Revision 2314331 of "Rusa kesturi" on mswiki

{{Taxobox
| name = Rusa kesturi
| image = Moschustier.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = ''[[Moschus moschiferus]]''
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Kordata|Chordata]]
| classis = [[Mamalia|Mammalia]]
| ordo = [[Artiodactyla]]
| subordo = [[Ruminantia]]
| infraordo = [[Pecora]]
| familia = '''Moschidae'''
| familia_authority = ([[John Edward Gray|Gray]], 1821)
| genus = '''''Moschus'''''
| genus_authority = ([[Linnaeus]], 1758)
| subdivision_ranks = Spesies
| subdivision =
* ''[[Moschus chrysogaster]]'' - Rusa Kesturi Alp
* ''[[Moschus moschiferus]]'' - Rusa Kesturi Siberia
* ''[[Moschus berezovskii]]'' - Rusa Kesturi Kerdil
* ''[[Moschus fuscus]]'' - Rusa Kesturi Hitam
* ''[[Moschus anhuiensis]]'' - Rusa Kesturi Anhui
* ''[[Moschus cupreus]]'' - Rusa Kesturi Kashmir
* ''[[Moschus leucogaster]]'' - Rusa Kesturi Berperut Putih
}}
[[Fail:Porte musc perspective 5.jpg‎|thumb|upright 1.2| Tengkorak]] 

'''Rusa kesturi''' ialah sejenis haiwan [[artiodaktil]] dalam genus '''''Moschus''''', satu-satunya genus dalam [[family (biologi)|famili]] '''Moschidae'''. Rusa kesturi lebih primitif berbanding [[Cervidae]] ([[rusa]] sebenar) kerana tiada [[tanduk rusa|tanduk]] atau kelenjar muka, cuma sepasang puting, ada [[pundi hempedu]], pundi kauda, sepasang gigi seakan-akan gading dan pundi [[kesturi]] yang membawa kepentingan ekonomi kepada manusia. Rusa ini tinggal dalam habitat belukar alpine berhutan dalam pergunungan Asia selatan, terutamanya banjaran Himalaya.

== Sifat ==
Rusa kesturi menyerupai rusa kecil yang bersusuk badan pendek dan gempal, serta kaki belakang yang lebih panjang berbanding kaki hadapannya. Rusa kesturi berukuran 80-100 cm panjang, 50-70 cm tinggi hingga paras bahu, dan 7–17 kg berat. Kaki rusa kesturi sesuai untuk memanjat rupa bumi yang kasar. Rusa kesturi tidak bertanduk, namun yang jantan ada [[gigi taring]] atas yang bersar umpama taring lengkung. [[Kegigian|Formula pergigiannya]] seiras dengan rusa sebenar, iaitu:{{DentalFormula|upper=0.1.3.3|lower=3.1.3.3}}

Kelenjar kesturi hanya terdapat pada rusa kesutri jantan dewasa, iaitu dalam pundi yang terletak di antara [[Organ seks|alat kelamin]] dan [[Pusat (anatomi)|pusatnya]], barangkalinya dirembeskan untuk menarik pasangan betina.

Rusa kesturi ialah haiwan [[maun]] yang tinggal dalam persekitaran hutan berbukit-bukau yang agak berjauhan dari penempatan manusia. Seperti rusa sebenar, rusa kesturi biasanya memakan daun, bunga dan rumput, dan juga sedikit lumut dan liken. Rusa kesturi ialah haiwan bersendirian yang meninggalkan bau dengan kelenjar kaudanya untuk menandakan wilayahnya. Rusa kesturi yang segan-silu ini berjaga pada waktu [[Nokturnal|malam]] atau [[krepuskul|senja]].

Pada musim mengawan, rusa kesturi jantan meninggalkan wilayahnya untuk merebut pasangan dengan gadingnya sebagai senjata. Rusa kesturi betina melahirkan seekor anak selepas bunting 150-180 hari. Anak rusa kesturi yang baru lahir amat kecil dan tidak boleh bergerak-gerak untuk bulan pertama hidupnya, itupun senang untuk menyorokkan diri dari pemangsa.<ref name=EoM>{{cite book |editor=Macdonald, D.|author= Frädrich, Hans|year=1984 |title= The Encyclopedia of Mammals|publisher= Facts on File|location=New York|pages= 518–519|isbn= 0-87196-871-1}}</ref>

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pautan luar ==
* Guha S, Goyal SP, Kashyap VK. (2007). Molecular phylogeny of musk deer(KASTURI MIRG): A genomic view with mitochondrial 16S rRNA and cytochrome b gene.Mol Phylogenet Evol. 2007 Mar;42(3):585-97.PMID: 17158073. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=pubmed&cmd=Retrieve&dopt=AbstractPlus&list_uids=17158073&query_hl=6&itool=pubmed_docsum]

* Hassanin A, Douzery EJ.(2003. Molecular and morphological phylogenies of ruminantia and the alternative position of the moschidae. Syst Biol. 2003 Apr;52(2):206-28. PMID: 12746147. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=pubmed&cmd=Retrieve&dopt=AbstractPlus&list_uids=12746147&query_hl=8&itool=pubmed_docsum]

* [[:s:The New Student's Reference Work/Musk-Deer|The New Student's Reference Work/Musk-Deer]]

[[Kategori:Moschus| ]]
[[Kategori:Ungulat berjari kaki genap]]
[[Kategori:Fauna di Pakistan]]

[[ar:غزال المسك]]
[[zh-min-nan:Siā-hiuⁿ-lo̍k]]
[[bo:གླ་བ།]]
[[br:Karv-musk]]
[[bg:Кабарги]]
[[ca:Cérvol mesquer]]
[[cs:Kabar]]
[[de:Moschustiere]]
[[en:Musk deer]]
[[es:Moschidae]]
[[eo:Moskulo]]
[[fr:Moschidae]]
[[ga:Muscfhia]]
[[ko:사향노루속]]
[[hi:कस्तूरी मृग]]
[[it:Moschidae]]
[[he:איילי מושק]]
[[lt:Kabarginiai]]
[[hu:Pézsmaszarvasfélék]]
[[ml:കസ്തൂരിമാൻ]]
[[mr:कस्तुरीमृग]]
[[my:ကတိုးကောင်]]
[[nl:Muskusherten]]
[[ne:कस्तुरी मृग]]
[[ja:ジャコウジカ]]
[[no:Moskushjorter]]
[[oc:Moschus]]
[[pl:Piżmowcowate]]
[[pt:Moschidae]]
[[ru:Кабарговые]]
[[simple:Musk deer]]
[[fi:Myskihirvet]]
[[sv:Myskhjortar]]
[[ta:நானமா]]
[[te:కస్తూరి జింక]]
[[th:วงศ์กวางชะมด]]
[[vi:Họ Hươu xạ]]
[[tr:Misk geyiğigiller]]
[[uk:Кабарга]]
[[zh:麝科]]