Revision 3630904 of "ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവമതം" on mlwiki

{{rough translation|listed=yes|date=2021 മാർച്ച്}}
[[പ്രമാണം:Chaitanya-Mahabrabhu-at-Jagannath.jpg|ലഘുചിത്രം| ഗ ud ഡിയ വൈഷ്ണവതയുടെ സ്ഥാപകൻ ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു ]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു (1486–1534) പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവ]] [[ഹിന്ദു]] മത പ്രസ്ഥാനമാണ് '''ഗൗഡീയ''' '''വൈഷ്ണവമതം''' ( '''ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യം,''' '''ബംഗാളി വൈഷ്ണവിസം,''' <ref>{{Cite book|title=Early History of the Vaishnava Faith and Movement in Bengal|last=De|first=Sushil K.|date=1942|isbn=|pages=703}}</ref> അല്ലെങ്കിൽ '''ചൈതന്യ വൈഷ്ണവിസം'''  ). "ഗൌഡീയ" പരാമർശിക്കുന്നു ഗൌഡ മേഖലയിലെ (ഇന്നത്തെ [[ബംഗാൾ]] / [[ബംഗ്ലാദേശ്]] വൈഷ്ണവ "എന്ന ആരാധന എന്നർത്ഥം കൊണ്ട്) [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണ]] ". ഇതിന്റെ ദൈവശാസ്ത്ര അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രധാനമായും ആണ് [[ഭഗവദ്ഗീത]] ആൻഡ് [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ഭാഗവത പുരാണ]] പോലുള്ള സനാതന ഗോസ്വാമി, രൂപ ഗൊസ്വാമിന്, ജീവ ഗൊസ്വാമിന്, ഗോപാല കാണുന്നത് ഗൊസ്വാമിന്, മറ്റുള്ള ചൈതന്യ എന്ന ആദ്യകാല ശിഷ്യന്മാർ വ്യാഖ്യാനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|title=Bhakti yoga : tales and teachings from the Bhāgavata Purāṇa|last=Bryant|first=Edwin|date=2017|isbn=9780865477759|pages=650}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Bhakti and Embodient: fashioning divine bodies and devotional bodies in Kṛṣṇa Bhakti|last=Holdrege|first=Barbaraga|date=2017|isbn=1138492450|pages=}}</ref> 

ഗൌദിയ വൈഷ്ണവ സമ്പ്രദയത്തിന്റെ  ശ്രദ്ധ ഭക്തി ആരാധന (ആണ് ''[[ഭക്തി|ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും]]'' എന്ന) [[രാധ]] ആൻഡ് [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണ]], അവരുടെ പല ദൈവിക മൂർത്തീകരണത്തോടെയും പരമ രൂപങ്ങൾ പോലെ [[ദൈവം]], ''സ്വയമ് ഭഗവാൻ'' . ഈ ആരാധന രാധയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും വിശുദ്ധനാമങ്ങളായ " ഹരേ ", " [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണ]] ", ഹരേ " [[രാമൻ|രാമ]] " എന്നിവ ആലപിക്കുന്ന രൂപമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്, സാധാരണയായി കീർത്തൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഹരേ കൃഷ്ണ (മന്ത്രം) രൂപത്തിലാണ്. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ ചിലപ്പോൾ ബ്രഹ്മ-മാധവ-ഗൗഡിയ സമ്പ്രദായം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ആത്മീയ യജമാനന്മാരുടെ ( ഗുരുക്കളുടെ ) പിന്തുടർച്ചയിലുള്ള വിശ്വാസത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 

[[അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘം|ഹരേ കൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ആത്മീയവും ദാർശനികവുമായ അടിത്തറയാണ് '''ഗൗഡീയ''' '''വൈഷ്ണവമതം''' 

വിഷ്ണുവിന്റെയോ കൃഷ്ണന്റെയോ പല രൂപങ്ങളും ഏക പരമാധികാരിയായ ''ആദിപുരുഷന്റെ'' വിപുലീകരണങ്ങളോ അവതാരങ്ങളോ ആയി കാണുന്നതിനാൽ ഇത് ഒരു [[ഏകദൈവവിശ്വാസം|ഏകദൈവ]] പാരമ്പര്യമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നു. 

== ദാർശനിക ആശയങ്ങൾ ==

=== ജീവജാലങ്ങള് ===
'''ഗൗഡീയ''' '''വൈഷ്ണവ''' തത്ത്വചിന്ത അനുസരിച്ച്, ബോധം ദ്രവ്യത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയല്ല, പകരം [[ആത്മാവ്|ആത്മാവിന്റെ]] ലക്ഷണമാണ്. <ref>[http://www.stephen-knapp.com/consciousness_the_symptom_of_the_soul.htm Consciousness the Symptom of the Soul] by Stephen Knapp</ref> എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും ( ജീവകൾ ) അവയുടെ നിലവിലെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് - ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം ഒരു പ്രത്യേക തുടക്കമോ അവസാനമോ ഇല്ലാതെ ശാശ്വതവും മാറ്റമില്ലാത്തതും അവഗണിക്കാനാവാത്തതുമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://bhagavadgitaasitis.com/2/20/en1|title=Bhagavad Gita 2.20|access-date=2013-06-17|publisher=Bhagavadgitaasitis.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928211352/http://bhagavadgitaasitis.com/2/20/en1|archive-date=28 September 2011}}</ref> ലോകത്തെ (എന്ന വിഭവമല്ലാതെ സ്വഭാവം ബദ്ധനായിരിക്കുന്നു ഏത് ആത്മാക്കള് ''[[മായ]]'' ) ആവർത്തിച്ച് അവ [[പുനർജന്മം|വിലയം]] വിവിധ (എണ്ണം ൮,൪൦൦,൦൦൦) ജീവന്റെ ഈ ഗ്രഹത്തിൽ ഒപ്പം നിയമങ്ങളുടെ അനുസരിച്ച് മറ്റു ലോകങ്ങളിൽ സ്പീഷീസ് ഇടയിൽ കർമ്മ വ്യക്തിഗത ആഗ്രഹം. [[ഹിന്ദുയിസം|ഹിന്ദു]] വിശ്വാസത്തിലുടനീളം കാണപ്പെടുന്ന ''സംസാരം'' എന്ന ആശയവുമായി ഇത് പൊരുത്തപ്പെടുന്നു. 

''സംസ്കാര'' പ്രക്രിയയിൽ നിന്നുള്ള ''മോചനം'' ( ''മോക്ഷം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു) വിവിധ ആത്മീയ പരിശീലനങ്ങളിലൂടെ നേടാനാകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഗൌദിയ വൈശ്നവിസ്മ് ഉള്ളിൽ അത് ''[[ഭക്തി|ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും]]'' അതിലെ സംസ്ഥാന (അല്ലെങ്കിൽ "ദൈവത്തിൻറെ ശുദ്ധമായ സ്നേഹം") ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം, പകരം പുനർജന്മമെന്ന ചക്രം വിമോചനം അധികം ലഭിച്ച ൽ.   

=== പരമോന്നത വ്യക്തി (ദൈവം) ===
'''ഗൗഡീയ''' '''വൈഷ്ണവമത'''ത്തിന്റെ നിർവചിക്കുന്ന ഒരു വശമാണ്, ദൈവത്തിന്റെ എല്ലാ അവതാര അവതാരങ്ങളുടെയും ഉറവിടമായി കൃഷ്ണനെ ആരാധിക്കുന്നു എന്നതാണ്. [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ഭഗവതപുരാണത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഇത്, " ''കൃഷ്‌ണസ്ത ഭഗവാൻ സ്വയം'' ", അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "കൃഷ്ണൻ ദൈവം തന്നെ".   

=== അചിന്തനീയമായ ഏകത്വവും വ്യത്യാസവും ===
ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു അവതരിപ്പിച്ച ഗൗഡീയ വൈഷ്ണ തത്ത്വചിന്തയുടെ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഗമാണ് ''അചിന്ത ഭേദ അഭേദ'' എന്ന ആശയം, ഇത് കൃഷ്ണനുമായുള്ള ആത്മാവിന്റെ ബന്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ "അചിന്തനീയമായ ഏകത്വവും വ്യത്യാസവും" എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു,  കൂടാതെ കൃഷ്ണനുമായുള്ള മറ്റ് ബന്ധവും g ർജ്ജം (അതായത് ഭ world തിക ലോകം). <ref>{{Cite web|url=http://vedabase.net/bg/7/8/en1|title=B-Gita 7.8|access-date=2013-06-17|publisher=Vedabase.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20130719230711/http://vedabase.net/bg/7/8/en1|archive-date=19 July 2013}}</ref>

''ഗുണനിലവാരത്തിൽ'', ആത്മാവിനെ ( ''ജീവ'' ) ദൈവവുമായി സാമ്യമുള്ളതാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ''അളവനുസരിച്ച്'' വ്യക്തിഗത ''ജീവികൾ'' [[അനന്തത|പരിധിയില്ലാത്ത]] ''പരമമായ'' വ്യക്തിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ [[അനന്തസൂക്ഷ്മം|അനന്തമാണെന്ന്]] പറയപ്പെടുന്നു. ഈ ബന്ധത്തിന്റെ കൃത്യമായ സ്വഭാവം (ഒരേസമയം കൃഷ്ണനുമായി വ്യത്യസ്തവും വ്യത്യസ്തവുമാണ്) മനുഷ്യ മനസ്സിന് അചിന്തനീയമാണ്, പക്ഷേ ഭക്തി യോഗ പ്രക്രിയയിലൂടെ അത് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും. 

ഈ തത്ത്വചിന്ത [[ഹൈന്ദവദർശനം|ഹിന്ദു തത്ത്വചിന്തയുടെ]] രണ്ട് എതിർ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു മീറ്റിംഗായി വർത്തിക്കുന്നു, ശുദ്ധമായ മോണിസം (ദൈവവും ആത്മാവും ഒരു അസ്തിത്വമായി), ശുദ്ധമായ ദ്വൈതവാദം (ദൈവവും ആത്മാവും തികച്ചും വേറിട്ടത്). ഈ തത്ത്വചിന്ത പ്രധാനമായും പഴയ വേദാന്ത വിദ്യാലയം [[വിശിഷ്ടാദ്വൈതം]] ആചരിച്ച യോഗ്യതയുള്ള നോൺഡ്യുവലിസത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നു, എന്നാൽ നാരായണനേക്കാളും ബംഗാളിലും പരിസരങ്ങളിലുമുള്ള പുണ്യ സൈറ്റുകളിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ സൈറ്റുകളെ അപേക്ഷിച്ച് കൃഷ്ണന്റെ രൂപം ഊ[[വിശിഷ്ടാദ്വൈതം|ന്നിപ്പറയുന്നു]] . പ്രായോഗികമായി, ഗൌഡീയ വൈഷ്ണവ തത്ത്വചിന്ത വളരെ ദ്വൈതപ്രാധാന്യ്ം ഉള്ളതാണ്/  പ്രത്യേകിച്ച് അടുത്ത സ്ഥാപിച്ച ദൈവശാസ്ത്ര പാരമ്പര്യ ആചാരപ്രകാരം പൊതുവായി കൂടുതൽ [[മധ്വാചാര്യർ|മധ്വാചാര്യ]] ന്റെ [[ദ്വൈതം|ദ്വൈത]] വേദാന്ത. 

== ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==

=== ഭക്തി യോഗ ===
''ഭക്തിജീവിതത്തിന്റെ'' പ്രായോഗിക പ്രക്രിയയെ ''ഭക്തി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭക്തി യോഗ'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ''ഭക്തി-യോഗ'' പ്രക്രിയയുടെ രണ്ട് പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ''വൈദി'' ഭക്തിയാണ്, ഇത് നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും ( ''സാധന'' ), ''രാഗുന ഭക്തി'' എന്നിവയിലൂടെയുള്ള ''ഭക്തിസേവനമാണ്'', ഇത് പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള നിസ്സ്വാർത്ഥമായ ആഗ്രഹത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കൂടുതൽ സ്വമേധയാ ഉള്ള ''ഭക്തിസേവനത്തിന്റെ'' ഉയർന്ന ഘട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഒരാളുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കൃഷ്ണന്റെ ''ഇഷ്തദേവ'' അല്ലെങ്കിൽ അനുബന്ധ വിപുലീകരണങ്ങളും അവതാരങ്ങളും. ഒരു കാഴ്ച ''വൈധി-ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും'' പരിശീലിക്കുന്നു നട്ടുവളർത്താൻ ''പ്രേമ'' ''രഗനുഗ-സാധന'' യോഗ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു.  ''വൈധിയും'' ''രാഗുനുഭക്തിയും'' കൃഷ്ണന്റെ പേരുകൾ ''ചൊല്ലുന്നതിനോ'' ആലപിക്കുന്നതിനോ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. രാഗണുഗ ഘട്ടം കൈവരിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം ജീവിതശൈലി നിയമങ്ങൾ മേലിൽ പ്രധാനമല്ലെന്നും കൃഷ്ണനുവേണ്ടിയുള്ള വികാരങ്ങളോ ഭ material തിക പ്രവർത്തനങ്ങളോ അടിച്ചമർത്തപ്പെടരുത് എന്നാണ്. ഭക്തനെ രാഗണുഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുക എന്നതാണ് വൈധിഭക്തിയുടെ ലക്ഷ്യം; സാധാരണയായി വളരെ സമയമെടുക്കുന്ന ഒന്ന്. 

തന്റെ ഉള്ളിൽ ''സിക്സസ്തക'' നമസ്കാരം, ചൈതന്യ, പൊടി ഒരു വൃത്തികെട്ട സ്ഥലം പാപപരിഹാരം ആ ''ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും-യോഗ'' പ്രക്രിയ താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്ന നമ്മുടെ ബോധം ശുദ്ധീകരണത്തിൽ ആവശ്യം വസ്തുവാണ് ഉൾകൊള്ളുന്ന. <ref>{{Cite web|url=http://lordcaitanya.com/mission/en1|title=Teachings of Lord Caitanya - Sikshashtakam|access-date=2013-06-17|publisher=Lordcaitanya.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203073845/http://lordcaitanya.com/mission/en1|archive-date=3 February 2014}}</ref> ഈ ശുദ്ധീകരണകാലം വലിയതോതിൽ വഴി നടക്കുന്നത് മന്ത്രം ആൻഡ് പാടിയും രാധ കൃഷ്ണ ന്റെ പേരുകൾ. പ്രത്യേകിച്ചും, ഹരേ കൃഷ്ണ (മന്ത്രം) പരിശീലകർ ദിവസേന ചൊല്ലുകയും ആലപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഓരോ ദിവസവും മണിക്കൂറുകളോളം. പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ചൈതന്യ മഹാപ്രഭുവിന്റെ അടുത്ത അനുയായികളിലൊരാളായ ഹരിദാസ താക്കൂർ ഓരോ ദിവസവും 300,000 വിശുദ്ധനാമങ്ങൾ ചൊല്ലുന്നുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. <ref>Caitanya Caritamrita 1.10.43, 3.3.100, 3.3.176, 3.4.101, 3.7.48</ref> 

=== ഭക്ഷണക്രമവും ജീവിതരീതിയും ===
ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവർ ഒരു ലാക്ടോ വെജിറ്റേറിയൻ ഭക്ഷണക്രമം പിന്തുടരുന്നു, മത്സ്യവും മുട്ടയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാത്തരം മൃഗ മാംസങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കുന്നു. ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി എന്നിവയും വലിയ അളവിൽ കഴിക്കുമ്പോൾ ''ഹീറ്ററിൽ'' കൂടുതൽ ''തമസിക്'' ബോധം ''വളർത്തുമെന്ന്'' വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഗ ud ഡിയ വൈഷ്ണവരും കഫീൻ കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നു, കാരണം ഇത് ലഹരിയാണെന്നും ലഹരിയാണെന്നും അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. <ref>{{Cite book|title=The Politics of Narcotic Drugs: A Survey|last=Buxton|first=Julia|date=17 December 2010|isbn=1857437594|pages=189}}</ref> 

നിരവധി ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവർ ജീവിതത്തിൽ കുറച്ചു ''കാലമെങ്കിലും'' സന്യാസിമാരായി ( ''ബ്രഹ്മചര്യ'' ) ജീവിക്കും. 

== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:Mahaprabhu_103.jpg|ലഘുചിത്രം| മായാപൂരിലെ [[അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘം|ഇസ്‌കോൺ]] ക്ഷേത്രത്തിലെ ചൈതന്യയുടെ ഒരു ''മൂർത്തി'' ]]

=== ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു ===
''{{IAST|Caitanya Mahāprabhu}}'' വൈഷ്ണവിസം സ്ഥാപിച്ച ബംഗാളി ആത്മീയ അധ്യാപികയായിരുന്നു ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു ( '''കൈതന്യ''', [[സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരീകരണത്തിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ലിപി|ഐ‌എ‌എസ്‌ടി]] ''{{IAST|Caitanya Mahāprabhu}}'' ; 18 ഫെബ്രുവരി 1486 - 14 ജൂൺ 1534 <ref name="gaudiyahistory.com">[http://gaudiyahistory.com/caitanya-mahaprabhu/]</ref> ). ഭക്തിയുടെ പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തിന്റെ പൂർണത എങ്ങനെ നേടാമെന്നും ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്വന്തം ഭക്തന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണനാണെന്ന്]] അദ്ദേഹം തന്റെ ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ ഏറ്റവും കരുണയുള്ള പ്രകടനമായി അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ''[[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ഭഗവത പുരാണത്തെയും]]'' ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ്‌ഗീതയെയും]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഭക്തി യോഗ (ദൈവത്തോടുള്ള സ്‌നേഹഭക്തി എന്നർത്ഥം) [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവ]] വിദ്യാലയത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു ചൈതന്യ.  വിഷ്ണുവിന്റെ വിവിധ അവതാരങ്ങളിൽ, അദ്ദേഹത്തെ കൃഷ്ണനായി ബഹുമാനിക്കുന്നു, ''ഹരേ കൃഷ്ണ'' [[മന്ത്രം]] ''ചൊല്ലുന്നത് ജനപ്രിയമാക്കി'' <ref>[http://www.scsmath.com/docs/chaitanya_mahaprabhu.html Sri Chaitanya Mahaprabhu] "He spread the [[Yuga Dharma|Yuga-dharma]] as the practice for attainment of pure love for [[Radha]]-[[Krishna]]. That process is Harinam-Sankirtan, or the congregational chanting of the Holy Names of Krishna "Hare Krishna Hare Krishna Krishna Krishna Hare Hare, Hare Rama Hare Rama Rama Rama Hare Hare"</ref> [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''സിക്സസ്തകം'' (എട്ട് ഭക്തി പ്രാർത്ഥനകൾ) രചിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളായ ഗ ud ഡിയ വൈഷ്ണവൻ, രാധയുടെ പ്രചോദനത്തിന്റെ ഉറവിടത്തിന്റെ മാനസികാവസ്ഥയും നിറവും ഉള്ള ഒരു കൃഷ്ണനായി അദ്ദേഹത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നു. <ref>Benjamin E. Zeller (2010), Prophets and Protons, New York University Press,, pages 77-79</ref> 

=== ആദ്യകാല വളർച്ച ===
ശ്രീ ചൈതന്യ മഹാപ്രഭുവിന്റെ തിരോധാനത്തെത്തുടർന്ന് മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യം സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ ഇന്ന് നാം കൂടുതലായി കാണുന്ന രൂപത്തിലേക്ക് പരിണമിച്ചു. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ, നിത്യാനന്ദ പ്രഭുവിന്റെയും അദ്വൈത ആചാര്യയുടെയും ചൈതന്യ മഹാപ്രഭുവിന്റെ മറ്റ് അനുയായികളുടെയും അനുയായികൾ ആളുകളെ പഠിപ്പിക്കുകയും ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു, ഓരോരുത്തരും [[ബംഗാൾ|ബംഗാളിലുടനീളമുള്ള]] സ്വന്തം പ്രദേശങ്ങളിൽ. 

തന്റെ ഭക്തരുടെ [[ദൈവശാസ്ത്രം|ദൈവശാസ്ത്രത്തെ]] അവരുടെ രചനകളിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു തന്റെ അനുയായികളിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കുറച്ചുപേരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു, പിന്നീട് വൃന്ദാവനത്തിലെ ആറ് ഗോസ്വാമികൾ എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ ദൈവശാസ്ത്രം ദിവ്യ ദമ്പതികളായ രാധയോടും കൃഷ്ണനുമായുള്ള ഭക്തന്റെ ബന്ധത്തെ ized ന്നിപ്പറയുകയും രാധയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും ആൾരൂപമായി കൈതന്യയെ നോക്കുകയും ചെയ്തു. രൂപ ഗോസ്വാമി, സനാതന ഗോസ്വാമി, ഗോപാല ഭട്ട ഗോസ്വാമി, രഘുനാഥ ഭട്ട ഗോസ്വാമി, രഘുനാഥ ദാസ ഗോസ്വാമി, ജീവ ഗോസ്വാമി എന്നിവരായിരുന്നു ആറ് പേർ. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ രണ്ടാം തലമുറയിൽ, നരോട്ടാമ, ശ്രീനിവാസ, ശ്യമാനന്ദ, ആറ് ഗോസ്വാമികളിൽ ഏറ്റവും ഇളയവനായ ജീവ ഗോസ്വാമിയുടെ മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾ [[ബംഗാൾ|ബംഗാളിലും]] [[ഒഡീഷ|ഒറീസയിലും]] ഉടനീളം ദൈവശാസ്ത്രം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. 

ഖെതുരി ഉത്സവം (ഏകദേശം 1574), <ref>[http://google.com/search?q=cache:VqATTY2a2uMJ:www.gaudiya.com/pdf/Women_Saints_in_Gaudiya_Vaishnavism.pdf+festival+kheturi+date&hl=en&ct=clnk&cd=4&gl=uk Women Saints in Gaudiya Vaishnavism] "The event at which this took place was the famous Kheturi festival already mentioned above, the date of which is still a matter of conjecture, but likely took place in the 1570s."</ref> അധികാരം ജഹ്നവ ഥകുരനി, ഭാര്യ നിത്യാനന്ദ രാമ, ആദ്യമായി ചൈതന്യ മഹപ്രഭു അനുയായികളിൽ വിവിധ ശാഖകൾ നേതാക്കൾ ഒരുമിച്ചു വന്നുകൂടി. അത്തരം ഉത്സവങ്ങളിലൂടെ, സംഘടിത പാരമ്പര്യത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് മറ്റ് ശാഖകളുമായി അതത് ദൈവശാസ്ത്രപരവും പ്രായോഗികവുമായ സൂക്ഷ്മതകൾ പരിചയപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, പാരമ്പര്യം അതിന്റെ ബഹുവചന സ്വഭാവം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു, അതിന്റെ കാര്യങ്ങളിൽ അദ്ധ്യക്ഷത വഹിക്കാൻ കേന്ദ്ര അധികാരമില്ല. ഖെതുരി ഉത്സവം ഒരു വ്യത്യസ്തമായ ശാഖ ഗൌദിയ വൈഷ്ണവ ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്യ്സ്തെമിജതിഒന് അനുവദിച്ച [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവ ദൈവശാസ്ത്രം]] . 

=== 17 മുതൽ 18 വരെ നൂറ്റാണ്ട് ===
[[പ്രമാണം:Panca-tattva_Altar.jpg|ലഘുചിത്രം| പന്ഛ-തത്ത്വ ദൈവങ്ങൾ: ചൈതന്യ മഹപ്രഭു, നിത്യാനന്ദ, അദ്വൈത ആചാര്യ, ഗദധര ആൻഡ് സ്രിവസ, ഒരു ഗൌദിയ വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രം ഇൻസ്റ്റാൾ ]]
17 മുതൽ 18 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തിയിലും ജനപ്രീതിയിലും പൊതുവായ ഇടിവുണ്ടായതായി ഗ ud ഡിയ മാതാ ചരിത്രകാരന്മാർ വാദിക്കുന്നു. <ref>{{IAST|śuna haridāsa ei līlā saṃgopane viśva andhakāra karibeka duṣṭa jane}}, Harinama Cintamani 15.108</ref> ഈ ഗ്രൂപ്പുകളെ ''അപാസപ്രദായാസ്'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.  

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ''രാഗ-വർമ്മ-ചന്ദ്രിക'' പോലുള്ള കൃതികളിലൂടെ ''രാഗണുഗഭക്തിയുടെ'' പരിശീലനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ഉപദേശപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതിൽ വിശ്വനാഥ് ചക്രവർത്തി താക്കൂർ വലിയ യോഗ്യത നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി ബാലദേവ വിദ്യഭൂഷൻ വേദാന്ത സൂത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഗോവിന്ദ ഭാഗ്യ എന്ന പ്രസിദ്ധമായ വ്യാഖ്യാനം എഴുതി. 

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കാമ്യവനിലെ സിദ്ധ ജയകൃഷ്ണ ദാസ് ബാബാജി, ഗോവർദ്ധനിലെ സിദ്ധ കൃഷ്ണദാസ് ബാബാജി എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നിരവധി തിളക്കങ്ങൾ കണ്ടു. പാരമ്പര്യത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന ആന്തരിക ആരാധന രീതിയുടെ ( ''രാഗഭാജൻ'' ) വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുന്ന അധ്യാപകനായ രണ്ടാമൻ, [[വൃന്ദാവനം|വൃന്ദാവനത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച നിലവിലെ ഭക്തി പരിശീലനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. 

ബംഗാളിലെ ചൈതന്യയുടെ ''ഭക്തി'' പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഹരിദാസ താക്കൂറും ജന്മനാ [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലീങ്ങളും]] പങ്കെടുത്തു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഭക്തിവിനോദ താക്കൂറിന്റെ വിശാലമായ ചിന്താഗതിയിൽ നിന്ന് ഈ തുറന്ന നിലയ്ക്ക് ഒരു ഉത്തേജനം ലഭിച്ചു. ഭക്തിസിദ്ധാന്ത സരസ്വതി താക്കൂർ തന്റെ ഗൗഡിയ മാതത്തിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്ഥാപനവൽക്കരിച്ചു. <ref name="Sherbow2004">{{Cite journal|last=Sherbow, P.H.|year=2004|title=AC Bhaktivedanta Swami's Preaching In The Context Of Gaudiya Vaishnavism|journal=The Hare Krishna Movement: The Postcharismatic Fate of a Religious Transplant|url=https://books.google.com/books?q=and%20others%20%20Haridasa%20of%20Muslim%20by%20birth%20were%20the%20participants&ie=UTF-8&oe=utf-8|page=139}}</ref> 

=== ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നവോത്ഥാനം ===
[[പ്രമാണം:Gaudiya_Math_-_Baghbazar_-_Kolkata_2017-04-29_1820.JPG|ലഘുചിത്രം| ഇപ്പോൾ ഗ ud ഡിയ മിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായ ഗ ud ഡിയ മഠത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായി ''ശ്രീ ഗ'' ud ഡിയ ''മഠം'' ( [[കൊൽക്കത്ത]], 1930) രൂപീകരിച്ചു. ]]
ഈ കാലഘട്ടത്തെത്തുടർന്ന് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു നവോത്ഥാനം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരുമായി ഡെപ്യൂട്ടി മജിസ്‌ട്രേറ്റ് പദവി വഹിച്ചിരുന്ന ഭക്തിവിനോദ താക്കൂർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രഗല്ഭനായ ഒരു പ്രസംഗകന്റെ ശ്രമമാണ് ഈ മാറ്റം പ്രധാനമായും സംഭവിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഭക്തിവിനോദ താക്കൂറിന്റെ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത പണ്ഡിതനും വളരെയധികം സ്വാധീനമുള്ള വൈഷ്ണവ പ്രസംഗകനുമായി വളർന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൽക്കാല ജീവിതത്തിൽ ശ്രീല ഭക്തിസിദ്ധാന്ത സരസ്വതി താക്കൂർ എന്നറിയപ്പെട്ടു . മൊത്തത്തിൽ, ഭക്തിസിദാന്ത സരസ്വതി താക്കൂർ 1918 ൽ ഗ ud ഡിയ മഠത്തിലും പിന്നീട് ഇന്ത്യ, ബർമ, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ അറുപത്തിനാല് ഗ ud ഡിയ മാത്ത മഠങ്ങളിലും സ്ഥാപിച്ചു. 'ഗ ud ഡിയ മിഷൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലണ്ടൻ' എന്ന പേരിൽ 1933 ൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] ആദ്യത്തെ ലണ്ടൻ പ്രസംഗകേന്ദ്രം (ലണ്ടൻ ഗ്ലൗസ്റ്റർ ഹൗസ്, കോൺവാൾ ഗാർഡൻ, ഡബ്ല്യു 7 സൗത്ത് കെൻസിംഗ്ടൺ) ആരംഭിച്ചു. {{Sfn|Bryant, Ekstrand|2004|p=130}} 

ഭക്തിസിദ്ധാന്ത സരസ്വതിയുടെ മരണശേഷം (1 ജനുവരി 1937), ഒരു തർക്കം ആരംഭിക്കുകയും യഥാർത്ഥ ഗ ud ഡിയ മഠം ദൗത്യം രണ്ട് ഭരണസംഘടനകളായി വിഭജിക്കുകയും അവ സ്വന്തമായി പ്രസംഗം തുടരുകയും ചെയ്തു. ഒരു സെറ്റിൽമെന്റിൽ അവർ 64 ഗ ud ഡിയ മഠ കേന്ദ്രങ്ങളെ രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളായി വിഭജിച്ചു. ശ്രീല ഭക്തി വിലാസ തീർത്ഥ മഹാരാജിന്റെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ശ്രീ ചൈതന്യ മഠം ബ്രാഞ്ച്. ഗൗഡിയ മിഷന് നേതൃത്വം നൽകിയത് അനന്ത വാസുദേവ് പ്രഭു ആയിരുന്നു, ചുരുങ്ങിയ കാലത്തേക്ക് [[സന്ന്യാസം|സന്യാസ]] സ്വീകരിച്ച ശേഷം ശ്രീല ഭക്തി പ്രസാദ് പുരി മഹാരാജ് എന്നറിയപ്പെട്ടു. <ref name="Jalakara">{{Cite web|url=https://bvml.org/contemporary/JD_tsots.html|title=The Sons of the Son: The Breakup of the Gaudiya Matha|access-date=5 December 2018|last=Jalakara dasa|date=|archive-date=2018-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127083206/http://bvml.org/contemporary/JD_tsots.html|url-status=dead}}</ref> {{Sfn|Bryant, Ekstrand|2004|p=}} {{Sfn|Rosen|1994|p=}} 

ഭക്തിസിദ്ധാന്ത സരസ്വതിയുടെ ശിഷ്യന്മാരിൽ പലരും പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച ഈ രണ്ട് ഭിന്നസംഖ്യകളുടെ ആത്മാവിനോട് യോജിക്കുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം ഉത്സാഹത്തോടെ തങ്ങളുടെ ഗുരുവിന്റെ ദൗത്യം വിപുലീകരിക്കാൻ പ്രചോദിതരായി, സ്വന്തം ദൗത്യങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ|ശ്രീല പ്രഭുപാദർ]] പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗ Ga ഡിയ-വൈഷ്ണവിസം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ പോയി. അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച സമൂഹം, ' [[അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘം|ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നെസ്]] ' (ഇസ്‌കോൺ) ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അതിന്റെ പ്രസംഗ ദൗത്യം തുടരുന്നു. 

== ഗൗഡീയവും മറ്റ് വൈഷ്ണവ മതങ്ങളും ==
പൊതുവായ ഒരു കൂട്ടം അടിസ്ഥാന വിശ്വാസങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഗ Ga ഡിയ വൈഷ്ണവത്തെ മറ്റ് വൈഷ്ണവ സ്കൂളുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന നിരവധി ദാർശനിക വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്: 

* ഗ ud ഡിയ വൈഷ്ണവത്തിൽ, [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണനെ]] ദൈവത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്, അതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ ഉറവിടം, അവന്റെ അവതാരമായിട്ടല്ല. ഇത് പ്രധാനമായും [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ഭാഗവത പുരാണത്തിലെ]] 1.3.28 വാക്യത്തെയും ( ''കൃഷ്‌ണ തു ഭഗവൻ സ്വയം'' ) <ref name="Bhagavata Purana 1.3.28">{{Cite web|url=http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1|title=Bhagavata Purana 1.3.28|access-date=2013-06-17|publisher=Srimadbhagavatam.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123024056/http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1|archive-date=23 January 2013}}</ref> മറ്റ് തിരുവെഴുത്തുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഈ വിശ്വാസം നിംബാർക്കയും [[വല്ലഭാചാര്യർ|വല്ലഭ]] സാമ്പിളുകളും പങ്കുവെക്കുന്നു, പക്ഷേ ശ്രീകൃഷ്ണനെ [[വിഷ്ണു|വിഷ്ണുവിന്റെ]] അവതാരമായി കാണുന്ന [[രാമാനുജൻ|രാമാനുജ]], [[മധ്വാചാര്യർ|മാധവ]] സ്കൂളുകളല്ല. 
* കൃഷ്ണന്റെ [[വിവാഹം|ഭാര്യയായി]], [[ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മിയും]] [[സീത|സീതയും]] ഉൾപ്പെടെ മറ്റെല്ലാ [[ശക്തി|ശക്തികളുടെയും]] ഉറവിടമായി [[രാധ|രാധയെ]] കാണുന്നു. 
* ചൈതന്യ മഹപ്രഭു ഏറ്റവും പുതിയ പോലെ ആരാധിക്കുന്ന അവതാർ നിലവിലെ ഇറങ്ങിയാൽ കൃഷ്ണ എന്ന [[യുഗം (ഹിന്ദുമതം)|യുഗ]], ആയ. മറ്റ് ''സാമ്പിളുകൾ ചൈതന്യയെ'' കൃഷ്ണന്റെ ഭക്തനായി മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ, കൃഷ്ണനോ ''അവതാരമോ'' അല്ല.   അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രമനുസരിച്ച് ചൈതന്യ പരസ്യമായി കൃഷ്ണനായി സ്വയം പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടില്ല,  , വാസ്തവത്തിൽ, അത്തരത്തിലുള്ള അഭിസംബോധന ഒഴിവാക്കും. ഇക്കാര്യത്തിൽ എസി ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പറയുന്നു, "[ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്ന് അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു. വാസ്തവത്തിൽ, പരമോന്നതനായ കർത്താവായി അഭിസംബോധന ചെയ്യരുതെന്ന് പ്രതിഷേധിച്ച് അദ്ദേഹം ചിലപ്പോൾ ചെവിക്ക് മുകളിൽ കൈ വച്ചു". <ref>{{Cite web|url=http://www.vedabase.net/tlc/17/en1|title=Teachings of Lord Chaitanya|access-date=2013-06-17|date=|publisher=Vedabase.net}}</ref> എന്നിരുന്നാലും ചില സമയങ്ങളിൽ ചൈതന്യ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു മാനസികാവസ്ഥ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും പരമോന്നതനായ കർത്താവായി സ്വയം ആരാധിക്കുന്നതിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ചില അവസരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാർവത്രിക രൂപം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രൂപ ഗോസ്വാമി, ചൈതന്യയുമായുള്ള ആദ്യത്തെ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ, ചൈതന്യ മഹാപ്രഭുവിന്റെ ദൈവത്വത്തിലുള്ള തന്റെ വിശ്വാസം കാണിക്കുന്ന ഇനിപ്പറയുന്ന വാക്യം രചിച്ചു: 

<blockquote> "ഏറ്റവും മഹത്തായ അവതാരമേ, നിങ്ങൾ തന്നെ ശ്രീകൃഷ്ണ കൈതന്യ മഹാപ്രഭുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ശ്രീമതി രാധാരാണിയുടെ സ്വർണ്ണ നിറം നിങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്, നിങ്ങൾ കൃഷ്ണനോടുള്ള ശുദ്ധമായ സ്നേഹം വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ആദരവോടെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ അർപ്പിക്കുന്നു." <ref>{{Cite web|url=http://caitanyacaritamrta.com/madhya/19/53/en1|title=Caitanya Caritamrita 2.19.53|access-date=2013-06-17|publisher=Caitanyacaritamrta.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214205744/http://caitanyacaritamrta.com/madhya/19/53/en1|archive-date=14 February 2012}}</ref> </blockquote> ഗൗഡീയ  പാരമ്പര്യത്തിന് പുറത്തുള്ള ഈ വീക്ഷണം തർക്കത്തിലാണെങ്കിലും, ഈ അവകാശവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള തെളിവായി പുരാണ സാഹിത്യത്തിലുടനീളമുള്ള വാക്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട് ചൈതന്യയുടെ അനുയായികൾ ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. <ref>[http://srimadbhagavatam.com/11/5/32/en1 Bhagavata Purana 11.5.32] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208145107/http://srimadbhagavatam.com/11/5/32/en1 |date=2007-02-08 }} {{Dlw|url=https://web.archive.org/web/20070208145107/http://srimadbhagavatam.com/11/5/32/en1}} "In the age of Kali, intelligent persons perform congregational chanting to worship the incarnation of Godhead who constantly sings the names of Krishna. Although His complexion is not blackish, He is Krishna Himself. He is accompanied by His associates, servants, weapons and confidential companions."</ref> <ref>{{Cite web|url=http://absolutetruth.in/docs/madhva/sastras_caitanya.htm|title=Sri Chaitanya Mahaprabhu predicted|access-date=2013-06-17|date=|publisher=Veda.harekrsna.cz|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202736/http://absolutetruth.in/docs/madhva/sastras_caitanya.htm|url-status=dead}}</ref> 

=== ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഉറവിടങ്ങൾ ===
ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവ ദൈവശാസ്ത്രത്തെ ജീവാ ഗോസ്വാമി തന്റെ ''സാറ്റ്-സന്ദർബങ്ങളിൽ'' വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു, ദൈവത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശാലമായ ആറ് പ്രബന്ധങ്ങൾ. മറ്റു പ്രമുഖ ഗൌദിയ വൈഷ്ണവ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെഅമ്മാവൻമാരിലൊരാൾ ആകുന്നു, രൂപ ഗൊസ്വമി ''ശ്രീ ഭക്തി-രസമ്ര്ത-സിന്ധു'' രചയിതാവ് <ref>Sri Bhakti-rasamrta-sindhu-bindu, </ref> കൂടാതെ സനാതന ഗൊസ്വമി, ''ഹരി-ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും-വിലസ'' രചയിതാവ്, <ref>Hari-bhakti-vilasa, </ref> വിസ്വനഥ ചക്രവർത്തി ''ശ്രീ ചമത്കര-ചംദ്രിക'' രചയിതാവ് <ref>Sri Camatkara-candrika, </ref> കൂടാതെ ബലദെവ വിദ്യഭൂഷനൻ, വേദാന്ത സൂത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിദ്ധമായ ''ഗോവിന്ദ ഭാഗ്യയുടെ'' രചയിതാവ്. 

== ആധുനിക ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവ സൊസൈറ്റികൾ ==

* അനന്ത വാസുദേവ് പ്രഭു, ശ്രീല ഭക്തി പ്രസാദ് പുരി (1940) സ്ഥാപിച്ച ഗൗ'''ഡിയ മിഷൻ''' (1940) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|gaudiyamission.org|[[Gaudiya Mission]] official website}}</ref> 
* ഭക്തി പ്രജ്ഞാന കേശവ ഗോസ്വാമി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ''' ഗൗഡിയ '''വേദാന്ത സമിതി''' (1940) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|gaudiya.com|Sri Gaudiya Vedanta Samiti official website}}</ref> 
* കുഞ്ജിബിഹാരി വിദ്യുബുസന അഥവാ ഭക്തി വിലാസ് തീർത്ഥ സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ചൈതന്യ മഠം''' <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|facebook.com/SCMath.SridhamMayapur/|Sri Chaitanya Math official website}}</ref> 
* ഭക്തി രക്ഷക് ശ്രീധർ ഗോസ്വാമി (1941) സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ചൈതന്യ സരസ്വത് മഠം''' <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|scsmath.com|Sri Chaitanya Saraswat Math official website}}</ref> 
* ശ്രീല ഭക്തി ദയിത മാധവ് ഗോസ്വാമി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ചൈതന്യ''' ഗ ud ഡിയ '''മഠം''' (1953) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|sreecgmath.org|Sri Chaitanya Gaudiya Math official website}}</ref> 
* ഹരിദാസ് ശാസ്ത്രി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ഹരിദാസ് നിവാസ്''' (1965) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|haridasniwas.org|Sri Haridas Niwas official website}}</ref> 
* '''[[അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘം|എ സി]]''' [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ|ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ]] സ്ഥാപിച്ച '''[[അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘം|ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നെസ്]]''' (1966) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|iskcon.org|[[International Society for Krishna Consciousness]] official website}}</ref> 
* ഭക്തി വൈഭവ പുരി ഗോസ്വാമി (1966) സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീകൃഷ്ണ ചൈതന്യ മിഷൻ''' (1966) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|ikcm.org|Sri Krishna Chaitanya Mission official website}}</ref> 
* പുരുഷോത്തം ഗോസ്വാമി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ കൈതന്യ പ്രേമ സംസ്താന''' (1972) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|gambhira.com|Sri Caitanya Prema Samsthana official website}}</ref> ; 
* സിദ്ധസ്വരൂപാനന്ദ പരമഹംസ (ക്രിസ് ബട്ട്‌ലർ) (1977) സ്ഥാപിച്ച '''സയൻസ് ഓഫ് ഐഡന്റിറ്റി''' ഫ '''Foundation''' ണ്ടേഷൻ <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|scienceofidentity.org|Science of Identity Foundation official website}}</ref> 
* ഭക്തി ഹൃദയ ബോൺ സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ശ്രീ രാധ ഗോവിന്ദാജി ട്രസ്റ്റ്''' (1979) 
* '''വൃന്ദ - വൃന്ദാവൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ വൈഷ്ണവ കൾച്ചർ ആന്റ് സ്റ്റഡീസ്''' സ്ഥാപിച്ചത് [[:es:Paramadvaiti Swami|പരമദ്വെയ്തി സ്വാമി]] ( [[:es:Paramadvaiti Swami|അൾറിക്]] ഹാർലാൻ) (1984) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|vrindavan.org|Vrinda official website}}</ref> 
* തുരിയ ദാസ് മഹാസായ (1984) സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ചൈതന്യ വൈഷ്ണവ സംഘം''' 
* സ്വാമി ത്രിപുരാരി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ കൈതന്യ സംഘ''' (1985) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|swami.org|Sri Caitanya Sanga official website}}</ref> 
* ശ്രീലഭക്തി പ്രമോദ് പുരി ഗോസ്വാമി സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ ഗോപിനാഥ''' ഗ ud ഡിയ '''മഠം''' (1989) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|gopinathgaudiyamath.com|Sri Gopinatha Gaudiya Math official website}}</ref> 
* ഭക്തി ഗ aura രവ നരസിംഗ സ്ഥാപിച്ച '''ശ്രീ നരസിംഗ ചൈതന്യ മാത ട്രസ്റ്റ്''' (1995) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|gosai.com|Sri Narasingha Chaitanya Matha Trust official website}}</ref> 
* ഭക്തിവേദാന്ത നാരായണ ഗോസ്വാമി സ്ഥാപിച്ച '''അന്താരാഷ്ട്ര ശുദ്ധമായ ഭക്തി യോഗ സൊസൈറ്റി''' (2004) <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|purebhakti.com|International Pure Bhakti Yoga Society official website}}</ref> 
* മഹാമണ്ഡലേശ്വർ മഹാന്ത് കൃഷ്‌ണ ബലറാം സ്വാമി സ്ഥാപിച്ച ഭാഗവത് '''ധർമ്മ സമാജ്''' (1990) <ref>{{Cite web|url=https://www.krsna.org/|title=BHAGAVAT DHARMA SAMAJ|access-date=2019-09-28|website=Bhagavat Dharma Samaj|language=en-US}}</ref> 

അവയിൽ പലതും (എല്ലാം അല്ല) '''ഗൗഡീയ''' മഠത്തിന്റെ വൃക്ഷത്തിന്റെ സ്വയംഭരണ ശാഖകളും 1994 ൽ സ്ഥാപിതമായ '''ലോക വൈഷ്ണവ അസോസിയേഷൻ''' അംഗങ്ങളായ '''വിശ്വ വൈഷ്ണവ രാജസഭയും (ഡബ്ല്യുവി‌എ - വി‌വി‌ആർ‌എസ്) അംഗങ്ങളുമാണ്''' . <ref>{{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|wva-vvrs.org|World Vaisnava Association official website}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://vrindavan.org/English/Books/GM/GMI.html|title=Our Family — the Gaudiya Math. A study of the expansion of Gaudiya Vaisnavism and the many branches developing around the Gaudiya Math|last=Swami B. A. Paramadvaiti|publisher=VRINDA The Vrindavan Institute for Vaisnava Culture and Studies|year=1999|isbn=3-927745-90-1|access-date=20 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413004753/http://www.vrindavan.org/English/Books/GM/GMI.html|archive-date=13 April 2019}}</ref> 

== ഇതും കാണുക ==

* ഗ ud ഡിയ മഠം 
* തുരിയ 
* കൃഷ്ണന്റെ 108 പേരുകൾ 
* [[ഭാഗവതം|ഭാഗവത]] 
* അചിന്ത്യ ഭേദ അഭേഡ 
* മണിപ്പൂരിലെ വൈഷ്ണവിസം 
* കാറ്റഫാറ്റിക് ദൈവശാസ്ത്രം 

== അടിക്കുറിപ്പുകൾ ==
{{Reflist|30em}}

== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==

* {{Cite book|url=https://oa.doria.fi/handle/10024/4128?show=full|title=As good as God: the guru in Gauḍīya Vaiṣṇavism|last=Broo|first=Måns|publisher=[[Åbo Akademi University|Åbo Akademi University Press]]|year=2003|isbn=951-765-132-5|ref=Broo|access-date=23 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130630/https://oa.doria.fi/handle/10024/4128?show=full|archive-date=4 March 2016}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mBMxPdgrBhoC&lpg=PA139&dq=and%20others%20Haridasa%20of%20Muslim%20by%20birth%20were%20the%20participants&hl=ru&pg=PP1#v=onepage&q=and%20others%20Haridasa%20of%20Muslim%20by%20birth%20were%20the%20participants&f=false|title=The Hare Krishna Movement: The Postcharismatic Fate of a Religious Transplant|publisher=[[Columbia University Press]]|year=2004|isbn=0-231-12256-X|editor-last=Bryant|editor-first=Edwin|location=NY|pages=|ref=The Hare Krishna Movement|author-link=Edwin Bryant (author)|editor-last2=Ekstrand|editor-first2=Maria}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.68279/page/n7|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Bengal from Sanskrit and Bengali Sources|last=De|first=Sushil K.|publisher=General Printers and Publishers|year=1942|location=Calcutta|pages=|ref=De}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6M8XAAAAIAAJ|title=The Philosophy and Religion of Śrī Caitanya: The Philosophical Background of the Hare Krishna Movement|last=Kapoor|first=O.B.L.|publisher=[[Munshiram Manoharlal]]|year=1977|isbn=|edition=|location=New Delhi|ref=Kapoor|author-link=}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4IrQkw5x2o4C|title=Vaishnavism: Contemporary Scholars Discuss the Gaudiya Tradition|last=Rosen|first=Steven J.|publisher=Folk Books|year=1992|isbn=0-9619763-6-5|location=NY|pages=|ref=Rosen|author-link=Steven J. Rosen}}
* Sen, Dinesh Chandra (1922), Chaitanya and His Age (PDF), Calcutta: University of Calcutta Press

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* ഗ ud ഡിയ [http://www.gaudiya.com/ വൈഷ്ണവവാദത്തിന്റെ ഒരു അവലോകനം] - (gaudiya.com) 
* [https://web.archive.org/web/20100107134633/http://www.wva-vvrs.org/ ലോക വൈഷ്ണവ അസോസിയേഷൻ] - വൈഷ്ണവ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഒരു കുട സംഘടന 
* [https://web.archive.org/web/20060318102150/http://www.iskcon.com/ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നെസ്] (iskcon.com) 
* [http://swami.org/ ശ്രീ കൈതന്യ സംഘ] - സ്വാമി ത്രിപുരരിയുടെ ദൗത്യം 
* [https://www.thegaudiyatreasuresofbengal.com/2018/04/03/gaudiya-treasures-bengal-part-3-ecstatic-ride-across-ancient-spiritual-bengal-nadia-kalna-archives/ പുരാതന ആത്മീയ ബംഗാളിലുടനീളം ഒരു ഉല്ലാസയാത്ര: നാദിയ, കൽന ആർക്കൈവ്സ്] - ഗ au റംഗ പ്രഭുവിന്റെയും നവദ്വീപയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂട്ടാളികളുടെയും വിനോദങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ ഈ പുസ്തകം വായിക്കുക. ഗ ud ഡിയ വൈഷ്ണവ തത്ത്വചിന്തയെക്കുറിച്ചും അറിയുക 
[[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ മതം]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]