Difference between revisions 159554 and 159555 on kywiki

< previous diff
Казактар
{{Infobox Ethnic group|
|group = Казактар
|image = <table border=0 align="center">
  <tr>
    <td>[[Файл:Valihanov.jpg|90x105px]]</td>
    <td>[[Файл:nursultan_nazarbayev.jpg|90x105px]]</td>
    <td>[[Файл:Рымбаева, Роза.jpg|90x105px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Валиханов, Чокан|Чокан Валиханов]]</small></td>
    <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Нурсултан Назарбаев]]</small></td>
    <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Рымбаева, Роза|Роза Рымбаева]]</small></td>
</tr>
</table>
|poptime = 16,000,000 (сарап)
|popplace = [[Қазақстан]]&nbsp;—&nbsp;10,000,000
* [[Кытай]]&nbsp;—&nbsp;2,200,000
* [[Өзбекстан]]&nbsp;—&nbsp;2,500,000
* [[Орусстан]]&nbsp;—&nbsp;1,310,000&nbsp;
* [[Моңголстан]]&nbsp;—&nbsp;100,000
* [[Түркмөнстан]]&nbsp;—&nbsp;120,000
* [[Кыргызстан]]&nbsp;—&nbsp;40,000
* [[Түркия]]&nbsp;—&nbsp;20,000
* [[Тажикстан]]&nbsp;—&nbsp;12,000
* [[Украина]]&nbsp;—&nbsp;10,000
* [[Германия]]&nbsp;—&nbsp;6,000
* [[Иран]]&nbsp;—&nbsp;3,000
* [[Ооганстан]]&nbsp;—&nbsp;5,000
* [[Пакистан]]&nbsp;—&nbsp;5,000
|rels = [[Сунна]] [[Ислам]]і
|langs = [[Казак тили|Қазақ]]
|related = [[татар]], [[ногой]] , [[каракалпак]],[[башкурт]]  .
}}
⏎
⏎
'''Казактар''' — (каз. қазақтар /qɑzɑqtɑr/; ед. қазақ /qɑzɑq/), [[Казакстан]]дын байыркы жана негизги калкы. Калк саны 16 500 000 млн. адам. Тили - казак тили. Калктын 85% билет. [[Казак тили]] ногой, каракалпак, башкурт, татар, карачай-балкар тилдерине жакын. Казактар Казакстанда 10 458 000, Кытайда 1 597 000, Өзбекстанда 1 700 000, Орусияда 753 962, Монголияда 200 000, Түркменстанда 98 000, Кыргыстанда 33 198, Иранда 5-6 000.
[[File:Turk22.jpg|260px]]

== Жазуу ==
{{Main|Қазақ жазуы}}

Казак жазуусу бирнече жолу өзгөрүшкө учурады. 1929-жылга чейин [[Казакстан]]да казак [[араб графика]]сы колдонулган. [[20-кылым]]дын башында [[Байтұрсынұлы, Ахмет|Ахмет Байтұрсынұлы]] ұсынысымен казак фонетикасына негизделген араб-парсы алиппесин (төте жазуу) колдонулган. Азыр да [[Кытай]]да иште. 1929-жылдан 1940-жылга чейин [[латын графикасы]] колдонулуп, 1940-жылдан бүгүнкү күнгө чейин [[казак кирилл алфавити|кирилл]] алфавити колдонулууда. [[Түркия]] менен Батыш өлкөлөрдөгү казактар артүрлү [[латын жазуусу]]нда негизделген алфавиттерди колдонушат.

{| class="wikitable"
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''[[Латын жазуы]]''' (ana tili)
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''[[Араб жазуы]]'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''[[Кирил жазуы]]'''
|-
| Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, bawırmaldıq qarım-qatınas jasawları tïis.||align="right"|بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ءبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ءتيىس.||Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.
|}

== Сырткы шилтемелер ==
* [http://www.mfa.kz/ Казакстан Республикасыныы Тышкы Иштер Министрлиги]
* [http://www.dmoz.org/World/Kazakh/Қоғам/ Қоғам] — [[Ачык Каттоо Жобосу|Ачык Каттоо Жобосу (ODP)]]
* [http://art-kaz.ru/osnov.php?idstat=47&idcatstat=13 Казактар]

{{элдер-stub}}

[[Category:Дүйнө элдери]]
[[Category:Казактар]]
[[Category:Казакстан]]
[[Category:Казакстан Республикасы]]
[[Category:Борбордук Азия]]