೆ 45 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಯೊಗ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

೩.ಸ್ನಪನ ಬಿರಮ್ ಅಥವಾ ಉಗ್ರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಕೋಪ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವರು  ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ:ಅದು ಕೈಶಿಕ ದ್ವದಸಿ,  ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಮೊದಲು.ಸ್ನಪನ ಎಂದರೆ "ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸುವ" ಅರ್ಥ.ಆರಾಧ್ಯನನ್ನು ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಚಂದನದ, ಅರಿಶಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(contracted; show full)ಈ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳಾವುವೆಂದರೆ-
#ವ್ರುಶಬಾದ್ರಿ - ನಂದಿಯ ಬೆಟ್ಟ , ಶಿವನ ವಹನ.
#ಅಂಜನಾದ್ರಿ - ಹನುಮಾನ್ ಬೆಟ್ಟ.
#ನೀಲಾದ್ರಿ - ನೀಲಾ ದೇವಿಯ ಬೆಟ್ಟ , ಬಕ್ತರು ಕೊಡುವ ಕೂದಲು ನೀಲಾ ದೇವಿ ಸ್ವಿಕರಿಸುತ್ತರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
#ಗರುಡಾದ್ರಿ - ಗರುಡನ ಬೆಟ್ಟ , ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಹಾನ.
#ಶೀಷಾದ್ರಿ - ಶಷನ ಬೆಟ್ಟ , ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಾಸ.
#ನಾರಾಯಣಾದ್ರಿ - ನಾರಾಯಣನ ಬೆಟ್ಟ , ಶ್ರಿವಾರಿ ಪದಾಲು ಇಲ್ಲಿವೆ.
#ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ - ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಬೆಟ್ಟ.
  

==ಹಬ್ಬಗಳು==
ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ ತಿರುಮಲದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭವ್ಯವಾಗಿ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ರಾಮ ನವಮಿ, ಮತ್ತು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಷ್ಣವ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ವಸಂಥೊಸ್ಥವ (ವಸಂತಕಾಲ ಹಬ್ಬ)ಮಾರ್ಚ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತದೆ,ಮತ್ತು ರಥಸಪ್ತಮಿ (ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ಸಪ್ತಮಿ), ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

⏎
⏎
==ಉಲ್ಲೇಖನ==
{{reflist}}

{{commons category|Tirupati}}