Revision 131280 of "Иудаизм" on kywiki

Иудаизм - еврей (жоот) калкынын арасында кенири таралган дин. Биздин заманга чейинки 1-кылымда Палестина аймагын мекендеген байыркы еврейлердин уруулук диндеринин негизинде пайда болгон. "Кудай тарабынан тандалып алынган" еврей элине озгочо камкордук коргон Яхве кудайына сыйынуу, ошондой эле Израиль (Исрайил) падышачылыгынын мессия тарабынан кайра калыбына келтирилиши жонундогу окуу иудаизмдин догмаларын тузот. Биздин замандын 70-жылында римдиктер Яхве кудайына сыйынуунун борбору Иерусалим шаарын талкалаган сон еврейлер дуйно жузуно тараган жана сыйынуу синагогдордо жургузуло баштайт. Израиль мамлекети тузулгон сон (1948-жылдын май айы) иудаизм мамлекеттин расмий динине айланган. Иудаизмдин библиялык, талмуддук, раввиндик, модернисттик агымдары бар. Дуйно жузундо иудаизм динин тутунгандардын саны 15-20 миллион адам чамалуу.

==== Адабияттар ====
Кыргыз тарыхы. Энциклопедия. Бишкек-2003.

[[ace:Yahudi]]
[[af:Judaïsme]]
[[als:Judentum]]
[[am:አይሁድና]]
[[an:Chudaísmo]]
[[ar:يهودية]]
[[arc:ܝܗܘܕܝܘܬܐ]]
[[arz:يهوديه]]
[[ast:Xudaísmu]]
[[az:İudaizm]]
[[ba:Йәһүҙилек]]
[[bar:Judndum]]
[[bat-smg:Jodaėzmos]]
[[be:Іудаізм]]
[[be-x-old:Юдаізм]]
[[bg:Юдаизъм]]
[[bjn:Agama Yahudi]]
[[bn:ইহুদি ধর্ম]]
[[bo:ཡིའུ་ཐའེ་ཆོས་ལུགས།]]
[[br:Yuzevegezh]]
[[bs:Judaizam]]
[[ca:Judaisme]]
[[ceb:Hudaismo]]
[[ckb:ئایینی یەھوودییەت]]
[[co:Ghjudaisimu]]
[[crh:Yeudilik]]
[[cs:Judaismus]]
[[cv:Иудейсем]]
[[cy:Iddewiaeth]]
[[da:Jødedom]]
[[de:Judentum]]
[[diq:Cıhudiye]]
[[dv:ޔަހޫދީދީން]]
[[el:Ιουδαϊσμός]]
[[en:Judaism]]
[[eo:Judismo]]
[[es:Judaísmo]]
[[et:Judaism]]
[[eu:Judaismo]]
[[ext:Judaísmu]]
[[fa:یهودیت]]
[[fi:Juutalaisuus]]
[[fiu-vro:Judaism]]
[[fo:Jødadómur]]
[[fr:Judaïsme]]
[[frp:Judâismo]]
[[fur:Ebraisim]]
[[fy:Joadendom]]
[[ga:An Giúdachas]]
[[gd:Iùdhachd]]
[[gl:Xudaísmo]]
[[hak:Yù-thai-kau]]
[[he:יהדות]]
[[hi:यहूदी धर्म]]
[[hif:Yahudi]]
[[hr:Judaizam]]
[[ht:Jidayis]]
[[hu:Zsidó vallás]]
[[hy:Հուդայականություն]]
[[ia:Judaismo]]
[[id:Agama Yahudi]]
[[ie:Judeisme]]
[[ig:Judaism]]
[[io:Judaismo]]
[[is:Gyðingdómur]]
[[it:Ebraismo]]
[[ja:ユダヤ教]]
[[jv:Agama Yahudi]]
[[ka:იუდაიზმი]]
[[kab:Tudayt]]
[[kk:Яһудилық]]
[[kl:Juutit]]
[[kn:ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ]]
[[ko:유대교]]
[[krc:Иудейлик]]
[[ksh:Jüddedom]]
[[ku:Cihûtî]]
[[kw:Yedhoweth]]
[[la:Religio Iudaica]]
[[lad:Djudaismo]]
[[lb:Juddentum]]
[[lbe:ЖугьутӀнал дин]]
[[lez:Иудаизм]]
[[li:Joededom]]
[[lij:Ebraiximo]]
[[ln:Boyúda]]
[[lt:Judaizmas]]
[[lv:Jūdaisms]]
[[mg:Jodaisma]]
[[mk:Јудаизам]]
[[ml:യഹൂദമതം]]
[[mr:ज्यू धर्म]]
[[ms:Agama Yahudi]]
[[mwl:Judaísmo]]
[[my:ဂျူးဘာသာ]]
[[mzn:یهودیت]]
[[nah:Judaísmo]]
[[nap:Ebraismò]]
[[nds:Jodendom]]
[[nds-nl:Jeudendom]]
[[new:यहुद धर्म]]
[[nl:Jodendom]]
[[nn:Jødedommen]]
[[no:Jødedom]]
[[nrm:Judaïsme]]
[[nso:Sejuda]]
[[oc:Judaïsme]]
[[os:Иудаизм]]
[[pap:Judaismo]]
[[pdc:Yuddedum]]
[[pih:Judaism]]
[[pl:Judaizm]]
[[pnb:یہودیت]]
[[ps:يهوديت]]
[[pt:Judaísmo]]
[[qu:Hudyu iñiy]]
[[rm:Giudaissem]]
[[ro:Iudaism]]
[[ru:Иудаизм]]
[[rue:Юдаїзм]]
[[sah:Иудаизм]]
[[scn:Judaismu]]
[[sco:Judaism]]
[[sh:Judaizam]]
[[simple:Judaism]]
[[sk:Judaizmus (náboženstvo)]]
[[sl:Judovstvo]]
[[so:Yuhuuda]]
[[sq:Judaizëm]]
[[sr:Јудаизам]]
[[stq:Juudendum]]
[[sv:Judendom]]
[[sw:Uyahudi]]
[[szl:Judajizm]]
[[ta:யூதம்]]
[[te:జుడాయిజం]]
[[tg:Дини яҳудӣ]]
[[th:ศาสนายูดาห์]]
[[tk:Yahudilik]]
[[tl:Hudaismo]]
[[tpi:Judaisim]]
[[tr:Yahudilik]]
[[tt:Yəhüd dine]]
[[ug:يەھۇدى دىنى]]
[[uk:Юдаїзм]]
[[ur:یہودیت]]
[[uz:Yahudiylik]]
[[vi:Do Thái giáo]]
[[wa:Djudayisse]]
[[war:Judaismo]]
[[yi:יידישקייט]]
[[zh:犹太教]]
[[zh-classical:猶太教]]
[[zh-min-nan:Iû-thài-kàu]]
[[zh-yue:猶太教]]