Revision 267725 of "Portaol:In t niejs/Archief" on nds_nlwiki

==Old ni'js 2011==

===9 juni===
:'''Drèentse neiviending Slaopen & Stoet'''
:Het Huus van de Taol is de organisatie die het actief en passief gebroek van de Drèentse taol stimuleert. Ze vernimt ok aal meer, dat der hiel wat volk is, dat het machtig mooi vindt dat der in Drenthe een streektaol in levend gebroek is. Dat gebeurt al gloepends vaak; namen as ''Nije Hemelriek'', ''Op ’t Ol Stee'', ''Oringer Marke'' en ''Ieberen Plas'' bint daor veurbeelden van.

:De organisatie het dan ok een bredtie ontwikkeld veur Bed & Breakfasts um het Drèents te laoten zien. De grootte is 30 cm bij 21 cm; een handzaome grootte dus. Het is maakt van kunststof en weerbestendig. In week 25 wordt in alle twaalf gemientes in Drenthe een eerste exemplaar van dit speciale bordtie an ien van de accommodaties veur Bed & Breakfast anbeuden. Dat wordt daon deur de gemientelijke vertegenwoordiger van het Huus van de Taol, de taolschulte. 

:Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=745:slaopen-a-stoet&catid=13 Huusvandetaol.nl]

===2 meie===
:'''De Stichting Stellingwarver Schrieversronte is et niet hielendal iens mit de Friese taelwet'''
:Op himzels vienen bestuur en direktie van de [[Stichting Stellingwarver Schrieversronte]] et konsept veur de Wet gebruuk [[Westlaauwers Frais|Friese Tael]] - as anvietering veur et meer bruken gaon van die tael - goed en ondersteunen dat veurstel van hatte. Wat ze liekewel verbaost is dat in et riegeltien naemen van gemienten waor een uutzundering of vri'jstelling veur gellen gaot de gemiente [[Ooststellingwarf]] bliekber vergeten is. De Stichting Stellingwarver Schrieversronte zegt: "Et kan niet zo wezen dat in et jaor dat warschienlik et [[Nedersaksisch]] ok erkend wodt onder [[Europees Haandves veur regionale talen of talen van minderheen|diel III van et Europees Haandvest veur regionaole taelen of taelen van minderheden]], en zo van toepassing wodt op de Stellingwarven vanwegens et Stellingwarfs, veur iene van de twie Stellingwarver gemienten de ni'je Wet gebruuk Friese Tael gellen gaot". D'r wodt dan ok van uutgaon dat de gemiente Ooststellingwarf nog in et eerder nuumde riegeltien opneumen wodt.

:Bron: [http://stellingwarfs.nl/ Stellingwarfs.nl], 2 meie 2011

===28 april===
:'''RTV Oost warkt an regiokomedie'''
:Nao de hit-zieperiege [[Van Jonge Leu en Oale Groond]] warkt de [[Oaveriessel]]se umroep [[RTV Oost]] mit regisseur [[Jan  Albert de Weerd]] en adviseur [[Johan Nijenhuis]] an een ni'je regionaole riege. 't Mut een komedie wörden in de stijl van de Amerikaanse serie ''Cheers'', esitueerd in een kroeg argens in een Oaveriesselse stad. Nijenhuis sprek van een "Twentse ''Cheers''" mit "Twentse humor". Algemien directeur van de umroep [[Henny Everts]] prat van "eigen streekhumor". De acteurs bint uut-ekeuzen en de eerste opnames mut van 't naojaor begunnen. Veurjaor 2012 mut de eerste oflevering op TV Oost te bekieken wèden.

:Bron: RTV Oost, 27 april 2011

===7 april===
:'''Twents Offensief II van [[Goaitsen van der Vliet]]'''
:Komnden doonderdagoawnd n 14den april wörd in t Media Art Café Berlijn in [[Eanske]] t Twents Offensief II eheuldn duur Goaitsen van der Vliet, umdet he doar zinne [[Tweants]]-[[Nederlaands|Hollaands]]e en Hollaands-Tweantse wöardebeuke wil prissenteern. Op den oawnd komt verskeaidene ärtieste in t Tweants optreadn. Leu dee't weelt komn kiekn zeent welkom vanof 20:00u.

===15 meart===
:'''Twentaal keump met kaderkursus Tweants vuur learaars'''
:De Stichting Twentaal geet ne opleaiding opzetn vuur learaarn [[Tweants]] en vuur leu dee't ne leazing of inleaiding weelt geewn oawer t plat. Strektaalkonsul [[Harry Nijhuis]] zut nog nit wodöanig at [[TwentseWelle|TweantseWelle]] hieran met kan helpn. Twentaal hef beloawd eerst met n plan vuur de kursus te komn.
:Welle: [http://www.twenthetekst.nl/nieuws.php Twenthetekst.nl/nieuws]

===18 februwoari===
:'''[[Harm oet Riessen]] (67) oet de tied ekömn'''
:n Doonderdag n 17den februwoari 2011 is 's oawnds Harm Agteresch, better bekeand as Harm oet Riessen, oet de tied ekömn. Agteresch was tekst- en [[revue]]-skriewer, [[komiek]], zänger, radio- en tellevisiepressentator. Hee wör vuural bekeand van zin [[RTV Oost]]-programma Harms Farms, mer hee hef verskeaidene plaatn op n naam stoan dee't duur heel Oost-Neerlaand bekeand warn, zo as "Mien Keunstgebit", "Öllie ieleu oe wal in?" en "Stille mear mien tuutje". Den lesten zöalt ze ook op zinne groowe loatn heurn. Agteresch har nen slimmen vorm van longkaanker.
:Welle: [http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=121857 RTV Oost.nl - In Memoriam: Harm Agteresch 1943-2011]
===27 jannuwoari===
:'''Tweantse Jazz op Internasjonaal Jazzfestival'''
:n Zoaterdag n middag [[11 juni]] [[2011]] wörd t Internasjonale [[Jazz]]­festival in [[Eanske]] heuldn. n Niej oonderdeel doarvan is de Tweantse Jazzerieje, n zaankwedstried in t Tweants. Doarvuur zeent tien nieje nommers skreewn duur vief Tweantse tekstskriewers. Disse tekste zeent op muziek ezat duur vief doseantn van t Eanskese Konservatorium. Zängers, zängeressen en koorn köant zik opgeewn um met te doon, duur t netpostadres op [http://ijfe.nl/extramenu/Twentse_Jazzerieje/ de webstea] an te schrievn. Ook leu dee't gin Tweants köant magnt metdoon; zee kriegnt hulpe bie de oetsproake.
:Welle: ([http://www.ijfe.nl/extramenu/Twentse_Jazzerieje/ Twentse Jazzerieje] op www.ijfe.nl)

===10 jannewaori===
:'''Streektaalfestival !REUR! in Emmen, 5 meert 2011'''
:Op 5 meert 2011 hej in [[Emmen]] de tweide editie van streektaalfestival !REUR! Op verscheiden plekken in de stad wördt dan ezungen, veurelezen, an quizzen edaone en teniel espeuld. Cafés in 't centrum serveert een dagmenu mit een streekgerecht. Ok wördt de streektaalpriezen van 't [[Dagblad van het Noorden]] uutelangd.

:Acteur, zanger en tekstschriever [[Tony Neef]] gef een masterclass musical, mit besundere andacht veur musical en streektaal, en tekstvertalings deur muzikaant [[Bert Kamping]]. Onder de mitwarkers an 't festival bint wieder de schrievers [[Gerard Stout]], [[Marga Kool]] en [[Jan Glas]], muzikaanten [[Wia Buze]], [[Boh Foi Toch]] en [[Erwin Nijhoff]] en politica [[Sabine Uitslag]].

:Meer informatie viej op de [http://www.reur-festival.nl/ webstee van !REUR!]

:Bron: ''De Taolkraant'' 49, december 2010 (uutgave van 't Huus van de Taol, Beilen)

==Old ni'js 2010==
===21 december===
:'''Anfieter Award veur meertalige webstee Noord Nederlandse Reinigingsdienst'''
:Op zundag 19 december hef 't [[Nei Drèents Geneutschap]] in 't RTV Drenthe-pregramma Podium de Algemiene Anfieter Award 2010 toe-ekend an de Noord Nederlandse Reinigingsdienst uut Drachten. De NNRD hef ja de webstee beschikber in 't [[Drèents]], [[Grunnings]], [[Westlaauwers Frais|Fries]] en [[Nederlaands]].

:Aj uut 't noorden koomt en daor warkt, dan hej ok wat mit de talen van de noordelijke pervincies Drenthe, Grunning en Frieslaand, mient 't bedrief. Ze gaot d'r vanuut det veul mèensen pas goed töt heur recht koomt as ze heur eigen taal kunt gebruken.

:Verkoopleider Siebolt de Bruin en algemien directeur Jeen Holwerda van de NNRD hebt de pries in ontvangst eneumen. Een oorkonde gunk naor de beide aandere nomineerden, de gemiente [[Assen]] (veur een tekst van zanger [[Daniël Lohues]] op 't viaduct Peelo-zuud) en de stichting Peerd uut Grunning (veur de theaterveurstelling Groot Hunzeland, op-evoerd in Grunning, Drenthe en [[Twente]]).

:De Zoorholtpries, veur het achteruuthelpen van de streektaal, hebt ze 2010 niet uutereikt.

:Bronnen: [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=641:anfieterpries-veur-noord-nederlandse-reinigingsdienst&catid=13 Huus van de Taol] en [http://www.holwerda.com/nnrd/dr/default.htm Webstee NNRD (Dreèntstalig portaol)]

===26 november===
:'''Congres ''Streektaol in het underwies'' eholden in Emmen'''
:In de Stenden hogeschool in [[Emmen]] hef op vrijdag 26 november 2010 't congres ''Streektaol in het underwies'' plaatsevunden, organiseerd deur de Opleiding Leraar Basisonderwijs van de schoele. D'r waren roem 150 mèensen bi'j. Gastspreker Saskia Visser van de [[Rieksuniversiteit Grunning]] hef epraot oaver de weerde van meertalig opgruuien. Gedippeteerde van de pervincie Drenthe Anneke Haarsma sprak heur in 't Drèents veur streektaal uut. Tweide Kamerlid en woordvoerder onderwies Metin Çelik zee det e in de praktijk har ondervunden det 't niks schalijk is um een aandere thuustaal as 't Nederlaands te hebben.

:Haarsma en Çelik kregen 't boek ''Streektaol in het underwies'' uutereikt. 't Boek bevat 't streektaalpregramma van de [[Pabo]] in Emmen, wetenschoppelijke artikels oaver meertalige opvoeding, verhalen van bekende Nederlaanders mit een Drèentse achtergrond en onderwiesmateriaol.

:Bronnen: [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=625:streektaol-in-het-underwies&catid=13 Huus van de Taol] en [http://www.stenden.com/nl/stenden/pers/persberichten/Pages/OLBStendenEmmenorganiseert26novemberStreektaolinhetunderwies.aspx Stenden hogeschool]

===23 november===
:'''Les in Achterhooks op de leagere skole'''

:WENTERS - Kinder op de leagere skole in den [[Achterhook]] könt ovver neet al te lange tied les kriegen in et [[Achterhooks]]. Et [[Staring Instituut]] is een lespakket an t ontwikkeln veur streaksproake op de leagere skole. Deur middel van dit lespakket könt kinderen verhaaln leren skrieven, leazen en riemen in et dialekt. Umdat [[Wenters]] den primeur hef, zal t eerste pakket veural ericht wean op et Wenters plat. In februari mot et eerste lespakket kloar wean.

:Bron: [http://www.omroepgelderland.nl/web/Nieuws/nieuwsartikel/778721/Les-in-Achterhoeks-op-basisschool.htm Umroop Gelderlaand]

===17 november===
:'''Nedersaksisch Vocaal Ensemble kump mit eerste cd'''
:Op zundag 28 november um 15:00 prissenteert 't [[Nedersaksisch Vocaal Ensemble]] in café-restaurant Hofsteenge in [[Grol]] ([[Drenthe]]) de cd ''Gewoon Nedersaksisch''. 't Koor zingt op dizze cd in 't Nedersaksisch van Grunning, Drenthe, Stellingwarf, Oaveriessel en Gelderlaand. 't Bint diels ni'je composities, diels nommers van aandere artiesten. Bi'j de cd heurt een tekstboek.

:Bron: [http://www.nedersaksischvocaalensemble.nl/index.html Webstee Nedersaksisch Vocaal Ensemble]

===28 oktober===
:'''Ni'je dichtbundel ''Verrassend Nedersaksisch'' '''
:In november 2010 wördt in [[Zwolle]] de dichtbundel ''Verrassend Nedersaksisch'' eprissenteerd deur Uitgeverij kleine Uil, in samenwarking mit [[Stichting Sasland]] en de [[Nedersaksisch]]e koepelorgenisaotie [[SONT]]. De bundel hef as ondertitel ''Gedichten uit Groningen, Drenthe, Stellingwerf, Salland, het Land van Vollenhove, Twente, de Achterhoek en de Veluwe''. De bundel mit nao-oorlogse gedichten stiet onder redactie van [[Henk Bloemhoff]], [[Henk Nijkeuter]] en [[Jan Glas]] en wördt an-ebeuden an de [[Oaveriessel]]se gedippeteerde [[Dick Buursink]].

:Bron: [http://www.kleineuil.nl/data/Najaarsfolder_2010-klein.pdf Fondscatalogus Uitgeverij kleine Uil, naojaor 2010]

===7 oktober===
:'''[[Sabine Uitslag]] wil det oaverheid anmak mit wiedere erkenning Nedersaksisch'''
:[[Sabine Uitslag]], uut [[Westerhaar]] ([[Oaveriessel|Ov.]]) ofkumstig lid van de [[Tweide Kamer]]-fractie van 't [[CDA]], hef de regering evraogd hoe as 't stiet mit de erkenning van 't [[Nedersaksisch]] onder diel III van 't [[Europees Haandvest veur regionaole talen of talen van minderheden]]. In kamervraogen an staotssikketaris van Binnenlaandse Zaken [[Ank Bijleveld]] vrag ze of de staotssikketaris kan inschatten wanneer erkenning onder diel III van 't Haandvest een feit zal wèden.

:'t Verzuuk töt erkenning onder Diel III is op 25 meert 2010 in-ediend deur de Nedersaksische pervincies en gemientes. Diel III is een heugere vörm van erkenning as Diel II, wat now veur 't Nedersaksisch geldt. Diel III, det now al opgiet veur 't Fries, verplicht de oaverheid töt 't kiezen van 35 uut 68 vastestelde maotriegels veur bescharming en bevördering van de taal op gebieden as onderwies, rechtspraoke, openbaore diensten, de media en culturele veurzienings.

:Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/content/view/598/1/ Huus van de Taol]

===1 oktober===
:'''[[Tweantsen Oawnd]] in [[Riessen]]: Kok iej of kok ik?'''
:Vriedag 1 oktober 2010 heuld de [[Kulturele Road Riessen]] nen Tweantsen Oawnd in t parkgebouw van [[Riessen]] in [[Tweante]]. Hierop zöalt verskeaidene leu sprekn, of n bölken vuurdreagn um t thema 'Kok iej of kok ik?', zo as [[Thea Kroese]], [[Gerrit Dannenberg]], [[Gerrit Kraa]], [[Wilm van Noesel]] en nog n antal mear. Ook zal dr ook ne biedrage wean van 3 jonge platsprekkers. Doarnöast wörd dr muziek emaakt duur n blokflöaitkoppel ''Cochlea'', en dr is wat vuur de vertearige, wat wörd verzörgd duur de koksopleaidige ''Skoefisan'' van de Riessense middelbere skole t Reggesteyn.
:t Spul begeent um 20:00u en reknt dr op de'j n oawnd oonder de pann zeent.
:(Welle: [http://www.deweekkrant.nl/artikel/2010/september/17/twents_culturele_avond_kokkie_of_kokkik_ Déweekkrant.nl])

===24 september===
*'''Streektaalconferentie: streektaal in de zörg'''
:Vri'jdag 24 september 2010 hej in [[TwentseWelle]] en Prismare in [[Eanske]] de viefde Internationaole Streektaalconferentie. Dit jaor is 't thema 'Streektaal in de zörg'. Onder aandere 't [[Twente|Twèentse]] Tweide Kamerlid [[Sabine Uitslag]] (portefullie zörg) giet d'r kuiern. Organisators bint de Stichting Nederlandse Dialecten mit TwentseWelle en de Iesselakkedemie in [[Kampen (Overiessel)|Kampen]].

:Bron: [http://www.ijsselacademie.nl/ija/nieuws/2010/20100914.asp Iesselakkedemie]

===22 juni===
*'''Neersassiese Wikipedia in n Tweantsen Almanak 2011'''
:In n [[Tweants]]en [[almanak]] van 2011 zal n ärtikel komn te stoan oawer de Neersassiese Wikipedia. t Ärtikel is volledig in t Tweants, en beskrif wat Wikipedia is, wa'j dr allemoal op veendn köant en wodöanig a'j dr zelf an met köant doon. 

===9 juni===
*'''Neie Drentse kinderliedties!'''
:De zangeres Martijje! wil neimoods Drentstaolig liedmateriaal veur basisschoelen maken. Schoelen en kinder wördt actief bij het hiele proces betrökken.

:Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/content/view/572/1/ huusvandetaol.nl]

===30 meart===
*'''Wiki-metwaarker sprekt vuur n Kreenk'''
:Deenksdagoawend 30 meart zal wiki-metwaarker [[Gebruker:Woolters|Woolters]] sprekken op de joarvergaderige van de [[Kreenk vuur Tweantse Sproake]] in t [[Tweante|Tweantse]] [[Weersel]]. Hee zal an de haande van n niej artikel oetleggen wodöanig at Wikipedia waarket, en wat t feaiteliks inhoold. Ook zal he wat oet de deuke doon oawer de [[Wikipedie:Skriefwedstried|skriefwedstried]] van Wikipedie.

===26 meert===
*'''Anvrage hogere erkenning veur 't Nedersaksisch'''
:De officiële anvrage veur een hogere staotus veur onze taal 't Nedersaksisch wönnen gister (donderdag 25 meert) an-ebeujen an staotssikketaoris van Binnenlaanse Zaken mevrouw Bijleveld. De bestuurders van de previnsies Groningen, Drenthe, Gelderlaand en gemeente Weststellingwarf en de gemeente Ooststellingwarf zullen, oek namens de previnsie Overiessel, de staotssikketaoris vragen de anvrage in te dienen bie de Raod van Europa. Deur disse hogere erkenning ku-w de taal beter bescharmen, meer financiering kriegen veur allerhaande activiteiten. 

:Bron: [http://www.groningergezinsbode.nl/profile/redactiegroningergezinsbode/article125814.ece/groningen_aanvraag_hogere_erkenning_nedersaksisch Groningergezinsbode.nl]

===22 meart===
*'''TwentseWelle hoold nen literairen oawend op 24 meart'''
:[[TwentseWelle]] in [[Eanske]] hoaldt nen [[literatuur|literairen]] oavend in de [[streektaal]] oonder de titel “Op verhaal kommen in TwentseWelle”. Leu as [[Diet Gerritsen]], Laurens ten Den, [[Gerrit Dannenberg]] en de Twentse taalprieswinners [[Gerard Vaanholt]] en [[Jan Riesewijk]] doot met an dizzen biezunderen oavend. Wat van dizze leu hebt ok al in de populaire regiosoap “[[Van jonge leu en oale groond]]” loaten zeen, dat ze met de [[Tweants]]e sproake good oet de veut könt.
:Op verscheidene plekken in t museum bint dr korte deurlopende optredens. Diet Gerritsen zingt in de streektaal weark van [[Theo Vossebeld]], dat op meziek is zet deur Frank Deiman. Laurens ten Den löt [[Shakespeare]] heuren in het Tweants en Gerrit Dannenberg en Gerard Vaanholt dreagt veur oet eagen weark. Jan Riesewijk döt veurdracht op ziene eagen wieze. 
:In museumrestaurant Het Rozendaal gif t n recht Tweants häpke, dat past biej zunnen oavend veur €10,- de man.
Op verhaal kommen in TwentseWelle is '''24 meart''' van '''19.30''' tot '''21.30''' uur en um binnen te kommen kost t €12,50. Reserveren van kaarten kan via [[email protected] [email protected]]. Veur leu van n Kreenk vuur de Twentse Sproak gift biej t zeen loaten van de ledenpas €2,50 korting op de pries. Reserveringen veur t etten in t  restaurant kan via telefoonnummer 053-4807695.

:Welle: [http://www.twentsesproak.nl/pagina22.html Twentsesproak.nl]

===19 meert===
*'''Allesplat.net, nieje radiozender mit allinnig mar streektaal'''
:In de radiostudio van [[Omroep Gelderland]] in [[Arnem|Annem]] vient vriedag 26 meert de prissentasie plaos van www.allesplat.nl, een niej internetradiostesjon dat zich helemaole op meziek in 't plat geet richen. De webstee is een initiatief van Omroep Gelderland en de Overiesselse omroep [[RTV Oost]], en zendt 24 uur per dag streektaalmeziek uut in internetaudiostroom.

:Bron: [http://www.villamedia.nl/nieuws/bericht/regio-begint-streektaalradio/#When:07:44:06Z Villamedia.nl]

===15 meart===
*'''Dialektzängeres Hanneke Hiddink oet de tied'''
:In n nacht van doonderdag 11 op vriedag 12 meart 2010 is Hanneke Hiddink (52) van t regionaal bekeande tweetal [[Hiddink & Schreurs]] in öare wonstea [[Maarkel]] duur nen härtstilstaand oet de tied ekömmen. Hiddink en Schreurs zungen al 20 joar met mekoar, meesttieds oawer herkenbere oonderwoarpen, met titels zo as '''t VUT-rek'' en ''t Warm en koald buffet''.

:Welle: [http://www.tctubantia.nl/regio/twente/6392405/Dialectzangeres-Hanneke-Hiddink-overleden.ece tctubantia.nl] "Dialectzangeres Hanneke Hiddink overleden". Ezeen op 15 meart 2010.

===8 meart===
*'''[[Sabine Uitslag]] böd Jan Peter Balkenende Tweantse Single an'''
:CDA kamerlid Sabine Uitslag hef op 2 meart 2010 öaren single ''Loat mie lös'' an eböaden an Jan Peter Balkenende. n Tekst is eskrewen duur [[RTV Oost]]-presentatrice [[Monique Sleiderink]], en de muziek is emaakt duur [[Wilfried Poorthuis]]. Uitslag en Sleiderink wollen bewiezen det t [[Tweants]] ook good in popmuziek gebroekt kan worden. Vuur €1,30 is t nommer binnen te halen van [http://www.targetmusic.nl/order?id=604592193&rtlo=37194&pageid=AB7TJ2SUWTSSC8WKK targetmusic.nl].

:Welle: [http://www.tctubantia.nl/regio/twente/6334649/Jan-Peter-Balkenende-en-Sabine-Uitslag-loat-mekaar-los.ece tctubantia.nl]: "Jan Peter Balkenende en Sabine Uitslag Loat mekaar Lös". Deenkseldag 2 meart 2010.

===27 febrewaori===
*'''Vraaggesprek over [[Wikipedie]] bie [[RTV Oost]]'''
:[[Gebruker:Woolters|Woolters]] van de [[Nedersaksisch]]e [[Wikipedie]] hef een vraaggesprek ehad bie 't radiopregramma [[Aksent]] van [[RTV Oost]] over de Nedersaksische Wikipedie. 't Hele gesprek ku-j nogmaols beluusteren deur op de verwiezing hieronder te klikken.

:[http://www.rtvoost.nl/programma/programma.aspx?pid=62&datum=27-2-2010 Aksent van RTV Oost]

===15 februwoari===
*'''Tweede-Kamerlid [[Sabine Uitslag]] dut in t [[Tweants]] zingen'''

:[[CDA]]-tweede kamerlid [[Sabine Uitslag]] oet [[Tweante]] neamp n nommer op in t Tweants um zo de jeugend dervan te oawertugen det t Tweants wat is um greuts op te wean. t Het ''Loat mie lös'' en  begin meart mut t kloar wean. Opnames zeent hier alvusten te bekieken: 
:[http://www.tctubantia.nl/tubtv/regionieuws/article6210476.ece Tubantia: Kamerlid zingt in het Twents]

:(Welle: [http://www.tctubantia.nl/regio/twente/6125363/Loat-mie-los-moet-grote-hit-worden.ece tctubantia.nl])

===28 jannuwoari===
*'''Presentasie twee delen Wöardebook Overijsselse Dialekten'''
:De [[IJsselacademie|Iesselakademie]] presenteerden op doonderdag 28 jannuwoari twee nieje delen van t [[Woordenboek van de Overijsselse Dialecten]] (WOD). Disse wöardebeuke zeent in edeeld op thema's. Disse twee delen (6 en 7) richtet zik op ''t Meanske'' en ''n Samenleawing''. Tiedens de presentasie spreuken verskeaidene gelearde leu. 

:Welle: [http://www.ijsselacademie.nl/ija/nieuws/2010/20100121.asp IJsselacademie.nl].

==Old ni'js 2009==
=== 27 november ===
*'''Nedersaksische Wikipedie hef 4.000 artikels!'''
:'t Artikel [[Catharina Elderink]] is 't 4.000e artikel ewönnen van de Nedersaksische Wikipedie binnen 32 maonden tied. Dit geef een gemiddelde van 1.500 artikels per jaor, en per maond 125 nieje artikels.

=== 26 november ===
*'''Ni'jlusen eerste Oaveriesselse plaatse mit canon'''
:Op de webstee www.canonvanoverijssel.nl is [[Ni'jlusen]] ([[Dalsen (gemiente)|gemiente Dalsen]]) de eerste plaatse in de pervincie [[Oaveriessel]] mit een historische canon. De webstee wördt beheerd deur 't instituut veur streekcultuur de [[Iesselakkedemie]]. De Ni'jluseger canon, inspireerd op de laandelijke canon veur 't geschiedenisonderwies op schoelen, beschrif twintig belangrieke ontwikkelings in de geschiedenis van 't dörp. De canon is op-esteld deur de [[Museum Palthehof|Historische Vereniging "Ni'jluusn van vrogger"]]. Temee mut d'r een [[Sallaand]]se canon komen en een Oaveriesselse, samen-esteld uut de plaatselijke canons. [[Twente]] giet now ok mit canons an de slag.

:(Bron: [http://www.destentor.nl/regio/vechtdal/5862449/Nieuwleusen-eerste-met-eigen-canon.ece ''De Stentor''])

=== 20 november ===
*'''Ni-j deel Woordenbook van de Achterhookse en Liemerse Dialekten ([[Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten|WALD]])'''
:Op vri-jdag 20 november vund in Den Golden Karper in [[Hummel]] de anköndeging plaatse van twee ni-je beuke. Dan verschient et achtste deel van et Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD): '''De mens en zien näösten-A''', en doarnoast ne selektie van nöälstukken, met den name '''Uut ’t WALD'''.

:Et ni-je deel van et WALD, ''De mens en zien näösten-A'', behandelt een deel van den woordenschat dat betrekking hef op hoo leu zich met mekare verholdt. Dan kö'j denken an dingen as kommunikatie (allerlei aspekten van taal), verwantschap tussen leu, trouweri-je, deup, grootbrengen van de kinder, begraoven, hulpe ovver en weer. Noast dialektwoorden wöd ok beschrevven hoo et der bi-jveurbeeld in verskeidene plaetse op ne brulfte of groove tooging en wat "naoberhulpe" inheeld.
:Behalve de verskeidene dialektwoorden, met oetleg en achtergroandinformatie, stoat der ok plaetjes in, en völle kaartjes waarop de verspreiding van dialektwoorden te zene is.
:De mens en zien näösten-A hef 264 bladzieden.

:Jan Buter, skriever van et beuksken ''Uut ’t WALD'', skref twee-en-n-half joar lang wekkeleks n nöälstukke in den Stentor waarbi'j e as oetgangspunt woorden nam, dee-t in verskeidene delen van het WALD veurkomt. Ziene nöälstukken waren bi-j de leazers van de krante geleefd, neet in de leste plaatse deur et informatieve en humoristiese karakter dervan.
:De oetgave hef 68 bladzieden, en hef plaetjes van Harrie Kemperman.

:(Bronnen: [http://www.staringinstituut.nl/laatste_nieuws/laatste_nieuws.htm Staring instituut], [http://www.destentor.nl/regio/lochem/5721520/Achtste-deel-t-WALD-over-mens-en-relaties.ece Stentor])

=== 13 november ===
*'''Drèentse schriefster Ali Brals-Luinge uut de tied'''
:In [[Assen]] is op 13 november 2009 de [[Drenthe|Drèentse]] schriefster [[Ali Brals-Luinge]] ([[Grol]], 1920) uut de tied ekomen. Ze hef verscheiden dicht- en verhalenbundels eschreven en was lid van de kemissie die in de jaoren tachtig de officiële Drèentse schriefwieze ontwikkeld hef.

:Ze is geboren en op-egruuid in Grol. Mit heur man Albertus Brals woonden ze later in [[Westervelde]], daoras de twei een centraole rolle in 't dörpslèven speulden.

:In de jaoren vieftig begunden ze te schrieven in 't Drèents; ze wun een pries in een verhalenwedstried van [[Radio Noord]]. Ze schreef veur 't tiedschrift ''[[Oeze Volk]]'' en veur de rubriek 'Van de Drentse schrieftaofel' in de ''[[Drentse en Asser Courant]]''.

:Veur schoelen, gemientes en verienings hef ze een köppel revues eschreven, mar ze is boavenal bekend van meer as 3000 veurdrachten die as ze in Noord- en Oost-Nederlaand hef ehölden. Een fossien daorvan kwaamp in 1975 uut onder de titel ''En toen, en toen ...: gutige gezegden oet mondties van smorkies, prugelies en porkies''. Daorop volgden de bundels ''En toen... zag ik...'' (1977), ''Kiek us mam, 't regent krummels'' (1981) en'' 't Is mor hoe je 't bekiekt: Ali Brals vertelt'' (1984).

:In heur leste bundel ''Allien... en toch wieder'' (1988) vertelt ze van de ziekte en 't oaverlieden van heur man.

:(Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/content/view/413/1/ Huus van de Taol])

=== 30 oktober ===
*'''Biebel in de Tweantse Sproake presenteerd'''
:Op de Saxion Hogeskole in [[Eanske]] hebt ze n vriedagmiddag de [[Biebel]] in de Twentse sproake presenteerd. Theoloog professor [[Anne van der Meiden]] oet [[Nijverdal]] hef zesteen joar an de ummezetting ewoarket.
:Hee har t woark eankele joaren terugge al kloar as lösse beundels, mear de lösse beundels zeent non bie mekoar evogent. Volgens Van der Meiden is der met nen Tweantsen Biebel nen belangrieken trad emaakt noar de erkenning van t [[Neersassies]] as streksproake. Ankommend joar beslist t Riek en de Road van Europa of t Neersassies op gelieken voot met t [[Freesk]] esteeld wörd. Kommende wekke dut Van der Meiden in verskeaidene plaatsen n Tweantsen Biebel oondertekenen.
:(welle:[http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=103124 RTV Oost.nl])

*'''Zwols woordenboek klaor'''
:Op de jaorvergadering van de [[Iesselakkedemie]] op donderdag 5 november in [[Zwolle]] gaot ze de laankverwachte uutgave ''Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse taal'' prissenteren. Drs. [[Dick Visscher]], veurzitter van de Dialectwerkgroep Zwolle van de [[Dialektkringe Salland en OostVeluwe]], zal 't eerste exemplaor uutlangen an börgemeister Henk Jan Meijer.
:'t Woordenboek is eschreven deur [[Minke Kraijer]], [[Henk Mulder]], Dick Visscher en [[Philomène Bloemhoff]] en wördt uutegèven deur de Iesselakkedemie. Vanof 1986 hebt ze Zwolse woorden en uutdrokkings op pepier ezet en in 1999 is 't wark an 't boek begund.
:Dr. Jan Berns, töt zien pensionering heufd van de ofdieling dialectologie van 't [[Meertens Instituut]], zal een praotien holden oaver 't belang van dizze uutgave en lokale woordenboeken in 't algemien; [[Henk Heideveld]] and friend(s) gaot meziek maken.

:(Bronnen: [http://www.ijsselacademie.nl/ija/nieuws/2009/20091019.asp Iesselakkedemie] en ''[http://www.destentor.nl/regio/zwolle/5721982/Zwols-woordenboek-ligt-volgende-week-in-winkels.ece De Stentor]'')

*'''Dichtbundel Anne Hoogebrug eprissenteerd'''
:Van de [[Grunnen (provìnzie)|Grunneger]] schriever [[Anne Hoogebrug]] (Freerk Mulder, 1950) uut [[Paais]] is end dizze maond een dichtbundel uutekomen ter gelegenheid van zien 25-jaorig schrieverschop. In de bundel, ''As ain paor ogen sloeten'', staot krap honderd gedichten, waorvan een antal in literaire tiedschriften as ''[[Krödde (tiedschrift)|Krödde]]'' en ''[[Roet (tiedschrift)|Roet]]'' hebt estaone. De eerste exemplaren bint in een klein gezelschop van eneugden uutelangd an Redmer Lunsche en de Paaizer schriefster [[Anneke Mensen]].

:(Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/content/view/405/1/ Huus van de Taol])

=== 28 oktober ===
*'''Neersassies 'de skaamte vuurbie' '''
:t Neersassies, woereunter t [[Tweants]], hooft nit mear met skaam in t dagelikse leawen gebroekt te worden - zo skrieft t dagblad ''Trouw''. De regionale tv-riege '[[Van Jonge Leu en Oale Groond]]' maakt Tweants ne algemene sproake vuur dageliks gebroek. t Symposium oawer ne heugere [[Europees Haandves veur regionale talen of talen van minderheen|Europese stoatus]] van t Neersassies, kommende vriedag in Eanske, betekent mear as allene ne rechterlike stried vuur erkennige van ne Duuts-Neerlaandse sproakenfemilie. De vergoarige steet vuur ne terugkeer van t Neersassies in t noorden en oosten van Neerlaand. In t openlike leawen maggent [[Achterhooks]], [[Dreants]], [[Grönnings]] en [[Tweants]] wier eheurd worden. 
:Plat kuieren wör in de dartiger joaren onfatsoenlik eveunden, verteelt [[domie]] [[Anne van der Meiden]]. As hee t woagden in de klasse Tweants te doon, gung t um op de legere skole in [[Eanske]] met ne [[lineaal|elle]] um de hoed. Dee tied he'w ehad. Ne 97-joarige juffrouw van vroger steurden um zelfs ne excuusbrewe vuur t oflearen van zinne modersproake.

:(Welle:[http://www.trouw.nl/nieuws/nederland/article2899903.ece/Nedersaksisch__is_de_g_ecirc_ne_voorbij_.html Trouw.nl])

=== 26 oktober ===
*'''Karadzic keump nit noar zinne berechting'''
:[[n Haag|N HAAG]] - Vuurmalig [[Bosnië|Bosnies]]-[[Servië|Servies]]e leaider [[Radovan Karadzic]] köm nit opdagen bie de Haagse heurzitting oawer 11 anklachten tegen um, woereunter [[volkenmoord]], oorlogsmisdoad, en misdoad tegen de meanskheaid. Karadzic ontkeant de anklachten, dee't te maken hebt met n [[Bosniesen Oorlog]] oet de [[1990|negentiger]] joaren.
:n Rechter steelden de zitting nen dag oet, en reup Karadzic, den at zikzelf verdeadigt, op um vuur te kommen. Mear nen rechterliken adviseur van Karadzic verteelden de [[British Broadcasting Corporation|BBC]] det'e nit zol kommen, umdet'e nog op zin meenst negen moand neudig hef um zinne verdeadiging vuur te bereaiden.
:Karadzic (64) wör verleden joar noar t [[Joegoslavië-Tribunaal]] ebracht, noa at'e zikzelf 13 joar har verskeulen.
:Zinnen adviseur in [[Begrado]] zea det'e der ook op deenksdag nit bie zol wean, as ze um zin lange oetstel nit zollen gewen, en hee zol ook de advokoaten ofwiezen dee't t gerecht um toowiezen zol.
:(Welle: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8325096.stm bbc.co.uk])

=== 25 oktober ===
*'''De wintertied is ingaon'''
:[[Europa (continent)|EUROPA]] - De wintertied is ingaon. Europa het de klokke in de naacht van zaoterdag op zundag een ure teroggezet: van 03.00 naor 02.00 uur. Hiermit is de naacht dus mit een ure verlengd, waordeur disse zundag niet 24, mar 25 uren duurt.
:(Bron: [http://www.nu.nl/algemeen/2108818/klok-uurtje-terug-in-lange-nacht.html nu.nl])

=== 20 oktober ===

*'''Drokte oaver naor Kleusien uut Zalk te vernumen straote'''
:[[Zalk|ZALK]] - De gemiente [[Kampen (Overiessel)|Kampen]] hef bekend emeuken det d'r in [[Zalk]] ([[Oaveriessel]]) een Klaasje van den Brinkerf kump, ter ere van 't krudenvrouwgien [[Klaasje Rotstein-van den Brink|Kleusien (Klazien) uut Zalk]] (1919-1997). Kleusien wördden machtig populair deur heur tillevisieoptredens in 1989-1990 in 't NCRV-pregramma Passage, daoras ze netuurmiddels anbeveul veur een hiele riege kwaalties. 
:De gemiente hef 't now in 't wier mit de [[Vereniging tegen Kwakzalverij]], die protest antiekenden umdet Kleusien een 'kwakzalfster' ewest zol hebben die 'slechte adviezen' gaf. De veurzitter van de veriening, [[Cees Renckens]], had Kleusien in zien proefschrift ''Dwaalwegen in de geneeskunde'' (2004) al een 'ouderwets kwakzalverstype' enuumd.
:(Bronnen: [http://www.rtvoost.nl/nieuws/?nid=102516 RTV Oost: ''Klazien uut Zalk krijgt straatnaam''] en [http://www.nd.nl/artikelen/2009/oktober/20/-klazien-uut-zalk-verdient-geen-straat- Nederlands Dagblad: '' 'Klazien uut Zalk verdient geen straat' ''])

*'''Ni-j Nedersaksies book: Krallen anri-jen (Riek Beskens)'''
:[[Meddo|MEDDO]] - Op 20 oktober wöd um 10.00 uur bi-j hotel Onland in Meddo et book “Krallen anri-jen” van de hand van [[Riek Beskers]] presenteerd. Den bundel besteet oet korte en wat langere verhalen, woaronder n karstverhaal, en n antal gedichtkes, alles in n Wenters' dialekt.
:(Bron: [http://www.streekgids.nl/nieuws/regionaal/3772/Presentatie-boek-Krallen-anri-jen-.shtml streekgids.nl] en [http://www.staringinstituut.nl/bestellijst/bestellijst.htm Staring instituut])

=== 19 oktober ===
*'''DSB Bank is fejiet verklaord'''
:[[Amsterdam|AMSTERDAM]] -  De rechbanke van Amsterdam hef de [[DSB Bank]] maondagmannen fejiet verklaord. [[Dirk Scheringa]] had 't hele weekeinde eprebeerd um zien levenswark van de ondergang te redden, mar dat wol neet lokken. Luui dee geld bie de banke hemmen staon kunnen onder bepaolde veurweerden der geld weerummekriegen (tot €100.000 euro per persoon).
:(Bron: [http://www.nu.nl/algemeen/2104796/dsb-definitief-failliet-verklaard.html nu.nl])

=== 17 oktober ===
*'''Joarvergadering Staring Instituut in Aalten'''
:[[Aalten|AALTEN]] - Op zoaterdag 17 oktober höldt et Staring instutuut eure joarvergadering samen  met de traditionele harfstbi-jènkumste van de Historiese Vereaneging Achterhoek en Liemers. Vanaf 10.15 uur kö'j ow loaten informeren oaver et 30-joarege instituut.
:Sprekkers: Hans de Beukelaer (olde Helenakarke aan de Markt), dhr Post (restauratie van de bi-jzundere muurskilderingn in dee middeleeuwse kark), Henk Krosenbrink (‘Grensgevallen. Vluchtelingen an de grenze 1933-1940’) 
:De vergadering zal eholden wodden in gebouw Elim noast de olde Helenakarke an de Markt in Aalten.
:(Bron: [http://www.staringinstituut.nl/laatste_nieuws/laatste_nieuws.htm Staring instituut])

=== 15 oktober ===
*'''Koalisie neamp heugere [[AOW]]-leaftied an'''
:[[n Haag|N HAAG]] - De [[CDA]], [[PvdA]] en de [[KristenUnie]] hebt n doonderdagoawend 15 oktober mekoar de haande doan oawer t verheugen van de leaftied woerop at leu met [[pensioen]] köant, van 65 noar 67 joar. De pensioenleaftied geet eerst in [[2020]] noar 66 joar en dan in [[2025]] noar 67 joar. Det hebt in-ewieden n doonderdag emeeldt. Minister [[Piet Hein Donner]] en stoatssecretoaris [[Jetta Klijnsma]] (Sociale Zaken) hebt disse wekke deepgoand oawerleg evoerd oawer de AOW met de fraksievuurzitters van de dree regearingspartiejen in de [[Tweede Kamer]].
:'''Ontzeen'''
:Leu dee't vroo an t woark zeent egoan, wordt espoard. As de AOW-leaftied in 2020 op 66 joar is ezat, köant de leu dee't de leste viefteen joar ewoarket hebt toch op öaren viewenzestigsten met pensioen.
:t Antal deenstjoaren dee't neudig zeent, loopt met de joaren laankzaam op töt 42 ewoarkete joaren.
:Vroger der met oetskeaiden hef wal ne legere AOW-oetkearing as gevolg. Vuur heugere inkommens skeailt det 8 perseant in per joar det ze der earder met oetskeaidt, terwiel at legere inkommens 6,5 perseant per joar meender oet ekeard kriegent.
:(Welle: [http://www.nu.nl/algemeen/2102960/coalitie-akkoord-met-verhoging-aow-leeftijd.html nu.nl])

*'''Scheringa ontsleug De Grave biej DSB Bank'''
:[[Amsterdam|AMSTERDAM]] - [[DSB Bank]]-hoolder Dirk Scheringa hef in [[mei]] bestuurder [[Frank de Grave]] der oet edoan. De baanke zelf zea toertieds det de bestuurders tevölle van mekoar verskilden, mear de [[Telegraaf]] en de [[NOS]] meant det De Grave te völle vervelende vroagen steelden oawer de [[bookhoolding]] van de baanke. De Telegraaf en de NOS wetet det oet egene noazeukings. De Grave wol der n doonderdag niks oawer zeggen. Scheringa wol in n gesprek met [[RTLZ]] niks lösloaten oawer woerumme at De Grave der oet mos. Hee zea det t artikel in De Telegraaf ''"te völle was an edikt"''.
:(Welle: [http://www.nu.nl/algemeen/2102230/scheringa-ontsloeg-grave.html nu.nl])

=== 4 oktober ===
*'''Oktobermaond-kiendermaond bi'j Huus van de Taol'''
:[[Beilen|BEILEN]] - 't [[Huus van de Taol]], anfieterinstituut veur 't [[Drèents]], hef zundag 4 oktober de deuren lös ehad veur kiender in 't kader van '''oktobermaond-kiendermaond'''. In dizze maond hebt ze in de pervincies [[Drenthe]] en [[Grunnen (provìnzie)|Grunning]] extra dieverdaotsie veur kiender. 't Huus van de Taol har de Kleindierenveriening Midden-Drenthe eneugd um mit knienen en kukens te komen. Schriever [[Jan Germs]] hef veur de kiender veurelezen en vocaliste Martijje! hef mit heur ezungen.
:(Bron: [http://www.huusvandetaol.nl/content/view/395/1/ Huus van de Taol])

=== 26 september ===
*'''Constapel wint Freudenthal-Pries veur Nedersaksische literetuur'''
:[[Fintel|FINTEL]] - De Platduutse schriever [[Gerd Constapel]] hef op 26 september in 't Duutse [[Fintel]] (dielstaot [[Nedersaksen]]) de [[Freudenthal-Pries]] veur Platduutse en Nedersaksische literetuur ekregen.
:De pries wördt uutereikt deur 't [[Freudenthal-Gesellschaft]], vernuumd naor de platschrievende breurs Friedrich en August Freudenthal. 't Gezelschop gef Platduuts wark uut en orgeniseert alderhaand culturele activiteiten. Sund 1956 reikt ze de pries uut veur niet epubliceerd proza en dichtwark.
:Constapel, die 2500 euro krig, hef de pries ok in 2003 ewunnen. Winnaars uut Nederlaand in de leste jaoren waren de Achterhoekse verhalenschriever [[Henk Krosenbrink]] en de Grunneger dichters [[Jan Glas]] en [[Aly Freije]].

:(Bronnen: [http://www.diesel-online.de/2009/09/01/freudenthal-pries-an-constapel/ Diesel] en [http://www.freudenthal-gesellschaft.de/webstee Freudenthal-Gesellschaft])

[[Kategorie:Wikipedie]]