Revision 94859 of "نفت" on mznwiki

[[پرونده:World energy consumption, 1970-2025, EIA.png|thumb|left|نمودار جهانی مصرف انرژی در سال‌های اخیر. نفت در صدر قرار دارنه.]]
'''نَفت''' مایع غلیظ و [[تش]]گير به‌رنگ قهوه‌ای سیر یا سبز تیره‌ هسه که در لایه‌های بالایی بخش‌هایی از پوستهٔ [[کره زمین]] پيدا بونه. نفت شامل آمیزه پیچیده‌ای از هیدروکربن‌هایی گوناگون هسه. ویش‌تر اینتا [[هیدروکربن|هیدروکربن‌ها]] از زنجیرهٔ [[آلکان]] هسنه؛ ولی ممکنه از دید ظاهر، ترکیب یا [[خلوص]] تفاوت‌های زیادی داشته‌باشن.

== واژه‌شناسی ==
ریشهٔ واژهٔ «نفت» از واژهٔ [[اوستایی]] «نپتا» بيته بيه. [[کلدانیان]] و [[اعراب]] آن‌را از [[زوون مادی]] بيتنه و «نفتا» گتنه.<ref>[http://www.irexpert.ir/UploadedFiles/Expert/ActivityFiles/%D9%86%D9%81%D8%AA%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81.doc نفت در زوون‌های گوناگون]</ref> در برخی منابع قدیمی به صورت «نفط» نیز بيئموئه. در [[فرانسه]] نیز «Naphte» بئوته بونه و پیش از آن تا سال ۱۲۱۳ میلادی «Napte» بئوته بيه که از واژهٔ [[لاتین]] «Naphta» بيته بَيه بيه. ریشهٔ اینتا کلمه واژه [[یونان]]ی «Naphtha» به‌معنی روغن شرقی هسه.

کلمهٔ نفت در [[زوون انگلیسی]] «پترولیوم» گتنه که از دو کلمهٔ «پترا» (معادل یونانی واژهٔ سنگ) و کلمهٔ «اولئوم» (روغن) تشکیل بيه.

نفت مایعی هسه که عمدتاً از دو عنصر آلی [[هیدروژن]] و [[کربن]] تشکیل بيه و دارای مقادیر کم‌تری از عناصر سنگین مانند [[نیتروژن]]، [[اکسیژن]] و [[گوگرد]] هسه و به‌ صورت طبیعی در زیر زمین و به ‌صورت استثنایی در روی زمین پيدا بونه.

== پیشینه ==
اقوام متمدن دوران باستان، به ‌ویژه [[سومر]]ی‌ها، [[آشور]]ی‌ها و [[بابل]]ی‌ها، در حدود چهارهزار و پانصدسال پیش در سرزمین [[بین‌النهرین]] ([[عراق]] امروزی) با برخی از مواد نفتی که از دریاچه قیر به‌دست ئيئموئه، آشنایی داشتنه. آنان از خود قیر به‌عنوان مادهٔ غیرقابل نفوذ استفاده كردنه. [[روم]]ی‌ها و [[یونان]]ی‌ها نیز مواد قیری ره برای غیرقابل نفوذ هکردن بدنهٔ کشتی‌ها به‌کار وردنه. همچنین برای روشنایی و گرم‌ هکردن نیز از آن بهره گيتنه.

با توسعه و پیشرفت تکنولوژی حفاری در اواسط قرن نوزدهم و تکنولوژی تقطیر و پالایش نفت در اواخر قرن نوزدهم و استفاده از آن در موارد غیر سوختی، جهش حیرت‌آوری بوجود بيئموئه. بطوری که امروزه صنایع پتروشیمی نقش اساسی و بنیادی در رفع نیاز عمومی جامعه به عهده دارنه.

== منشأ ==
ویش‌تر دانشمندان منشأ تشکیل نفت ره گیاهان و موجودات [[آلی]] موجود در اقیانوس‌های اولیه دوننه. 
 
باقی‌ماندهٔ حیوانات و گیاهانی که میلیون‌ها سال قبل از محیط دریا (او)، قبل از [[دایناسور]]ها زندگی كردنه، در طی سال‌ها توسط لپه‌های گل پوشیده بيه. برای تبدیل این موجودات به نفت به گرما و فشار مناسب در طول سالیان دراز نیاز هسه که در صورت وجود این شرایط همراه با سنگ مخزن مناسب نفت به ‌مقدار زیاد در حوضچهٔ نفتی جمع بوننه. 

نفت خام حالت روغنی دارنه و به‌شکل‌های جامد، مایع و گاز بديه بونه. برخی اوقات به‌ تمام اشکال نفت [[هیدروکربن]] نیز بئوته بونه. اگر نفت در محلی جمع بوه به ‌آن محل «حوضچهٔ نفتی» گننه. از مجموع چندین حوضچهٔ نفتی،اتا «میدون نفتی» حاصل بونه. 

== اکتشاف ==
[[پرونده:Oljepumpe cuba.jpg|thumb]]
اتا منطقه انتخاب‌ بئي ره مطالعهٔ نمونه‌های سنگی زمین، مورد استخراج قرار دننه. اندازه‌گیری‌ها انجام بونه و اگر مکان از لحاظ نفتی مکان موفقیت‌آمیزی باشه، حفاری آغاز بونه. بالای چاه ساختاری که «دکل» نامیده بونه، برای جادادن وسایل و لوله‌های مورد استفاده در چاه ساخته بونه. زمانی که حفاری تمام بونه، چاه حفر بئي اتا جریان ثابتی از نفت ره به‌ سطح زمین ايياينه و به‌سنگ‌هایی که غالباً از سنگ‌های رسی تشکیل‌ بيه و روی نفت قرار گيرنه، «سنگ پوششی» بئوته بونه.

== پالایش ==
نفت به ‌صورت خام نتونه مورد استفاده قرار بئيره و ونه در [[پالایشگاه نفت]] مورد تصفیه قرار بئيره.

== اندازه‌گیری ==
نفت ره با بشکه ‌سنجننه. هر بشکه حاوی ۱۵۹ لیتر نفت هسه.

== جستارهای وابسته ==
* [[اوپک]]
* [[مهندسی نفت]]
* [[اقتصاد نفت]]
* [[صنعت نفت ایران]]
* [[اکتشاف و حفاری چاه‌های نفت]]
* [[گاز طبیعی|گاز]]

== پانویس‌ها ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* صنایع شیمایی، شیمی نفت، تاریخجهٔ نفت.
* دو قرن سکوت (نوشتهٔ زرین کوب).
* سرگذشت نفت.
* اين مقاله از ويكي پدياي فارسي ترجمه شده است.
== پیوند به‌بیرون ==
{{انبار-رده|Petroleum}}
* [http://www.shana.ir شبکهٔ اطلاع‌رسانی نفت و انرژی ایران (شانا)]
* [http://www.iranasalouyeh.com بانک اطلاعات نفت ، گاز و پتروشیمی: ایران عسلویه (iranasalouyeh)]
{{تش}}

[[رج:نفت| ]]
[[رج:سوخت]]

{{Link FA|ar}}
{{Link GA|de}}
{{Link GA|sv}}
{{Link GA|zh}}

[[af:Ru-olie]]
[[am:ፔትሮሊየም]]
[[an:Petrolio]]
[[ar:نفط]]
[[arc:ܢܦܛܐ]]
[[arz:بترول]]
[[ast:Petróleu]]
[[az:Neft]]
[[ba:Нефть]]
[[bat-smg:Napta]]
[[be:Нафта]]
[[be-x-old:Нафта]]
[[bg:Нефт]]
[[bn:খনিজ তেল]]
[[br:Eoul-maen]]
[[bs:Nafta]]
[[ca:Petroli]]
[[cs:Ropa]]
[[cy:Petroliwm]]
[[da:Råolie]]
[[de:Erdöl]]
[[el:Πετρέλαιο]]
[[en:Petroleum]]
[[eo:Nafto]]
[[es:Petróleo]]
[[et:Nafta]]
[[eu:Petrolio]]
[[fa:نفت خام]]
[[fi:Maaöljy]]
[[fo:Olja]]
[[fr:Pétrole]]
[[gan:石油]]
[[gl:Petróleo]]
[[he:נפט]]
[[hi:पेट्रोलियम]]
[[hr:Nafta]]
[[hu:Kőolaj]]
[[hy:Նավթ]]
[[ia:Petroleo]]
[[id:Minyak bumi]]
[[io:Petrolo]]
[[is:Hráolía]]
[[it:Petrolio]]
[[ja:石油]]
[[jbo:ctile]]
[[jv:Lenga patra]]
[[ka:ნავთობი]]
[[kk:Мұнай]]
[[ko:석유]]
[[ku:Neft]]
[[la:Petroleum]]
[[ln:Pitɔlɔ́]]
[[lt:Nafta]]
[[lv:Nafta]]
[[ml:പെട്രോളിയം]]
[[mn:Газрын тос]]
[[mr:खनिज तेल]]
[[ms:Petroleum]]
[[mwl:Petróleo]]
[[nah:Chapopohtli]]
[[nl:Aardolie]]
[[nn:Petroleum]]
[[no:Petroleum]]
[[nv:Chidí bikʼah]]
[[oc:Petròli]]
[[pfl:Erdeel]]
[[pl:Ropa naftowa]]
[[pt:Petróleo]]
[[qu:Allpa wira]]
[[ro:Petrol]]
[[ru:Нефть]]
[[sah:Ниэп]]
[[scn:Pitròliu]]
[[sh:Nafta]]
[[simple:Petroleum]]
[[sk:Ropa]]
[[sl:Nafta]]
[[sq:Nafta]]
[[sr:Нафта]]
[[su:Minyak bumi]]
[[sv:Petroleum]]
[[sw:Mafuta ya petroli]]
[[ta:பாறை எண்ணெய்]]
[[th:ปิโตรเลียม]]
[[tr:Petrol]]
[[tt:Нефть]]
[[ug:نېفىت]]
[[uk:Нафта]]
[[ur:نفط]]
[[uz:Neft]]
[[vec:Petrolio]]
[[vi:Dầu mỏ]]
[[wa:Petrole]]
[[yi:נאפט]]
[[zh:石油]]
[[zh-min-nan:Chio̍h-iû]]
[[zh-yue:石油]]