Difference between revisions 322367 and 363991 on newiki

{{Orphan|date=अक्टोबर २०११}}

{{Infobox Person
| name = भास्को दा गामा
| image = Vasco-da-gama-2.jpg
| caption =
| birth_date = [[१४६०]]-[[१४६९]]
| birth_place = साइन्स, अलेन्तेजो, [[पोर्चुगल]]
| death_date = {{death date|1524|12|24|mf=y}} (आयु लगभग ५४-६४)
| death_place = [[कोच्चि]] [[भारत]]
| occupation = अन्वेषक, सैन्य नौसेना कमाण्डर
| spouse = क्याटरिना द अतायदे
}}
'''डम भास्को दा गामा''' (पोर्चुगली: ''Vasco da Gama'') (लगभग [[१४६०]] या [[१४६९]] - [[२४ डिसेम्बर]], [[१५२४]]) एक [[पोर्चुगल|पोर्चुगली]] अन्वेषक, यूरोपीय [[खोजको युग|खोज युग]]को सबै भन्दा सफल खोजकर्ताहरूमा भन्दा सफल एक, र [[यूरोप]] देखि [[भारत]] सम्म सीधा यात्रा गर्न जहाजहरूको कमांडर थिए, जुन [[केप अफ गुड होप]], [[अफ्रीका]]को दक्षिणी कुना देखि हुँदै भारत पुगे। उनी जहाज द्वारा तीन पल्ट भारत आए। उनको जन्मको सही तिथि त अज्ञात नै छ तर यो भनिन्छ कि उनी [[१४९०]]को दशकमा साइन, पोर्चुगलमा एक योद्धा थिए।

== आरम्भिक जीवन ==
भास्को दा गामाको जन्म अनुमानतः [[१४६०]]मा <ref>Sourcebook: भास्को दा गामा: राउण्ड टू अफ्रीका टू इण्डिया, १४९७ – १४९८ ई] अभिगमन २७ जून, २००७</ref> या [[१४६९]]<ref>[ Vasco da Gama] अभिगमन २७ जून, २००७</ref> मा साइन्स, पोर्चुगल]]को दक्षिण-पश्चिमी तटको निकट भएको थियो। यिनीहरूका घर नोस्सा सेन्होरा दास सलासको गिरिजाघरको निकट स्थित थियो। तत्कालीन साइन्स जुन अब अलेन्तेजो तटको केही बंदरगाहहरूमा भन्दा एक छ, तब केही सेतो XXX, रातो छत वाला माझिहरूको झुपडिहरूको समूह भर थियो। 
<!--
[[Image:Sines06.jpg|thumb|upright|भास्को दा गामाको उनको जन्मस्थान साइन्स, पोर्चुगल]]मा मूर्ति]] 
-->
भास्को दा गामाको पिता एस्तेवाओ द गामा, [[१४६०]]मा ड्यूक अफ विसेयु, डम फर्न्यान्डोकोमा एक [[:en: knight|नाइट]] थिए। <ref name=ames>{{cite book|title=द ग्लोब एन्कम्पास्स्ड |author=ऐमेस, ग्लैन जे|page=२७|isbn=0131933884|date=२००८|accessdate=१० जनवरी, २००८}}</ref> डम फर्न्यान्डोले साइन्सको नागर-राज्यपाल नियुक्त गरेको थियो। उनी तब साइन्सको केही साबुन कारखानाको कर वसूल्थे।एस्तेवाओ द गामाको विवाह डोना इसाबेल सद्रे सँग भएको थियो। <ref>सुब्रह्मण्यम १९९७, पृ.६१</ref> भास्को दा गामाको परिवारको आरंभिक जानकारी अधिक ज्ञात छैन। 

पोर्चुगली इतिहासकार टेक्सियेरा द अरागाओ बताछन, कि एवोरा शहरमा भास्को दा गामाको शिक्षा भए, जहाँ उनले शायद गणित एवं नौवहनको ज्ञान अर्जित गरे हुनेछ। यो पनि ज्ञात छ कि गामाको खगोलशास्त्रको पनि ज्ञान थियो, जुन उनले संभवतः खगोलज्ञ अब्राहम जक्यूतो सँग लिएको हुन सक्छ।<ref>सुब्रह्मण्यम १९९७, पृ.६२</ref>[[सन् १४९२|१४९२]]मा पोर्चुगलको राजा जन द्वितीयले गामाको सेतुबल बंदरगाह, [[लिस्बन]]को दक्षिणमा पठायो। उनिलाई वहां बाट फ्रांन्सेलि जहाजहरूलाई समातेर ल्यान थियो। यो कार्य भास्कोले कौशल एवं तत्परता सँग पूर्ण गर्‍यो।

== यात्रा ==
[[चित्र:भास्को दा गामा.jpeg|thumb|150px|भास्को दा गामा।]]
[[चित्र:Vascodagama.JPG|thumb|upright|भास्को दा गामा [[कालीकट]]मा [[२० मई]], [[१४९८]]को पहुंचा]]
[[८ जुलाई]], [[१४९७]]को दिन चार जहाज (साओ ग्याब्रिएल, साओ राफेल, बेरियो, र अज्ञात नामको एक सञ्चयन जहाज<ref name=ames>{{cite book|title=द ग्लोब एन्कम्पास्ड|author=ऐमेस ग्लेन जे.|page=२७|isbn=0131933884|date=२००८|accessdate=१० जनवरी, २००८}}</ref> 
) [[लिस्बन]] बाट हिंडे, र उनको पहिलो भारत यात्रा आरंभ भयो।<ref>[http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html द गामा’ज ''राउण्ड अफ्रीका टू इण्डिया'']. अभिगमन १६ नोभेम्बर, २००६</ref> उसभन्दा पहिले कुनै पनि यूरोपीयले यति टाढा दक्षिण [[अफ्रीका]] या यसले अधिक यात्रा गरेको थिएन, यद्धपि उस भन्दा पहिले एउटा अझै अर्को पोर्चुगली खोजकर्ता, [[बारटोलोमीयु डियास]] बस यति नै दूरी सम्म गएको थियो। किन भनें त्यो [[क्रिसमस]]को आसपासको समय थियो, द गामाको कर्मीदलले एक तटको नाम, जसबाट भएर उनी गइ रहेका थिए, "नैटाल" राखे। त्यसको पोर्चुगलीमा अर्थ हुन्छ "क्रिसमस", र त्यो स्थानको यो नाम आज सम्म त्यहि छ।

जेनवरी सम्म ती मान्छे आजको [[मोजा़म्बीक|मोजाम्बीक]] सम्म पुगेका थिए, जुन पूर्वी अफ्रीकाको एक तटीय क्षेत्र हो<ref>{{cite book |last= फर्नांडेज-आर्मेस्तो|first= फेलिप|title= पाथफाइन्डर्स: अ ग्लोबल हिस्ट्री अफ एक्स्प्लोरेशन |year= २००६|publisher= डब्ल्यू डब्ल्यू नर्टन एण्ड कम्पनी |isbn= 0-393-06259-7 |pages= १७७-१७८}}</ref> जसमा अरब मान्छेहरूले [[हिन्द महासागर]]को व्यापार नेटवर्कको एक भागको रूपमा नियन्त्रण गरेर राखेका थिए। उनको पीछा एक क्रोधित भीडले गरे जसलाई यो थाहा भयो कि ती मान्छे मुसलमान हैनन्, र उनी त्यहाँ बाट [[कीनिया]] तिर हिंडे।<ref>[http://www.oldnewspublishing.com/dagamma.htm भास्को दा गामा सीक्स सी रूट टू इण्डिया] www.oldnewspublishing.com. अभिगमन ८ जुलाई, २००६</ref> वहाँ मा, मालिंडि ({{coord|3|13|25|S|40|7|47.8|E|type:landmark|display=inline}}) मा, द गामाले एक भारतीय मार्गदर्शकको काममा रखा, जसले अगाडीको मार्गमा पोर्चुगलिहरूको अगुवाई गरे र उनलाई [[२० मई]], [[१४९८]]को दिन [[कालीकट]] (यसको मलयाली(भारतको एक भाषा) नाम [[कोजीकोड]] हो), [[केरल]]मा आए, जुन [[भारत]]को दक्षिण पश्चिमी तटमा स्थित छ। गामाले केही पोर्चुगलियहरूलाई त्यहीं छोडे, र त्यो नगरको शासकले उसलाई पनि आफ्नो सबै केही वहीं छोडेर जानको लागि भने,मा त्यो त्यहाँ बाट बचेर गयो र सेप्टेम्बर [[सन् १४९९|१४९९]]मा पोर्चुगल फर्किए।

उनको अर्को यात्रा [[१५०३]]मा भयो, जब उसलाई यो ज्ञात भयोको कालीकटको मान्छेहरूले पछि छूटेका सबै पोर्चुगलियहरूलाई मारे। <ref>{{cite book |last= फर्नांडेज-आर्मेस्तो|first= फेलिप|title= पाथफाइंडर्स: अ ग्लोबल हिस्ट्री अफ एक्स्प्लोरेशन |year= २००६|publisher= डब्ल्यू डब्ल्यू नर्टन एण्ड कम्पनी |isbn= 0-393-06259-7 |pages= १७८-१७९}}</ref> आफ्नो यात्राको मार्गमा पर्न वाला सबै भारतीय र अरब जहाजहरूलाई उनले ध्वस्त गरे, र कालीकटमा नियन्त्रण गर्नको लागि अगाडी बढे, र उनले धेरै सम्पतिमा अधिकार गरे। यसले पोर्चुगल का राजा उनिसँग धेरै प्रसन्न भए।

सन् [[१५३४]]मा उनी आफ्नो अन्तिम भारत यात्रामा निस्किए। त्यो बेला पोर्चुगलको भारतमा उपनिवेश बस्तीको [[वाइसरय]] (राज्यपाल)को रूपमा आयो,मा वहाँ पुगेको केही समय पछि उनको मृत्यु भयो।

== सन्दर्भ ==
{{reflist}}

== बाहिरी कडिहरू ==
{{commons|Vasco da Gama}}
* {{पोर्चुगली चिह्न}} [http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/g54.html भास्को दा गामा]
* [http://www.prominentpeople.co.za/people/35.php भास्को दा गामा] प्रौमिनेंट पीपल पर
* {{अङ्ग्रेजी चिह्न}}[http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html दा गामाको ''राउण्ड अफ्रीका टू इण्डिया'']
* [http://www.ucalgary.ca/applied_history/tutor/eurvoya/vasco.html दा गामा वेब ट्युटोरियल] अनिमेटेड नक्शाहरू संग
* [http://sify.com/itihaas/fullstory.php?id=13233617 लघु वर्णन] दा गामाको यात्राहरू को

{{Google Nepalitranslation
|hiarticlename=वास्को_द_गामा
|oldid=1194394
}}

{{Commonscat|Vasco da Gama}}⏎
⏎
[[श्रेणी:१५२४ मृत्यु]]
[[श्रेणी:पोर्चुगली अन्वेषक]]
[[श्रेणी:एशियाको अन्वेषक]]
[[श्रेणी:अफ्रीकाको अन्वेषक]]
[[श्रेणी:पोर्चुगली भारतको वाइसरय]]
[[श्रेणी:खोजको युग]]
[[श्रेणी:राम्रा लेख]]
[[श्रेणी:विश्वचर्चित व्यक्तित्व]]
[[श्रेणी:मृत मानिसहरू]]
[[श्रेणी:जीवनी]]

{{Link FA|sl}}