Revision 609177 of "Massimiàn (imperatore)" on napwiki

[[File:Toulouse - Musée Saint-Raymond - Maximien Hercule1.jpg|thumb|right]]
Marcò Aureliò Valeriò Massimiàn Erculiò, notò cchiu' semplicemènt comm Massimiàn (latinò: Marcùs Aureliùs Valeriùs Maximianùs Herculiùs; Sirmiò, [[250]] circà – Massilià, lugliò [[310]]), fu cesarè (dàl lugliò [[285]]) e poi augùst (dàl 1º aprilè [[286]] o' 1º maggiò 305) dell''Impèr romanò. Condivìs quest''ultìm titolò cu o' suo amicò, co-imperatòr e superiòr Dioclezianò, e' cui artì politìch eranò complementàr e' capacìtà militàr e' Massimiano. 

Stàbilì a' proprià capitàl a Trevirì, ma pàssò gràn partè ro' propeto tiemp impegnàt in campàgn militarì. Nell''estàt avanzàt ro' 285 sopprèss a' ribelliòn dei Bagaùd in Gallià; tra o' 285 e o' 288 combàtté contrò e' trìbù dei Germàn lungò a' frontièr ro' Renò; insièm a Diocleziàn facette terrà bruciàt in profondìtà into territoriò deglì Alemànn into 288, diminuènd ppe cacc tiemp o' timorè e' na' invasiòn e' Germàn int'e' provìnc renanè. L''uòm ca' avevà incaricàt e' controllàr a' Manicà, Carausiò, si ribèllò into 286, causànd a' secessiòn ra' Britannià romanà e ra' Gallià dall''Imperò. Massimiàn nun riùscì a sconfiggèr Carausiò, in quantò a' sua flottà d''invasiòn fu distrùtt ra e' tempèst into 289 o 290. o' vice-imperatòr e' Massimianò, o' cesarè Costanzò, inizìò na' campàgn contrò Allettò, successòr e' Carausiò, ppe'tramente' Massimiàn era impegnàt a presidiàr a' frontièr renanà. a' ribelliòn e' Allètt ebbè finè into 296, e Massimiàn si mossè a sùd, a combattèr e' piratì Maurì in Iberià e e' incursiòn dei Berbèr in Mauretanià. a' finè e' cheste campagnè, into 298, pàrtì ppe l''Italià, aro' vissè in agiatèzz finò o' 305. Su richièst e' Dioclezianò, Massimiàn abdìcò assièm o' collèg o' 1º maggiò 305, cedènd o' titolò e' augùst a Costànz e ritirandòs in Italià meridionale. 

Vèrs a' finè ro' 306 Massimiàn riprès o' titolò e' augùst e aiùtò a' ribelliòn e' suo figlie Massenziò in Italià. Nell''aprìl 307 tèntò e' depòrr o' propeto figlie ma, avendò fallitò, si rifugìò a' cortè ro' successòr e' Costanzò, o' figlie Costantinò, a Trevirì. o' conciliò e' Carnùnt ro' novèmbr 308, Diocleziàn e o' suo successòr Galeriò obbligaròn Massimiàn a rinunciàr e' sue pretès o' tronò ma, all''iniziò ro' 310, chisti cèrcò e' sottràrr o' titolò imperiàl a Costantinò, ca' si trovàv impegnàt in na' campàgn ncopp'o' Renò; Massimiàn riscòss l''appoggiò e' pochì e fu catturàt ra Costantìn a Marsiglià; qui commìs suicidiò nell''estàt e' quell''ànn ppe ordinè e' Costantino. 

Durànt a' uerra tra Costantìn e Massenziò, l''immagìn e' Massimiàn fu rimòss dai luoghì pubblicì, ma, aropp' a' vittorià e' Costantìn ncopp'o' rivalè, Massimiàn fu riabilitàt e divinizzatò.

[[Categoria:Romma]]
{{Link FA|ru}}

[[an:Maximián]]
[[ar:مكسيميانوس]]
[[be:Максіміян]]
[[bg:Максимиан]]
[[br:Maximianus Herculius]]
[[ca:Maximià]]
[[cs:Maximianus]]
[[da:Maximian Herculius]]
[[de:Maximian]]
[[diq:Maximianus]]
[[el:Μαξιμιανός]]
[[en:Maximian]]
[[eo:Maksimiano]]
[[es:Maximiano]]
[[et:Maximianus]]
[[eu:Maximiano]]
[[fa:ماکسیمیان]]
[[fi:Maximianus]]
[[fr:Maximien Hercule]]
[[fy:Maksimianus]]
[[gl:Maximiano]]
[[he:מקסימיאנוס]]
[[hr:Maksimijan]]
[[hu:Marcus Aurelius Maximianus római császár]]
[[ia:Maximiano]]
[[id:Maximianus]]
[[is:Maximianus]]
[[it:Massimiano]]
[[ja:マクシミアヌス]]
[[ko:막시미아누스]]
[[la:Maximianus]]
[[lt:Maksimianas]]
[[mk:Максимијан]]
[[nl:Maximianus]]
[[no:Maximianus]]
[[oc:Maximian Herculi]]
[[pl:Maksymian]]
[[pt:Maximiano]]
[[ro:Maximian]]
[[ru:Максимиан]]
[[scn:Massimianu]]
[[sh:Maksimijan]]
[[sr:Максимијан]]
[[sv:Maximianus]]
[[sw:Kaizari Maximian]]
[[th:แม็กซีเมียน]]
[[tl:Maximian]]
[[tr:Maximian]]
[[uk:Максиміан]]
[[vi:Maximianus]]
[[yo:Maximian]]
[[zh:馬克西米安]]