Difference between revisions 739607 and 785415 on kuwiki

next diff >
Bolşewîk
[[Wêne:Presidium_of_the_9th_Congress_of_the_Russian_Communist_Party_(Bolsheviks).jpg|thumb|Kongreya Partiya Bolşevîk, bi Lenin re li ser aliyê rast.Beşdarên din (ji aliyê çepê): [[Abel Jenukidse|Jenukidse]], [[Michail Iwanowitsch Kalinin|Kalinin]], [[Nikolai Iwanowitsch Bucharin|Bucharin]], [[Michail Pawlowitsch Tomski|Tomski]], [[Michail Michailowitsch Laschewitsch|Laschewitsch]], [[Lew Borissowitsch Kamenew|Kamenew]], [[Jewgeni Alexejewitsch Preobraschenski|Preobraschenski]], [[Leonid Petrowitsch Serebrjakow|Serebrjakow]] û pêşî  [[Alexei Iwanowitsch Rykow|Rykow]].]]
[[Wêne:Kustodiev_The_Bolshevik.jpg|thumb|Bolşewîk li gorî  [[Boris Michailowitsch Kustodijew|Boris Kustodijew]], 1920]]⏎
'''Bolşewîk''' an jî '''Bolşewîkî''' ([[Rûsî]]:большевики, wergera bi peyvî ''Piranîperêz'') fraksîyoneka [[Partiya Sosyal Demokratê Karkarên Rûsyayê]] bû. Fraksîyonê Bolşewîkan [[diktatoriya prolêteran]] dişopand û bo vê dixebitîn û wan xwe li hembera [[Menşewîkî]]yên ko daxwaza xwe ''demokrasiya nimînî'' bûn girtibû.
 
== Nav û serborî ==
Navê wê fraksîyonê di civîneka di [[1903]]an de li [[London]]ê cih girtî de hatibû. Hêldarên '''Wladimir Îlyîç Ulyanow''' ([[Lenin]]) di wê civînê de piraniya civakê (rusî ''bolşînstwo'') pêk dianÎn û bo vê ewna wek Bolşewîkî dihatin nav kirin. Hindikeyên ko di wê civînê de bûn jî wek Menşewîkî(rusî ''menşînstwo'') dihatin nav kirin. [[Stalin]] jî pê re di hêla Bolşewîkiyan de cih girtibû.

Bolşewîk gorî fraksîyonên dinê partiyê radîkal bûn. Wan xirab kirina Çariya Rûsyayê dixwest û bo vê armancê xwe bi [[Komûnîst]]an re yek kiribûn. Armanca Menşewikiyan hembera Bolşewîkan ne tu diktatoriya partiyan bû. . 

Bolşewîkan pê [[Şoreşa Kewçêrê]] di [[1917]] re kargerî di pêşengiya [[Lenin]] de dest xwe xist. 

Di [[Şerê Hindirê Rûsyayê]] di [[1918]]an de destpêkirî de [[Artêşa Sor]] li hembera [[Artêşa Sipî]] têkoşÎn dikir. [[Artêşa Sor]]ê ko di fermanderiyê [[Troçkî|Leon Davidovich Trotsky]] de bû Artêşa Sipî bin xist û Bolşewîkan di 1922an de li hemû welata Rûsyayê hikuma xwe dianîn. 
 
Ji sala [[1918]]an şûnda Boşlşewîkan xwe wek [[Partiya Komûnîstê Rûsyayê]] nav kirin û pê sala [[1925]]an re jî xwe wek [[Partiya Komûnîstê YKSS]] xwe nav kirin.

== Wêje ==
* Leo Trotzki: [http://marxists.org/deutsch/archiv/trotzki/1937/08/bolstal.htm Bolşewîzm û StalÎnÎzm]

[[Kategorî:Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst]]
[[Kategorî:Rûsya]]
[[Kategorî:Komûnîzm]]

[[cs:Komunistická strana Sovětského svazu#Vznik strany bolševiků]]