Difference between revisions 493626 and 493628 on nahwiki

{{Cenca cualtzin tlahcuilolli}}
{{Kalpoltlahtolli|NHE2_NCH2_NHW2_NGU2_NHN2_NCI1_PPL2=Kena|NHE_name=Mexko|NHW_name=Mexko (nhw)|NCH_name=Mexko (nch)|NHW_name=Mexko (nhw)|NGU_name=Mexiko| NHN_name=Mexico|NCI_name=Mexihco|PPL_name=Meshijku}}
{{Tlacatiyan (nci)
| Achcauhtocaitl = Mexihco Tlacetililli Tlahtohcayotl 
| Chantocaitl = Estados Unidos Mexicanos 
| Tocaitl =  Mexihco
| Pamitl = Flag of Mexico.svg
| Chimalli = Coat of arms of Mexico.svg
(contracted; show full)
| tlahtōlcaquiliztilōni2= Macho 3 269 386 km² in [[Cecniquīzqui  Tētlamahmaquiliztli Yeyāntli]] in tlaīxpayōtl Mēxihco 5 233 761 km² ca.<ref>{{Cita web |título=EEZ WATERS OF MEXICO |url=http://www.seaaroundus.org/eez/484.aspx |idioma=inglés |fechaacceso=27 de enero de 2012 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20120127184313/http://www.seaaroundus.org/eez/484.aspx |fechaarchivo=27 de enero de 2012}}</ref>
}}


__TOC__



===Tlahtolli===
{{main|Tlahtolli ipan Mexihco}}

In ahmo cah nahuatillahtolli Mexihco. Caxtillantlahtolli tel, motlahtoa iuh ''[[de facto]]'' achcauhtlahtolli auh 97% chanehqueh quitlahtoah. Hueynahuatilli ihuic Macehuallahtoltin tel, piya mochintin macehuallahtoltin motlahtoa Mexihco, ihuic tleinzazo chanehqueh tlapohualli, cualli iuhquin Caxtillantlahtolli canah motlahtoa auh macehualtin hueliti ihcuiloa achcauhtlahcuilolli intlahtolcopa.<ref>{{citeweb|url=http://cdi.gob.mx/derechos/vigencia/2006_ley_general_derechos_linguisticos_pueblos_indigenas.pdf|title=Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas|accessdate=Tlachicōnti 4|accessyear=2007}}</ref>. Caxtillahtoltica, nahuatilli toca -achi 60 tlahtoltin- tlacatiyan tlahtoltin. Inin piya mochintin Ixachitecah tlahtoltin tleinzazo chihualiztli; quitoznehqui, piya no ahmacehualtin Mexihco. Ic, Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas piya [[Quicaputlahtōlli|Quicaputlahtolli]] oquichiuh ihuicpa TCI, <ref>{{citeweb|url=http://www.cdi.gob.mx/index.php?id_seccion=291|title=Kikapúes - Kikaapoa īhuīcpa CDI.|accessdate=Tlachicōnti 4|accessyear=2007}}</ref> no in Cuauhtemaltecah Ixachitecah tlacah.<ref>{{citeweb|url=http://cdi.gob.mx/index.php?id_seccion=1378|title=Cuauhtēmallān īhuān [[Chiyapan]] tlahtōltin īhuīcpa CDI|accessdate=Tlachicōnti 4|accessyear=2007}}</ref>
Mexihco icpiya ixachi Caxtillantlahtoqueh ica ompa tlahtolqueh tlein onto Caxtillantlahtolli tlacatiyan, auh ica ⅓ mochi Caxtillantlahtohqueh Cemanahuac.<br />

In tlahtolli motlahtoa ipan Mexihco cah [[Nahuatlahtolli]], [[Yucatecatl mayatlahtolli|Mayatlahtolli]], [[Mixtecatlahtolli]], [[Tzapotecatlahtolli]], [[Otontlahtolli]], [[Mazahuahtlahtolli]], [[Michhuahcatlahtolli]] ihuan occequintin. Occequintin [[Europan|Europanecah]] tlahtolli [[Veneziatlahtolli]], [[Tlani teutontlahtolli]], [[Alemantlahtolli]], [[Franciatlahtolli]], [[Catalantlahtolli]], [[Galiciatlahtolli]] ihuan [[Rumaniatlahtolli]].