Difference between revisions 90204 and 93494 on kywiki

[[Түркчө]].
Түркиянын расмий тили. [[Стамбул]] Түркчөсү.
Грек тилинде ή άνατολή (anatole) "күндүн чыгыш жери, Чыгыш" маанисинде.

=== Сүйлөм ===

Diğer yaygın olarak konuşulan dillerle karşılaştırıldığında, daha az sayıda sözcük ve harf ile daha çok bilgi aktarmak olanaklıdır. Diğer pek çok dilde olmayan bir özelliğe göre, bir sözcük köküne ekler ekleyerek, tek sözcüklü tümceler oluşturulabilir.

{| {{prettytable|; background-color:#8DEEEE}}
! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | '''Түркия Түркчөсү''' 
! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | '''Англисче'''
! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | '''Герман тили'''
! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | '''Кыргыз Түркчөсү'''

|-
| style="background-color:#E0FFFF" | ev
|| house || Hause || үй
|-
| style="background-color:#E0FFFF" | evde 
|| at home, within the house || im Haus, zu Hause || үйдө
|-
| style="background-color:#E0FFFF" | eviniz 
|| your house || Ihr Haus || үйүнүз
|-
| style="background-color:#E0FFFF" | evinizde
|| at your house || in Ihrem Haus || үйүнүздө
|-
| style="background-color:#E0FFFF" | evinizdeyiz
|| we are at your house || wir sind in Ihrem Haus || үйүнуздүбүз
|-
|}

== '''Түркчө Сүйлөшмө Кылавузу''' ==

Merhaba! / Salamatsızbı! (Саламатсызбы!)</br>

Evet /Ooba (Ооба)</br>

Yok /cok (Жок)</br>

İyi günler!/ Kutmanduu tañıñız menen! (Кутмандуу таныныз менен!)</br>

İyi akşamlar! / Kutmanduu keçiñiz menen! (Кутмандуу кечиниз менен!)</br>

Ne var ne yok? / Emne cañılık? (Эмне жанылык?)</br>

Ne var ne yok? / Emne boldu? (Эмне болду?)</br>

Nasılsın?/ Kandaysiz? (Кандайсыз?)</br>

İyi, teşekkürler, ya sen? /Cakşı, rahmat, özüñüz? (Жакшы, рахмат, өзүнүз?)</br>

Güle güle! /Koş kalıñ! (Кош калын!)</br>

Sonra görüşürüz!/ Körüşkönçö! (Көрүшкөнчө!)</br>

Üzgünüm! /Keçirip koyuñuz! (Кечирип коюнуз!)</br>

Açık/Kapalı / Açık/cabık (Ачык/жабык)</br>

Çekme/itme / Tart/turt (Тарт/турт)</br>

Küçük/ Büyük / Kiçine/çoñ (Кичине/чоң)</br>

Kırgız Türkçesi konuşabiliyor musunuz? / Siz Kırgız Türkçösü süylöy alasızbı? (Сиз Кыргыз Түркчөсү сүйлөй аласызбы?)</br>

Kırgızca konuşamıyorum./ Men Kırgızça süylöy albaym. (Мен Кыргызча сүйлөй албайм.)</br>

Biraz Kırgızca konuşabiliyorum. / Men bir az Kırgızça süylöy alam. (Мен бир аз Кыргызсча сүйлөй алам.)</br>

Anlıyorum. / Men tüşünöm. (Мен түшүнөм.)</br>

Anlamıyorum. / Men tushunboym. (Мен түшүнбөйм.)</br>

Teşekkürler! /Rahmat! (Рахмат!)</br>

Çok teşekkürler! / Çoñ rahmat! (Чоң рахмат!)</br>

Çok iyi, teşekkürler! /Ötö cakşı, rahmat! (өтө жакшы, рахмат!)</br>

İyi. / Cakşı (Жакшы)</br>

Lütfen /Suranıç (Сураныч)</br>

Lütfen / Ötünüç (өтүнүч)</br>

Bir şey değil! Eçteke emes! (Эчтеке эмес)</br>

Özür dilerim! / Keçiresiz! (Кечиресиз!)</br>

Bir az/ Bir az (Бир аз)</br>

Bir az yavaş söyleyiniz lütfen? / Bir az cayıraak süylöñüzçü! (Бир аз жайыраак сүйлүнүзчү!)</br>

Yazabilir misiniz? / Cazıp beresizbi? (Жазып бересизби?)</br>

Ben çantamı/cüzdanımı/pasaportumu kaybettim. Men sumkamdı/kapçıgımdı/pasportumdu uurdatıp ciberdim (Мен сумкамды/капчыгымды/паспортумду уурдатып жибердим)</br>

Bana doktoru çağırınız!/ Maga dogdurdu çakırgıla! (Мага догдурду чакыргыла!)</br>

Polisi çağırınız!/ Militsiyaga konguroo kılıñızçı! (Милицияга конгуроо кылынызчы!)</br>


== '''диалекттер''' ==


{| class="prettytable"
! width="50" | Стандарт Истамбул түркчөсү
! width="80" | Тракя
! width="80" | Карадениз
! width="80" | түштүк-чыгыш 
! width="80" | Батыш (Эге)
|-
|gidiyorum||gideym||kitéyrım-cideyrum||gidirem||gidiyom
|-
|ağladığım kadar||agladıgım ka'||ağladuğum kadar||ağ:ladıgım gadar ||ağ:ladığım gada:
|-
|gördüğüm güzel kız||gürdügüm güzel kız||körduum küzél gız||gördügüm gözel gız||gördüğüm güzel gız
|-
|ne yapacakmış ? ||n'apacag imiş||n'âbacağ imiş||ne yapcahmış ||napca:mış
|-
|yağmura mı bakıyorsun?|| yagmura mi bakaysın||ya:mora mi pakaysun ||yaqmıra mı bagıyorsuñ ||yağmıra mı bakıyon
|-
|koşacağım||koşaca’m||koşacağum||goşacağam||goşcem
|}



== Шилтемелер ==
* [http://www.tdk.org.tr Түрк тил куруму]
* [http://tdkterim.gov.tr/bts/ Бийик Түркчө Сөздүк]
* [http://tdkterim.gov.tr/ttas/ Түркиядагы аймактар говорунун Сөздүгү]
* [http://www.tdk.org.tr/TR/AdArama.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF0BF5B4755D05B9EB Türk Dil Kurumu - Киши Аттары Сөздүгү]
* [http://www.tdk.org.tr/lehceler/ Түрк Тилдер Сөздүгү]
* [http://tdkterim.gov.tr/bati/ Түркчөдөгү Батыш негиздүү Сөздөрдүн Сөздүгү]
* [http://www.dildernegi.org.tr Тил Коому]

[[ab:Аҭырқ бызшәа]]
[[ace:Bahsa Tureuki]]
[[af:Turks]]
[[als:Türkische Sprache]]
[[an:Idioma turco]]
[[ar:لغة تركية]]
[[arc:ܠܫܢܐ ܛܘܪܩܝܐ]]
[[arz:توركى]]
[[ast:Turcu]]
[[av:Турк мацӀ]]
[[az:Türk dili]]
[[ba:Төрөк теле]]
[[bar:Tiakische Sproch]]
[[bat-smg:Torku kalba]]
[[be:Турэцкая мова]]
[[be-x-old:Турэцкая мова]]
[[bg:Турски език]]
[[bn:তুর্কি ভাষা]]
[[br:Turkeg]]
[[bs:Turski jezik]]
[[bxr:Турк хэлэн]]
[[ca:Turc]]
[[ce:Turkoyn mott]]
[[ceb:Pinulongang Turko]]
[[chr:ᎠᏂᎬᎾ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[ckb:زمانی تورکی]]
[[crh:Türk tili]]
[[cs:Turečtina]]
[[csb:Tërecczi jãzëk]]
[[cv:Турккă чĕлхи]]
[[cy:Tyrceg]]
[[da:Tyrkisk (sprog)]]
[[de:Türkische Sprache]]
[[diq:Tırki]]
[[dsb:Turkojšćina]]
[[el:Τουρκική γλώσσα]]
[[eml:Turc]]
[[en:Turkish language]]
[[eo:Turka lingvo]]
[[es:Idioma turco]]
[[et:Türgi keel]]
[[eu:Turkiera]]
[[fa:زبان ترکی استانبولی]]
[[fi:Turkin kieli]]
[[fo:Turkiskt (mál)]]
[[fr:Turc]]
[[fy:Turksk]]
[[ga:An Tuircis]]
[[gag:Türk dili]]
[[gd:Turcais]]
[[gl:Lingua turca]]
[[gv:Turkish]]
[[hak:Thú-ngí-khì-ngî]]
[[he:טורקית]]
[[hi:तुर्कीयाई भाषा]]
[[hif:Turkish bhasa]]
[[hr:Turski jezik]]
[[hsb:Turkowšćina]]
[[hu:Török nyelv]]
[[hy:Թուրքերեն]]
[[id:Bahasa Turki]]
[[ilo:Pagsasao a Turko]]
[[io:Turkiana linguo]]
[[is:Tyrkneska]]
[[it:Lingua turca]]
[[ja:トルコ語]]
[[jv:Basa Turki]]
[[ka:თურქული ენა]]
[[kbd:Тыркубзэ]]
[[kk:Түрік тілі]]
[[kl:Tyrkiskisut]]
[[ko:터키어]]
[[koi:Тюрк кыв]]
[[ku:Zimanê tirkî]]
[[kv:Туреч кыв]]
[[kw:Turkek]]
[[la:Lingua Turcica]]
[[lad:Lingua turkana]]
[[lb:Tierkesch]]⏎
[[lbe:Туркнал маз]]
[[lez:Туьрк чӀал]]
[[li:Turks]]
[[lmo:Lengua türca]]
[[lt:Turkų kalba]]
[[lv:Turku valoda]]
[[mdf:Туркань кяль]]
[[mi:Reo Tākei]]
[[mk:Турски јазик]]
[[ml:തുർക്കിഷ് ഭാഷ]]
[[mr:तुर्की भाषा]]
[[mrj:Турок йӹлмӹ]]
[[ms:Bahasa Turki]]
[[mzn:ایستانبولی تورکی]]
[[nl:Turks]]
[[nn:Tyrkisk]]
[[no:Tyrkisk]]
[[nv:Tʼóok bizaad]]
[[oc:Turc]]
[[os:Туркаг æвзаг]]
[[pl:Język turecki]]
[[pms:Lenga turca]]
[[pnb:ترک بولی]]
[[pt:Língua turca]]
[[qu:Turku simi]]
[[rm:Lingua tirca]]
[[ro:Limba turcă]]
[[roa-rup:Limba turtseascã]]
[[ru:Турецкий язык]]
[[rue:Турецькый язык]]
[[rw:Igiturukiya]]
[[sah:Түрк тыла]]
[[sc:Lìngua turca]]
[[scn:Lingua turca]]
[[sco:Turkis leid]]
[[se:Durkkagiella]]
[[sh:Turski jezik]]
[[simple:Turkish language]]
[[sk:Turečtina]]
[[sl:Turščina]]
[[so:Af-Turki]]
[[sq:Gjuha turke]]
[[sr:Турски језик]]
[[su:Basa Turki]]
[[sv:Turkiska]]
[[sw:Kituruki]]
[[szl:Turecko godka]]
[[ta:துருக்கிய மொழி]]
[[tg:Забони туркӣ]]
[[th:ภาษาตุรกี]]
[[tk:Türk dili]]
[[tl:Wikang Turko]]
[[tr:Türkçe]]
[[tt:Törek tele]]
[[udm:Турок кыл]]
[[ug:تۈرك تىلى]]
[[uk:Турецька мова]]
[[ur:ترک زبان]]
[[uz:Turk tili]]
[[vec:Lengua turca]]
[[vi:Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]]
[[wa:Trouk (lingaedje)]]
[[war:Tinurkiya]]
[[xal:Түргдин келн]]
[[xmf:თურქული ნინა]]
[[yi:טערקיש]]
[[yo:Èdè Túrkì]]
[[zh:土耳其语]]
[[zh-min-nan:Türkiye-gí]]
[[zh-yue:土耳其話]]