Difference between revisions 372720 and 402626 on nahwiki

{| border="1" align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+ <big>'''Ixachitlān'''</big>
|-
| align="center" colspan="4" style="background:#f9f9f9;" | [[Īxiptli:Americas (orthographic projection).svg|280px|Ixachitlān]]
|-
| align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | '''Tlācatiyān'''
|-
|{{ARG}}||{{BLZ}}
|-
|{{BHS}}||{{PER}}
|-
|{{BOL}}||{{MEX}}
|-
|{{BRA}}||{{CRI}}
|-
|{{CAN}}||{{NIC}}
|-
|{{CHL}}||{{PAN}}
|-
|{{COL}}||{{PRY}}
|-
|{{SLV}}||{{KNA}}
|-
|{{GTM}}||{{VCT}}
|-
|{{CUB}}||{{LCA}}
|-
|{{GUY}}||{{SUR}}
|-
|{{DMA}}||{{BAR}}
|-
|{{DOM}}||{{USA}}
|-
|{{ECU}}||{{URY}}
|-
|{{TTO}}||{{VEN}}
|-
|{{GRD}}||{{JAM}}
|-
|{{HTI}}||{{HND}}
|-
|{{ATG}} || 
|-
|  align="center" colspan="4" style="background:#f9f9f9;" | '''Āltepētlīānca'''
|-
|[[Īxiptli:Flag of the Netherlands Antilles.svg|20px]] [[Tlanitlālpanēcah Antillas]]||[[Īxiptli:Flag of Martinique.svg|20px]] [[Martinica]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of Aruba.svg|20px]] [[Aruba]]||[[Īxiptli:Flag of Puerto Rico.svg|20px]] [[Necuiltōnolācalquīxōhuayān]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of Bermuda.svg|20px]] [[Bermudas]]||[[Īxiptli:Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg|20px]] [[San Pedro īhuān Miquelón]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of the British Virgin Islands.svg|20px]] [[Britania Tlālhuāctli Ixtlāhuatl]]||[[Īxiptli:Flag of the United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtēcah tlālhuāctli Ixtlāhuatl]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of Anguilla.svg|20px]] [[Anguilla]]||[[Īxiptli:Flag of the Cayman Islands.svg|20px]] [[Tlālhuāctli Caiman]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of France.svg|20px]] [[Francia Guyana]]||[[Īxiptli:Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg|20px]] [[tlālhuāctli Georgia Huitztlāmpa īhuān Sandwich Huitztlāmpa]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of Greenland.svg|20px]] [[Groentlālpan]]||[[Īxiptli:Flag of the Falkland Islands.svg|20px]] [[Tlālhuāctli Malvinas]]
|-
|[[Īxiptli:Flag of Guadeloupe (local).svg|20px]] [[Guadalupe (Franciia)|Guadalupe]]||[[Īxiptli:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Tlālhuāctli Turcos īhuān Caicos]]
|-
| colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | '''Organizaciones continentales:''' [[ALBA]], [[ALCA]], [[Asociación Latinoamericana de Integración|ALI]], [[Asociación Latinoamericana de Libre Comercio|ALLC]], [[Banco Interamericano de Desarrollo|BID]], [[Comunidad Andina|CA]], [[Caricom]], [[Comisión Económica para América Latina y el Caribe|CEPAL]], [[Comunidad Sudamericana de Naciones|CSN]], [[Grupo de los Tres|G3]], [[Mercosur]], [[Organización de Estados Americanos|OEA]], [[Organización de Estados Centroamericanos|OECA]], [[Organización de Estados del Caribe Oriental|OECO]], [[Sistema Económico Latinoaméricano|SEL]], [[Tratado de Libre Comercio de América del Norte|TLCAN]]
|}
'''Ixachitlān'''<ref>Juan Luna Cárdenas yeh ohquicuilo ''Ixaçilan'' īpampa ''Tratado de etimologías de la lengua aztekatl'', 1937; quitoznequi nican ''Al ser invadido Ixaçilan por los españoles, fundando sus sistemas coloniales, hubo necesidad de conservar los tecnisismos de las gentes de estas tierras..''.</ref> ({{es2}} ''América'', {{qu2}} ''Abya Yala'') ītōcā cē [[cemantoc tlālli]]. '''Ixachitlān''' ahnōzo '''Yancuīc Cemānāhuac''' (īpan [[Europan]]co). Cah in inic ōme [[cemantoc tlālli]] īpan [[Tlālticpactli]] ica 42 262 142 000 km².

== Tlahtōllōtl ==
Mihtoā in ihcuāc ōaciqueh [[tlācatl|tlācah]] in huēyi Ixachitlān cuix yeh huehcaxiuh, īhuīcpa occequīntīn [[huēyāltepētl]] tlāltiqueh. Yehhuātl ōpēuh īhuān in achique [[āltepētl]] ahuīcpa tlanecemixnahualli. In achtotlācatl īpampa īcentlaxiuh ōtlacahuac tlācachīhuallomeh īpan inīn ixachitlālpan. Ōtlāliac tepoztlatquimeh, mā yehhuātl ōquinenemi cana acoquitzalia īyolocayō īhuān in huelicamatiliztica īyoliliz.

In ixachitlācah ōquinextiah [[tōltēcayōtl|tōltēcayōtica]] axcampa 15,000 huehcaxiuh. Ītlācual in aminiliztli īcampa pepena [[xōchihcualli]] īhuān quilitl. In cececpan auh tecuanimeh, yehhuāntin ōtlamahuizoac mā huēhueque tlācah nemiyah oztoco, nic pano canahpan cē huēhuecalmanayōtl quemeh tenanquiliztli tēhuīcpa īmonequiliz ixquichi teicniuhyōmeh, yolilizōmeh īhuān miquizyomeh.

Huēyi āltepētl in Ixachitlān motemacaqueh zacātlānāhuac īhuān ixtlahuaqueh campa huelitiaya tlachīhua tlalpixcayōtl. Cuix yeh huehcauh, cenca āltepētlācameh ōtlācahuaque oztochantin nic tlatēmoa tlāltin mā cualtin catca īpampa pixcayōtl auh amiliztli inīc huēy tecunimeh quemeh elepantzoyomeh īhuān tlācaxolomeh. In tlācatl ōtlanequique moyetztica nic mahuitzauhqui tlahuitzcāyōtl īhuān ōpēuh in īhuiliztlahtōltlatecpanaliz pampa tētōcā ica cempōhualiztlācatl īhuān ōxexeloaque yancuīqueh calpōltin pampa occequīntīn tlāltin ahtleh tepatilia tlātlanecuiliztli īhuīc ahquīntīn ōquitlacematiliah occē tlālco.

In tlayohuilli ocachi huēy ica huēhuetlācah in tōltēcayōtl; azoquitica, texitlatzoyoh auh occequīntīn tlamantin nic amiliztli; yeceh motlamahuitzoac cueponi cē huēhuetōltēcayōtl īpan huēytlahtocāyōtl cānin monemiqui anehuatzi tlamantli.
Ihcuāc huēhuetlācatl tlanequi yehhuātl tlālia īpan āltepēmameh, auh nicpaqui mozcaltia cē mācēhualtlahtōlli, pēhua tlachīhua tlachīhualtlācayōtl īhuān tlamantin tlācatlahtoaque.

In tlācameh huēy nemachtiani nic chīhualiztin auh yehhuāntin quipiah in malhuilocayōtl īhuīc ca ōtōcāyotiaqueh cē yehyacoliztlachīhualtlācayōtl. Yehhuāntin ticpiayah tlachīhualcaltin pampa tlachīhua tlatzopilantin, ichcatilmatin, tlaquemitl. Nōuhqui ticpiayah tlachīhualcaltin īpan tepalcāyōtl īhuān xiuhtepalcatl ica tlacuiloltin nozo cenca cualli ōchīhualoc īpan nextiyōtl ica iuhcāyōmeh [[cihuātl|cihuāh]] īhuān [[Yōlcatl|yōlcameh]]. Nōuhqui ōtlachīhuah quetzalcocozca, tianquiztilonimeh quemeh chiquiuhyōtl īhuān tepoztlatquimeh īpan amochitl.

Achtoāltepētlācayōtl īpan āltepētl ōcaltiaqueh [[Ātoyātl|ātoy]][[ānāhuac]], ixtlahuaqueh, [[Tepētl|tepēmeh]] īhuān [[Ātezcātl|ātezcāmameh]]. Īhuīc Ixachitlān moquipia [[Āmoxtli|āmoxmachiotl]] in [[Cemānāhuac|achtotlālcemānāliztin]] cuix yeh huehcapan inīn huehcaxiuhpan 12,000.

* [[Aimarah]]
* [[Incah]]
* [[Mayātēcah]]
* [[Mēxihco Tenōchtitlān|Mēxihcah]]
* [[Mixtēcah]]
* [[Nazcah]]
* [[Tihuanacah]]
* [[Tzapotēcah]]

Quiza Cristóbal Colón īpan [[1492]] {{13ped}} xihuitl in īhuīcpa motōcāyotia Puerto de Palos (Cuācuahuitl Acalquixoayan), ōmpa ca Āltepētl Huelva īpan Caxtillān, in ōyuhpanoc ēyi īcaltica ōme mētztli, zatlatzonco oacico Tlālhuācpan in ītōcā Guahananí, nicān in yancuīc tlālpan [[Ēyi īacal]] motōcāyotia ''La Niña'' (In Cihuāconētl), ''La Pinta'' (In Tlapalacalli) īhuān ''La Santa María'' (In Yēctli Tonantzin María). Zan xiuhtin quintepan in Yancuīc tlālpan motōcāyotia ''América'' īpampa ītlapantlazaliani [[Américo Vespucio]].

In ipan 2005 xihuitl, Mictilo ixachi tlacah icampa ome ehecanamictiliztli, cauh tlaixpololli miactin ixachitecatl altepetl in ipan New Orleans, Biloxi ipan TTI achca [[Ayōllohco Mēxihco]], nouhquin occequin tlacatiyān quemiac Mēxihco, Copan, Xamaicān, Cōzcatlān īhuān Cuauhtēmallān.

==Ixachitēcatl huēyi āltepētl==<!--Ciudades americanas principales-->
• [[Āltepētl Mēxihco]]
• [[Āltepētl Panama]]
• [[Āltepētl Yancuīc York]]
• [[Ātemaxac]]
• [[Bogotá]]
• [[Brasilia]]
• [[Buenos Aires (Āltepētl)|Buenos Aires]]
• [[Caracas]]
• [[Chicago]]
• [[In Habana]]
• [[La Paz (Bolivia)|La Paz]]
• [[Lima]]
• [[Los Ángeles]]
• [[Maracaibo]]
• [[Montreal]]
• [[Ottahua]]
• [[Quito]]
• [[Rio de Janeiro]]
• [[San José]]
• [[San Juan]]
• [[Santo Domingo]]
• [[Santiago de Chile]]
• [[São Paulo]]
• [[Vancouver]]

== Ixachitlān ==
* [[Amerrique]] Nicānāhuac.
* [[Cristóbal Colón]]
* [[Américo Vespucio]]
* [[Tlacetilīztli Huitzixachitēcatl Tlācatiyān]]

== Tlācatiyān ==
[[Īxiptli:Topographic America.png|250px|thumb|right|Ixachitlān]]

=== [[Ixachitlān Mictlāmpa]] ===
* {{ATG}}
* {{BHS}}
* {{BAR}}
* {{BLZ}}
* {{CAN}}
* {{CUB}}
* {{SLV}}
* {{GTM}}
* {{DMA}}
* {{GRD}}
* {{CRI}}
* {{HTI}}
* {{MEX}}
* {{NIC}}
* {{PAN}}
* {{KNA}}
* {{VCT}}
* {{LCA}}
* {{DOM}}
* {{USA}}
* {{TTO}}
* {{JAM}}
* {{HND}}

=== [[Ixachitlān Huitztlāmpa]] ===
* {{ARG}}
* {{BOL}}
* {{BRA}}
* {{COL}}
* {{CHL}}
* {{ECU}}
* {{GUY}}
* {{PER}}
* {{PRY}}
* {{SUR}}
* {{URY}}
* {{VEN}}

=== Dependencias ===
* [[Aruba]]
* [[Bermudas]]
* [[Britania Tlālhuāctli Ixtlāhuatl]]
* [[Anguilla]]
* [[Groentlālpan]]
* [[Guadalupe]]
* [[Martinica]]
* [[Necuiltōnolācalquīxōhuayān]]
* [[San Pedro īhuān Miquelón]]
* [[Tlanitlālpanēcah Antillas]]
* [[Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtēcah Tlālhuāctli Ixtlāhuatl]]
* [[Tlālhuāctli Caiman]]
* [[Tlālhuāctli Georgia Hitztlāmpa īhuān Sandwich Huitztlāmpa]]
* [[Tlālhuāctli Malvinas]]
* [[Tlālhuāctli Turcos īhuān Caicos]]

== Tlahtōlcaquiliztilōni ==
<references/>

[[Neneuhcāyōtl:Cemantoc tlālli]]
[[Neneuhcāyōtl:Ixachitlān]]
[[Neneuhcāyōtl:Tlacetilīztli Huitzixachitēcatl Tlācatiyān]]