Revision 319997 of "ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)" on knwiki

{{sprotected}}
[[ಚಿತ್ರ:Several mobile phones.png|thumb|300px|2000ನ್ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ನಾನ್‌-ಫ್ಲಿಪ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.]]
'''ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)''' (ಇದನ್ನು '''ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌''' ಅಥವಾ '''ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋನ್‌''' <ref>{{cite web | title = Of Cigarettes and Cellphones | last = Ulyseas | first = Mark | date = 2008-01-18 | url = http://www.thebalitimes.com/2008/01/18/of-cigarettes-and-cellphones/ | publisher = The Bali Times | accessdate = 2008-02-24 }}</ref>ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ)ಎಂಬುದು ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣ ಸಾಧನ. [[ಸೆಲ್‌ ಸೈಟ್ಸ್‌]] ಎನ್ನಲಾದ 'ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌'ಗಳ '[[ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಜಾಲ]]'ದ ಮೂಲಕ [[ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರಸಂವಹನ]](ಸೆಲ್ ಸೈಟ್ಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ( [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]], [[]]ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ,ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ದತ್ತಾಂಶ ರವಾನೆ) ಮಾಡಲು ಈ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು [[ನಿಸ್ತಂತು (ಕಾರ್ಡ್‌ಲೆಸ್‌) ದೂರವಾಣಿಗಳಿ]]ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿಗಳು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮನೆ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ)ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಈ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.ಜೊತೆಗೆ ಸೆಟಲೈಟ್‌ ಫೋನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಫೋನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕವೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು'ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌' ಸಹ ಉಂಟು ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಿಂ]]ತಲೂ ಇವು ವಿಭಿನ್ನ. [[ರೇಡಿಯೊ ದೂರವಾಣಿ]]ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಫುಲ್‌ ಡ್ಯುಪ್ಲೆ]]ಕ್ಸ್)ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಿರ ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲ]]ವೊಂದಕ್ಕೆ ([[PLMN]]) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕರೆ ಮಾಡುವ, ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಪೇಜಿಂಗ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರ ಒಂದು 'ಸೆಲ್‌ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್' ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ [[ಹ್ಯಾಂಡಾಫ್‌]] (ಹ್ಯಾಂಡೋವರ್‌)(ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲ ನಿರ್ವಾಹಕ]]ರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳುಳ್ಳ [[ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಜಾಲ]] ಮತ್ತು [[ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರವಾಣಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಧ್ವನಿ-ಆಧಾರಿತ ಸಂವಹನವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ [[ಸೇವೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪರಿಕರ]]ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: [[ಪಠ್ಯ ರಚನೆ ಸಂದೇಶ -ರವಾನೆ]]ಗಾಗಿ [[SMS]]; [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆ (ಇ-ಮೇಲ್‌)]]; [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ (ಅಂತರಜಾಲ)]] ವೀಕ್ಷಿಸಲು [[ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌]]; ಗೇಮಿಂಗ್‌; [[ಬ್ಲೂಟೂತ್‌]]; ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್‌; [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ವಿಡಿಯೊ]]ಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲು ವಿಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡರ್‌ ಹಾಗೂ [[MMS]] ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ; [[MP3 ಪ್ಲೇಯರ್‌]], [[ರೇಡಿಯೊ]] ಮತ್ತು [[GPS]]. 


2009ರ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಚಂದಾದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 4.6 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಆಗಲಿದೆಯೆಂದು [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂವಹನದ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ. ಇಸವಿ 2000ನೆ ಆರಂಭದಿಂದ [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿವೆ. [[ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪಿರಮಿಡ್‌ನ ತಳಭಾಗ]] ದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನೂ ಇದು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದೆ.<ref name="Heeks">{{cite journal | last = Heeks | first = Richard | year = 2008 | title =   ICT4D 2.0: The Next Phase of Applying ICT for International Development | journal = IEEE Computer  | volume = 41 | issue = 6 | url = http://doi.ieeecomputersociety.org/10.1109/MC.2008.192 | pages = 26–33 }}</ref>



== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Main|History of mobile phones}}
[[ಚಿತ್ರ:DynaTAC8000X.jpg|thumb|125px|1983ರ ಮಾದರಿಯ ಆನಲಾಗ್‌ ಮೊಟೊರೊಲಾ ಡೈನಾಟ್ಯಾಕ್‌ 8000X ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]


ಸುಮಾರು 1908ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಕೆಂಟಕಿ ರಾಜ್ಯದ ಮರ್ರೇ]] ನಿವಾಸಿ [[ನಾಥನ್‌ ಬಿ. ಸ್ಟಬಲ್ಫೀಲ್ಡ್‌]] ಎಂಬವರಿಗೆ ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿ {{US patent|887357}}ಒಂದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ನೇರವಾಗಿ (ಇಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ) [[ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ದೂರವಾಣಿ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ 'ಕೇವ್‌ ರೇಡಿಯೊ' ದೂರವಾಣಿಗಳ ಈ ಪೆಟೆಂಟ್‌ ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal |url=http://wgbush.com/splncs/splncs15.pdf |format=PDF |title=Special History Issue |journal=Speleonics 15 |volume=IV |issue=3 |month=October | year=1990}}</ref> 1947ರಲ್ಲಿ [[AT&amp;T]]ನಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌]]ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ರೇಡಿಯೊಫೋನ್‌]]ಗಳದ್ದು ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಇದು [[ರಿಜಿನಾಲ್ಡ್‌ ಫೆಸೆನ್ಡೆನ್‌]]ರ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಹಿಂದಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಎರಡನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ರೇಡಿಯೊ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸೇನಾ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗೈಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ ರೇಡಿಯೊ ಉಪಕರಣಗಳು 1973ರಿಂದಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಮೊದಲ ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿಗಾಗಿ ಪೆಟೆಂಟನ್ನು 1969ರ ಜೂನ್‌ 10ರಂದು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಒಹಾಯೊ ರಾಜ್ಯದ ಯುಕ್ಲಿಡ್‌ ನಿವಾಸಿ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸ್ವೇಜರ್ಟ್‌]]ರಿಗೆ [http://www.google.com/patents?id=sidyAAAAEBAJ&amp;dq=george+sweigert US ಪೆಟೆಂಟ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ 3,449,750] ನೀಡಲಾಯಿತು.


1945ರಲ್ಲಿ, ಜೀರೊ ಜನರೇಷನ್‌ (ಶೂನ್ಯ ತಲೆಮಾರಿನ) ([[0G]]) ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=November 2009}} ಅಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಏಕೈಕ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರವಾಣಿಯೂ ಆ ಚಾನೆಲ್‌ ಗಾಗಿ ಇಡೀ ವಲಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಮೆರೆಯಬಹುದಿತ್ತು. 


1960ರಲ್ಲಿ ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಎ (MTA)|MTA'' ಎಂಬ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. MTAದೊಂದಿಗೆ, ಕಾರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲದಿಂದ/ಕ್ಕೆ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು/ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ 'ಪೇಜ್‌' (ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿವುದು) ಸಹ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. [[ರೊಟರಿ ಡಯಲ್‌]](ಆವರ್ತಕ ಅಂಕಿಗಳ) ಬಳಸಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಡಯಲ್‌ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಕರೆಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಆಪರೇಟರ್‌ ನೆರವು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವವರು ಆ ಮೊಬೈಲ್‌ ಯಾವ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಅಥವಾ ಜಾಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. [[ಟೆಲೆವರ್ಕೆಟ್‌]] ಜಾಲ ನಿರ್ವಾಹಕ(ಆಪರೇಟರ್‌)ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೂರ್‌ ಲಾರೆನ್‌]] ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಭಿಯಂತರರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರು. [[ಎರಿಕ್ಸನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ವಿಚ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿತ್ತು; ಎರಿಕ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಕೊನಿ]] ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸ್ವೆನ್ಸ್ಕಾ ರೇಡಿಯೊ-ಆಕ್ಟಿಬೊಲಾಗೆಟ್‌ (SRA) ದೂರವಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದವು. MTA ದೂರವಾಣಿಗಳು [[ನಿರ್ವಾತ ನಾಳ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ರಿಲೇ]](ಮರು ಪ್ರಸಾರ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 40 ಕೆಜಿ. ಭಾರದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಇಸವಿ 1962ರಲ್ಲಿ ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಬಿ (MTB)'' ಎಂಬ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಧುನಿಕ ಆವೃತ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಸಿ ದೂರವಾಣಿಯ ಕರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[MTD]] ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 1971ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು.<ref> [http://books.google.com/books?id=8ZRo-lxUDwkC&amp;pg=PA55&amp;dq=Mobile+System+A+(MTA)&amp;hl=sv#v=onepage&amp;q=m%C3%A4kitalo&amp;f=false ಮಿಂಗ್‌‌ಟಾವೊ ಷಿ, ''ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಬೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಆಪರೇಟರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಜರ್ಮೆನಿ ಅಂಡ್‌ ಚೀನಾ'' , ಪುಟ 55]</ref><ref> [http://www.mobilen50ar.se/eng/FaktabladENGFinal.pdf ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಎಬೌಟ್‌ ದಿ ಮೊಬೈಲ್‌.][http://www.mobilen50ar.se/eng/FaktabladENGFinal.pdf ಎ ಜರ್ನಿ ತ್ರೂ ಟೈಮ್‌]</ref> 
 


[[ಆವರ್ತನ(ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ) ಪುನರ್ಬಳಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಂಡಾಫ್‌]](ಒಬ್ಬರ ಕೈಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೈಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಹಾಗೂ, ಆಧುನಿಕ ಸೆಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧರಿತ ಹಲವು ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫ್ಲುಹ್ರ್‌ ಮತ್ತು ನಸ್ಬಾಮ್‌,<ref> "ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌ ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ ಫಾರ್‌ ಎ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌:, ಝಡ್‌. ಫ್ಲುಹ್ರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇ. ನಸ್ಬಾಮ್‌, IEEE ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ 21, #11 ಪು. 1281 (1973)</ref> ಹ್ಯಾಚೆನ್ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು<ref> "ಡಾಟಾ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ ಫನ್ಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಎ ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌", ವಿ. ಹ್ಯಾಚೆನ್ಬರ್ಗ್‌, ಬಿ. ಹೋಮ್‌ ಅಂಡ್‌ ಜೆ. ಸ್ಮಿತ್‌, IEEE ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ ವೆಹಿಕ್ಯುಲರ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ 26, #1 ಪು. 82 (1977)</ref>, ಹಾಗೂ {{US patent|4152647}} 1979ರ ಮೇ 1ರಂದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಎ. ಗ್ಲ್ಯಾಡನ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಎಚ್‌. ಪ್ಯಾರೆಲ್ಮನ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ನೆವಡಾದ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಕಾರ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 


[[ಮೊಟೊರೊಲಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಕೂಪರ್‌]] ಅವರನ್ನು 'ವಾಹನೇತರ ಸ್ಥಾಪನಾರೀತಿಯಲ್ಲಿ ''ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ'' ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 1973ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು [[US ಪೆಟೆಂಟ್‌ ಕಛೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 'ರೇಡಿಯೊ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಕೂಪರ್‌ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನಂತರ ಈ ಪೆಟೆಂಟನ್ನು US ಪೆಟೆಂಟ್‌ 3,906,166 ಆಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>ಕೂಪರ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು, [http://www.google.com/patents?id=nO8tAAAAEBAJ&amp;dq=martin+cooper "ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಫೋನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌"], US ಪೆಟೆಂಟ್‌ ನಂಬರ್‌ 3,906,166; ಫೈಲಿಂಗ್‌ ಡೇಟ್‌: ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 17, 1973; ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1975; ಅಸೈನೀ [[ಮೊಟೊರೊಲಾ]]

</ref> ಕೂಪರ್‌ರ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿ (ಬಾಸ್) ಹಾಗೂ ಮೊಟೊರೊಲಾದ ಸಂವಹನಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜಾನ್‌ ಎಫ್‌. ಮಿಚೆಲ್, ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕೊಡುಗೆದಾರರೆಂದು ಪೆಟೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮನೆ, ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಷ್ಟು ಕಿರಿದಾದ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮೊಟೊರೊಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಸಫಲರಾಗಲು ಜಾನ್‌ ಎಫ್‌‌. ಮಿಚೆಲ್‌ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ರಚನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>"ಮೊಟೊರೊಲಾ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್‌ ಹೆಲ್ಪ್ಡ್‌ ಸ್ಪರ್‌ ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ ರೆವಲ್ಯುಷನ್‌, ಓವರ್ಸಾ ಇಲ್‌-ಫೇಟೆಡ್‌ ಇರಿಡಿಯಮ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌". ''[[ದಿ ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್‌]]'' , ಜೂನ್‌ 20–21, 2009, ಪು. A10.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/news/chi-hed-jmitchell-17-jun17,0,955426.story |title=John F. Mitchell, 1928-2009: Was president of Motorola from 1980 to '95, Chicago Tribune, June 17, 2009, retrieved June 17, 2009 |publisher=Chicagotribune.com |date= |accessdate=2009-07-29}}</ref> ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ, ಕೊಂಚ ಭಾರದ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದಾದ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ ಬಳಸಿ ಕೂಪರ್‌ 1973ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 3ರಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, [[ಬೆಲ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌]]ನ ಡಾ. [[ಜೊಯೆಲ್‌ ಎಸ್‌. ಎಂಜೆಲ್‌]]ರಿಗೆ ಮೊದಲ ಕರೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|last=Shiels |first=Maggie |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2963619.stm |title=BBC interview with Martin CooperCell phones or cellular phones are so called as they cover compartmentalized, cell like areas. The origin of the Cell phone can be traced back to the year 1973 when Motorola came up with World`s first cellular portable telephone which was commercialised as Motorola DynaTAC 8000X. 

These days, new cell phones are being added at a rapid pace. The parts of them typically consist of following: circuit board; antenna; keyboard; LCD - liquid crystal display; battery; microphone; speaker. 

In recent times, they are available with a wide range of functions. To list a few functions, depending on the type of cell phone you choose: store contact information; keep track of appointments; set reminders; prepare to-do lists; send/receive e-mail; play games; send text messages (sms); access to internet; watch and enjoy TV; built-in calculator; integration with other devices like GPS receivers, MP3 players, etc. 

Cell phones, operating on radio frequency, have come up with an innovative cellular approach to counter limited availability of RF spectrum. Now, several cell phone towers are used to cater to a large geographic area. 

Each tower (base station), covers a circular area called a cell. A large region is split into a number of cells allowing different base stations to use the same channels/frequencies for communication. This enables thousands and thousands of mobile telephone users to share far fewer channels. 
 |publisher=BBC News |date=2003-04-21 |accessdate=2009-07-29}}</ref>



=== ಆನಲಾಗ್‌(ಸಾದೃಶ್ಯ) ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (1G) ===
{{Main|1G}}
ವಾಣಿಜ್ಯಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಜಾಲವನ್ನು ([[1G]] ಜನರೇಷನ್‌) [[NTT]] ಸಂಸ್ಥೆಯು 1979ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜಾಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇಡೀ ಟೊಕಿಯೊ ಮಹಾನಗರ ಆವರಿಸಿತ್ತು. 20 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದ ಟೊಕಿಯೊದಲ್ಲಿ, 23 ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಜಾಲವಿತ್ತು. ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಜಪಾನಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ NTT ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ 2G ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.


1981ರಲ್ಲಿ 1G ಜಾಲದ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌, ನಾರ್ವೇ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ನೊರ್ಡಿಕ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌]] (NMT) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tekniskamuseet.se/mobilen/engelska/1980_90.shtml |title=Swedish National Museum of Science and Technology |publisher=Tekniskamuseet.se |date= |accessdate=2009-07-29}}</ref> . NMT ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ರೋಮಿಂಗ್]](ಅನಂತ-ಅಸೀಮ) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲವಾಗಿತ್ತು. [[ಆಸ್ಟೆನ್‌ ಮಾಕಿಟಲೊ]] ಎಂಬ [[ಸ್ವೀಡಿಷ್‌]] ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಭಿಯಂತರ ಈ ಗುರಿ ಸಾಧಸಲು 1966ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು 'NMT ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇವರನ್ನು ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಫೋನ್‌ನ ಜನಕರೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref> [http://www.sharelie-download.com/?p=156 ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ: ದಿ ಬಾಸಿಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್ಸ್‌]</ref><ref> [http://www.mobilen50ar.se/eng/FaktabladENGFinal.pdf ದಿ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌ 50 ಇಯರ್ಸ್‌ - ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಂಬರ್ಸ್‌]</ref> 


[[ಚಿತ್ರ:Mobile phone PHS Japan 1997-2003.jpg|thumb|left|1997ರಿಂದ 2003ರ ವರೆಗೆ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪರ್ಸನಲ್‌ ಹ್ಯಾಂಡಿ-ಫೋನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಮತ್ತು ಮೊಡೆಮ್‌ಗಳು.]]


ಆರಂಭಿಕ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ UK, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು 1G ಜಾಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸಿದವು. USAದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1G ಜಾಲವು 1983ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಶಿಕಾಗೊ ನಗರದ ಅಮೆರಿಟೆಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಖ್ಯಾತ [[ಮೊಟೊರೊಲಾ ಡೈನಾಟ್ಯಾಕ್‌]] ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಕಪರಣದ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. 1984ರಲ್ಲಿ, ಆಧುನಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು [[ಬೆಲ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಡೆನ್‌, ಪ್ಯಾರೆಲ್ಮನ್‌ ಪೆಟೆಂಟ್‌ನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು). ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಿತ, ಅನೇಕ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು (ಸೆಲ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳು) ಬಳಸಿ ಸೇವೆಯೊದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಒಂದು ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆಯೊದಗಿಸುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಸೆಲ್‌). ಭಾಗಶ:ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಸೆಲ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಬೇಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ (ಸೆಲ್‌ ಸೈಟ್‌) ಹಾಗೂ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ((ಚಂದಾದಾರರ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ) ನಡುವಣ ಸಂಕೇತವು ಎರಡೂ ಕಡೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಬಲಿಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕಷ್ಟೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಚಾನೆಲ್‌ನ್ನು(ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು) ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.


ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ NMT ಹಾಗೂ ಮೊದಲ AMPS ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಗಳನ್ನು [[ಎರಿಕ್ಸನ್‌]] [[AXE]] ಡಿಜಿಟಲ್‌ ವಿನಿಮಯದ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.




ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ [[ಹ್ಯಾಂಡೊವರ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯು ಸೆಲ್‌ ನಿಂದ ಸೆಲ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡು ಸಂವಾದ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಹ್ಯಾಂಡೊವರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹಾಗೂ ಅವು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಲ್ಲ ಸಂಕೇತ ರವಾನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ ಗಾತ್ರವೂ ಸಹ ಏರುಪೇರಿಗೆ ಸುಲಭ ದಾರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಸಂಕೇತ ರವಾನೆಯ ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯು ಹೊಸ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಸೆಲ್‌ಗಳಾದವು; ಇದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಲಭಿಸುವುದು. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಟೆನಾ ಹೊಂದಿರದ ಹಳೆಯ, ಎತ್ತರದ ಸೆಲ್‌ ಜಾಲದ ಗೋಪುರಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸೆಲ್‌ ಗಾತ್ರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗೆಲ್ಲ, ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕಿಳಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.


[[ಚಿತ್ರ:GSM-Telefone-1991.jpg|thumb|1991 ಮಾದರಿಯ ಒಂದು GSM ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ]]



=== ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂವಹನ (2G) ===
{{Main|2G|2.5G|2.75G}}
ಡಿಜಿಟಲ್‌ [[2G]] (ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರು) ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮೂಲದ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರ 1991ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಸದ್ಯ[[ಎಲಿಸಾ ಗ್ರೂಪ್‌]]ನ ಅಂಗವಾಗಿರುವ [[ರೇಡಿಯೊಲಿಂಜಾ]] [[GSM]] ದಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿಸಿತು. 1G NMT ಜಾಲವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, (ಇಂದು [[ಟಿಲಿಯಾಸೊನೆರಾ]] ಅಂಗವಾಗಿರುವ) [[ಟೆಲೆಕಾಂ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರೇಡಿಯೊಲಿಂಜಾ ಸವಾಲೆಸೆದಾಗ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರಸಂವಹನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.


ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1993ರಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ SMS ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ನೆರವಿನಂದ ಹಣ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಕಾ ಕೊಲಾ ವಿತರಿಸುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಣ ಪಾವತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1999ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಧರಿಸಿ 1999ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ಲೋಬ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಮೊಬೈಲ್‌ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೇ ತಮ್ಮ ಈ ಸೇವೆಗೆ ನಾಂದಿಹಾಡಿದರು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ಮೊದಲ ಕಡತವು ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಟೋನ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆ 'ಐ-ಮೋಡ್‌' 1999ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು. ಜಪಾನಿನ NTT ಡೊಕೊಮೊ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.



=== ವೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂವಹನ-ಸಂಪರ್ಕ (3G) ===
{{Main|3G}}
ಮೊದಲ [[3G]] (ಮೂರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ) ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಆರಂಭ 2001ರಲ್ಲಾಯಿತು. ಪುನಃ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲೇ [[NTT ಡೊಕೊಮೊ]] [[WCDMA]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 3G ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|author=UMTS World |url=http://www.umtsworld.com/umts/history.htm |title=History of UMTS and 3G development |publisher=Umtsworld.com |date= |accessdate=2009-07-29}}</ref> 'ರಿವಿಷನ್‌ ಎ'ಯನ್ನು [[EV-DO]]ಗೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ 2G [[CDMA]] ಜಾಲಗಳೆಲ್ಲವೂ 3G ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದವು. EV-DOನ ರಿವಿಷನ್‌ ಎ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ EV-DO ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.


ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ಹಲವು ಹೊಸ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಲಿಂಕ್‌ ಡಾಟಾ ರೇಟ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಇದೆ. ಇವುಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಬರ್ಸ್ಟ್‌ ರೇಟ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ 2.45 ಮೆಗಾಬಿಟ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ 3.1 ಮೆಗಾಬಿಟ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಾ ಸಮಯ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು (ವರ್ಧಿತ ಎಕ್ಸೆಸ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ MAC) ಸಹ ಇವು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು ಅದೇ ಸಮಯಾವಧಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ಬಹು-ಬಳಕೆದಾರ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು) ಹಾಗೂ [[QoS]] ಫ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯ. ಕಡಿಮೆ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವಿಕೆ, [[VoIP]]ಯಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಬಿಟ್‌-ರೇಟ್‌ ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Gopal"> {{Cite journal| first=Thawatt | last=Gopal| contribution=EVDO Rev. A Control Channel Bandwidth Analysis for Paging| title=IEEE Wireless Communications and Networking Conference| publisher=IEEE| pages=3262–7| date=11-15 March 2007| year=2007| doi= 10.1109/WCNC.2007.601 }}</ref>


ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನವೀನ ರೀತಿಯ 3G ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್‌ ಡೌನ್ಲಿಂಕ್‌ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಅಕ್ಸೆಸ್‌]] (HSDPA) ಸಹ ಒಂದು. ಇದು [[ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್‌ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಅಕ್ಸೆಸ್‌]] (HSPA) ಗುಂಪಿನ ಒಂದು ವರ್ಧಿತ [[3G]] (ಮೂರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ [[ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯು [[ಸಂವಹನದ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌]]. ಇದಕ್ಕೆ 3.5G, 3G+ ಅಥವಾ ಟರ್ಬೊ 3G ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. [[ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]] (UMTS)-ಆಧಾರಿತ ಜಾಲಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಡಾಟಾ ರವಾನಾ ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. 
ಸದ್ಯದ HSDPA ರಚನಾವ್ಯೂಹದ ನಿಯೋಜನಗಳು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ 1.8, 3.6, 7.2 and 14.0 [[ಮೆಗಾಬಿಟ್‌]] ಡೌನ್ಲಿಂಕ್‌ ವೇಗಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[HSPA+]]ನೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗದ ವರ್ಧಕಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 42 ಮೆಗಾಬಿಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ 3GPP ಪ್ರಮಾಣದ ರಿಲೀಸ್‌ 9ನೊಂದಿಗೆ 84 ಮೆಗಾಬಿಟ್‌ ವರೆಗೂ ವೇಗ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.

=== ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಲೆಮಾರು (4G) ===
{{Main|4G}}
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ಮುಂದುವರೆದ ವಿಕಸನದ ಭಾಗವೇ 4ನೆಯ ತಲೆಮಾರು. ಇದನ್ನು ''ಬಿಯಾಂಡ್‌ 3G'' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ವಯರ್ಲೆಸ್‌ ಅಕ್ಸೆಸ್‌]] ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ 100 ಮೆಗಾಬಿಟ್‌/ಸೆಕಂಡ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯ ಡಾಟಾರೇಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ‌[[ITU-R]]<ref name="4Groadmap">{{cite book|first = Kim|last = Young Kyun|coauthors = Prasad, Ramjee|title = 4G Roadmap and Emerging Communication Technologies|publisher = Artech House 2006|pages = 12–13|isbn=1-58053-931-9|year = 2006}}</ref> ಸೂಚಿಸಿರುವ ತಟಸ್ಥ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ 1 ಗಿಗಾಬಿಟ್‌/ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡ್‌ ರಷ್ಟು ಡಾಟಾರೇಟ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. 
4G ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು [[3GPP]] LTE ([[ದೀರ್ಘಾವಧಿ ವಿಕಸನ]]) ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ 326.4 ಮೆಗಾಬಿಟ್‌/ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಬಿಟ್‌ ರೇಟ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ [[WiMax]] ಅಥವಾ [[ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌-OFDM]] ನಿಸ್ತಂತು ಮಹಾನಗರ ವಲಯದ ಜಾಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ 233 ಮೆಗಾಬಿಟ್‌/ಸೆಕೆಂಡ್‌ ವರೆಗೂ ತಲುಪುವ ವೇಗಗಳುಳ್ಳ [[ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ವಯರ್ಲೆಸ್‌ ಅಕ್ಸೆಸ್‌]] ಭರವಸೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ ಎಲ್ಲಾ IP [[ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌]], [[MIMO]] ವೈವಿಧ್ಯ, [[ಬಹು-ನಿರ್ವಾಹಕ ತರಂಗಾಂತರದ]] ಯೋಜನೆ (ಮಲ್ಟಿ-ಕ್ಯಾರಿಯರ್‌ ಮಾಡ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಸ್ಕೀಮ್‌), [[ಡೈನಾಮಿಕ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟ್‌]] (DCA) ಹಾಗೂ [[ಚಾನೆಲ್‌-ಅವಲಂಬಿತ ನಿಗದೀಕರಣ]] ಆಧರಿಸಿದೆ. 4G ಯು ಸದ್ಯದ ಜಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಧ್ವನಿ, ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ಪ್ರವಾಹರೂಪೀ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ (ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ) ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ IP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಾಟಾ ರೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 'ಎಲ್ಲಾದರೂ, ಎಂತಾದರೂ' ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಇದೆ. 2011ರಷ್ಟರೊಳಗೆ, ನಿಸ್ತಂತು ಉದ್ದಿಮೆಗಳು 4G ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref name="4Groadmap">{{cite book|first = Kim|last = Young Kyun|coauthors = Prasad, Ramjee|title = 4G Roadmap and Emerging Communication Technologies.   |publisher = Artech House 2006|pages = 12–13|isbn=1-58053-931-9|year = 2006}}</ref>



== ಉಪಯೋಗಳು ==


ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ, ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗೆ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ. ಕೆಲವರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಎಂಬುದು ಉಚಿತ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಕದ್ದು ಮುಚ್ಚಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಈ ಎರಡನೆಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದೇ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು SIM ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡು SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ಕರೆಗಳ ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. 
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆಗಳು, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ದೂರದ ಕರೆಗಳು, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿರಬಹುದು; ಅಥವಾ ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೋಮಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಉಂಟು (ಇಂತಹ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶುಲ್ಕದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ). ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂದರೆ ಹೆತ್ತವರ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದೇ [[ಶಿಶುಕಾಮಿ]]ಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕದ್ದು ಮುಚ್ಚಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವುದು ಚಿಂತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|author=By  Christy Oglesby CNN |url=http://www.cnn.com/2008/CRIME/01/11/teachers.charged/index.html |title=Cells, texting give predators secret path to kids |publisher=CNN.com |date=2008-01-11 |accessdate=2009-11-04}}</ref>
[[ಚಿತ್ರ:Cellmap.svg|thumb|350px|ಕಡು ಬಣ್ಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ [39]]]
ಗೃಹಕೃತ್ಯದ ಉಪದ್ರವ-ಹಿಂಸೆಗೊಳಗಾದವರಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ನೀಡಲು ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಇಂತಹವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾನ ಪಡೆದ ಹಳೆಯ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಶೋಷಿತರ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವವರ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಶೋಷಿತರು ಅಗತ್ಯವಾದಾಗ ಮೊಬೈಲ್‌ನ್ನು ಸನಿಹದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web|author=By RICHARD BROOKSThe Press-Enterprise |url=http://www.pe.com/localnews/sbcounty/stories/PE_News_Local_S_helpphones13.3d74734.html |title=Donated cell phones help battered women &#124; San Bernardino County &#124; PE.com &#124; Southern California News &#124; News for Inland Southern California |publisher=PE.com |date=2007-08-13 |accessdate=2009-11-04}}</ref>


ಮೊಬೈಲ್‌ ನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ನಗರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪುಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಎರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯುಂಟು. ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೂ, ಕದ್ದು ಮುಚ್ಚಿ (ಗೌಪ್ಯ)ಹಂಚಿಕೆ. ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಂಚುವುದರ ಉದಾಹರಣೆ ಹೀಗಿದೆ: ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಆಶಯ ಹೊತ್ತು ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡುವರು. ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ಸಂವಾದವೆಂದರೆ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕದಿಯುವುದು. ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಸಾರಿಕ ರೂಢಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರಣಗಳೂ ಉಂಟು.<ref>ಡಾನರ್‌, ಜೊನಾಥನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀನ್ಸನ್‌, ಮೋಲಿ ರೈಟ್‌. "ಬಿಯೊಂಡ್‌ ದಿ ಪರ್ಸನಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌: ಮೋಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌ ಷೇರಿಂಗ್‌ ಇನ್ ಅರ್ಬನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ." ಇದರಲ್ಲಿ: ''ದಿ ರಿಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೈಮ್: ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸಸ್‌'' , ಸಂಪಾದಕರು: ಸ್ಕಾಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್ಬೆಲ್‌ ಮತ್ತು ರಿಚ್‌ ಲಿಂಗ್‌, 231-250. ಪಿಸ್ಕಾಟವಿ, NJ: ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌, 2008.</ref>


ಬರ್ಕಿನಾ ಫ್ಯಾಸೊ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಂಚಿಕೆ ರೂಢಿ. ಇಡೀ ಗ್ರಾಮವೊಂದು ಒಂದೇ ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಮಾಲೀಕರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲ - ಅವರು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಗ್ರಾಮದ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದು ಹೊರೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರೂ, ಪರಸ್ಪರ ಉಪಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಸದವಕಾಶವೂ ಆಗಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಂಚಿಕೆಯು ಬರ್ಕಿನಾ ಫ್ಯಾಸೊದ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಜಾಗತೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಹಾಹ್ನ್‌, ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಿಬೊರಾ, ಲ್ಯುಡೊವಿಕ್‌. "ದಿ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌: ಒರಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಅಂಡ್‌ ನ್ಯೂ ICT ಇನ ಬರ್ಕಿನಾ ಫ್ಯಾಸೊ". ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ 46 (2008): 87-109.</ref>


[[ಮೊಟೊರೊಲಾ]] ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಮೊಬೈಲ್‌ ಚಂದಾದಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲೆಂದೇ ಇಂತಹ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1602044.stm |title=UK &#124; Millions keep secret mobile |publisher=BBC News |date=2001-10-16 |accessdate=2009-11-04}}</ref>


[[ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ]]ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಕಾರಣ, [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಾದಂಬರಿ]]ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಜಾಲತಾಣವೊಂದಕ್ಕೆ ಕಾದಂಬರಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|last=Goodyear |first=Dana |url=http://www.newyorker.com/reporting/2008/12/22/081222fa_fact_goodyear |title=Letter from Japan: I ♥ Novels |publisher=The New Yorker |date=2009-01-07 |accessdate=2009-07-29}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಮೂವ್‌ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್‌ ಲೆವಿನ್ಸನ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, 'ಈ ನಡುವೆ, ಓದುಗರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದುವಷ್ಟೇ ಬರಹಗಾರರೊಬ್ಬರು ಬರೆಯಬಲ್ಲರು. ಅವು ವೈಯಕ್ತಿಕವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದಾಗಿವೆ.'

== ಮೊಬೈಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:MobilePhone.JPG|thumb|240px|ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದಿಗಿರುವ ಒಂದು ನೊಕಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Mobil uvnitr.png|thumb|ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯೊಳಗಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಿಂಟೆಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌]]


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಸರಳ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಗೀತ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹೊಂದಿರುವ ಫೋನ್‌ಗಳ ತನಕ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ. 1996ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಗೊಂಡ [[ನೊಕಿಯಾ 9000 ಕಮ್ಯುನಿಕೇಟರ್‌]] ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಸರಳ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ PDA ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಳವಡಿಸಿ ಈ ಮಾದರಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೊಚಿಪ್‌ಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಿರಿದಾಗಿಸಿ ಅದರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಕಾರಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಆಗಿದ್ದದ್ದು ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೋನ್‌ ಆಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ RIM [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ]] - ಉದ್ಯಮಿ/ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಗ್ರಾಹಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೊನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್‌ ವಾಕ್ಮನ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ಫೋನ್‌ ಸರಣಿ ಹಾಗೂ ಸೈಬರ್‌ಷಾಟ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾಫೋನ್‌ ಸರಣಿ; [[ನೊಕಿಯಾ ಎನ್‌ಸೀರಿಸ್‌]] ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಫೋನ್‌ಗಳು; ಇವಲ್ಲದೆ [[ಪಾಮ್‌ ಪ್ರಿ]], [[HTC ಡ್ರೀಮ್‌]] ಮತ್ತು ಆಪೆಲ್‌ [[ಐಫೋನ್‌]] ಸಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿವೆ.



=== ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ===


{{Main|Mobile phone features|Smartphone}}


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು [[ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಕರೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[wikt:call register|ಕರೆ ವಿವರ]]ಗಳು, [[GPS ಮಾರ್ಗನಿರ್ಧಾರ]], ಸಂಗೀತ ([[MP3]]) ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ ([[MP4]]) ಚಾಲನೆ, [[RDS]] [[ರೇಡಿಯೊ ರಿಸೀವರ್‌]], [[ಅಲಾರ್ಮ್‌]]ಗಳು, [[ಮೆಮೊ]] ಮತ್ತು ಕಡತ ಮುದ್ರಣ, [[ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು (ಪರ್ಸನಲ್‌ ಆರ್ಗನೈಸರ್‌)]] ಮತ್ತು [[ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸಹಾಯತಾ (ಪರ್ಸನಲ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌)]] ಕ್ರಿಯೆಗಳು, [[ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ ವೀಡಿಯೊ]] ವೀಕ್ಷಣೆ, ಅಥವಾ ಆನಂತರ ವೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ವೀಡಿಯೋ ಡೌನ್ಲೋಡ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ, [[ವೀಡಿಯೊ ಕರೆ]], [[wikt:built-in|ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ]] ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು (1.0+ [[Mpx]]) ಮತ್ತು [[ಆಟೋಫೋಕಸ್‌]] ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ ಹೊಂದಿರುವ [[ಕ್ಯಾಮ್‌ಕಾರ್ಡರ್‌]]ಗಳು (ವೀಡಿಯೊ ಮುದ್ರಣ), [[ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್‌]]ಗಳು, ಆಟಗಳು, [[PTT]], [[ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್‌ ರೀಡರ್‌]] (SD), [[USB]] (2.0), [[ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್‌]], [[ಬ್ಲೂಟೂತ್‌]] (2.0) ಮತ್ತು [[WiFi]] [[ಸಂಪರ್ಕ]], [[ಶೀಘ್ರ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆ (ಇನ್ಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್‌)]], ಅಂತರಜಾಲ [[ವಿ-ಅಂಚೆ (ಇ-ಮೇಲ್‌)]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌]] ಮತ್ತು PCಗಾಗಿ [[ನಿಸ್ತಂತು ಮೊಡೆಮ್‌]] ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಆನ್ಲೈನ್‌ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಟಗಳಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಾನ್ಸೊಲ್‌ ಸಹ ಆಗಬಲ್ಲದು. ಕೆಲವು ಫೋನ್‌ಗಳು [[ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌]] ಹೊಂದಿವೆ.


[[ನೊಕಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿಗಳು [[ಮಾರ್ಫ್‌]] ಎಂಬ [[wikt:bendable|ಬಾಗಿಸಬಹುದಾದ]] ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>ರೆಯರ್ಡನ್‌, ಮಾರ್ಗೆರೈಟ್‌. [http://news.cnet.com/8301-10784_3-9878005-7.html "ನೊಕಿಯಾ ಡೆಮೊಸ್‌ ಬೆಂಡೆಬಲ್‌ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌"]. [[CNET ನ್ಯೂಸ್‌]], ಫೆಬ್ರುವರಿ 25, 2008. 2009ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.</ref>





:''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಆಡಿಯೊ ಬಳಸುವ UMTS-ಮಾದರಿಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ [[ವೀಡಿಯೊಫೋನ್‌]]'' 



=== ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Toshiba tg01.jpg|thumb|240px|left|ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Mobile phone subscribers per 100 inhabitants 1997-2007 ITU.png|thumb|250px|1997-2007 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100 ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಚಂದಾದಾರರ ವಿವರ.]]


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ SMS ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಸುವ ಡಾಟಾ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 74%ರಷ್ಟು ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ಸೌಲಭ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 3.3 ಶತಕೋಟಿ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2.4 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಕರು ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ). 2007ರಲ್ಲಿ SMS ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಿಂದ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 100 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಆದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ, ಇಡೀ ಮೊಬೈಲ್‌ ಚಂದಾದಾರರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸರಾಸರಿ 2.6 SMS ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು (ಮೂಲ: ಇನ್ಫೊರ್ಮಾ 2007). ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು SMS ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು 1992ರಲ್ಲಿ UKನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ SMS 1993ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಫೋನ್‌ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಬಳಸಿದ ಪಠ್ಯಸಂದೇಶೇತರ ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳಿಂದ 2007ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 31 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಆದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಗೀತ, ಲೊಗೊಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು, ಗೇಮಿಂಗ್‌, ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್‌, ವಯಸ್ಕರಿಗಾಗಿ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದವು. (ಮಾಹಿತಿ: ಇನ್ಫೊರ್ಮಾ 2007). ಡೌನ್ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯೊಂದಕ್ಕೆ 1998ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಂದು ರೇಡಿಯೊಲಿಂಜಾ (ಇಂದು ಎಲಿಸಾ) ಡೌನ್ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಟೋನ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ NTT ಡೊಕೊಮೊ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆ 'ಐಮೋಡ್‌'ನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇಂದು ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್‌ನಷ್ಟೇ ಸರಿಸಾಟಿಯಾಗಿದೆ.


SMS ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ವಾರ್ತಾ ಸೇವೆಯು 2000ದಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. [[ಮೊಬೈಲ್‌ ವಾರ್ತಾ]] ಸೇವೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು 'ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ' ವಾರ್ತಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು SMS ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು 'ಜರೂರು'ಮತ್ತು ತುರ್ತು ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು SMS ಮೂಲಕ ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ. [[ರಾಯ್ಟರ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಯಾಹೂ!]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಕ್ರಿಯಾವಾದ]] ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಕೋದ್ಯಮಗಳಿಗೆ [[ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.yahoo.com/you-witness-news |title=You Witness News |publisher=News.yahoo.com |date=2009-01-26 |accessdate=2009-07-29}}</ref> 
ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಜ್ಯಾಸ್ಮೀನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌]]ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೇವಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.


ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲಸದ ಹುಡುಕಾಟ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ಸಲಹೆಯಂತಹ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ-ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಖರೀದಿಯಿಂದ ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮೊಬೈಲ್‌ ಕೂಪನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವರೆಗೂ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾಲತಾಣ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಪಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.


ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. SMS ಪಾವತಿಯ ಮೂಲಕ ಎಸ್ಪೂದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬಿತು. 1999ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗ್ಲೋಬ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಣ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇಂದು, [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]]ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಯುರೋಪ್‌ನ ಆಯ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೊಬೈಲ್‌ ಖಾತೆಗೆ ಇಡೀ ಪೇಚೆಕ್‌ ಪಾವತಿಯಾಗಿರುವುದು ಅಸಹಜವೇನಲ್ಲ. ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]] ಖಾತೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹಣದ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮಿತಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ US ಡಾಲರ್‌ಗಳು!. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೂಲಕ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಹಣ ಪಾವತಿಗೆ 5% ರಿಯಾಯಿತಿ ಲಭಿಸುವುದು. ಇಸ್ಟೊನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿದೆ.

=== ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಕೆ ===
{{Refimprove|section|date=September 2009}}
[[ಚಿತ್ರ:Uganda mobile phone charging service.jpg|thumb|ಯುಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್‌ ಸೇವೆ]]


[[ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ]]ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮರುತುಂಬಬಹುದಾದ]] [[ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]]ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ರೀತಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ತುಂಬಬಹುದು: [[USB]], ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳು, [[ವಿದ್ಯುನ್ನೆಲೆಗಳು (ಪವರ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌)]] ([[ವಾಲ್‌ ವಾರ್ಟ್‌]] ಬಳಸಿ), [[ಸಿಗರೆಟ್‌ ಲೈಟರ್‌]]ಗಳು ([[ಅಡಾಪ್ಟರ್‌]] ಬಳಸಿ), ಅಥವಾ [[ಡೈನಮೊ]]ಗಳಿಂದ.


ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನಾವು ಸದಾ ಒಪ್ಪಿ ಅದರ ಬಾಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿ ನೀಡುತ್ತೇವೆ[132] ಎಂದು ಜಿಎಸ್‌ಎಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ರವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2009ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ನೊಕಿಯಾ, ಮೊಟೊರೊಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ 17 ಉತ್ಪಾದಕರು [[ಒಪನ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ಫಾರ್ಮ್‌]](ಮುಕ್ತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ) ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ತೀರ್ಮಾನದಂತೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಎಂದರೆ [[ಮೈಕ್ರೊ-USB- ಕನೆಕ್ಟರ್‌]] ಆಗಿದೆ (ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ [[ಮಿನಿ-USB]] ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು). ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುವ ಚಾರ್ಜರ‍್ಗಳು ಸದ್ಯದ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ[133]. ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಒಂದೇ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಾರ್ಜರ್‌ನ್ನು ಪೋನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಚಾರ್ಜರ್ ಖರೀದಿಯ ಜಂಜಾಟವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದರ ಫಲವೇನೆಂದರೆ, ತಯಾರಕರು ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಚಾರ್ಜರ್‌ನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.


ಮುಂಚೆ, ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನಿಕೆಲ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌]] ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ತೂಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಲಿತಿಯಮ್‌ ಅಯಾನ್‌]] ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವು ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ನಿಕೆಲ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನಂತೆ [[ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ ಕುಗ್ಗು]]ವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ಉಪಕರಣ ಉತ್ಪಾದಕರು ಈಗ [[ಲಿತಿಯಮ್‌-ಅಯಾನ್‌]] ಬದಲಿಗೆ [[ಲಿತಿಯಮ್‌ ಪಾಲಿಮರ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅನುಕೂಲವೇನೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಂದಿಸಬಹುದು. ಮೊಬೈಲ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರು [[ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]]ಗಳೂ ಸೇರಿ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೂ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.


[[ಚಿತ್ರ:PSU no load 5 star rating chart.png|thumb|ಗ್ರಾಹಕರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುವಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೇಟಿಂಗ್‌ ವಿಧಾನ, ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.]]
ಮೊಬೈಲ್‌ ಚಾರ್ಜರ್‌ 'ನೊ-ಲೋಡ್‌' ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ನಷ್ಟ ಹೆಚ್ಚು. ಇದರರ್ಥ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯು ಚಾರ್ಜರ್‌‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚಾರ್ಜರ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ ಆಗಿದ್ದು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರುಗಳಾದ [http://www.nokia.com/chargerenergy ನೊಕಿಯಾ], [http://uk.samsungmobile.com/greenmanagement/energy.do ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್‌], [http://www.lge.com/about/sustainability/climate_energystar.jsp#battery LG ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌], [http://www.sonyericsson.com/cws/companyandpress/sustainability/energy?lc=en&amp;cc=in ಸೊನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್‌] ಮತ್ತು [http://www.motorola.com/content.jsp?globalObjectId=9392 ಮೊಟೊರೊಲಾ] 'ನೊ-ಲೋಡ್‌' ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳ ದಕ್ಷತೆ ಅಳೆಯಲು ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ ರೇಟಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿದರು. >0.5 W ಗೆ ಜೀರೊ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು <0.03 W (30 mW) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಫೈವ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ರೇಟಿಂಗ್‌ ನೊ-ಲೋಡ್‌ ಪವರ್‌ ವರೆಗೆ ನಿಗದಿತವಾಗಿತ್ತು.


ಪವರ್‌ ಇಂಟೆಗ್ರೇಷನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಮ್‌ಸೆಮಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಫ್ಲೈಬ್ಯಾಕ್‌ ನಿಯಂತ್ರಕ]]ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಅರೆವಾಹಕ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಫೈವ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.


''ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚಾರ್ಜರ್ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'' ಯನ್ನು "ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಬಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಬಲ್ಲ ಒಂದೇ ಚಾರ್ಜರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ" ಎಂದು [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂವಹನ ಒಕ್ಕೂಟ]] (ITU) 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. "ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, UCS ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು 4-ಸ್ಟಾರ‍್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ - ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್‌ರೇಟೆಡ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ರ‍ೇಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.[139]



=== SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ===
{{Refimprove|section|date=September 2009}}
{{Main|Subscriber Identity Module}}
[[ಚಿತ್ರ:Typical cellphone SIM cards.jpg|thumb|ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯ ಒಂದು SIM ಕಾರ್ಡ್‌]]


ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ಜೊತೆಗೆ, [[GSM]] ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ [[ಮೈಕ್ರೊಚಿಪ್‌]]ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರು ಚಂದಾದಾರರ ಗುರುತಿನ ಘಟಕ ಅಥವಾ [[SIM ಕಾರ್ಡ್‌]]. ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ]]ಯ ಗಾತ್ರವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ SIM ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ಕೆಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಚಂದಾದಾರರ ಕರೆಯ ಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತದೆ. ಚಂದಾದಾರರು SIM ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ, SIM ಕಾರ್ಡ್‌<ref>{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/4520-3504_7-6625604-1.html |title=Swapping SIM cards |publisher=reviews.cnet.com |date=2006-08-08 |accessdate=2009-09-04}}</ref> ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು.


ಪ್ರತಿಯೊಂದು SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಗುರುತಿನ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಗುರುತನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಯೀಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಹಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ವಾಪಸ್‌ ಪಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.


SIM ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸದ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅದರ (ಮೆಮೊರಿ)ಸ್ಮೃತಿಪಟಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. "Name"ನಲ್ಲಿನ "NAM" ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ ಮೆನುನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಅಂಕಿ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೊಸ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ತುರ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಅವರ ದೃಢೀಕರಣ ರಹಸ್ಯಪದ (ಆತೆಂಟಿಕೇಷನ್‌ ಕೀ) ಅಥವಾ A-ಕೀ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು, ಹಾಗೂ, ಐಚ್ಛಿಕ ತಿರುಗಾಟ (PRL) ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೇ ತಮ್ಮ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಜಾಲದಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಸಬ್ಸಿಡಿಯರಿ ಲಾಕ್‌ ಅಥವಾ MSL ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.


ಖರೀದಿಸಿದ ಅಥವಾ 'ಭೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ' ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಣಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು MSL ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮೊಟೊರೊಲಾ]] RAZR V9C ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ CAD $500 ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ನೀವು ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು $200ಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ತಿಂಗಳ ಬಿಲ್‌ ಮೂಲಕ ಚಂದಾದಾರರು ಬಾಕಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವರು. ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು MSL ಬಳಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತಿಂಗಳ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದ $300–$400 ಬಾಕಿ ಹಣ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಇನ್ಯಾವುದೋ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಬಹುದು.


MSL ಕೇವಲ SIMಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ ಸಹ MSL SIMಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು. ಉತ್ಪಾದಕರು ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ನ್ನು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ MSLನೊಳಗೆ ಬಂಧಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲಾಕ್‌ನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ನ್ನು ಇತರೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ SIM ಕಾರ್ಡ್‌ ಅಳವಡಿಸಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. USನ ಹೊರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಹಲವು ಫೋನ್‌ಗಳು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಏಕಮುಖೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವವು, ಅಥವಾ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಗೋಜಲು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಂಭವವೂ ಉಂಟು. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟು. ಆದರೂ ವೆಚ್ಚ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫೋನ್‌ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಲು ಶಕ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 


ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಲಯದಾಚೆ ಇರುವಾಗ MSL ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಕ್ಸೆಸ್‌ ಪಡೆಯಲು ವೆಚ್ಚವು ದುಬಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಬಳಸುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 10 ಪಟ್ಟು ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗುವುದು. (ರಿಯಾಯತಿ ಬೆಲೆಯಿದ್ದರೂ ಸಹ) 90 ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿರುವ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ T-ಮೊಬೈಲ್‌ SIM ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಕೋಡ್‌ನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [https://support.t-mobile‌.com/doc/tm51885.xml?docid=3307 FAQ].




ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಮೇಕಾದಲ್ಲಿ AT&amp;T ಚಂದಾದಾರರು ರಿಯಾಯತಿಯಿರುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ US$1.65 ನೀಡುವರು. ಜಮೇಕಾದ B-ಮೊಬೈಲ್‌ ಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ US$0.20 ಪಾವತಿಸುವರು. ಕೆಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾರು ಮಾರಾಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಮೇಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೋನ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ C&amp;W (ಕೇಬಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ವಯರ್ಲೆಸ್‌) ಚಂದಾದಾರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಇದೇ B-ಮೊಬೈಲ್‌ ಗ್ರಾಹಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. 
ದರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಕರೆನ್ಸಿ ಏರಿಳಿತಗಳೇ ಕಾರಣ; ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ SIM ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. USನಲ್ಲಿ, ಈ ತರಹದ ಸೇವಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೇ-ಆಸ್‌-ಯು-ಗೋ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.(ನಿಮ್ಮ ಶುಲ್ಕ ಕೊಡಿರಿ-ನಮ್ಮ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಿರಿ) [ನೀಡ್ಸ್ ಪೇ-ಆಸ್‌-ಯು-ಗೋ ರೆಫೆರೆನ್ಸೆಸ್‌, ರೂಮರ್ಡ್‌ T-ಮೊಬೈಲ್, ವೆರೈಜಾನ್‌ ಪ್ರೊವೈಡ್ಸ್‌ ಒನ್‌, AT&amp;T ಡಸ್‌ ನಾಟ್‌, ಆಸ್‌ ಆಫ್‌ 12/2008]



=== ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Mobile phone manufacturers market share in Q3-2008.png|thumb|Q3/2008 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು.]]


[[ಚೀನಾ ಮೊಬೈಲ್‌]] ಸುಮಾರು 500 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. UKಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ [[ವೊಡಾಫೋನ್‌]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 600ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹಕಗಳು ಸಂವಹನದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಸುಮಾರು 50ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ 10 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 2008ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು (ಮೂಲ: ವಯರ್ಲೆಸ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌).


Q3/2008ರಲ್ಲಿ (2008 ಇಸವಿಯ ಮೂರನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ) ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ [[ನೊಕಿಯಾ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರದು 39.4%ರಷ್ಟು ಪಾಲಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್‌]] (17.3%); ನಂತರ [[ಸೊನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್‌]] (8.6%), [[ಮೊಟೊರೊಲಾ]] (8.5%) ಮತ್ತು [[LG ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌]] (7.7%) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪಾದಕರದ್ದು ಸುಮಾರು 80%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rcrwireless.com/article/20081030/WIRELESS/810309997/ |title=By the Numbers: Top Five Mobile Phone Vendors in the Third Quarter of 2008 - RCR Wireless News |publisher=Rcrwireless.com |date=2009-07-21 |accessdate=2009-07-29}}</ref>


ಇತರೆ ಉತ್ಪಾದಕರ ಪೈಕಿ [[ಆಪೆಲ್‌ ಇನ್ಕ್‌.]], [[ಆಡಿಯೊವಾಕ್ಸ್‌]] (ಇಂದು [[UTಸ್ಟಾರ್ಕಾಮ್‌]]), [[ಬೆನೆಫೋನ್‌]], [[ಬೆನ್ಕ್ಯೂ-ಸೀಮೆನ್ಸ್‌]], [[CECT]], [[HTC ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]], [[ಫುಜಿಟ್ಸು]], [[ಕ್ಯೊಸೆರಾ]], [[ಮಿಟ್ಸುಬಿಷಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌]], [[NEC]], [[ನಿಯೊನೋಡ್‌]], [[ಪಾನಾಸೊನಿಕ್‌]], [[ಪಾಮ್‌]], [[ಮಾಟ್ಸುಷಿಟಾ]], [[ಪ್ಯಾಂಟೆಕ್‌ ವಯರ್ಲೆಸ್‌ ಇಂಕ್‌.]], [[ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌]], [[ಕ್ವಾಲ್ಕಾಮ್‌ ಇಂಕ್‌.]], [[ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಮೊಷನ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌]]ಸೇರಿವೆ. 
(RIM), [[ಸಾಜೆಮ್‌]], [[ಸ್ಯಾನ್ಯೊ]], [[ಷಾರ್ಪ್‌]], [[ಸೀಮೆನ್ಸ್‌]], [[ಸೆಂಡೊ]], [[ಸಿಯೆರಾ ವಯರ್ಲೆಸ್‌]], [[SK ಟೆಲಿಟೆಕ್‌]], [[T&amp;A ಅಲ್ಕಾಟೆಲ್‌]], [[ಹುವಾವೇ]], [[ಟ್ರಯಮ್‌]], [[ತೊಷಿಬಾ]] {{Citation needed|date=March 2009}} ಮತ್ತು [[ವಿಡಾಲ್ಕೊ]] ಇವೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಇತರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವಹನಾ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಪದ್ದತಿಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ.



=== ಮಾಧ್ಯಮ ===


ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೊಲಿಂಜಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1998ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ [[ರಿಂಗ್ಟೋನ್‌]]ಗಳನ್ನು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯು ಜನಮಾನಸದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ, ವಾರ್ತೆಗಳು, ವೀಡಿಯೊ ಕ್ರೀಡೆ, ನಗೆಹನಿ, ಜಾತಕಗಳು, TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಸೇರಿ ಇತರೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿಗಳ ರವಾನೆ ಚಾಲ್ತಿಯಾದವು. 2006ರಲ್ಲಿ, ಪಾವತಿಯಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿಯು 31 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ಮೊತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಪಾವತಿಯಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಮಾಧ್ಯಮದ ಆದಾಯವನ್ನು ಮೀರಿಸಿತ್ತು (ಮೂಲ: ಇನ್ಫೊರ್ಮಾ 2007). 2007ರಲ್ಲಿ, ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಬಂದ ಶುಲ್ಕದ ಮೊತ್ತ 9.3 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಮತ್ತು ಗೇಮಿಂಗ್‌ ನಿಂದ 5 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ವಹಿವಾಟುಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.netsize.com/Ressources_Guide.htm |title=Downloads_Guide |publisher=Netsize |date= |accessdate=2009-07-29}}</ref>


ಸಿನೆಮಾ, TV ಮತ್ತು PC ಪರದೆಗಳನ್ನು ಮನರಂಜನೆಯ ಮೊದಲ ಮೂರನ್ನಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪರದೆಯೆಂದೂ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Weasel-inline|date=July 2009}} ಮುದ್ರಣ, ರಿಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌, ಸಿನೆಮಾ, ರೇಡಿಯೊ, TV ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲಗಳು ಮೊದಲ ಆರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ [[ಏಳನೆಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ]]ವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಾಗಿ ವಿತರಣೆಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದವು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪತಾಕೆಗಳು ಅಥವಾ TV ವಾರ್ತೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳ ಕಿರುವೀಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಸಂಗೀತದ ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಟೋನ್‌ ಮತ್ತು ರಿಂಗ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಟೋನ್‌ಗಳು; ಇವಲ್ಲದೆ 'ಮೊಬಿಸೋಡ್‌'ಗಳು (ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳು).


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಅತಿ ಪ್ರಭಾವೀ [[ಆಲ್ಫಾ ಯುಸರ್ಸ್‌]] ಅಥವಾ ಹಬ್ಸ್‌ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿದೆ. ಸುಮಾರು 2007ರಲ್ಲಿ AMF ವೆಂಚರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಂತೆ, ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆದಾರರ ಅಳತೆಗೋಲು, ಅಂತರಜಾಲಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯಾ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಂಬತ್ತು ಪಟ್ಟು, ಹಾಗೂ, TV ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಕ್ಕಿಂತ 90 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಸ್ಠೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.{{Or|date=August 2009}}



== (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾಸಗಿ ವಿಚಾರ) ಗೌಪ್ಯತೆ ==
ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಲವು ಗೌಪ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ [[ಕಣ್ಗಾವಲಿಡ]]ಲು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.


ಮೊಬೈಲ್‌ ಹಿಡಿದವರ ಆಸುಪಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂವಾದ ಆಲಿಸಲು, ಮೊಬೈಲ್‌ ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕವನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು [[UK]] ಮತ್ತು [[US]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಮತ್ತು ಆಯೋಗಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಸೇವೆಯ ಸಂಘಟನಾ ಜಾಲವೂ ಇದೆ.<ref name="roving-bugs">{{cite news|url=http://news.cnet.com/FBI-taps-cell-phone-mic-as-eavesdropping-tool/2100-1029_3-6140191.html|title=FBI taps cell phone mic as eavesdropping tool|last=McCullagh|first=Declan |coauthors=Anne Broache|date=December 1, 2006|work=CNet News|accessdate=2009-03-14}}</ref><ref name="uk-mobile-bug">{{cite news|url=http://news.ft.com/cms/s/7166b8a2-02cb-11da-84e5-00000e2511c8.html|title=Use of mobile helped police keep tabs on suspect |last=Odell|first=Mark|date=August 1, 2005|work=Financial Times|accessdate=2009-03-14}}</ref>





ಸ್ಥಳದ ಬಗೆಗಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತೆಂಬ ಸ್ಥಳದ ಗುರುತನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು (ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ). ಇದಕ್ಕೆ [[ಮಲ್ಟಿಲ್ಯಾಟರೇಷನ್‌]] ತಂತ್ರವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯಿಂದ ರವಾನೆಯಾದ ಸಂಕೇತವು, ಈ ಫೋನ್‌ನ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಗೋಪುರ]]ಕ್ಕೆ ಸಾಗಲು ಸಂದ ಸಮಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref name="bbc-phone-locate">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/4738219.stm|title=Tracking a suspect by mobile phone|date=August 3, 2005|work=BBC News|accessdate=2009-03-14}}</ref><ref name="foxnews-phone-locate">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,509211,00.html|title=Cell Phone Tracking Can Locate Terrorists&nbsp;— But Only Where It's Legal|last=Miller|first=Joshua|date=March 14, 2009|work=FOX News|accessdate=2009-03-14}}</ref>




== ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ==

=== ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ===
{{Main|Mobile phones and driving safety}}


ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಾದ ಮಾಡುವುದು ಅಪಘಾತದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಾಹನ ಚಾಲನೆಯ ಸಮಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಇಸ್ರೇಲ್‌, ಜಪಾನ್‌, ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಪುರ ದೇಶಗಳು, ವಾಹನ ಚಾಲನಾ ಸಮಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌-ಫ್ರೀ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆ ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. ಅದರೆ, UK, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿವ ಫೋನ್‌ ಬಳಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಷೇಧಿಸಿ, ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಫ್ರೀ ಫೋನ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿವೆ.


ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ/ಜಟಿಲತೆ ಅದೆಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆಯೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು 'ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌' ಎನ್ನುವುದೇ ಸೂಕ್ತ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವವರು ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸುವ ರೀತಿ ಗಮನಿಸಿ ಅಪರಾಧ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌-ಫ್ರೀ ಬಳಕೆಯ ದೂರವಾಣಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. (ಕೇವಲ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿವ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ).ಚಾಲಕರನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಗಮನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾರರು. ಇದರ ಅರ್ಥ,ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವಾಗ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆಯ ಅನುಮಾನದ ಮೇಲೆ ಚಾಲಕರನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. (ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕಾರ್‌ ಸ್ಟೀರಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ [[ಸ್ಯಾಟ್‌ನ್ಯಾವ್‌]] ಬಳಕೆ (ಕಾರಿನ ಉಪಕರಣ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಉಪಕರಣವನ್ನೇ ಬಳಸಿ) ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಬಹುದು).<br />
[[ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕವೇ, ವಾಹನ ಚಾಲನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನುಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಚಾರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸದ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಚಾಲನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಕಾಳಜಿವಹಿಸದಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ಅನುಮಾನದ ಮೇಲೆ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿರಬಹುದು.



=== ಶಾಲೆಗಳು ===


ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳು/ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿರುತ್ತವೆ. ಪರೀಕ್ಷಾ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿನ ನಕಲು ,ಇತರರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದು, ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅಪಾಯವೊಡ್ಡುವುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಪಾಠದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸೆಳೆಯುವುದು, ಅನಗತ್ಯ ಮಾತು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡೆತಡೆ- ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗಿವೆ. ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಜಾಗೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಬಳಕೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2009}}



== ಉತ್ಪಾದನೆ ==


ಇತರೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಂತೆ ಹಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು [[ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌]](ವಿಶಿಷ್ಟ ಲೋಹಧಾತು) ಉಳ್ಳ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ ಸಂಚಲನ ಹಿಡಿದಿಡುವ [[ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯು 40 ಮಿಲಿಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳಷ್ಟು [[ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌]] ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. [[ಕೊಲ್ಟಾನ್‌]] [[ಅದಿರು]] ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್]] ನಗರದ ಬಳಿ [[ಪಿಲ್ಬಾರಾ]] ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ವೊಡ್ಜಿನಾ]]ದ ಗಣಿಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ಗಣಿಗಳನ್ನು ಅದಿರುಗಾಗಿ [[ಕಾಂಗೋ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು-ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ವರದಿಗಳಿವೆ. [[ಬಂಡಾಯ ಸಂಘಟನೆ]]ಗಳು ಈ ಗಣಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಅವು ಇದರಿಂದ ಹಣಗಳಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರದೇ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮರ ನಡೆಸಲು ಹವಣಿಸುವುದುಂಟು. 
ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣ-ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ನಿರ್ಭಂದ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ಗಣಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಸೇನೆಯೂ ಸಹ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ರುಜುವಾತಾಗಿದೆ. ದೇಶದಾಚೆಗಿನ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು-ಬಾಹಿರವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಎರಡೂ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಲಾಭಗಳಿಸಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು [[ಉದಾಸೀನ]] ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಮೂಲ ಸಂಶೋಧಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="theage.com.au">ಹಟ್ಚೀನ್‌, ಸ್ಟೀಫೆನ್‌. [http://www.theage.com.au/news/home/technology/blood-tantalum-in-your-mobile/2009/05/08/1241289162634.html "ಔಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆಫ್ರಿಕಾ: ದಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಟ್ಯಾಂಟಾಲಮ್‌ ಇನ್‌ ಯಾವರ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌"]. ''[[ದಿ ಏಜ್‌]]'' , ಮೇ 8, 2009. 2009ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/b00njgzr ವನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ ''ಮೈನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌‌'' ಎಪಿಸೋಡ್‌], [[BBC ನ್ಯೂಸ್‌]] TV ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ, [[BBC ನ್ಯೂಸ್‌ 24]] 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009ರಂದು 05:30ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.</ref>

== ಸಮಾನರೂಪದ ಪದ್ದತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ==



; [[ಕಾರ್‌ ಫೋನ್‌]] 
: [[ವಾಹನ]]ದಲ್ಲೇ ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೂರವಾಣಿ. ಇವುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಲ ಸಂವಾಹಕ ಯಂತ್ರ (ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್‌), ಬಾಹ್ಯ ಆಂಟೆನಾ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌-ಫ್ರೀ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಂತೆ ಇವೂ ಸಹ ಅದೇ ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 


; [[ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿ]] (ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದಾದ ದೂರವಾಣಿ) 
: ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ತಂತಿಯಿರುವ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್‌ನ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೊ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೂರವಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಈ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್‌ಗಳು ನಿಸ್ತಂತು ರೀತ್ಯಾ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ತಂತುವಿರುವ ದೂರವಾಣಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನಿಸ್ತಂತು ದೂರವಾಣಿಗಳು (ಭೂತಲಮಟ್ಟದ ದೂರವಾಣಿ ಚಂದಾದಾರಿಗೆ ಸೇರಿದ) ಖಾಸಗಿ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು(ಪೂರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರ) ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.


; [[ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ರೇಡಿಯೊ]] 
: ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ರೇಡಿಯೊ(ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಪರ ರೇಡಿಯೋ ದೂರವಾಣಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಮಾನರೂಪದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ಗಮನಾರ್ಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, [[IDEN]] ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಾಸಗಿ [[ಟ್ರಂಕ್ಡ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]](ವಿಧಾನಗಳು) ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಯುರೋಪೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್‌ PMR ಮಾನದಂಡ [[TETRA]]ವನ್ನು ಬಳಸುವ ಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.


; [[ರೇಡಿಯೊಟೆಲಿಫೋನ್‌|ರೇಡಿಯೊ ಫೋನ್‌]](ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕದೂರವಾಣಿ ಸೌಲಭ್ಯ 
: ಈ ಪದವು ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲದೊಳಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿವ ರೇಡಿಯೊಕಿರಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ ತರಹ ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ [[ವಿದ್ಯುನ್ನೆಲೆಗಳ (ಪವರ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌)]] ಅಗತ್ಯವುಂಟು, ಅಥವಾ, [[PSTN]] ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯೊಂದನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಆಪರೇಟರ್‌ ಗಳ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು.


; ಸ್ಯಾಟ್‌ಲೈಟ್‌ ಫೋನ್‌ (ಉಪಗ್ರಹ ದೂರವಾಣಿ) 
: ಈ ರೀತಿಯ ದೂರವಾಣಿ [[ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ]]ದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆಗಳನ್ನು ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಗ್ರಹ ದೂರವಾಣಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಮೂಲದ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕವು ಭೂತಲಮಟ್ಟದ ಬೇಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ(ಕೇಂದ್ರ) ವಿಶಾಲ ವಲಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಜಾಲ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಉಪಗ್ರಹ ದೂರವಾಣಿಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಯಾವದೇ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವಾವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರದ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಪೋನ್‌ಗಳು ಇದ್ದು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು, ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಸಾಹಸಿ ನಾವಿಕರು, ಹಡಗು ಚಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಆಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.


; IP ದೂರವಾಣಿ 
: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[CDMA]] ಮತ್ತು [[GSM]] ಜಾಲಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇಂತಹ ದೂರವಾಣಿಯು [[VoIP]] ಮಾದರಿಯ [[ನಿಸ್ತಂತು ಅಂತರಜಾಲ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಕರೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. 

ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸ್ವತಂತ್ರ WiFi ದೂರವಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಕೆಲವು ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು, ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಹೈಸ್ಪೀಡ್‌ ಡಾಟಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಿಸ್ತಂತು ಅಂತರಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ VoIP ಕರೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.<ref name="nokia_voip">{{cite web| url = http://www.forum.nokia.com/Technology_Topics/Mobile_Technologies/VoIP/Nokia_VoIP_Framework/VoIP_support_in_Nokia_devices.xhtml| title= VoIP Support in Nokia Devices|accessdate = 2009-08-16}}</ref>

== ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ ==



* [[ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವಿಕಿರಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ]]
* [[ಗ್ರಾಹಕ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಲ ಮಾಹಿತಿ]]
* [[ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಕೀಲಿಮಣೆ]]
* [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಾಕ್ಯಗಳು]]
* [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]]
* [[ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಉಪಕರಣ]] (MID)




== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}



== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ ==



{{Refbegin|2}}

* ಅಗರ್‌, ಜಾನ್‌, ''ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟ್‌ ಟಚ್‌: ಎ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌'' , 2004 ISBN 1-84046-541-7
* ಅಹೊನೆನ್‌, ಟೊಮಿ, ''ಎಂ-ಪ್ರಾಫಿಟ್ಸ್‌: ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಮನಿ ವಿತ್‌ 3G ಸವಿಸಸ್‌'' , 2002, ISBN 0-470-84775-1
* ಅಹೊನೆನ್‌, ಕಾಸ್ಪರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮೆಲ್ಕೊ, ''3G ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌'' 2004, ISBN 0-470-85100-7
* {{cite journal |last=Fessenden |first=R. A. |authorlink= |coauthors= |year=1908 |month= |title=Wireless Telephony  |journal=Annual Report of The Board Of Regents Of The Smithsonian Institution |volume= |issue= |pages=161–196 |id= |url=http://books.google.com/books?id=gtQWAAAAYAAJ&pg=PA161 |accessdate=2009-08-07 |quote= }}
* ಗ್ಲೊಟ್ಜ್‌, ಪೀಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬರ್ಟ್ಷ್‌, ಸ್ಟಿಫಾನ್‌, ಸಂ. ''ತಂಬ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌: ದಿ ಮೀನಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ'' , 2005
* ಕಾಟ್ಜ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಇ. ಮತ್ತು ಆಖಸ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌, ಸಂ. ''ಪರ್ಪೆಚ್ಯುಯಲ್‌ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌: ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌, ಪ್ರವೇಟ್‌ ಟಾಕ್‌, ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌'' , 2002
* ಕಾವೂರಿ, ಆನಂದಂ ಮತ್ತು ಆರ್ಸೆನೋಕ್ಸ್‌, ನೊವಾಹ್‌, ಸಂ. ''ದಿ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌ ರೀಡರ್‌: ಎಸ್ಸೇಸ್‌ ಇನ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌'' , 2006

* ಕೊಪಮಾ, ಟಿಮೊ. ''ದಿ ಸಿಟಿ ಇನ್‌ ಯುವರ್‌ ಪಾಕೆಟ್‌'' , ಗಾಡೀಮಸ್‌ 2000
* [[ಲೀವಿನ್ಸನ್‌, ಪಾಲ್‌]], ''ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೀಡಿಯಂ, ಅಂಡ್‌ ಹೌ ಇಟ್‌ ಹ್ಯಾಸ್‌ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ಫರ್ಮಡ್‌ ಎವೆರತಿಂಗ್‌'' 
!'', 2004 ISBN 1-4039-6041-0'' 

* ಲಿಂಗ್‌, ರಿಚ್‌, ''ದಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಕನೆಕ್ಷನ್‌: ದಿ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್ಸ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ'' , 2004 ISBN 1-55860-936-9
* ಲಿಂಗ್‌, ರಿಚ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪೀಡರ್ಸೆನ್‌, ಪರ್‌, ಸಂ. ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌: ರಿ-ನೆಗೋಷಿಯೇಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಸ್ಫಿಯರ್‌'' , 2005 ISBN 1-85233-931-4
* ಹೋಮ್‌ ಪೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ರಿಚ್‌ ಲಿಂಗ್‌ [http://www.richardling.com/ ]
* ನ್ಯೈರಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್‌, ಸಂ. ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌: ಎಸ್ಸೇಸ್‌ ಆನ್‌ ಕಾಗ್ನಿಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ'' , 2003
* ನ್ಯೈರಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್‌, ಸಂ. ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಲರ್ನಿಂಗ್‌: ಎಸ್ಸೇಸ್‌, ಸೈಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್‌'' , 2003
* ನ್ಯೈರಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್‌, ಸಂ. ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರೆಸಿ: ಎಸ್ಸೇಸ್‌ ಆನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ, ಸೆಲ್ಫ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌'' , 2003
* ನ್ಯೈರಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್‌, ಸಂ. ''ಎ ಸೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌: ದಿ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಅಂಡ್ ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌'' , 2005
* ನ್ಯೈರಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್‌, ಸಂ. '' '' ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂಡರ್ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್‌: ದಿ ಇಪಿಸ್ಟೆಮಾಲಜಿ ಆಫ್‌ ಯುಬಿಕ್ವಿಟಸ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌'' , 2006
* [[ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್‌, ಡಾ. ಸ್ಯಾಡೀ]], [http://www.motorola.com/mot/doc/0/234_MotDoc.pdf ''ಆನ್‌ ದಿ ಮೊಬೈಲ್‌&nbsp;– ದಿ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಿವಿಜುಯಲ್‌ ಲೈಫ್‌'' ], 2001
* [[ರೀನ್ಗೋಲ್ಡ್‌, ಹಾವರ್ಡ್‌]], ''ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಮೊಬ್ಸ್‌: ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್ ರೆವೊಲ್ಯುಷನ್‌'' , 2002 ISBN 0-7382-0861-2
* {{cite book|last= Singh |first=Rohit |title=Mobile phones for development and profit: a win-win scenario |publisher=Overseas Development Institute |date=April 2009 |page=2|url=http://www.odi.org.uk/resources/odi-publications/opinions/128-mobile-phones-business-development-private-sector.pdf}}
{{Refend}}



== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Wiktionary}}
{{Commons category|Mobile phones}}



* {{HSW|cell-phone|How Cell Phones Work}}
* [http://www.cbc.ca/doczone/cellphones/video.html ''ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌, ದಿ ರಿಂಗ್‌ ಹರ್ಡ್‌ ರೌಂಡ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌'' ]—ಎ ವೀಡಿಯೊ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಬೈ ದಿ [[ಕೆನಡಿಯನ್‌ ಬ್ರಾಡ್ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]]
* [http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1636836_1389493,00.html "ದಿ ಲಾಂಗ್‌ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಸೆಲ್‌ ಫೋನ್‌"], ''ಟೈಮ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಶಿರೋನಾಮೆ ಹೊಂದಿರುವ 15 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು



{{Mobile phones}}
{{Mobile telecommunications standards}}


{{DEFAULTSORT:Mobile Phone}}

[[ವರ್ಗ:ಅಂತರ್ಗತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರಸಂವಹನ]]
[[ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರಸಂವಹನ ಸೇವೆಗಳು]]

{{Link FA|ta}}