Revision 507877 of "Aguascalientes, Aguascalientes" on nahwiki

{{Kalpoltlahtolli|NHE2_NCH2_NHN1=Kena|NHE_name=Aguascalientes, altepetl|NCH_name=Aguascalientes altepetl|NHN_name=Aguascalientes, Aguascalientes}}
{{Altepetl1
| Altepetl = Altepetl
| Tlacatiyan ixeliuhca = Altepetl
| Tocaitl       = Altepetl Aguascalientes
| Chantocaitl   = Ciudad de Aguascalientes
| Tlaixcopinalli  = AGUASCALIENTES CITY.jpg
| Tlalmachiyotl = 
| Chimalli      = Escudo de Aguascalientes.svg
| Pamitl        = 
| Tlacatiyan    = {{MEX/nhn}}
| Tlacatiyan_ixeliuhca1 = Tlahtohcayotl
| Xeliuhca1     = {{MX-AGS/nhn}}
| Tlacatiyan_ixeliuhca2 = Altepetlahtohcan
| Xeliuhca2     = [[Aguascalientes altepetlahtohcan|Aguascalientes]]
| Ancayotl   = 21°52′51″N 102°17′46″O
| Ixtentli      = 1,168.72
| Huehcapancayotl =
| Metros = 1888
| Chanehqueh  = 863,893
| Pozahuacayotl = 
| Tlahtolli = [[Caxtillahtolli]]
| Tlacapohualtextli  = 
| Altepetzintiliztli = [[20 metztli abril]], [[1970]]
| Tlacatocaitl  = Aguascalientecatl
| Altepetequihuah =	Leonardo Montáñez Castro
| UTC = [[UTC-6]]
| USPS =
| CodigoISO =
| CP = 20000-20999
| CT =
| Lada = 449
| Nenecuilhuaztli = 010010001
| Matlatzalantli = 
}}

'''Altepetl Aguascalientes''' ce altepetl ompa [[Aguascalientes]] tlahtohcayotl, ipan [[Mexico]] tlalli. Aguascalientes altepetl quipiya 863,893 chanehqueh, in hueyi altepenanyotl ipan tlahtohcayotl Aguascalientes.

Iteyacanaliz ce altepetl, Aguascalientes in icua altepetlahtohcan. Inin altepetl huelitic, quipiya tepoztequitiyotl, tepeoztoyotl, hueyi tlahtolcencahualli ipan itequiliz. Pochtecayotl hueyic, ce tomincayo ipampa tequitiliztli ipan Pitic, in altepetl quipiya hueyi cualcan ipamapa tlapixcayotl huan tiyanquiztli.

== Tlaltocayotl ==
'''Aguascalientes''' ce altepetl ipan tlahtocayotl Aguascalientes. Hualauh caxtillahtolcopa itech ''Aguas'' huan ''Calientes'', ''atl'' huan ''totonilli'', quitoznehqui '''Atotonilli'''.

Aguascalientes tlahtohcayotl quipiya itoca itechpahuic [[Aguascalientes, Aguascalientes|Altepetl Aguascalientes]] motenehua ''La Villa de Nuestra Señora de la Asunción de las Aguas Calientes'' mitzpehua in 22 metztli octubre xiuhpan 1575 intlah in [[Hueyitlahtocayotl Yancuic Galicia]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220220191859/http://inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM01aguascalientes/index.html Enciclopedia de México, Aguascalientes.] Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal, 16 metztli agosto xiuhpan 2022.</ref>

==Tlalticpacmatiliztli==
Inin altepetl ca ancayotl cuaxochtia in altepetl mictlampa ica [[Jesús Gómez Portugal]], in huitztlampa ica [[San Gerardo]], in tonatiuh iquizayampa ica [[Norias del Paso Hondo]], ihuan in tonatiuh icalaquitlampa ica [[San Felipe]].

==Tlanonotzaliztli huan huaznenqui==
[[File:1 Aeropuerto de Aguascalientes.jpg|220px|miniaturadeimagen|left|[[Hueyi Tepoztototlatiloyan |Hueyi Tepoztototlatiloyan Aguascalientes]].]]
Aguascalientes altepetl quipiya 17.5 ohtli en operación, in [[Hueyi Tepoztototlatiloyan Aguascalientes]], in ompa [[Aguascalientes altepetlahtohcan]]. Ehcahuaznenqui, quipia ce mochi itechpa 230,000 m² ohtli. In [[Hueyi Tepoztototlatiloyan General Ignacio Pesqueira García]], in ompa [[Hermosillo altepetlahtohcan]]. Ehcahuaznenqui, quipiya ce tlaixpayotl ica 230,000 m², mah tlanepanoa 17 altepemeh ipan Mexico tlalli ica chanpatlani.

===Ohtiliztli===
Aguascalientes altepetl quipiya 47 [[calmimilolli]] ipan altepeticpac, iohtiliz ipampa AUTOBUSES HIDROCÁLIDOS, ce machiyotequitl itech Aguascalientes iteyacanaliz.

== Chanehmatiliztli ==
Aguascalientes quipiya 863,893 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020).<ref>[https://mexico.pueblosamerica.com/i/aguascalientes/ ''Pueblos de América'', Aguascalientes tlahtohcayotl, Aguascalientes altepetlahtohcan; 24 metztli julio itech 2022 xiuitl.] {{Spa/nhn}}</ref>

{| class="wikitable"
|-
! Xihuitl
! Chanehqueh
|-
| [[2000]]
| 594 092	
|-
| [[2010]]
| 722 250	
|-
| [[2020]]
| 863 893
|-
|}

==Temachtiliztli==
[[File:Universidad Autónoma de Aguascalientes.jpg|thumb|200px|izquierda|Universidad Autónoma de Aguascalientes.]]
Aguascalientes altepetl quipia ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah ''Universidad Autónoma de Aguascalientes'', ''Universidad Politénica de Aguascalientes'', ''Instituto Tecnológico de Aguascalientes'', ''Universidad Tecnológica de Aguascalientes'' huan ''Instituto Tecnológico de Estudios Superiores de Monterrey Campus Aguascalientes'', ce pani tlamachtiloyan itech Aguascalientes altepeticpac.

In altepetl nican quipiya ipan temachtiliztli coconeh xochitlah, inic ce tlamachtiliyan, inic ome tlamachtiloyan, bachillerato, tepochcaltlamachtiloyan huan Hueyi tepochcalli, noihqui in ''Escuela Secundaria'', noyuhqui quipiya in conemeh; pipilton huan cihuapiltin temachtiah ica 98,44 % chanehqueh.

== Neteicniuhtiliztli ==
=== Ipanocayoh tetitlaniztli ===
Aguascalientes altepetl quipiya 2 tetitlaniztli.

* {{JPNf}} Tetitlaniztli [[Xapon]]
* {{ESPf}} Tetitlaniztli [[España]]

=== Altepeicniuhcayotl ===
Aguascalientes altepetl ca icniuhcayotl ica ininqueh altepemeh.

<center>
{| class="wikitable"  style="text-align:center; background:white; width:55%;"
|- style="color:white;"
!style="background:#659ec7;"|Altepetl
!style="background:#659ec7;"|Xeliuhcayotl
!style="background:#659ec7;"|Tlacatiyan
!style="background:#659ec7;"|Xihuitl
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[San José, Costa Rica|San José]]
|[[San José]]
|{{CRI/nhn}}
|1993
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[Modesto]]
|[[California]]
|{{USA/nhn}}
|1998
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[Lampa]]
|[[Puno]]
|{{PER/nhn}}
|2003
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[Pamplona]]
|[[Navarra]]
|{{ESP/nhn}}
|2013
|-
!style="background:lemonchiffon;"|[[Tlaxcalah, Tlaxcalah|Tlaxcalah]]
|[[Tlaxcalah]]
|{{MEX/nhn}}
|2018
|}
</center>

== No xiquitta ==
* [[Aguascalientes]]

== Toquiliztequitl ==
<references/>

== Occe necuazaloliztli ==
{{commonscat|Aguascalientes City}}
* [http://www.ags.gob.mx/ Ayuntamiento de Aguascalientes]

{{Mexico}}

[[Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tecuacan ipan Mexico]]
[[Neneuhcāyōtl:Altepetl ipan Aguascalientes]]