Difference between revisions 295508 and 295521 on newiki{{Orphan|date=सेप्टेम्बर २०१२}} {{सफाई|date=अगस्त २०१२}} {{अनुवादित हिन्दी}} '''अस्ट्रेलियाको इतिहास''' कमनवेल्थ अफ अस्ट्रेलिया र यसबाट पूर्वका मूल-निवासी तथा औपनिवेशिक समाजहरुका क्षेत्र र मानिसहरुका इतिहासलाई संदर्भित गर्दछ। यस्तो मानिन्छ कि अस्ट्रेलियाको मुख्य भूमिमा अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुको पहिलो पल्ट आगमन लगभग 40,000 देखि 60,000 वर्षहरु पूर्व इंडोनेशियाई द्वीप-समूहदेखि नाव द्वारा भयो। उनले पृथ्वीमा सबैभन्दा लामा समयसम्म बची रहने कलात्मक, संगीतमय र आध्यात्मिक परम्पराहरु(contracted; show full)त राज्य अमरीकालोई धमकी मिलनमा अस्ट्रेलिया संयुक्त राज्य अमरीकाको दीर्घकालिक मित्र साबित भयो। एशियाका साथ व्यापारमा वृद्धि भएको र युद्धोपरान्त एक बहु-सांस्कृतिक आप्रवास कार्यक्रमका द्वारा 6.5 मिलियन भन्दा अधिक प्रवासी यहाँ आये, जसमा प्रत्येक महाद्वीपका मानिस सामेल थिए। अगले छः दशकहरुमा जनसङ्ख्या तिगुनी भएर 2010 मा लगभग 21 मिलियनसम्म पहुंच गई, जहाँ 200 देशहरुका मूल नागरिक मिलेर विश्वको चौधौं सबैभन्दा ठूलो अर्थ-व्यवस्थाको निर्माण गर्दछन्.<ref>http://www.dfat.gov.au/aib/overview.html</ref> == आस्ट्रेलियाई आदिवासी == [[Fileचित्र:Aboriginal Art Australia.jpg|thumb|upright|काकदु राष्ट्रीय उद्यानमा उबिरमा रक पेन्टिङ्ग]] [[Fileचित्र:Hut Eastern Arrernte Basedow.jpg|thumb|upright|एक पारंपरिक झोपड़ी (1920)मा उत्तरी क्षेत्रका एक एरहरुटे मानिस.]] === यूरोपीय संपर्कभन्दा पहिलाका आस्ट्रेलियाई आदिवासी === यस्तो मानिन्छ कि अस्ट्रेलियाका मूल-निवासीहरुका पूर्वज शायद 40,000 देखि 60,000 वर्षहरु पूर्व अस्ट्रेलियामा आये, तर सम्भव छ कि ती र पहिला लगभग 70,000 वर्षहरु पूर्व यहाँ आये हों.<ref>पीटर हिसकक (2008)। ''अस्ट्रेलिया प्राचीन पुरातत्व'' । रूटलेज: लण्डन। ISBN 0-415-33811-5</ref><ref>जन मलवानी र जोहन कमिंगा (1999)। ''अस्ट्रेलियाका प्रागितिहास.'' एलन र अनविन, सिडनी। ISBN 1 864489502</ref> उनले शिकारी संग्राहकहरुको जीवन-शैली विकसित की, ती आध्यात्म(contracted; show full)्तिम मानिस बनेका.<ref name="Central Art Store">सहरुट्रल कला स्टोर: "द लौस्ट नोमैड्स" http://www.aboriginalartstore.com.au/aboriginal-art-culture/the-last-nomads.php</ref><ref name="Central Art Store" /> तर पनि अधिकांश ज्ञान नष्ट भइसकेको थियो, तर अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुको कला, संगीत अनि संस्कृति, जसको संपर्कका प्रारम्भिक कालमा यूरोपीय मानिसहरु द्वारा प्राय तिरस्कार गरिन्थ्यो, बची रही र समय-समयमा व्यापक अस्ट्रेलियाई समुदाय द्वारा यसको प्रशंसा पनि गरिएको. === 1788का पछि यूरोपीय मानिसहरुका साथ संपर्क अनि संघर्ष === [[Fileचित्र:Gov Davey's proclamation-edit2.jpg|thumb|upright|सन 1816मा अश्वेत युद्धका चरममा पहुंचनाले पूर्व वैन डायमेनको भूमिमा जारी एक पोस्टर, जसमा उपनिवेशवादिहरु र अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुका लागि मित्रता र समान न्यायको लेफ्टिनहरुट-गवर्नर आर्थरको नीतिलाई चित्रित गरिएको छ]] [[Fileचित्र:Augustus Earle Portrait of Bungaree.jpg|thumb|upright|सिडनीमा आदिवासी एक्सप्लोरर बंगारीका पोर्ट्रेट.]] नौवहन मार्गदर्शक जेम्स कुक ने, उपस्थिता निवासीहरुका साथ कुनै सम्झौता गरे बिना ही, सन 1770 मा ब्रिटेनका लागि अस्ट्रेलियाका पूर्वी तटमा दावा गरे। पहिला गर्वनर, आर्थर फिलिप,लाई स्पष्ट रुपले निर्देश दिइएको थियो कि ती अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुका साथ मित्रता अनि राम्रा सम्बन्ध स्थापित गर्नुहोस् र पूरा औपनिवेशिक कालका बेला- सिडनीका प्रारम्भिक संभाषिहरु बेनेलन्ग अनि बंगारी द्वारा प्रदर्शित आपसी उत्सुकतादेखि लिएर,(contracted; show full)लिखा कि "अश्वेतहरुको स्वभाव यति अधिक कपटपूर्ण थियो कि ती केवल भयका द्वारा नैं संचालित हुन्थे-वस्तुतः अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरु पर…शासन गर्न पाना…केवल क्रूर बलप्रयोग द्वारा नैं सम्भव हो सकन्थ्यो।"<ref>हेनरी रेनोल्ड्स (1989) ''डिसपोसेशन'' । पृष्ठ.141</ref> अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुको सबैभन्दा हालिया नरसंहार सन 1928मा उत्तरी क्षेत्रका कनिस्टनमा भएको थियो। अस्ट्रेलियामा नरसंहारका अनेक अन्य स्थल उपस्थित छन्, तर पनि यस कुराको समर्थन गर्ने दस्तावेज भिन्न-भिन्न छन्. [[ Fileचित्र:Hermannsburg NT.jpg|thumb|left|उत्तरी क्षेत्रमा हर्मंसबर्ग मिशन.]] सन 1830का दशकबाट, औपनिवेशिक सरकारहरुले मूल-निवासी मानिसहरुका साथ हुने दुर्व्यवहारदेखि बच्ने र उनमा पनि सरकारी नीतिहरुलाई लागू गर्नका प्रयासमा प्रोटेक्टर अफ ऐबोरिजिन्स (Protector of Aborigines)का कार्यालय स्थापित गरे, जो कि अब विवादित छन्। अस्ट्रेलिया स्थित ईसाई चर्चहरुले अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुलाई धर्मान्तरित गर्ने प्रयास गरे र कल्याण अनि समावेशको नीतिहरुलाई लागू गर्नका लागि सरकार द्वारा प्राय तिनको प्रयोग गरिन्थ्यो। औपनिवेशिक चर्चका सदस(contracted; show full)नःप्राप्त.</ref> कीथ विंडशटलको तर्क छ कि अस्ट्रेलियाई आदिवासीहरुका इतिहासको यस्तो व्याख्यालाई राजनैतिक वा विचारधारात्मक कारणहरुदेखि अतिरंजित गरे वा गढ़िएको छ.<ref>विंड्सशटल, के। (2001)। ''[http://www.newcriterion.com/archive/20/sept01/keith.htm# द फैब्रिकेसन अफ़ अबौरिजिनल हिस्ट्री]'' , द न्यू क्राइटेरियन खंड। 20, सङ्ख्या 1, 20 सितंबर.</ref> यो बहस त्यस कुराको एक भाग छ, जसलाई अस्ट्रेलियाका भीतर इतिहास युद्धहरु (History Wars)का रूपमा जानिन्छ. == यूरोपीय अन्वेषण == [[ Fileचित्र:Australia discoveries by Europeans before 1813 en.png|thumb|300px|1812[71][72][73][74][75][76][77][78][79][80]सम्म यूरोपीय द्वारा अन्वेषण]] [[Fileचित्र:Thevenot - Hollandia Nova detecta 1644.png|thumb|होल्याण्डिया नोवाका 1644 चार्ट.]] धेरै लेखकहरुले यो साबित गर्ने प्रयास गरेकोछ कि यूरोपीय मानिस सोह्रौं शताव्दीका बेला अस्ट्रेलिया पहुंचे। केनेथ मैक्लिंटियर र अन्य लेखकहरुको तर्क छ कि सन 1520का दशकमा पोर्चुगलिहरु द्वारा गुप्त रुपले अस्ट्रेलियाको खोज गरिलिए गई थियो।<ref>मैकिनटायर, के.जी। (1977) ''द सीक्रेट डिस्कवरी अफ अस्ट्रेलिया, पौर्चुगिज वहरुचर्स 200 इयर्स बिफोर कूक'' , सोविनिर प्रेस, मेनिंदी ISBN 028562303 6</ref> डायेपी(contracted; show full)एफटी (APAFT) पर: search.informit.com.au/fullText;dn=200600250;res=APAFT</ref> यस्तो सन 1788सम्म छैन सका, जब ग्रेट ब्रिटेनको आर्थिक, प्रविधिय र राजनैतिक परिस्थितिहरुले त्यस देशका लागि यस कुरालाई सम्भव अनि लाभकर बनाए कि ती न्यू साउथ वेल्समा आफ्नो पहिलो बेड़ा पठाईने ठूला पैमानामा प्रयास गर्नुहोस्.<ref>कैम्पबेल मैकनाइट, "अ यूजलेस डिस्कवरी?" अस्ट्रेलिया एंड इट्स पीपल यी द आइज अफ अदर्स फ्रम तसमान टू कूक", ''द ग्लोब'' , सङ्ख्या। 61। 2008, पीपी 110.</ref> == ब्रिटिश बस्तिहरु अनि उपनिवेशीकरण == === उपनिवेशीकरणको योजनाहरु === [[Fileचित्र:Indig2.jpg|thumb|एन्ड्र्यु गैरन, 1886को "अस्ट्रेलिया: फर्स्ट हंड्रेड ईयर्स (Australia: the first hundred years)"देखि लिइएको एक नक्काशीदार चित्र, जसमा सन 1770 मा कैप्टन जेम्स कुकका आगमनको विरोध गर्न रहोस् ग्वीयागल जनजातिका मूलनिवासी प्रदर्शित छन्]] अस्ट्रेलियाका पूर्वी तटमा कुकका आगमनका सत्रह वर्षहरु पछि ब्रिटिश सरकारले बटनी बेमा एक उपनिवेश स्थापित गर्ने निर्णय लिया. (contracted; show full) कि तेस्रो महाद्वीप, नयाँ सभ्य समाजको भावी जन्मभूमि छ, र चाहे यसको शुरुआत चाहे कति नैं निकृष्ट प्रतीत होती हो, तर यसका बावजूद यो केही नैं समयमा धेरै महत्वपूर्ण बनिनु वादा गर्दछ.<ref>जर्ज फोर्स्टर, "बोटैनी-बेमा Neuholland und die brittische Colonie", ''Allgemeines historisches Taschenbuch'' , (बर्लिन, डिसेम्बर 1786), http://web.mala.bc.ca/Black/AMRC/index.htm?home.htm&2 र http://www.australiaonthemap.org.au/content/view/47/59/मा अंग्रेजी अनुवाद</ref> === अस्ट्रेलियामा ब्रिटिश उपनिवेश === [[Fileचित्र:ArthurPhilip.jpg|thumb|left|न्यू साउथ वेल्सका आर्थर फिलिप, पहिला राज्यपाल.]] [[Fileचित्र:Norfolk Island jail1.jpg|thumb|left|नरफक द्वीपमा अपराधी बनी भएको छ.]] [[Fileचित्र:PortArthurPenitentiary.jpg|thumb|पोर्ट आर्थर, तस्मानिया एक कुख्यात जेल चौगरे]] [[Fileचित्र:The Foundation of Perth 1829.jpg|thumb|left|जर्ज पिट मरिसन द्वारा 1829 पर्थको फाउंडेशन.]] [[Fileचित्र:Adelaide North Tce 1839.jpg|thumb|1839मा एडिलेड.दोषिहरुका बिना दक्षिण अस्ट्रेलिया मुक्त कलोनीका रूपमा स्थापित गरिएको था.]] [[Fileचित्र:Landing at melbourne 1840.jpg|thumb|left|मेलबोर्न ल्याण्डिंग, 1840; डब्ल्यू। लिएरडेट द्वारा पानीका रंग (1840)]] [[Fileचित्र:George Bowen b.jpg|thumb|सर जर्ज बोवेन, क्वींसल्याण्डका पहिला राज्यपाल.]] ==== न्यू साउथ वेल्समा पहिलो उपनिवेश ==== जनवरी 1788मा कैप्टन आर्थर फिलिपका नेतृत्वमा 11 जहाजहरुका पहिला बेड़ेका आगमनका साथै न्यू साउथ वेल्सका ब्रिटिश उपनिवेशको स्थापना भएको। यसमा एक हजार भन्दा अधिक उपनिवेशवादी थिए, जसमा 778 अपराधी (192 महिलाहरु र 586 पुरुष) सामेल थिए.<ref>रोजलिंड माइल्स (2001) ''हु कूक्ड द लास्ट सपर: द वुमेन हिस्ट्री अफ द वर्ल्ड'' थ्री रिवर्स प्रेस। ISBN 0-609-80695-5 [http://books.google.com/books?id=6vPOD6Ol15MC&printsec=frontcover&dq=womens+history++of+the+world&hl=en&ei=2lCATOC9BcKC8gbPrNT3Cw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=2&ved=0CD0Q6wEwAQ#v=onepage&q=first%20fleet&f=false ]</ref> बटनी बेमा आगमनका केही दिनहरु पछि यो बेड़ा अधिक उपयुक्त स्थान पोर्ट जैक्सनतर्फ बढ़ गया, जहाँ 26 जनवरी 1788 मा सिडनी कोवमा एक बस्तीको स्थापना गरिएको.<ref>पीटर हिल (2008) पृष्ठ(contracted; show full) , 57 जियो।III, सी.53, पृष्ठ.27, चर्च मिशनरी सोसाइटी टू बाथर्स्ट [1817 चाँड़ै], ''हिसटरिकल रिकर्ड्स अफ न्यूजील्याण्ड'' , खंड I, पीपी 417 29; लण्डन मिशनरी सोसाइटी टू मार्सडेन, 5 जून 1817, माइकल लाइब्रेरी, ''मार्सडेन पेपर्स'' , ए1995, खंड 4, पृष्ठ 64, ए.टी। यार्वूड, ''सैम्युल मार्सडेन: द ग्रेट सर्वाइवर'' , मेलबर्न, एमयूपी (MUP), 1977, पृष्ठ 192; रबर्ट मैकनब, ''फ्रम तसमान टू मार्सडेन'' , डुनेडिन, 1914, पृष्ठ 207.</ref> ==== अन्य उपनिवेसहरुतर्फ विस्तार ==== सन 1788मा न्यू साउथ वेल्समा उपनिवेशको स्थापनाका पछि अस्ट्रेलियालाई सिडनी स्थित औपनिवेशिक सरकारका प्रशासनका अधीन न्यू साउथ वेल्स नामक एक पूर्वी अर्ध-भाग तथा न्यू कक्ष्याण्ड नामक एक पश्चिमी अर्ध-भागमा विभाजित गरिएको. (contracted; show full)ना गरे, तर [[पश्चिमी अस्ट्रेलिया|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया]]को पूर्वी सीमा अक्षांश 129˚ पूर्वमा अपरिवर्तित बनेकारही। सन 1824मा, ब्रिस्बेन नदीका मुहानमा एक दण्डात्मक उपनिवेश (बादका [[क्वीन्सलैण्ड|क्वीन्सल्याण्ड]]का उपनिवेशको आधार)को स्थापना गरिएको। सन 1829मा, स्वान रिवर कलोनी र यसको राजधानी [[पर्थ]]लाई पश्चिमी तटमा बसाइएको र त्यसमा किंग जर्ज साउंडका नियन्त्रणलाई मान्यता दिएको। प्रारम्भमा एक स्वतन्त्र उपनिवेश रहोस् पश्चिमी अस्ट्रेलियाले पछि मजदूरहरुको भारी कमीका कारण ब्रिटिश अपराधिहरुलाई स्वीकार गर्न लिया. === अपराधी र औपनिवेशिक समाज === [[Fileचित्र:Black-eyed Sue and Sweet Poll of Plymouth taking leave of their lovers who are going to Botany Bay.jpeg|thumb|left|प्लायमाउथ, इंग्ल्याण्डको काली-आंखहरु वाली स्यु र स्वीट पोल, जो आफ्नो प्रेमिहरुका लागि विलापेर रहेका छन्, जसलाई जल्द नैं बटनी बे निर्वासित गर्नु छ, 1792]] [[Fileचित्र:Battle of VinegarHill.jpg|thumb|1804का कासल हिल कंविक्ट विद्रोह चित्रको वर्णन गर्दछन्.]] सन 1788 र 1868का बीच, लगभग 161,700 अपराधिहरु (जसमादेखि 25,000 महिलाहरु थियों)लाई निर्वासित गरेर न्यू साउथ वेल्स, वैन डायमेनको भूमि र पश्चिमी अस्ट्रेलियाका अस्ट्रेलियाई उपनिवेसहरुमा पठाई दिइएको.<ref>जैन बैसेट (1986) पृष्ठ 258</ref> इतिहासकार लयड रब्सनको अनुमान छ कि शायद यीबाट दुइ तिहाई कामकाजी वर्गका नगरहरु, विशेषतः मिडल्याण्ड्स र इंग्ल्याण्डका उत्तरी भाग, देखि थिए। यीबाट अधिकांश आदतन अपराधी थिए.<ref&g(contracted; show full)यक्तिहरुलाई मुख्य शासकीय पदहरुमा नियुक्त गरे, जसमा औपनिवेशिक वास्तुकारका रूपमा फ्रैंसिस ग्रीनौं तथा मजिस्ट्रेटका रूपमा विलियम रेडफर्न सामेल थिए। लंडनले तिनको सार्वजनिक कार्यहरुलाई धेरै अधिक खर्चीला माने र मुक्त हो चुके व्यक्तिहरु (Emancipists)का प्रति तिनको व्यवहारका कारण समाजमा नाराजगी फैल गई.<ref>http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A020162b.htm?hilite=lachlan%3Bmacquarie</ref> यसका बावजूद, समयका साथ-साथ अस्ट्रेलियाई नागरिकहरुका बीच समतावादलाई केन्द्रीय मूल्यका रूपमा स्वीकार गरिएको. [[ Fileचित्र:The arrest of Bligh propaganda cartoon from around 1810.jpg|thumb|300px|1808का रम राज्यपालका बेला गवर्नर विलियम ब्लिघको गिरफ्तारीको प्रचार कार्टून.]] (contracted; show full)|title=A Military History of Australia|publisher=Cambridge University Press|location=Port Melbourne|year=2008|edition=Third|isbn=9780521697910|pages=28–40}}</ref> उन्नाइसौं शताव्दीका मध्यदेखि अन्तका बेला, अनेक दक्षिण-पूर्वी अस्ट्रेलियाका अनेक अस्ट्रेलियाई मूल-निवासीहरु को, प्राय बलपूर्वक, आरक्षित क्षेत्रहरु अनि मिशनहरुतर्फ स्थलान्तरित गर्न दिइएको। यीबाट अनेक संस्थाहरुका स्वरूपले बीमारिहरुलाई तेजीदेखि फैलानमा सहायताको र यीबाट अनेकलाई यस कारण बंद गरिएकोकिनभनें उनमा रहनेवालहरुको सङ्ख्या घट गई थियो। == औपनिवेशिक स्वशासन र सोने खोज == [[Fileचित्र:Eureka stockade battle.jpg|thumb|right|upright|यूरेका स्टकेड रायट। जेबी हहरुडरसन (1854) वटरकलर]] [[Fileचित्र:Bernhard otto holterman with 630lb gold from Hill End.jpg|thumb|upright|हिल एंडदेखि एक सोने डला, 1872मा थाहा लगाईा]] पारंपरिक रुपले एडवर्ड छमण्ड हार्ग्रेव्जलाई फरवरी 1851मा बाथर्स्ट, न्यू साउथ वेल्सका नजिक अस्ट्रेलियामा सोने खोज गर्ने श्रेय दिइन्छ। यसका बावजूद अस्ट्रेलियामा सोने उपस्थितगीका लक्षण सर्वेक्षणकर्ता जेम्स मैक्ब्रायन द्वारा 1823मा नैं खोजे जा चुके थिए। [[अंग्रेजी विधि|अङ्ग्रेजी कानून]]का मुताबिक समस्त खनिज राजाको संपत्ति थिए, अतः प्रारम्भमा "एक ग्राम्य अर्थव्यवस्थाका अन्तर्गत विकसि(contracted; show full)ियो, जसमादेखि लगभग 1 मिलियन मानिस [[मेलबर्न]] अनि [[सिडनी]]मा रह्यो गरिन्थ्यो।<ref>सी.एम.एच। क्लार्क (1971) पृष्ठ.666</ref> त्यस शताव्दीको समाप्तिसम्म आउँदा-आउँदै कुल जनसङ्ख्याका दुइ तिहाईभन्दा अधिक मानिस सहरहरुमा निवास गर्न लागोस्, जसदेखि अस्ट्रेलिया “पश्चिमी विश्वका सर्वाधिक सहरीकृत समाजहरु मध्येको एक” बन्यो।<ref>ली एस्टबरी (1985) ''सिटी बुशमेन; द हिडेलबर्ग स्कूल एंड द रुरल माइथोलजी'' । पृष्ठ.2 अक्सफोर्ड यूनिवर्सिटी प्रेस, मेलबर्न। ISBN 0 19554501 X</ref> == अस्ट्रेलियाई लोकतन्त्रको विकास == [[Fileचित्र:Catherine Helen Spence.jpg|thumb|150px|दक्षिण अस्ट्रेलियाई सफ्रागेट कैथरीन हेलेन स्पेन्स (1825-1910).सन 1995मा, साउथ अस्ट्रेलियाको महिलाहरु मतदानको अधिकार प्राप्त गर्न तथा संसदमा खड़ी हो पाने विश्वको शुरुआती महिलाहरु मध्येको एक थियों.]] (contracted; show full) तर पनि अस्ट्रेलियाको विभिन्न संसदहरु लगातार बन्छं रहीं छन्, तर चयनित संशताव्दीय सरकारका मुख्य आधारले अस्ट्रेलियामा सन 1850का दशकदेखि लिएर इक्कीसौं शताव्दीमा प्रवेशसम्म पनि आफ्नो ऐतिहासिक निरंतरता कायम रखी छ. == राष्ट्रवाद र संघको विकास == [[Fileचित्र:Banjo Patterson.jpg|thumb|upright|कवि, बैंजो पैटर्सन.]] [[Fileचित्र:Roberts-The Australian native.jpg|thumb|upright|हीडलबर्ग स्कूलका टम रबर्ट्स द्वारा "अस्ट्रेलियाई मूल निवासी" (1888).]] सन 1880का दशकका अन्तसम्म आउँदा-आउँदै, अस्ट्रेलियाई उपनिवेसहरुमा रहने भएका अधिकांश मानिस यस्ता थिए, जसको जन्म त्यसै भूमिमा भएको थियो, तर पनि उनमादेखि 90%देखि ज्यादा मानिस ब्रिटिश र आइरिश मूलका थिए.<ref>डी.एम। गिब(1982) ''नैशनल आइडहरुटिटी एंड कन्शियसनेस'' । पृष्ठ.33। थमस नेल्सन, मेलबर्न। ISBN 0 170060535</ref> इतिहासकार डान गिबको सुझाव छ कि भगोड़ा(contracted; show full) पाँचका नागरिकहरुले जनमत-संग्रहहरुमा एक संघका निर्माणका संविधानका समर्थनमा मतदान गरेको थियो। जुलाई 1900 मा [[पश्चिमी अस्ट्रेलिया|वेस्टर्न अस्ट्रेलिया]] पनि मतदानका द्वारा यिनमा सम्मिलित भयो। 5 जुलाई 1900 मा “कमनवेल्थ अफ अस्ट्रेलिया कन्स्टिट्यूशन ऐक्ट (यूके)” पारित भयो र 9 जुलाई 1900 मा [[विक्टोरिया|महारानी विक्टोरिया]] द्वारा यसलाई शाही सहमति प्रदान गरिएको.<ref>आर विलिस, एट अल (1982)''इशुज यी अस्ट्रेलियन हिस्ट्री'' । पृष्ठ 160। लन्गमैन चेशायर। ISBN 0-582-66327-X</ref> == कमनवेल्थ अफ अस्ट्रेलियाको स्थापना == [[Fileचित्र:Opening of the first parliament.jpg|thumb|right|300px|1901मा अस्ट्रेलियाको पहिलो संसदका उद्घाटन]] [[Fileचित्र:EBarton2.jpg|thumb|thumb|अल्फ्रेड डीकिन, अर्को प्रधानमंत्रीका साथ अस्ट्रेलियाका प्रथम प्रधानमंत्री एडमंड बार्टन (बाहिरु).]] [[Fileचित्र:8hourday.jpg|thumb|4 अक्टूबर 1909मा आठ घण्टाका कामका समर्थनमा जुलूस.]] 1 जनवरी 1901 मा गवर्नर जनरल लर्ड होपटोन द्वरा संघीय संविधानको घोषणा गरिनमा कमनवेल्थ अफ अस्ट्रेलिया अस्तित्वमा आया। मार्च 1901मा पहिला संघीय चुनाव आयोजित गरिए र यी चुनावहरुमा प्रोटेक्शनिस्ट पार्टिला फ्री ट्रेड पार्टीलाई धेरै कम अन्तरदेखि पराजित गरे, जबकि अस्ट्रेलियन लेबर पार्टी (एएलपी) तेस्रो स्थानमा रही। लेबर पार्टिला घोषणाको कि त्यो रियायतहरु दिने पार्टीको समर्थन गर्नेछ र एडमण्ड बार्टनको प्रोटेक्शनिस्ट पार्टिला सरकार बनाए, तथा एल्(contracted; show full), जसको तुलना संयुक्त राज्य अमरीकाका साथको जा सक्नेछ। केही लेखकहरुले भावी जनसङ्ख्या 100 मिलियन, 200 मिलियन वा त्यो भन्दा पनि अधिक छ जाने अनुमान गरे.”<ref>स्टुअर्ट मेकिंटायर (1986) पृष्ठ.198</ref> यिनमा ई। जे। ब्रैडी सामेल थिए, जसको सन 1918मा लेखिएको गरेब ''अस्ट्रेलिया अनलिमिटेड'' ले अस्ट्रेलियाको भूमिको वर्णन विकास गर्न र बसनका लागि तैयार हो चुकी भूमिका रूपमा गरे, “जिसके भाग्यमा जीवनका साथ धड़कना नैं लिखा था.”<ref>स्टुअर्ट मेकिंटायर (1986) पृष्ठ.199</ref> == अन्तिम शिलिंग तक: प्रथम विश्व-युद्ध == [[Fileचित्र:Australian 9th and 10th battalions Egypt December 1914 AWM C02588.jpeg|thumb|left|रेजिमाट शुभंकर,का रूपमा एक कंगारूका साथ मिस्रमा अस्ट्रेलियाई सैनिक, 1914.]] (contracted; show full) सैन्य कार्यवाहीका नियोजनका प्रति मोनाशको नजरिया अति-सतर्कतापूर्ण र त्यस समयका सैन्य विचारकहरुको दृष्टिमा असामान्य था। छमेलको अपेक्षाकृत सानो लड़ाईमा तिनको पहिलो कार्यवाहीले तिनको नमाध्यमलेको वैधताको प्रदर्शन गरिदिए र पछि सन 1918को हिंडेनबर्ग लाइनदेखि पूर्व गरिएको कार्यवाहिहरुदेखि यसको पुष्टि पनि हो गई. [[ Fileचित्र:Hughes Welcomehome Parispeaceconference.jpg|thumb|200px|पेरिस शान्ति सम्मेलन, 1919 देखि लौटनमा प्रधानमंत्री बिली ह्युजेस, 'लिटिल डिगर'लाई जर्ज स्ट्रीट, सिडनीदेखि ले जाँदै अस्ट्रेलियाई सैनिक.]] (contracted; show full)ल्ड", पृष्ठ.129.</ref> सन 1919मा औपनिवेशिक नेताहरुका एक शान्ति सम्मेलनमा न्यूजील्याण्ड, दक्षिण अफ्रीका र अस्ट्रेलियाले जर्मन समोआ, जर्मन साउथ वेस्ट अफ्रीका र जर्मन न्यू गिनीका क्षेत्रहरुमा आफ्नो कब्जेलाई बनाये राख्नेका पक्षमा तर्क प्रस्तुत गरे; यी क्षेत्रहरुका लागि सम्बन्धित उपनिवेसहरुलाई “क्लास सी अधिदेश (Class C Mandates)” प्रदान गरिए। एक समान-समान सौदेमा, जापानले विषुवत्का उत्तरमा यसका द्वारा अधिग्रहित जर्मन क्षेत्रहरुमा नियन्त्रण हासिल गर्न लिया.<ref name="Lowe129" /> == युद्धका बीचका वर्ष == === पुरुष, धन अनि बाजार: 1920को दशक === [[Fileचित्र:WMcWilliams.JPG|upright|150px|thumb|विलियम मैकविलियम्स, कंट्री पार्टी (राष्ट्रीय)का संस्थापक र 1920-1921 नेता.]] युद्धका बाद, प्रधानमंत्री [[बिली ह्यूस|विलियम मरिस ह्युजेस]]ले एक नयाँ उदारवादी दल, नैशनलिस्ट पार्टी, जसको निर्माण पुरानो लिबरल पार्टी र अनिवार्य सैन्य प्रशिक्षणलाई लिएर भए गंभीर र कटु विभाजनका पछि लेबर पार्टी (जिसमा ती सबैभन्दा ठूला नेता थिए)का टुटेका समूहलाई मिलाएर भएको थियो,को नेतृत्व गरे। एक अनुमानका मुताबिक सन 1919को स्पैनिश फ्लू महामारी, जो कि लगभग निश्चित रुपले घर वापस लौट रहोस् सैनिकह(contracted; show full)लियाई 1250 स्थानहरुमा सिनमा देखा गरिन्थ्यो। सन 1927मा, एक रयल कमीशन सहयोग गर्न पानमा विफल रह्यो र एक यस्तो उद्योग, जसले विश्वको पहिलो फीचर फिल्म, द स्टोरी अफ द केली गैंग (The Story of the Kelly Gang) (1906)का साथ पड़किनुदार शुरुआतको थियो, सन 1970का दशकमा यसको पुनरुत्थान गरिनेसम्म कमजोर भयो।<ref>लयड रबसन (1980) पृष्ठ.48</ref><ref>एरिक रेडी (1979) ''हिस्ट्री एंड हार्टबर्न; द सागा अफ अस्ट्रेलियन फिल्म 1896-1978'' । हार्पर र रो, सिडनी। ISBN 0-06-312033-X</ref> [[ Fileचित्र:Rev John Flynn 1929.jpg|thumb|left|150px|upright|रेव्ड जन फ्लिन, रयल फ्लाइंग चिकित्सक सेवाका संस्थापक.]] सन 1923मा, नैशनल पार्टीको सरकारका सदस्यहरु द्वारा डब्ल्यू.एम। ह्यूजेसलाई हटाउनेका पक्षमा मतदान गरिनमा [[स्टान्ली ब्रूस|स्टैनली ब्रुस]] प्रधानमंत्री बनेका। सन 1925का प्रारम्भमा आफ्नो सम्बोधनमा ब्रुसले अनेक अस्ट्रेलियाई नागरिकहरुको प्राथमिकताहरु र आशावादलाई यो भन्दै संक्षेपमा प्रकट गरे कि "पुरुष, धन अनि बाजार अस्ट्रेलियाको अनिवार्य आवश्यकताहरुलाई सटीक ढ़ंगदेखि परिभाषित गर्दछन्" र ती ब्रिटेन(contracted; show full)ोर्ड स्मिथ सन 1927मा अस्ट्रेलिया सर्किटको एक चक्र पूरा गर्दै तथा सन 1928मा वायुयान ''सदर्न क्रस'' मा हवाई र फिजी हुँदै अमरीकादेखि अस्ट्रेलियासम्म प्रशान्त महासागरको चक्कर लगाएर नयाँ उड़ान मशीनहरुलाई सीमादेखि परे ले गये। अघि ती वैश्विक प्रसिद्धिसम्म पहुंचे र सन 1935मा सिंगापुरमा एक रात्रिकालीन उड़ानका बेला गुम हुनाले पहिलासम्म उनले हवाई रिकर्डहरुको एक श्रृंखला खड़ी गर्न दी.<ref>http://adbonline.anu.edu.au/biogs/A090602b.htm?hilite=charles%3Bkingsford%3Bsmith</ref> === उपनिवेशको दर्जा === [[Fileचित्र:ImperialConference.jpg|thumb|left|200px|आफ्नो प्रधानमंत्रीका साथ किंग जर्ज V (सामने, बीचमा)। (दाहरुदेखि बाहिरु) स्थायी: मोनरो (न्यूफाउंडल्याण्ड), कोट्स (न्यूजील्याण्ड), ब्रूस (अस्ट्रेलिया), हर्टजोग (दक्षिण अफ्रीकाका संघ), कोसग्रेव (आयरिश मुक्त राज्य).बैठा: बाल्डविन (यूनाइटेड किंगडम), किंग जर्ज पंचम, किंग (क्यानाडा).]] (contracted; show full) प्रस्तावित नयाँ संघीय राजधानी [[कैनबरा]] (सन 1901 देखि 1927सम्म सरकारको केन्द्र [[मेलबर्न]] था)का लागि स्थान प्रदान गरले हेतु सन 1911मा न्यू साउथ वेल्समा संघीय राजधानी क्षेत्र (Federal Capital Territory) (एफसीटी) (FCT)को स्थापना गरिएको। सन 1938मा एफसीटी (FCT)को नाम बदलामार अस्ट्रेलियाई राजधानी क्षेत्र (Australian Capital Territory) (एसीटी) (ACT) गर्न दिइएको। सन 1911मा नर्दर्न टेरिटरीको नियन्त्रण साउथ अस्ट्रेलियाको सरकारदेखि कमनवेल्थलाई सुँम्प् दिइएको. === महान मंदी: 1930को दशक === [[ Fileचित्र:Unemployed marching to see Mitchell, 1931.jpg|thumb|left|1931मा, प्रीमियर सर जेम्स मिशेललाई हेर्नका लागि 1000 भन्दा अधिक बेरोजगार पुरुष पर्थ, पश्चिमी अस्ट्रेलियामा ट्रेजरी बिल्डिंगदेखि एस्प्लिनेडसम्म मार्च गरे.]] [[Fileचित्र:Sydney Harbour Bridge opening.jpg|thumb|float|रिबन समारोह 20 मार्च 1932 मा सिडनी हार्बर ब्रिज खोलनेका लिए.प्रोटोकलको उल्लंघन गरेर प्रीमियर जैक लैंग, जसलाई शीघ्र नैं निलंबित गरिने वाला थियो, फीता काट रहेका हुन्, जबकि गवर्नर फिलीप गेम देख्दै रह गए.]] (contracted; show full) ग्रामीण क्षेत्रहरुमा, सबैभन्दा नराम्रो प्रभाव उत्तर-पूर्वी [[विक्टोरिया (अस्ट्रेलिया)|विक्टोरिया]] र वेस्टर्न अस्ट्रेलियाका गेहूं उत्पादक क्षेत्रहरुमा रहने भएका साना कुन ानहरुमा भयो, जसले पाए कि तिनको अधिकांश आय ब्याज चुकानमा नैं समाप्त हो गई थियो।<ref>ज्योफ स्पहरुसली (1981) पृष्ठ.52</ref> == द्वितीय विश्व युद्ध == [[Fileचित्र:Menzies Churchill WW21941.jpg|thumb|200px|left|upright|1941मा प्रधानमंत्री रबर्ट माजिस र ब्रिटिश प्रधानमंत्री विंस्टन चर्चिल.]] [[Fileचित्र:HMAS Sydney (AWM 301473).jpg|thumb|नोभेम्बर 1941, हिन्द महासागरमा प्रकाश क्रूजर एचएमएएस (HMAS) सिडनी एक लड़ाईमा हार गए.]] === सन 1930का दशकमा रक्षा नीति === सन 1930का दशकका अन्तिम भागदेखि पूर्वसम्म रक्षा अस्ट्रेलियाई मानिसहरुका लागि कुनै महत्वपूर्ण मुद्दा थिएन। सन 1937का चुनावहरुमा, दुइटै राजनैतिक दलहरु ने, [[चीन]]मा बढ़्दै [[जापान|जापानी]] दखल र [[यूरोप]]मा [[जर्मनी]]का बढ़्दै दखलका संदर्भमा, रक्षा खर्चमा वृद्धिको वकालत गरे तर पनि यस कुरालाई लिएर मतभेद थियो कि रक्षा खर्चको आवंटन कुन प्रकार गरियोस्। यूएपी (UAP) सरकारले “साम्राज्यवादी रक्षाको एक नीति”का तहत ब्रिटेनका साथ सहयोगमा जोर दिए। यसको आधार सिंगापुर स्थित ब्रिटिश नौसैनिक अड्डा र रयल नेवीको जंग(contracted; show full)ेमीले गरेको थियो,ले आरक्षित नागरिक-सेनाको सङ्ख्या बढ़ाएर लगभग 80,000 गर्न दी.<ref>गेविन लांग) (1952) पृष्ठ 26</ref> युद्धका लागि प्रशिक्षित पहिला डिविजनलाई छ्ठहरु डिविजन र अर्का एआयोएफ (AIF)को नाम दिइएको किनभनें प्रथम विश्व युद्धमा कागजमा 5 नागरिक सेना डिविजन र पहिलो एआयोएफ (AIF) था.<ref>जन रबर्टसन (1984) पृष्ठ.20। यसै कारण द्वितीय विश्व युद्धको अस्ट्रेलियन बटालियनहरुलाई प्रथम विश्व युद्धको बटालियनहरुदेखि अलग पहचान पानका लागि तिनको नामहरुभन्दा पहिला उपसर्ग 2/ लगाइन्थ्यो</ref> === युद्धको घोषणा === 3 सितंबर 1939 को, प्रधानमंत्री, रबर्ट मेन्जीस,ले एक रेडियो प्रसारणका द्वारा राष्ट्रलाई सम्बोधित गरे: <blockquote> {{cquote|My fellow Australians। It is my melancholy duty to inform you, officially, that, in consequence of the persistence by Germany in her [[invasion of Poland]], [[Great Britain]] has declared war upon her, and that, as a result, Australia is also at war.<ref>Frank Crowley (1973)''Modern Australia in Documents 1939-1970''। p.1। Wren Publishing , Melbourne। ISBN 0 858885033X</ref>}} </blockquote> [[Fileचित्र:9 Div Tobruk(AWM 020779).jpg|thumb|200px|left|उत्तरी अफ्रीकामा तोब्रुकमा 2/13th इन्फैंट्री बटालियनदेखि एक गश्ती, (एडब्ल्यूएम (AWM) 020779)]] [[Fileचित्र:Aust soldiers Wewak June 1945.jpg|thumb|200px|जून 1945मा पापुआ न्यू गिनी, वेवाकका नजिक कार्रवाईमा एक अस्ट्रेलियाई प्रकाश मशीन बंदूक टीम]] इस प्रकार 6 वर्षहरुका वैश्विक संघर्षमा अस्ट्रेलियाको सहभागिताको शुरुआत भएको। अस्ट्रेलियाई सैनिकहरुलाई स्थानहरुको एक असामान्य विविधतामा लड़ना थियो, जसमा तोब्रुक (Tobruk)मा जर्मन टैंकहरुको सामना गर्नको लागि लिएर यूरोपका माथि बमवर्षक मिशन र जापानी जीरोस (Zeros)का खिलाफ राबौलमा हवाई हमलेदेखि लिएर, बर्नियोका जंगलहरुमा युद्ध सामेल थिए.<ref>जन रबर्टसन (1984) पृष्ठ.(contracted; show full) {{cquote|"The Australian Government...regards the Pacific struggle as primarily one in which the [[United States]] and Australia must have the fullest say in the direction of the democracies' fighting plan। Without inhibitions of any kind, I make it clear that Australia looks to [[United States|America]], free of any pangs as to our traditional links or kinship with the United Kingdom."<ref>Cited in Frank Crowley (1973) Vol 2, p.51</ref>}} </blockquote> [[ Fileचित्र:POWs Burma Thai RR.jpg|thumb|left|200px|1943मा थाईल्याण्डमा तरसौमा नीदरल्याण्ड र अस्ट्रेलियाई पीओडब्ल्यू (POWs)। जापानी द्वारा 22,000 अस्ट्रेलियाई कब्जा गर्न लिइएको, जसमा देखि 8000 निधन भए.]] [[Fileचित्र:Curtinmacarthur.jpg|right|thumb|200px|अस्ट्रेलियाई प्रधानमंत्री जन अस्ट्रेलियाका साथ अमेरिकी जनरल डगलस मैकआर्थर, प्रशान्तमा मित्र देशहरुको सेनाहरुका कमांडर.]] (contracted; show full)ुल सङ्ख्याको योग 727,200 भइसकेको थियो (जसमादेखि 557,800 देखि विदेशहरुमा आफ्नो सेवाहरु दीं), 216,900 आरएएएफ (RAAF)मा रहोस् र 48,900 आरएएन (RAN) मा। 39,700 भन्दा अधिक मानिस मारे गये वा युद्ध बंदिहरुका रूपमा तिनको मृत्यु हो गई, जसमादेखि लगभग 8,000को मृत्यु जापानिहरुका बंदिहरुका रूपमा भएको.<ref>जैन बैसेट (1986) पृष्ठ.228-229। गेविन लन्ग (1963) ''द फाइनल कैम्पेन'' , अस्ट्रेलिया यी द वर अफ 1939-1945, सिरीज 1, खंड 7, पृष्ठ 622-637.अस्ट्रेलियाई युद्ध स्मारक, कैनबरा.</ref> === घरेलू-मोर्चा === [[Fileचित्र:He's coming South.jpg|thumb|left|1942 अस्ट्रेलियाई प्रचार पोस्टर.अस्ट्रेलिया सिंगापुरका पतनका पछि इम्पीरियल जापानका आक्रमणको आशंका.]] [[Fileचित्र:Victory job (AWM ARTV00332).jpg|thumb|अस्ट्रेलियाई महिलाहरुलाई प्रोत्साहित गरिएको कि ती सैन्य सेवाको महिला शाखाहरु मध्येको एकमा सामेल भएर अथवा श्रम-बलमा सहभागी भएर युद्धमा आफ्नो योगदान दहरु]] [[Fileचित्र:Darwin 42.jpg|thumb|डार्विनको हमला, 19 फरवरी 1942.]] द्वितीय विश्व युद्धका कारण अस्ट्रेलियाई अर्थव्यवस्था गंभीर रुपले प्रभावित भएको.<ref>रे विलिस एट अलमा जन क्लोज "अस्ट्रेलियन यी वरटाइम"मा बौल्टोन उद्धृत छ (1982) पृष्ठ 209</ref> सन 1943-4सम्म युद्धमा हो रह्यो खर्च सकल घरेलू उत्पाद (जीडीपी) (GDP)का 37%सम्म पहुंच गया, जबकि सन 1939-40 मा यो खर्च 4% था.<ref>जन रबर्टसन (1984).पृष्ठ.198.</ref> सन 1939 देखि 1945का बीच युद्धमा कुल £2,949 मिलियनको खर्च आया.<ref>गेविन लां(contracted; show full)000 देखि बढ़कर 286,000 हो गई.<ref>रे विलिस एट अल (एड्स)मा जन क्लोज "अस्ट्रेलियंस यी वरटाइम" (1982) पृष्ठ.211</ref> डेम एनिड लायन्स (Dame Enid Lyons), प्रधानमंत्री [[जोसेफ लियोन्स|जोसेफ लायन्स]]को विधवा, सन 1943मा हाउस अफ रिप्रेजहरुटेटिव्सका लागि चुनी जाने पहिलो महिला बनीं, जो रबर्ट मेन्जीसको नयाँ केन्द्रीय-दक्षिणपंथी लिबरल पार्टी अफ अस्ट्रेलियामा सामेल भए, जसको स्थापना सन 1945मा भएको थियो। त्यसै चुनावमा, डोरोथी टैंग्नी (Dorothy Tangney) सीनेटका लागि चुनी जाने पहिलो महिला बनीं. == युद्धोत्तर तेजी == [[Fileचित्र:Portrait Menzies 1941.jpg|150px|thumb|left|सर रबर्ट माजिस, अस्ट्रेलियाका लिबरल पार्टीका संस्थापक र अस्ट्रेलिया 1939-41 (यूएपी (UAP))का प्रधानमंत्री र 1949-66]] [[Fileचित्र:QueenElizabeth InspectingSheep WaggaWagga 1954.jpg|thumb|महारानी एलिजाबेथ द्वितीय वग्गा वग्गामा आफ्नो 1954 रयल यात्रामा भेड़ निरीक्षण गरे। अस्ट्रेलियाका पार रयल पार्टीदेखि भारी भीड़ले मुलाकात गरे]] === मेन्जीस र लिबरल प्रभुत्व 1949-72 === राजनैतिक रुपले युद्धोत्तर कालका तुरंत पछि अधिकांशतः रबर्ट मेन्जीस र लिबरल पार्टी अफ अस्ट्रेलिया प्रभावी रही, र उनले सन 1949मा [[बेन चिफ्ली|बेन चीफली]]को लेबर सरकारलाई हराया, जसको आंशिक कारण बैंकोको राष्ट्रीयकरण गर्ने एक लेबर प्रस्ताव<ref>जैन बैसेट (1986) पृष्ठ.18</ref> तथा कोइला खदानहरुको एक पंगु गर्न दिने हड़तालको समर्थन गर्नु थियो, जो कि अस्ट्रेलियन कम्युनिस्ट पार्टीका नेतृत्वमा चल रही थियो। मेन्जीस देशका सबैभन्दा ज्यादा कार्यकाल भएका प्रधानमंत्री बने र ग्रामीण-आधारित कण्ट्री पार्टीक(contracted; show full) सन 1965मा जब मेन्जीस निवृत्त भए, त लिबरल नेता र प्रधानमंत्रीका रूपमा [[हेरोल्ड होल्ट|छरोल्ड होल्ट]]ले तिनको स्थान लिया। डिसेम्बर 1967मा एक सर्फ-बीच (surf beach)मा तैराकीका बेला डूब जानाले होल्टको मृत्यु हो गई र तिनको स्थानमा [[जाह्न गार्टन|जन गोर्टन]] (1968–1971) र तिनको पछि [[विलियम मकमहन|विलियम मैक्महोन]] (1971–1972) आए. === युद्धोपरान्त आप्रवासन === [[Fileचित्र:Dutch Migrant 1954 MariaScholte=50000thToAustraliaPostWW2.jpg|thumb|युद्धका पछि 1954मा प्रवासी अस्ट्रेलियामा पहुंचे.]] द्वितीय विश्व युद्धका बाद, [[बेन चिफ्ली|चीफली]]को लेबर सरकारले एक यूरोपीय आप्रवासनका एक व्यापक कार्यक्रमको शुरुआत गरे सन 1945मा, आप्रवासी मामलहरुका मंत्री (Minister for Immigration), आर्थर कलवेलले लिखा “यदि प्रशान्त युद्धका अनुभवले हामीलाई कुनै एक कुरा सिखाई छ, त निश्चित नैं त्यो कुरा यी छ कि साठ लाख अस्ट्रेलियाई तीस लाख वर्ग मीलको यस भूमिको अनंत कालसम्म रक्षा छैन गर्न सकते.”<ref>हत(contracted; show full) मे 1958मा, मेन्जीस सरकारले आप्रवासन अधिनियम (Immigration Act)मा निरंकुश रुपले सामेल गरिएको लिखित परीक्षाका स्थानमा एक एन्ट्री परमिट सिस्टम लागू गरे, जो आर्थिक र कुशलता मापदण्डहरुलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो।<ref>जैन बैसेट (1986) पृष्ठ .273</ref><ref>फ्रैंक क्रोली पृष्ठ.358</ref> यसका अतिरिक्त सन 1960का दशकमा गरिए परिवर्तनहरुले श्वेत अस्ट्रेलियाको नीतिलाई प्रभावी रुपले समाप्त गरिदिए। वैधानिक रुपले यसको समाप्ति सन 1973मा भएको. === आर्थिक विकास र उपनगरीय जीवन === [[Fileचित्र:Tumut3GeneratingStation.jpg|thumb|टुमुट 3 पावर स्टेशन विशाल स्नोवी हिमाच्छन्न पर्वत जलविद्युत योजना (1949-1974)का भागका रूपमा निर्माण गरिएको था। निर्माण अस्ट्रेलियाका आव्रजन कार्यक्रमको विस्तार जरूरी भयो।]] [[Fileचित्र:WelcomeToTelevision.jpg|thumb|सिडनीका निवासीहरुका लागि सन 1956को आफ्नो प्रथम नियमित टेलीविजन प्रसारण सेवाको प्रस्तुतिको टीसीएन-9 (TCN-9)मा पुनराभिनय गर्दै ब्रुस जिंजेल]] (contracted; show full) | publisher = Nelsen/Cinema Papers | year = 1980 | page = 3 | location = [[Melbourne]] | accessdate = 2007-09-23 | postscript = <!--None--> }}</ref> रंगीन टीवीको प्रसारण सन 1975मा प्रारम्भ भयो। === गठबंधन 1950-1972 === [[Fileचित्र:John F। Kennedy and Harold Holt.jpg|thumb|right|1963मा ओवल अफिसमा प्रधानमंत्री हेरोल्ड होल्ट र अमेरिकाका राष्ट्रपति जन एफ। कैनेडी.1960 दशकसम्म ब्रिटेनदेखि महत्वपूर्ण सहयोगीका रूपमा अस्ट्रेलियाई रक्षा नीति स्थानान्तरित भए.]] (contracted; show full) आयो। सन 1950का दशकका अन्तिम भागमा, अस्ट्रेलियाई सेनाले अमरीकी सैन्य सामग्रीको प्रयोग गरेर आफूलाई पुनर्सज्जित गर्नु प्रारम्भ गरे। सन 1962मा, संयुक्त राज्य अमरीकाले नर्थ वेस्ट केपमा एक नौसैनिक संचार स्टेशन स्थापित गरे, जो कि अगले दशकमा निर्मित अनेक स्टेशनहरुमा देखि पहिलो था.<ref>ग्लेन बार्कले र जोसेफ सिराकुसा (1976) पृष्ठ.63</ref><ref>डेसमंड बल (1980) ''अ सूटेबल पीस अफ रियल एस्टेट; अमेरिकन इन्सटौलेशन यी अस्ट्रेलिया'' लाई पनि हेर्नुहोस्। हेल र आयरमहरुगर। सिडनी। ISBN 0 -908094-47-7</ref> अधिक महत्वपूर्ण रूपबाट, सन 1962मा, अस्ट्रेलियाई सेनाका सलाहकारहरुलाई दक्षिणी भियतनामी बलहरुका प्रशिक्षणमा सहायता गर्नका लागि पठाईिएको, जो कि एक यस्तो संघर्ष थियो, जसमा ब्रिटेनको कुनै सहभागिता थिएन. कूटनीतिज्ञ एलन रेनफका अनुसार सन 1950का दशक र 60का दशकमा अस्ट्रेलियाको लिबरल-कण्ट्री पार्टी सरकारहरुका अधीन अस्ट्रेलियाको विदेश नीतिमा साम्यवाद-विरोध प्रभावी विषय-वस्तु थियो।<ref>एलन रेनौफ (1979) ''द फ्राइटहरुड कंट्री'' । पृष्ठ 2-3.</ref> एक अन्य पूर्व कूटनीतिज्ञ, जेफरी क्लार्कको सुझाव छ कि बीस वर्षहरुसम्म अस्ट्रेलियाको विदेश नीतिका निर्णय विशिष्ट रुपले चीनका प्रति भयका द्वारा संचालित हुँदै रहे.<ref>ग्रेगरी क्लार्क (1967) ''इन फियर अफ चाइना'' हेर्नुहोस्। लैंसडाउन प्रेस.</ref> एन्जुस (ANZUS) सुरक्षा सन्धि, जसमा सन 1951मा हस्ताक्षर गरिए थिए,को मूल पुनः शस्र-सज्जित जापानका प्रति अस्ट्रेलिया र न्यूजील्याण्डका भयमा निहित था। संयुक्त राज्य अमरीका, अस्ट्रेलिया र न्यूजील्याण्डमा यसको शर्तहरु अस्पष्ट छन्, तर अस्ट्रेलियाई विदेश नीतिको सोचमा यसको प्रभाव धेरै पल्ट धेरै महत्वपूर्ण रह्यो।<ref>पोल छममा भियतनाम वरदेखि अस्ट्रेलियाका कमिटमाटमा एंजसका भूमिकामा चर्चा हेर्नुहोस् (2007)''भियतनाम; द अस्ट्रेलियन वर'' । पृष्ठ 86-7 हार्पर कोलिन्स प्रकाशक, सिडनी। ISBN 9 780732 282370</ref> सीटो (SEATO) सन्धि, जसमा केवल तीन वर्षहरु पछि नैं हस्ताक्षर गरिए,ले उभर्दै शीत युद्धमा संयुक्त राज्य अमरीकाका सहयोगीका रूपमा अस्ट्रेलियाको स्थिति स्पष्ट रुपले प्रदर्शित गर्न दी. == भियतनाम युद्ध == [[Fileचित्र:RAAF TFV (HD-SN-99-02052).jpg|thumb|left|अगस्त 1964मा दक्षिण भियतनाममा आरएएएफ (RAAF) परिवहन उड़ान भियतनामका विमान र कार्मिक]] सन 1965सम्म आउँदा-आउँदै, अस्ट्रेलियाले अस्ट्रेलियन आर्मी ट्रेनिंग टीम भियतनाम (Australian Army Training Team Vietnam) (एएटीटीवी) (AATTV)को आकार बढ़ा दिएको थियो, र अप्रैलमा, सरकारले अचानक यो घोषणाको कि “संयुक्त राज्य अमरीकाका साथ गहन परामर्शका बाद”, टुकड़िहरुको एक बटालियन दक्षिणी भियतनाम पठाईी जानी थियो।<ref>ई.म एंड्रयूज (1979) पृष्ठ.160</ref> संसदमा, मेन्जीसले यस तर्क(contracted; show full) भियतनाममा अस्ट्रेलियाको उपस्थितगी 10 वर्षहरुसम्म रही, र विशुद्ध मानवीय लागतमा, 500 देखि ज्यादा मानिस मारे गये र 2,000 भन्दा अधिक घायल भए। सन 1962 र 1972का बीच अस्ट्रेलियालाई यस युद्धमा $218को लागत आयो।<ref name="Elkins" /> == 1960का दशकका पछि उभरता आधुनिक अस्ट्रेलिया == === कला र “नव राष्ट्रवाद” === [[Fileचित्र:JohnGorton1954.JPG|thumb|left|upright|"अस्ट्रेलियन टू द बूटहील्स": अस्ट्रेलियाई सिनेमाका लागि प्रधानमंत्री जन गौर्टनले सरकारी सहायताको स्थापना गरे.]] [[Fileचित्र:Sydney Opera House Night.jpg|thumb|1973मा सिडनी ओपेरा हत्यस सरकारी तौरमा खोलिएको था.]] सन 1960का दशकका मध्यबाट, अस्ट्रेलियामा एक नया र अधिक तीक्ष्ण राष्ट्रवाद उभरने लगा। सन 1960का दशक का प्रारम्भमा, नैशनल ट्रस्ट अफ अस्ट्रेलियाले अस्ट्रेलियाको प्राकृतिक, सांस्कृतिक अनि ऐतिहासिक धरोहरका संरक्षणको शुरुआत गरे सदैव अमरीकी र ब्रिटिश आयातहरुमा निर्भर रहोस् अस्ट्रेलियाई टीवीमा स्थानीय स्तरमा निर्मित नाटकहरु र हास्य-धारावाहिकहरुको प्रसारण प्रारम्भ भयो, र होमिसाइड (Homicide) जस्तै कार्यक्रमहरुले स्थानीय स्तरमा मज(contracted; show full), आफ्नो 1973को ''फ्रम डेजर्ट्स द प्रोफेट्स कम (From Deserts the Prophets Come)'' मा तर्क दिन्छन् कि विश्वविद्यालहरु र स्कूलहरुमा शैक्षणिक अध्ययनका बद्ला, त्यस कालसम्म “जब अस्ट्रेलियाको अधिकांश महत्वपूर्ण अध्ययन सृजनात्मक व्यवहारहरुमा प्राप्त गरे जाता रह्यो था”,<ref>रिचर्ड व्यहाइट (1981) पृष्ठ.170-171</ref> अन्ततः अस्ट्रेलिया “परिपक्व राष्ट्रवादिता (mature nationhood)”मा पहुंच चुका था.<ref>स्टीफन एल्मोस र कैथरीन जोन्समा सरले उद्धृत (1991) पृष्ठ.401</ref> === सबै अस्ट्रेलियावासीहरुका लागि नागरिक अधिकार === [[Fileचित्र:Douglas & Gladys Nicholls statue.JPG|thumb|right|300px|सर डगलस निकोल्सको प्रतिमा, दक्षिण अस्ट्रेलियाका पूर्व राज्यपाल.]] ==== मूलनिवासी नागरिक ==== सन 1960को दशक अस्ट्रेलियाई मूलनिवासीहरुका अधिकारहरुका लागि चलाये गये लामा अभियानहरुमा एक प्रमुख दशक था। सन 1959मा, अस्ट्रेलियाई आदिवासी नागरिक पहरुशन र मातृत्व भत्तहरुका योग्य माने गये.{{Citation needed|date=January 2011}} सन 1962मा, रबर्ट मेन्जीसका ''कमनवेल्थ इलेक्टोरल ऐक्ट (Commonwealth Electoral Act)'' मा यो प्रावधान थियो कि सबै मूलनिवासी नागरिकहरुलाई संघीय चुनावहरुमा नाम दर्ज गरवाने र मतदान गर्ने अधिकार हुनु चाहिये (इससे पूर्व, क्वीन्सल्याण्ड, वेस्टर्न अस्ट्रेलिया र नर्दर्न(contracted; show full)हारलाई “हाम्रो राष्ट्रीय इतिहासको सबैभन्दा कलुषित अध्याय” भनिएको था.<ref>{{cite web|url=http://www.thinkingfaith.org/articles/20080221_1.htm |title=The History of Apologies Down Under [Thinking Faith – the online journal of the British Jesuits] |publisher=Thinkingfaith.org |date= |accessdate=12 Oct। 2009}}</ref> सन 2008मा, प्रधानमंत्री [[कैविन रूड|केविन रुड]]ले चुरा लिए गई पीढ़िहरु (Stolen Generations)का सदस्यहरुका प्रति अस्ट्रेलियाई सरकारको तर्फदेखि सार्वजनिक क्षमायाचना जारी गरे ==== महिलाहरु ==== मे 1974मा, कमनवेल्थ कोर्ट अफ कन्सिलियेशन एन्ड आर्बिट्रेशन (Commonwealth Court of Conciliation and Arbitration)ले महिलाहरुलाई पूर्ण वयस्क वेतन पाने अधिकार प्रदान गरे। तर पनि विशिष्ट उद्योगहरुमा महिलाहरुको नियुक्तिको नियुक्तिको विरोध सन 1970का दशकसम्म बनाई रह्यो । यूनियन आन्दोलनका तत्वहरुको तर्फदेखि आउँदै अवरोधहरुका कारण मेलबर्नमा चलने ट्रामका चालकहरुका रूपमा महिलाहरुको नियुक्ति सन 1975का पूर्वसम्म छैनको जा सकी र सन 1979सम्म सर रेजिनाल्ड एन्सेट महिलाहरुलाई पायलटका रूपमा प्रशिक्षण दिये जाने अनुमत(contracted; show full)हर, [[सिडनी]],का मानिसहरुका सामुन्ने तिनको माथि स्थित प्रत्येक प्रमुख राजनैतिक पदमा महिलाहरु थियों, जहाँ लर्ड मेयरका रूपमा क्लोवर मूर, न्यू साउथ वेल्सको प्रीमियरका रूपमा क्रिस्टीना केनीली, न्यू साउथ वेल्सको गवर्नरका रूपमा मैरी बशीर, प्रधानमंत्रीका रूपमा जूलिया गिलार्ड, अस्ट्रेलियाको गवर्नर जनरलका रूपमा क्वहरुटिन ब्रिस तथा अस्ट्रेलियाको साम्राज्ञीका रूपमा [[एलिजा़बेथ द्वितीय|एलिजाबेथ द्वितीय]] विराजमान थियों.<ref> http://aec.gov.au/Elections/Australian_Electoral_History/wopa.htm</ref> === "यही समय छ": व्यहिटलैम र फ्रेसर === [[Fileचित्र:Vincent Lingiari.jpg|thumb|150px|upright|right|गुरिंदजी समुदायलाई भूमि लौटाउनेका प्रतीकस्वरूप विन्सहरुट लिंजियारीका हाथहरुमा रेत हाल्दै गोफ व्यहिटलैम.(1975)]] [[Fileचित्र:MalcolmFraserAndJimmyCarterAtPodium.gif|150px|upright|thumb|मैल्कम फ्रेजर र अमेरिकाका राष्ट्रपति जिमी कार्टर (1977).]] 23 वर्षहरुसम्म विपक्षमा रहनेका पछि डिसेम्बर 1972मा, लेबर पार्टिला गोफ व्यहिटलैमका नेतृत्वमा चुनावहरुमा जीत हासिलको र सामाजिक परिवर्तन अनि सुधारको एक महत्वपूर्ण कार्यक्रम प्रस्तुत गरे। चुनावहरुदेखि पूर्व व्यहिटलैमले भने था: “हाम्रो कार्यका तीन मुख्य लक्ष्य छन्। यी छन् – समानतालाई प्रोत्साहित गर्नु; अस्ट्रेलियाई जनतालाई … निर्णय प्रक्रियामा … सामेल गर्नु; तथा प्रतिभालाई मुक्त गर्नु र अ(contracted; show full)्नर जनरल [[जन कैर]] द्वारा बरखास्त गरियो र चुनावहरुलाई टालेर फ्रेसरलाई कार्यवाहक प्रधानमंत्री नियुक्त गर्न दिइएको। अस्ट्रेलियाई संविधान द्वारा गवर्नर जनरललाई दिये गये “आरक्षित अधिकार” रानीका कुनै प्रतिनिधि द्वारा कुनै चेतावनी दिये बिना एक चुनी भएको सरकारलाई बरखास्त गर्ने अनुमति देन्थे.<ref>विटलम विदाईमा धेरै किताबहरु छन्। उदाहरणका लागि, पोल केलीका ''नोभेम्बर 1975: द इनसाइडस्टोरी अफ अस्ट्रेलिया ग्रेटेस्ट पोलिटिकल क्राइसिस'' । सहरुट लियोनार्ड्स, एनएसडब्लयू (NSW): एलन र अनविन। ISBN 1 -86373-987-4.</ref> सन 1975का अन्तमा आयोजित चुनावहरुमा मैल्कम फ्रेसर र तिनको गठबंधनले भारी जीत हासिल गरे फ्रेसर सरकारले लगातार दुइ अगले चुनाव जीते। फ्रेसरले व्यहिटलैम युगका सामाजिक सुधारहरुमा देखि केहीलाई जारी रख्दै राजकोषीय नियन्त्रण बढाउने प्रयास गरे। तिनको सरकारमा प्रथम अस्ट्रेलियाई आदिवासी संघीय प्रतिनिधि, नेविली बनरलाई सामेल गरिएको थियो र सन 1976मा संसदले ऐबोरिजनल ल्याण्ड राइट्स ऐक्ट 1976 (Aboriginal Land Rights Act 1976) पारित गरे, जस ने, तर पनि यो नर्दन टेरिटरीमा सीमित थियो,ले केही पारंपरिक भूमिहर(contracted; show full) लिबरल मंत्री, डान चिपले आफ्नो पार्टीदेखि अलग भएर एक नयाँ सामाजिक उदारवादी पार्टी, अस्ट्रेलियन डेमोक्रेट्स,को गठन गर्न लिया र फ्रैंकलिन बांधका प्रस्तावले अस्ट्रेलियामा एक प्रभावी पर्यावरण आन्दोलनका शुरु हुनमा योगदान दिए, जसको शाखाहरुमा अस्ट्रेलियन ग्रीन्स, एक राजनैतिक दल, जो पछि पर्यावरणवाद र साथै वाम-पंथी सामाजिक अनि आर्थिक नीतिहरुका पालनका लागि [[टासमानिया|तस्मानिया]]देखि बाहिर पनि बढ़ा, सामेल थियों.<ref>http://www.abc.net.au/dimensions/dimensions_people/Transcripts/s849441.htm</ref> === आर्थिक सुधार: हक, कीटिंग र हवर्ड === [[Fileचित्र:Parliament House Canberra Dusk Panorama.jpg|thumb|left|कैनबरामा नयाँ संसद भवन 1988मा खोलिएको था.]] बब हक, व्यहिटलैमको तुलनामा एक कम ध्रुवीकर (polarising) लेबर नेता,ले सन 1983का चुनावहरुमा फ्रेसरलाई पराजित गरे। यस नयाँ सरकारले हाइकोर्ट अफ अस्ट्रेलियाका माध्यमदेखि फ्रैंकलिन बांध परियोजनामा रोक लागेको दी। कोषाध्यक्ष पोल कीटिंगका साथ मिलेर हकले सूक्ष्म-आर्थिक र औद्योगिक सम्बन्धहरुका सुधारको कार्य आफ्नो हाथहरुमा लिया, जसको रचना दक्षता र प्रतिस्पर्धालाई बढ़ानका लागि गरिएको थियो। व्यहिटलैम मडलको प्रारम्भिक (contracted; show full)Title Act 1993) एवं ल्याण्ड फंड ऐक्ट 1994 (Land Fund Act 1994)का रूपमा भएको। सन 1993मा, अस्ट्रेलियाका एक गणतन्त्र बन्नका विकल्पहरुको परीक्षण गर्नका लागि कीटिंगले एक रिपब्लिक ऐडवाइजरी कमिटी (Republic Advisory Committee)को स्थापना गरे। विदेशी गर्ज, ब्याज र बेरोजगारीको उच्च दरहरुका साथ तथा मन्त्रीहरुका त्यागपत्रहरुको एक श्रृंखलाका पछि सन 1996का चुनावहरुमा कीटिंग लिबरल नेता [[जाह्न हावर्ड|जन हवर्ड]]देखि हार गये.<ref>http://primeministers.naa.gov.au/primeministers/keating/in-office.aspx</ref> [[ Fileचित्र:Fireworks, Sydney Harbour Bridge, 2000 Summer Olympics closing ceremony.jpg|thumb|right|2000 मा सिडनी हार्बर ब्रिजमा ओलिंपिक रंग.]] [[Fileचित्र:2000 Summer Olympics opening ceremony 4.JPEG|thumb|2000 ग्रीष्मकालीन ओलंपिकका उद्घाटन समारोहमा आदिवासी नर्तकहरुले सिडनीमा प्रदर्शन गरे.]] [[जाह्न हावर्ड|जन हवर्ड]]ले सन 1996 देखि लिएर सन 2007सम्म [[प्रधान मन्त्री आस्ट्रेलिया|प्रधानमंत्री]]का रूपमा कार्य गरे, जो कि रबर्ट मेन्जीसका पछि कुनै पनि प्रधानमंत्रीको अर्को सबैभन्दा लंबा कार्यकाल था। पोर्ट आर्थरमा भएको एक सामूहिक गोलीबारीका पछि शुरु गरिएको राष्ट्रीय बंदूक नियन्त्रण योजना हवर्ड सरकार द्वारा प्रारम्भ गरिए शुरुआती कार्यक्रमहरु मध्येको एक थियो। यस सर(contracted; show full)ा साथ पारंपरिक सम्बन्धहरु तथा संयुक्त राज्य अमरीकाका साथ गठबंधनका प्रबल समर्थक थिए, तर एशिया, विशेषतः चीन,का साथ व्यापारमा नाटकीय वृद्धि भएको र अस्ट्रेलियाले समृद्धिका एक विस्तारित कालको आनंद उठाया। संयोगले सन 2001को 11 सितंबरलाई भए आतंकी हमलहरुका बेला हवर्ड नैं प्रधानमंत्री थिए। यस घटनाका बाद, सरकारले [[अफगानिस्तान युद्ध]] (दुइटै दलहरुका समर्थनका साथ) एवं इराक युद्ध (अन्य राजनैतिक दलहरुको असहमतिका साथ)का लागि सैन्य टुकडीहरु पठाईनमा प्रतिबद्धता जाहिर गरे<ref name="autogenerated3" /> === इक्कीसौं शताव्दी मा === सन 2007का चुनावहरुमा लेबर पार्टीका [[कैविन रूड|केविन रूड]]ले हवर्डलाई पराजित गरे र ती जून 2010सम्म प्रधानमंत्री पदमा बनेका रहोस्, जसका पछि पार्टीका नेताका रूपमा जूलिया गिलार्डले तिनको स्थान लिया। रूडले प्रधानमंत्रीका रूपमा आफ्नो कार्यकालको प्रयोग [[क्योटो प्रोटोकल]]लाई सांकेतिक रुपले स्वीकार गर्न र ''खो चुकी पीढ़िहरु (Stolen Generation)'' (ौं अस्ट्रेलियाई मूलनिवासी, जसलाई राज्य द्वारा बीसौं शताव्दीका प्रारम्भिक कालदेखि लिएर सन 1960का दशकका बेला तिनको अभिभावकहरुदेखि छीन लिइएको था(contracted; show full) रूडको उत्तराधिकारी, जूलिया गिलार्ड, सन 2010 मा टोनी एबटका लिबरल-नैशनल गठबंधनका खिलाफ धेरै कम अन्तरदेखि भएको जीत, जसका परिणामस्वरूप सन 1940का चुनावहरुका पछि पहिलो पल्ट अस्ट्रेलियामा एक त्रिशंकु संसद बनी,को नेतृत्व गर्दै अस्ट्रेलियाको प्रधानमंत्री चुनी जाने पहिलो महिला बनीं.<ref name="hung">[http://www.abc.net.au/news/stories/2010/08/21/2989767.htm "वोटर्स लीव अस्ट्रेलिया छन्गिंग]" ''एबीसी (ABC) न्यूज'' , 21 अगस्त 2010</ref> == यी पनि हेर्नुहोस् == {{Portal|Australia}} *अस्ट्रेलियाको प्रादेशिक विकास *अस्ट्रेलियाई पुरातत्व *ओशिनियाको इतिहास *अस्ट्रेलियाका सैन्य इतिहास *व्यहाइट अस्ट्रेलियाई नीति *प्रोक्लेमेशन डिक्लेरिंग द यस ्ट्याब्लिश्माट अफ द कमनवेल्थ अफ अस्ट्रेलिया *अस्ट्रेलियाई तार इतिहास *अस्ट्रेलियामा राजशाहीका इतिहास == संदर्भ == {{Reflist|colwidth=30em}} == आगे पढ़हरु == * बैमब्रिक, सुसन एड। ''द कैम्ब्रिज इनसाइक्लोपीडिया अफ अस्ट्रेलिया'' (1994) * डेविसन, ग्रीम, जन हर्स्ट, र स्टुअर्ट मैकिनटायर, एड्स। अनेक शैक्षिक पुस्तकालहरुमा ''द अक्सफोर्ड कम्पेनियन टू अस्ट्रेलियन हिस्ट्री'' (2001) अनलाइन, [http://www.amazon.com/Oxford-Companion-Australian-History/dp/019551503X/ref=sr_1_6?ie=UTF8&s=books&qid=1209696680&sr=8-6 एक्सर्प्ट एंड टेक्स्ट सर्च] मा भी. (contracted; show full)[[ar:تاريخ أستراليا]] [[bg:История на Австралия]] [[bn:অস্ট্রেলিয়ার ইতিহাস]] [[ca:Història d'Austràlia]] [[cy:Hanes Awstralia]] [[da:Australiens historie]] [[de:Geschichte Australiens]] [[diq:Tarixê Awıstralya]]⏎ [[en:History of Australia]] [[eo:Historio de Aŭstralio]] [[es:Historia de Australia]] [[eu:Australiako historia]] [[fr:Histoire de l'Australie]] [[he:היסטוריה של אוסטרליה]] [[hi:ऑस्ट्रेलिया का इतिहास]] [[hr:Povijest Australije]] [[id:Sejarah Australia]] [[io:Historio di Australia]] [[it:Storia dell'Australia]] [[ja:オーストラリアの歴史]] [[jv:Sajarah Australia]] [[ka:ავსტრალიის ისტორია]] [[ko:오스트레일리아의 역사]] [[lb:Geschicht vun Australien]] [[lt:Australijos istorija]] [[lv:Austrālijas vēsture]] [[ms:Sejarah Australia]] [[mwl:Stória de la Oustrália]] [[nl:Geschiedenis van Australië]] [[no:Australias historie]] [[pa:ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਹਾਸ]] [[pl:Historia Australii]] [[pt:História da Austrália]] [[ru:История исследования Австралии]] [[sh:Povijest Australije]] [[simple:History of Australia]] [[sk:Dejiny Austrálie]] [[sq:Historia e Australisë]] [[sr:Историја Аустралије]] [[sv:Australiens historia]] [[ta:ஆஸ்திரேலிய வரலாறு]] [[te:ఆస్ట్రేలియా చరిత్ర]] [[uk:Історія Австралії]] [[vi:Lịch sử Australia]] [[zh:澳大利亚历史]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://ne.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=295521.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|