Difference between revisions 184756 and 184757 on kywiki

{{Илимпоз
 |Ысымы                  = Таалайбек Абдиев
 |Расмий ысымы           = ''Таалайбек Абдиев''
 |Сүрөт                  = Taalay Abdiev.jpg
 |Сүрөттүн аталышы       = Таалай Абдиев, 2014-жыл 
 |Туулган жылы           = 16.09.1964
 |Туулган жери           = Көлдүк айылы, [[Өзгөн району]]
 |Өлгөн жылы             =
 |Өлгөн жери             = 
 |Жарандыгы              = Кыргыз Республикасы
 |Илимий чөйрөсү         = [[Филология|филология]]
 |Иштеген жери           = "Кыргызстан" басмасы, [[Кыргыз-Түрк "Манас" университети]]
 |Альма-матер            = [[Ош мамлекеттик педагогикалык университети]]
 |Илимий жетекчиси       = [[Храковский В.С.]]
 |Белгилүү болгондугу    = 
 |Белгилүү окуучулары    = 
 |Сыйлыктары           = 
 |Кол тамгасы          = 
 |Викитека             = 
}}

Абдиев Таалайбек 1964-жылы 16-сентябрда Ош областынын [[Өзгөн району|Өзгөн районуна]] караштуу [[Көлдүк айылы|Көлдүк айылында]] туулган. 1988-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун филология факультетин бүтүргөн. 1989-жылы Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын Тил институтуна стажёр-изилдөөчү болуп кирген. 1989-1991-жылдары Ленинград (Санкт-Петербург) шаарындагы СССР Илимдер Академиясынын Тил таануу институтунун Ленинград бөлүмүндө (азыркы Лингвистикалык изилдөөлөр институту) такшалууда болгон. 1991-жылы ушул эле институттун аспирантурасына өтүп, 1994-жылы бүтүргөн. 1996-жылы Санкт-Петербургда профессор В.С.Храковскийдин жетекчилиги менен "Кыргыз тилиндеги каузатив этиштүү конструкциялар" деген темада кандидаттык диссертациясын жактаган. 1996-97-жылдары "Кыргызстан" басмасында редактор, редактор-координатор болуп иштеген. 1998-жылдан баштап [[Кыргыз-Түрк «Манас» университети|Кыргыз-Түрк «Манас» университетинде]] эмгектенет. Филология илимдеринин кандидаты, доцент. Азыркы учурда аталган университеттин Чет тилдер жогорку мектебинин директору.


==Монографиялары ==

# Абдиев Т. Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке. Бишкек, 2009.

== Сөздүктөрү ==
# Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча сөздүк. Бишкек, 2000.
# Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-орусча-кыргызча сөздүк (50 000 сөз бар, 97 басма табак). «Сорос-Кыргызстан» фонду, Бишкек, 2005. 
# Абдиев Т. Котормо таануу терминдеринин түшүндүрмө сөздүгү. Бишкек, 2005. 
# Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча, кыргызча-англисче сөздүк. Бишкек, 2006. 
# Абдиев Т., Абдыкулова Р. Түркчө-кыргызча орток сөздөр сөздүгү. (8,75 б.т.) Бишкек, 2008. 


== Окуу китептери ==

# Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2002. 
# Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Орто курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003. 
# Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Жогорку курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003. 
# Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
# Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Орто курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
# Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Жогорку курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
# Тил башат. Мугалимдер китеби. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
# Абдиев Т. Котормо таануу илимине киришүү. (6,5 б.т.) Бишкек, 2008. 
# Кыргыз тили. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2009. 

== Илимий макалалары ==

# Каузативные суффиксы и их дистрибуция в киргизском языке // Функциональное описание языковых явлений. Санкт-Петербург, 1993, стр. 49-53.
# Образование каузативных глаголов в киргизском языке (депонирована в ИНИОН РАН, № 50163 от 14.03.1995 г.)
# Киргизский глагол в статистическом освещении // Лингвистические исследования. Сборник научных трудов ИЛИ РАН. Санкт-Петербург, 1996, стр. 65-71.
# Кыргыз тилиндеги каузатив этиштүү конструкциялар // Тил жана адабият институтунун эмгектери. Бишкек, 1997, 51-57-б.
# Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке // Вопросы языкознания. Москва, 1997, № 1, стр. 23-30.
# Кыргыз тилиндеги этиш жөнүндө кээ бир статистикалык маалыматтар // Түркологиялык изилдөөлөр. Бишкек, 2000, 124-128.
# Кыргыз тилиндеги –ыш мүчөсү // Түркологиялык изилдөөлөр. Бишкек, 2000, 129-133.
# Kirgizca filler hakkinda bazi istatistik bilgiler // Кыргыз-Түрк “Манас университетинин Коомдук илимдер журналы. 2002, №2.
# Кыргыз тилиндеги каузатив этиштердин семантикасы// Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 102-104.
# Категория переходности-непереходности и образование каузативных глаголов // Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 109-112.
# Квазикаузативы в киргизском языке // Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 100-102.
# К.Г.Менгестин “Түрк элдери жана алардын тилдери” аттуу эмгеги жана анда кыргыз тили менен тарыхынын чагылдырылышы // Кыргыз этнонимине 2200 жыл. Бишкек, 2001. 
# Нужен ли инфинитив в тюркских языках? // Второй иностранный язык: современные технологии обучения. Издательство Кыргызско-Российского Славянского университета. Бишкек, 2003. 
# Ат, аттан кийин жат // Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Филология. Тил таануу, 3-4-чыгарылыш. Бишкек, 2002, 147-148-бет. 
# Англис тилинен кыргыз тилине которуунун кээ бир проблемалары // 2001-жылы 25-26-декабрда Жусуп Абдрахмановдун 100 жылдыгына арналган республикалык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 2002. 
# Конструкции с каузативными глаголами образованными от залоговых форм. // Академик Б.М.Юнусалиев жана кыргыз филологиясы. Бишкек, 2003. 
# Этиш формаларынын сөздүктө берилиши. // Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Филология. Тил таануу. Мамлекеттик тил. 3-чыгарылыш. Бишкек, 2005, 33-37-бет.
# Түрк тилдериндеги мамиле формалары жана диатезалар менен мамилелердин универсалдык теориясы // Концепции развития языковой ситуации в Кыргызстане. Материалы Межвузовской научно-практической конференции. Бишкек, 2004, с. 214-221. 
# «Нутук-кептеги» которуу ыкмалары // Кыргыз-түрк «Манас» университетинин Коомдук илимдер журналы, №15, 2006. 
# Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesindeki ortak kelimeler (sözlük tanıtımı) // Uluslar arası büyük türk dili kurultayı II, Bişkek, 2007, 25-29 Eylül. 
# Кыргызча котормолордогу тузак сөздөр проблемасы // Актуальные проблемы германского и тюркского языкознания. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2008, 15-20-бет. 
# Кыргыз тилиндеги этиштин кош мамилесинин айрым проблемалары // Актуальные проблемы германского и тюркского языкознания. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2009, 10-14-б. 
# Кыргыз тилиндеги кош мамиленин айрым проблемалары // Тил, адабият жана искусство маселелери, №3, Бишкек, 2009, 52-60-б. 
# Реципроктун лексикалашуусу жана айрым перифериялык маанилери // Казак тил билиминиң өзекти маселелери. Алматы, 2009, 43-47-б. 
# Этиштин кош мамилесиндеги деңгээлдер // Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2009, 44-48-б. 
# Кыргыз тилиндеги рефлексивдин маанилери // Междисциплинарность в преподавании языков. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2010, 9-14-б. 
# Түркчө-кыргызча котормодогу айрым проблемалар // «Котормо жана анын келечеги» аттуу 2-эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары, Бишкек, 2010, 10-17-б. 
# Кыргыз тилиндеги пассивдин айрым проблемалары // И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин жарчысы, Бишкек, 2010, 115-120. 
# Some Questions of Passiv in Kyrgyz Dialect // Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal of Turkish World Studies, Cilt: X, Sayı 1, Sayfa: 1-9, İzmir 2010. 
# Этиштин мамиле категориясынын изилденишиндеги айрым маселелер (БГУга берилди) 
# Türk ve Kırgız dillerinde ettirgen ve anlamsal özellikleri // Вестник КазНУ, Алматы, №1 (135), 2012, 58-61-бет. 
# Türk ve Kırgız dillerinde ettirgen ve anlamsal özellikleri // VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri (2008, 20-25 Ekim), Türk Dili Kurumu, Ankara, 2012, s. 15-24. 
# Кыргызстандагы жаңы табылган жазма эстелик. // «Кыргыз каганаты түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында» аттуу Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын тезистери. Бишкек, 2013. 
# Kırgızcada Dönüşlülük (Refleksif) Üzerine // Bübüyna Oruzbayeva Armaganı. Türk Dil Kurumu Yayınları. Ankara, 2013. s. 19-34. 
# Türkçe ve Kırgızcadaki ‘Yılkı’ Kelimesi Hakkında // The Central Asiatic Roots of The Ottoman Culture. Istanbul, 2014. s. 689-692. 
# ‘Boz-ok’ Kelimesinin Anlamı Hakkında // I Uluslararası Türk Devlet Yönetimi Geleneği Kongresi. Özetler. Bişkek, 2014. 

== Котормолорунун тизмеси ==

=== Англис тилинен которулган китептер ===

# Менин сүрөттүү сөздүгүм. (My pictured dictionary). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1997. 
# Карл Генрих Менгес. Түрк элдери жана алардын тилдери. Түркологияга киришүү. (Karl H.Menges. The Turkic Languages and Peoples. An Introduction to Turkic Studies. 2-nd, revised edition) Бишкек, 2000.  
# Менин алгачкы энциклопедиям. (My first encyclopedia). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. 
# Түстөр  цвета colours. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Карама-каршылыктар  противоположности  opposites. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Фигуралар  фигуры  shapes. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Убакыт  время  time. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Санак счёт  counting. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Менин биринчи сөз жыйнагым. (My first dictionary) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. 
# Аялдардын адамдык укуктары. Кадам артынан кадам. (Women’s Human Rights/ Step by Step.) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2001. 
# Карл Поппер. Бүтпөс изденүү. Интеллектуалдык өмүрбаян. (Karl Popper. Unended Quest. An intellectual autobiography) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.  
# Жон Стюарт Милль. Аялдардын көз карандылыгы. (John Stuart Mill. The Subjection of Women) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002.  
# Коңжи жана Патжи. (Kongji and Patji.). Бишкек “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.  
#  Уильям Макнейл. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. (William H. McNeill. The Rise of The West. A History of The Human Community) Бишкек “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2003. 
# “Step by Step” программасынын аңгемелер жыйнагы (Интернетте).  
# Уэсли Нюкомб Хохфельд. Мыйзамдык ой жүгүртүүлөрдөгү негизги юридикалык түшүнүктөр (Fundamental Legal Conceptions as Applied in Judicial Reasoning by Wesley Newcomb Hohfeld) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фондунун басмасы, 2005.  
# Милли жана Мейси парады (Shana Corey. Milly and the Macy's parade). Бишкек, 2009.  
# Билл Ковач, Том Розенстил. Журналистиканын негиздери (Bill Kovach, Tom Rosenstiel. The Elements of journalism). Бишкек, 2011. (18 басма табак)  
# Жек Лондон. Ак Азуу. (Jack London. White Fang). Бишкек, 2011.  
# Пэм Муньос Райан. Кыялкеч Эсперанса. (Pam Munoz Ryan. Esperanza Rising) Бишкек, 2012.  
# Лоис Лоури. Берүүчү. (Lois Lowry. The Giver) Бишкек, 2013.  
# Жон Кехо. Акылдын күчү чексиз. (John Kehoe. Mind Power into the 21st century) Бишкек, 2013.  
# Луиза Мэй Олкотт. Кичинекей айымдар. (Louisa May Alcott. Little Women.) Бишкек, 2013. 

=== Орус тилинен которулган китептер ===

# Граждан таануу. Азыркы үй-бүлө. (8-9-класстардын окуучулары үчүн окуу китеби). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1997. 
# Арпад Гёнц. Майдан. Бишкек, 1997. (М.Абакиров менен бирдикте которулган). 
# “Кадам артынан кадам” программасынын бала бакчалар үчүн окуу программасы (көлөмү 15 басма табак). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. 
# “Кадам артынан кадам” программасынын башталгыч класстар үчүн окуу программасы (көлөмү 16 басма табак). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. 
# “Кадам артынан кадам” программасынын 6 окуу куралы. 
# “Сынчыл ойлом” программасынын 9 окуу куралы.  
# Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары. 1-том. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2002.  
# Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары. 2-том. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2003.  
# Түрк цивилизациясын изилдөө журналы. №1. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2004. 

=== Түрк тилинен которулган китептер ===

# Решат Генч. Түрк дүйнөсүнүн кыскача тарыхы. (Reshat Gench. Ana Chizgileriyle Turk Dunyasi Tarihi). Бишкек, Кыргыз-Түрк Манас университетинин басмасы, 2002.  
# Решат Нури Гүнтекин. Куштар кеткенде.
# Решат Нури Гүнтекин. Туюк махабат. 

[[Категория: Илимпоздор]]
[[Категория: Филологдор]]
[[Категория: Кыргыз тили]]
[[Категория: Кыргыз адабияты]]
[[Категория: [[Кыргыз-Түрк "Манас" университети]]]]
[[Категория: Котормочулар]]