Difference between revisions 288694 and 290554 on newiki

< previous diff
next diff >
पश्चिम बङ्गाल
{{Translation}}
{{टेम्पलेट भारतको प्रान्त
| प्रान्तको नाम = पश्चिम बंगाल <br /> পশ্চিমবঙ্গ
| मानचित्र = West Bengal locator map.svg
| राजधानी = [[कोलकाता]]
| सबैभन्दा ठूलो शहर = [[कोलकाता]]
| जनसंख्या = ९०,३१०,७८५ ([[सन् २०१०|२०१०]])
| घनत्व = ९०४ 
| क्षेत्र =८८७५२ 
| जिलाहरू = १९
| राजभाषा = [[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]
| प्रतिष्ठा = [[१ मे]], [[१९६०]]
| राज्यपाल = गोपालकृष्ण गान्धी
| मुख्यमंत्री = ममता बनर्जी 
| विधानसभा = एक सदनात्मक (२९६ स्थान: २९५ निर्वाचित, १ मनोनित) 
| संक्षेप = IN-WB 
| जालपृष्ठ = [http://www.wbgov.com/ www.wbgov.com]
}}
== स्थिति ==
'''पश्चिम बंगाल''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला:]] পশ্চিমবঙ্গ ''पश्चिमबंङ्गो'') [[भारत]]को पूर्वी भागमा स्थित एक [[प्रान्त|राज्य]] हो। यसको छिमेकमा भारतीय [[प्रान्त|राज्य]] [[सिक्किम]], [[आसाम]], [[उड़िसा|उडीसा]], [[झारखण्ड]] र [[बिहार]] छन तथा यो सँग लाग्ने छिमेकी देश [[नेपाल]], [[भूटान]] र [[बंगलादेश]] हुन। यसको राजधानी [[कोलकाता]] हो। यस प्रान्तमा १८ जिलाहरू छन्। यहाँको मुख्य भाषा [[बंगाली|बांग्ला]] हो।

== इतिहास ==
{{main|बङ्गालको इतिहास}}
बङ्गालमा इस्लामी शासन [[१३ औं शताब्दी]] देखि प्रारम्भ भयो तथा [[१६ औं शताब्दी]]मा [[मुगल शासन]]मा व्यापार तथा उद्योगको एउटा समृद्ध केन्द्रको रूपमा विकसित भयो। [[१५ औं शताब्दी]]को अन्त सम्म यहाँ यूरोपीय व्यापारीहरूको आगमन भई सकेको थियो [[१८ औं शताब्दी]]को अन्त सम्म यो क्षेत्र [[ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनी]]को नियन्त्रणमा आइ सकेको थियो। भारतमा ब्रिटिश साम्राज्यको उद्गम यहींबाट भयो। [[१९४७]]मा [[भारत]] स्वतंत्र भयो र यस संगै बङ्गाल "मुस्लिम पूर्व बङ्गाल" (जुन पछि गयेर [[बंगलादेश]] बन्यो) तथा "हिंदू पश्चिम बङ्गाल"मा विभाजित भयो।

== भूगोल ==
{| class="toccolours" style="margin:1em; float:right; width:25%;"
|+ '''पश्चिम बंगाल (भारतीय बंगाल) के राज्य प्रतीक'''
|-
| '''स्थापना दिवस'''
| 18 अगस्ट (भारत <br />में विलय)
|-
| '''राज्य पशु'''
| [[बंगाल बाघ]] || [[चित्र:A tiger in Pilibhit Tiger Reserve.jpg|50px]]
|-
| '''राज्य पक्षी'''
| [[श्वेतकंठ कौडिल्ला]] || [[चित्र:White-throated Kingfisher (Shankar).jpg|50px]]
|-
| '''राज्य वृक्ष'''
| [[चितौन]] || [[चित्र:Alstonia scholaris.jpg|50px]]<ref name="flowersofindia.net">{{cite web|url=http://www.flowersofindia.net/misc/state_flora.html |title=State Trees and Flowers of India |publisher=Flowersofindia.net |date= |accessdate=2010-07-18}}</ref>
|-
| '''राज्य पुष्प'''
| [[हरसिंगार]] || [[चित्र:Flower & flower buds I IMG 2257.jpg|50px]]<ref name="flowersofindia.net"/>
|}

यो राज्य [[भारत]]को पूर्व भागमा ८८,८५३ वर्ग मीको भूखंडमा फैलीयेको छ। यसको उत्तरमा [[सिक्किम]], उत्तर-पूर्वमा [[आसाम|असम]], पूर्वमा [[बंगलादेश]], दक्षिणमा [[बंगालको खाडी]] र [[उड़िसा|उडीसा]] तथा पश्चिममा [[बिहार]] तथा [[झारखण्ड]] स्थित छन्। 

उत्तरमा [[हिमालय]] पर्वत श्रेणीको पूर्वी हिस्सा देखि दक्षिणमा [[बंगालको खाडी]] सम्म प्रदेशको भौगोलिक दशामा खासै विविधता नजर आउदछ। उत्तरमा दार्जीलिंगको शिखर, हिमालय पर्वत श्रेणीको अङ्ग छन्। यसमा [[संदक्फू]] चोटी छ जुन राज्यको सर्वोच्च शिखर हो। दक्षिण तर्फ जाँदै गयो भने, एक सानो [[तराई]] पछि मैदानी भाग आरंभ हुन्छ। यो मैदान दक्षिणमा गङ्गाको डेल्टा संगै समाप्त हुन्छ। यही मैदानी क्षेत्र, पूर्वमा [[बंगलादेश]]मा पनि खुबै विस्तृत छ। पश्चिम तर्फको भूखण्ड पठारी छन्।

[[गंगा नदी|गंगा]]को धारा मुख्य शाखा हुन जुन कयौं मागमा बाँटीन्छ - एक शाखा [[बंगलादेश]]मा प्रवेश गर्छ जस्लाई [[पद्मा]] (पद्दा ) नामबाट जानिन्छ, अर्को शाखाहरू पश्चिम बंगालमा दक्षिण तर्फ [[भागीरथी]] तथा [[हुगली]] नामबाट बग्छन। उपर्युक्त सबै शाखाहरू दक्षिण तर्फ [[बंगालको खाडी]]मा विसर्जित हुन्छन्। [[गंगा नदी|गंगा]]को डेल्टा ([[सुन्दरवन|सुंदरवन]]) विश्वको सबै भन्दा ठूलो डेल्टा हो। उत्तरी पर्वतीय भागमा [[तिस्टा]], [[महानंदा]], तोरसा आदि नदिहरू बग्छन। पश्चिमी पठारी भागमा [[दामोदर]], अजय, कंग्साबाती आदि प्रमुख धाराहरू छन्। 

पश्चिम बंगालको [[मौसम]] मुख्यतः उष्णकटिबंधीय ( tropical ) छ।

== संस्कृति ==
[[चित्र:Tagore3.jpg|thumb|[[रवीन्द्रनाथ टेगोर]]- एसियाबाट सर्बप्रथम नोबेल पुरस्कार पाउने तथा भारत र बाग्लादेशको राष्ट्रिय गानको रचयिता]]
The Bengali language boasts a rich literary heritage, shared with neighbouring Bangladesh. West Bengal has a long tradition in folk literature, evidenced by the ''[[Charyapada]]'', ''[[Mangalkavya]]'', ''[[Shreekrishna Kirtana]]'', ''[[Thakurmar Jhuli]]'', and stories related to [[Gopal Bhar]]. In the nineteenth and twentieth
century, [[Bengali literature]] was modernized in the works of authors such as [[Bankim Chandra Chattopadhyay]], [[Michael Madhusudan Dutt]], [[Rabindranath Tagore]], [[Kazi Nazrul Islam]], [[Sharat Chandra Chattopadhyay]], [[Jibananda Das]] and [[Manik Bandyopadhyay]].

[[चित्र:WestBengalDistricts numbered.svg|left|thumb|पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू]] 

{{Main|पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू}}

{|class="wikitable"
|-
|colspan="4"|<center>पश्चिम बंगालमा १९ वटा जिल्लाहरू छन:</center>
|-
|
* [[उत्तर २४ परगना जिल्ला]]
* [[उत्तर दिनाजपुर जिल्ला]]
* [[कूचबिहार जिल्ला]]
* [[कोलकाता जिल्ला]]
* [[जलपाईगुडी जिल्ला]]
* [[दार्जीलिङ जिल्ला|दार्जीलिङ जिला]]
* [[नादिया जिल्ला]]
* [[पश्चिम मेदिनीपुर जिल्ला]]
* [[पुरुलिया जिल्ला|पुरूलिया जिल्ला]]
* [[पूर्व मेदिनीपुर जिल्ला]]
||
* [[बाँकुडा जिल्ला]]
* [[बीरभूम जिल्ला]]
* [[मालदह जिल्ला]]
* [[मुर्शिदाबाद जिल्ला]]
* [[वर्धमान जिल्ला]]
* [[हावडा जिल्ला]]
* [[हुगली जिल्ला]]
* [[दक्षिण दिनाजपुर जिल्ला]]
* [[दक्षिण २४ परगना जिल्ला]]
|-
|}

<references/>

[[श्रेणी:भारतका प्रान्तहरू]]
[[श्रेणी:भारत]]
[[श्रेणी:भारतको प्रान्त]]

[[af:Wes-Bengale]]
[[ang:West Bengal]]
[[ar:بنغال الغربية]]
[[as:পশ্চিমবঙ্গ]]
[[be:Заходняя Бенгалія]]
[[be-x-old:Заходняя Бэнгалія]]
[[bg:Западна Бенгалия]]
[[bh:पश्चिम बंगाल]]
[[bn:পশ্চিমবঙ্গ]]
[[bpy:পশ্চিমবঙ্গ]]
[[br:Kornôg Bengal]]
[[ca:Bengala Occidental]]
[[cs:Západní Bengálsko]]
[[cy:Gorllewin Bengal]]
[[da:Vestbengalen]]
[[de:Westbengalen]]
[[diq:Bengal Rocawani]]
[[dv:ވެސްޓު ބެންގާލް]]
[[en:West Bengal]]
[[eo:Okcident-Bengalo]]
[[es:Bengala Occidental]]
[[et:Lääne-Bengali osariik]]
[[eu:Mendebaldeko Bengala]]
[[fa:بنگال غربی]]
[[fi:Länsi-Bengali]]
[[fr:Bengale-Occidental]]
[[gu:પશ્ચિમ બંગાળ]]
[[he:מערב בנגל]]
[[hi:पश्चिम बंगाल]]
[[hif:West Bengal]]
[[hr:Zapadni Bengal]]
[[hu:Nyugat-Bengál]]
[[id:Benggala Barat]]
[[is:Vestur-Bengal]]
[[it:Bengala Occidentale]]
[[ja:西ベンガル州]]
[[ka:დასავლეთი ბენგალი]]
[[kn:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
[[ko:서벵골 주]]
[[ku:Bengala Rojava]]
[[la:Bengalia occidentalis]]
[[lt:Vakarų Bengalija]]
[[lv:Rietumbengāle]]
[[mg:Bengaly andrefana]]
[[mk:Западен Бенгал]]
[[ml:പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
[[mr:पश्चिम बंगाल]]
[[ms:Bengal Barat]]
[[new:पश्चिम बंगाल]]
[[nl:West-Bengalen]]
[[nn:Vest-Bengal]]
[[no:Vest-Bengal]]
[[oc:Bengala Occidental]]
[[or:ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ]]
[[pa:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]]
[[pl:Bengal Zachodni]]
[[pnb:لیندا بنگال]]
[[pt:Bengala Ocidental]]
[[qu:Kunti Banla]]
[[ro:Bengalul de Vest]]
[[ru:Западная Бенгалия]]
[[sa:पश्चिमबङ्गालराज्यम्]]
[[sh:Zapadni Bengal]]
[[simple:West Bengal]]
[[sk:Západné Bengálsko]]
[[sr:Западни Бенгал]]
[[sv:Västbengalen]]
[[sw:West Bengal]]
[[ta:மேற்கு வங்காளம்]]
[[te:పశ్చిమ బెంగాల్]]
[[tg:Бенголи Ғарбӣ]]
[[th:รัฐเบงกอลตะวันตก]]
[[tl:Kanlurang Bengal]]
[[tr:Batı Bengal]]
[[uk:Західний Бенгал]]
[[ur:مغربی بنگال]]
[[vec:Bengala Occidentale]]⏎
[[vi:Tây Bengal]]
[[war:Katundan nga Bengal]]
[[yo:Ìwọòrùn Bẹ̀ngál]]
[[zh:西孟加拉邦]]
[[zh-min-nan:West Bengal]]