Difference between revisions 128854 and 137230 on lijwiki

I '''Batteri''' o '''Schizomiceti''' son esseri viventi microscopici unicellulari classifichæ in ti ''Protisti inferiori'' comme e [[Spirochete]] e e [[Schizoficee]]. Mentre questi dui ürtimi grüppi son ao sö interno moltô omogenei,  i batteri comprenden organiximi fortemente diversci segge comme forma che comme metabolismo.
Existe varî grüppi de batteri: o prinçipä o l'è quello di ''Eubatteri'', caratterizou dall'aspetto nettamente unicellulare, da a parete cellulare redena, da a riproduçion pe scission binaria.
O grüppo di Eubatteri o l'è quello comprendente ciü specie, e squæxi tütte quelle patogene. I atri tipi de batteri se differençian sôviatütto pe a struttüa da parete cellulare (pe esempio i ''Mixobatteri'').
A sciensa che a stüdia i batteri, dita Microbiologia, a se dividde in Microbiologia Generale e Microbiologia Speçiale.
===Microbiologia Generale===
A stüdia e proprietæ fondamentali da cellula batterica indagando a sö morfologia (fôrma) e fisiologia (funçionamentô), mettendo in lüxe e lezzi fondamentali da biologia batterica. 
E forme fondamentali di batteri son de trei tipi: rionda (cocchi), a bacchettô (batteri propriamente diti o bacilli),a spirale (vibriuin, se han unna sola cürvatüa; spirilli, se han ciü cürve che ghe dan un aspetto a elica).
Ôltre che a forma, l'è importante e differense che i batteri han in to moddo de associase fra de lô, che a sö votta a l'è ligä a a mainea de riprodüise: coscì se distingue fra i cocchi quelli isolæ, poi i ''diplococchi'' (attacchæ a grüppi de dui),  e ''sarcine'' (quattro o öttô batteri assemme con dispozision cübica),  i  ''streptocococchi'' (riunî a cadenna),  i ''stafilococchi'' (ammüggiæ a rappô) .
Fra i bacilli a dispozision a pö esse isolä oppüre a dui pe votta (''diplobatteri''), in cadenna (''streptobatteri''), a dui a dui missi a angolô, paralellamente comme a formä unna ringhea,  o ancun a ''müggietti de spilli''. Queste dispozisioin son costanti pe e varie specie.
E dimenscioin da cellula batterica pöen annä da 0,15 a 30 ''micron''.
===Batteriologia Speçiale===
A stüddia e caratteristiche di scingôli grüppi de batteri: l'interesse che questa branca da Microbiologia a l'ha pe a meixinna o fa scì che a sö ricerca  a vagghe sôviatütto ae speçcie patogene.
[[Category:Batteri]]
[[Category:Biologia]]
[[Category:Mëxinn-a]]
[[ace:Bakteri]]
[[af:Bakterie]]
[[am:ባክቴሪያ]]
[[an:Eubacteria]]
[[ar:بكتيريا]]
[[ast:Bacteria]]
[[ay:Jisk'a laq'u]]
[[az:Bakteriyalar]]
[[ba:Бактериялар]]
[[bat-smg:Bakterėjės]]
[[be:Бактэрыі]]
[[be-x-old:Бактэрыі]]
[[bg:Бактерии]]
[[bn:ব্যাক্টেরিয়া]]
[[br:Bakteri]]
[[bs:Bakterije]]
[[ca:Eubacteri]]
[[ckb:بەکتریا]]
[[cs:Bakterie]]
[[cy:Bacteria]]
[[da:Bakterier]]
[[de:Bakterien]]
[[dv:ބެކްޓީރިޔާ]]
[[el:Βακτήριο]]
[[en:Bacteria]]
[[eo:Bakterioj]]
[[es:Bacteria]]
[[et:Bakterid]]
[[eu:Bakterio]]
[[fa:باکتری]]
[[fi:Bakteerit]]
[[fiu-vro:Pisiläne]]
[[fo:Bakteria]]
[[fr:Bacteria]]
[[frr:Bakteerien]]
[[fy:Baktearje]]
[[ga:Baictéar]]
[[gl:Bacteria]]
[[gv:Bacteria]]
[[he:חיידקים]]
[[hi:जीवाणु]]
[[hif:Bacteria]]
[[hr:Bakterije]]
[[hsb:Bakterije]]
[[ht:Bakteri]]
[[hu:Baktériumok]]
[[hy:Բակտերիաներ]]
[[ia:Bacterio]]
[[id:Bakteri]]
[[ilo:Bakteria]]
[[io:Bakterio]]
[[is:Gerlar]]
[[it:Bacteria]]
[[ja:真正細菌]]
[[ka:ბაქტერიები]]
[[kaa:Bakteriya]]
[[kk:Бактериялар]]
[[kn:ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ]]
[[ko:세균]]
[[ku:Bakterî]]
[[ky:Бактериялар]]
[[la:Bacterium]]
[[lb:Bakterien]]
[[lt:Bakterijos]]
[[lv:Baktērijas]]
[[mk:Бактерија]]
[[ml:ബാക്റ്റീരിയ]]
[[mn:Нян]]
[[mr:जीवाणू]]
[[ms:Bakteria]]
[[my:ဘက်တီးရီးယား]]
[[nah:Nemiltōpīllōtl]]
[[nds:Bakterien]]
[[ne:जीवाणु]]
[[nl:Bacteriën]]
[[nn:Bakterie]]
[[no:Bakterier]]
[[nrm:Bactéthie]]
[[oc:Bactèri]]
[[pa:ਜੀਵਾਣੁ]]
[[pl:Bakterie]]
[[pnb:بیکٹیریا]]
[[ps:باکټريا]]
[[pt:Bactéria]]
[[qu:Añaki]]
[[ro:Bacterie]]
[[ru:Бактерии]]
[[rue:Бактерії]]
[[rw:Bagiteri]]
[[sah:Бактериялар]]
[[scn:Batteriu]]
[[sh:Bakterija]]
[[si:බැක්ටීරියා]]
[[simple:Bacteria]]
[[sk:Baktérie]]
[[sl:Bakterije]]
[[so:Bakteeri]]
[[sq:Bakteret]]
[[sr:Бактерија]]
[[su:Baktéri]]
[[sv:Bakterier]]
[[sw:Bakteria]]
[[ta:பாக்டீரியா]]
[[te:బాక్టీరియా]]
[[tg:Бактерия]]
[[th:แบคทีเรีย]]
[[tl:Bakterya]]
[[tr:Bakteri]]
[[tt:Бактерияләр]]
[[uk:Бактерії]]
[[ur:بیکٹیریا]]
[[vec:Bateri]]
[[vi:Vi khuẩn]]
[[wa:Bactereye]]
[[war:Bakterya]]
[[yi:באקטעריע]]
[[yo:Baktéríà]]
[[zh:细菌]]
[[zh-min-nan:Sè-khún]]
[[zh-yue:細菌pa:ਜੀਵਾਣੁ]]