Revision 501496 of "Tijuana" on nahwiki{{Altepetl1
| Altepetl = Altepetl
| Tlacatiyan ixeliuhca = Altepetl
| Tocaitl = Tijuana
| Chantocaitl = Tiguan
| Tlaixcopinalli = Zona Rio Tijuana.jpg
| Tlalmachiyotl =
| Chimalli = Escudo de Tijuana, Baja California.svg
| Pamitl =
| Tlacatiyan = {{MEX/nhn}}
| Tlacatiyan_ixeliuhca1 = Tlahtohcayotl
| Xeliuhca1 = {{MX-BC/nhn}}
| Tlacatiyan_ixeliuhca2 = Altepetlahtohcan
| Xeliuhca2 = [[Tijuana altepetlahtohcan|Tijuana]]
| Ancayotl = 32°32′11″N 117°02′14″O
| Ixtentli = 637 km<sup>2</sup>
| Huehcapancayotl = [[Cerro Colorado]]
| Metros = 31
| Chanehqueh = 1,922,523
| Pozahuacayotl =
| Tlahtolli = [[Caxtillahtolli]]
| Tlalticpac tliltetl =
| Tlacapohualtextli =
| Altepetzintiliztli = [[11 metztli julio]], [[1889]]
| Tlacatocaitl = Tijuanatecatl
| Altepetequihuah = Montserrat Caballero Ramírez
| UTC = [[UTC-6]]
| USPS =
| CodigoISO =
| CP =
| CT =
| Lada =
| Nenecuilhuaztli = 020040001
| Matlatzalan = www.tijuana.gob.mx/
}}
'''Tijuana''' ce altepetl ompa [[Baja California]]. Quipiya 1,922,523 chanehqueh xiuhpan 2020.
== Tlaltocayotl ==
Ce tlatoliztli quihtoa, itechpahuicpa ''Rancho de Tía Juana'', ce tlahtolli caxtillahtoltica. Zan niman ipampa inon altepetl ompa Baja California, motoca «Tijuana» ompa icumiaitlahtol, ihtoca caxtillantlahtolcopa ''Tijuana''. Huehuecauhtica ipan cumiaitlahtolli ''Tiguan'' nozo ''Tiwana'' quiza ipan: cumiaitlahtocopa [[ayotl]].
===Occe tlahtolli===
* [[Cumiaitlahtolli]]: ''Tiguan''
==Tlalticpacmatiliztli==
Inin altepetl cah ancayotl cuaxochtia in altepetl mictlampa ica [[San Ysidro]] ompa [[California]] tlahtohcayotl, ipan [[Tlahtohcayotl in Cepanca America]], in huitztlampa ica [[Rosarito]], in tonatih iquizayampa ica [[Sierra Juárez]] huan in tonatih icalaquitlampa ica [[Pacífico ailhuicatl]].
In Tijuana atoyatl xiquipano inin altepetl, ipan xolalpan quipia tepitzin tlatelolli huan tepetzintli canahpa mictlampa quipia xoxohuic ixtlahuahcan. yeyantli tonalquiyahuitl ica miac quiyahuitl ipampa mochi xihuitl.
===Yeyantli===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100%
|- style="text-align:center;"
|style="background:pink| '''Metzpohualli'''
|style="background:pink|'''Ø t°'''<br/> (°C)
| style="background:white|'''Min. t°''' <br>(°C)
| style="background:red|'''Max. t°'''<br>(°C)
| style="background:lightblue| '''''' <br/>(mm)
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli enero
| 19.9
| –7.0
|38.0
|40
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli febrero
|22.9
| –5.6
|39.5
|36
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli marzo
|25.6
| –1.0
|40.2
|50
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli abril
|28.9
|5.0
|42.5
|48
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli mayo
|13,6
|8.0
|43.0
|55
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli junio
|32.1
|11.5
|44.0
|39
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli julio
|32.0
|11.0
|45.0
|41
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli agosto
|32.8
|16.5
|43.0
|34
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli septiembre
|28.7
|2.0
|41.0
|122
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli octubre
|26.4
|2.0
|39.0
|65
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli noviembre
|22.7
|–5.0
|39.0
|43
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|Metztli diciembre
|20.2
|–7.5
|39.0
|36
|}
== Tequitiliztli ==
[[File:Playas de Tijuana (25904035161).jpg|thumb|left|[[Playas de Tijuana]].]]
Tijuana altepetl, ce altepeticpac ica hueyic tequiyotl ipan tlacatiyan Mexico tlalli. Tijuana ce tequitiliztli ipan Mexico itech temocpan huan pochtecayotl. In yacaticac tequiyotl in [[ahuicyaniliztli]] ic cualli yeyantli ipan itentli huehuehcauh Pacífico ailhuicatl, Playas de Tijuana ce cualcan ipampa tlamaneloliztli. In [[Zona Río]] hueyic ''centro financiero'' ipampa pochtecah.
===Nehnemiliztli===
Ce nehnemiliztli, ce tomincayo ipampa tequitiliztli ipan Tijuana altepeticpac, in altepetl quipia hueyic cualcan ipampa nehnemi canahpa [[Xolalpan Tijuana]], Av. Revolución, Centro Cultural Tijuana, Lomas Taurinas, Playas de Tijuana, Casa de Cultura, Club Aguacaliente, occequin.<ref>[https://www.visitmexico.com/baja-california/tijuana ''Visit Mexico'', Baja California tlahtohcayotl, Tijuana altepetlahtohcan; 28 metztli junio itech 2022 xiuitl.] {{Spa (nhn)}}</ref>
== Chanehmatiliztli ==
Tijuana quipiya 1,922,523 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020).<ref>[https://www.visitmexico.com/baja-california/tijuana ''INEGI'', Baja California tlahtohcayotl, Tijuana altepetlahtohcan; 28 metztli junio itech 2022 xiuitl.] {{Spa/nhn}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Xihuitl
! Chanehqueh
|-
| [[2000]]
| 1 148 681
|-
| [[2010]]
| 1 300 983
|-
| [[2020]]
| 1 922 523
|-
|}
==Temachtiliztli==
[[File:UABC-CC.jpg|thumb|200px|izquierda|Universidad Autónoma de Baja California.]]
Tijuana altepetl quipia ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah ''Universidad Autónoma de Baja California Campus Tijuana'', ''Universidad de la Frontera Norte'', ''Instituto Tecnológico de Tijuana'', ''Universidad Tecnológica de Tijuana'' huan ''Universidad Iberoamericana Tijuana'', ''Centro de Enseñanza Técnica y Superior'', ce pani tlamachtiloyan itech Tijuana altepeticpac.
In altepetl nican quipia ipan temachtiliztli coconeh xochitlah, inic ce tlamachtiliyan, inic ome tlamachtiloyan, bachillerato, tepochcaltlamachtiloyan huan Hueyi tepochcalli, noihqui in ''Escuela Secundaria'', noyuhqui quipiya in conemeh; pipilton huan cihuapiltin temachtiah ica 96,44 % chanehqueh.
==Tequinemiliztli==
===Tequichihualiztli===
[[Īxiptli:Centro Culturale di Tijuana.jpg|thumbnail|250px|right|Centro Cultural Tijuana.]]
Altepetl Tijuana ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihto Tlaquitcayotl ipan Tlachihuatlacayatl ipan Baja California tlahtohcayotl; ixquich tlamatocac toltecayotl, yoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl iuhqui tlacualiztli, macehualmihtotiztli.
==== Macehualiztli ====
Altepetl Tijuana ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihto Tlatquicayotl ipan Tlachiuhcayotl ipan Mexico; ixquich tlamatocac tequichihualiztli in ompa Mexico huitztlampa, yoliztli ipan ahmo tlamatocac tlachihualiztli noyuhqui tlacualiztli, macehualiztli, camanalli itlahcuilol.
====Tlatzohtzonaliztli====
Huehuehcauh cuicayotl ipan iteopanhuan catca in ''musica sacra'', teocuicatl huan itlatzohtzonaliz teocalli ica teopixqueh huan cihuateopixqueh. Miaquin [[cuicayotl]] cah inin Tijuana altepetlahtohcan noyuhqui [[banda]], [[cumbia]], [[balada]] nozo [[tlatlamantic]] tlatzotzonaliz.
== Momotlaliztli ==
[[File:Estadio Caliente 2020.jpg|miniaturadeimagen|250x|''Estadio Caliente'' cualcan ipan Club Tijuana.]]
In momotlaiztli ipan Tijuana cah ipampa neicxitapayolhuiliztli, chiquiuhpatoliztli, omemalacaztli, mapatoltiliztli, ihuan patolli.
{|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 90%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center"
|- align=center bgcolor=#DDDDDD style="background:beige"
!Calpolli
!Momotlaliztli
!Mahuiltiliztli
!Momotlayohcan
|-
| [[Club Tijuana]] || [[Neicxitapayolhuiliztli]] || [[Liga de Ascenso de México]] || [[Estadio Caliente]]
|-
| [[Club Zonkeys]] || [[Baloncesto]] || [[Liga Nacional de Baloncesto Profesional de México]] || [[Auditorio Zonkeys]]
|-
| [[Toros de Tijuana]] || [[Béisbol]] || [[Liga Mexicana de Béisbol]] || [[Estadio Chevron]]
|-
| [[Toritos de Tijuana]] || [[Béisbol]] || [[Campeonato Nacional de Rugby 15 y Mex 7´s]] || [[Estadio Chevron]]
|}
== Neteicniuhtiliztli ==
=== Ipanocayoh tetitlaniztli ===
Tijuana altepetl quipiya 2 ipanocayoh tetitlaniliztli huan 2 tetitlaniztli.
* {{CHNf}} Ipanocayoh Tetitlaniztli [[China]]
* {{USAf}} Ipanocayoh Tetitlaniztli [[Tlahtocayotl in Cepanca]]
* {{GTMf}} Ipanocayoh Tetitlaniztli [[Cuauhtemallan]]
* {{HNDf}} Ipanocayoh Tetitlaniztli [[Honduras]]
* {{SLVf}} Ipanocayoh Tetitlaniztli [[Cozcatlan]]
=== Altepeicniuhcayotl ===
Tijiana altepetl ca icniuhcayotl ica ininqueh altepemeh.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center; background:white; width:55%;"
|- style="color:white;"
!style="background:#659ec7;"|Altepetl
!style="background:#659ec7;"|Xeliuhcayotl
!style="background:#659ec7;"|Tlacatiyan
!style="background:#659ec7;"|Xihuitl
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[San Diego, California|San Diego]]
|[[California]]
|{{USA/nhn}}
|1998
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[Słubice]]
|[[Voivodato de Lubusz|Lubusz]]
|{{POL/nhn}}
|2010
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[La Paz, Baja California Sur|La Paz]]
|[[Baja California Sur]]
|{{MEX/nhn}}
|2013
|}
</center>
== No xiquitta ==
* [[Baja California]]
== Toquiliztequitl ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==
{{Baja California}}
[[Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Baja California]]All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://nah.wikipedia.org/w/index.php?oldid=501496.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|