Revision 299018 of "आइनू मानिस" on newiki

{{Orphan|date=अक्टोबर २०११}}

[[चित्र:AinuSan.jpg|thumb|230px|आफ्नो परम्परागत परिधानमा केही आइनू मान्छे]]
[[चित्र:AinuManStilflied.JPG|thumb|230px|एक आइनू पुरुष (सन् 1880मा खींची गई तस्वीर)]]
'''आइनू''' ([[जापानी भाषा|जापानी]]: アイヌ) [[जापान]]का उत्तरी भाग र [[रुस|रूस]]का सुटाड़ा पूर्वी भागमा बसने वाला एक जनजाति छ।  यो [[होक्काइडो]] द्वीप, [[कुरिल द्वीपसमूह]] र [[साख़ालिन]] द्वीपमा रह्दछन्। समय सहित-साथ यिनीहरुले जापानी मानिसहरुबाट  शादियोउँ गर्यहरु छन् र तिनमा मिश्रित भइ सकेका छन्।<ref>[http://books.google.com/books?id=YgtSqB9oqDIC Encyclopedia of bilingualism and bilingual education, Volume 1997], Colin Baker, Sylvia Prys Jones</ref> यस कारणबाट  यिनको संख्याको  सही अनुमान लागयो पाउन कठिन छ।  अंदाजा लगाइन्छ कि विश्वमा 25,000बाट  2,00,000का बीच आइनू रह्दछन्।<ref name="Poisson, B 2002, p.5">Poisson, B. 2002, ''The Ainu of Japan'', Lerner Publications, Minneapolis, p.5.</ref>

== आइनू मानिसहरु कि जडें ==
आइनुहरुको  रङ्ग अन्य जापानीहरुबाट  गोरा हुन्छ र तिनका शरीरमा बाल ज्यादा हुन्छन् (पुराना जमानेमा आइनू पुरुष अक्सर घनी दाढ़ियाउँ राखयो गर्थे)। यस कारणबाट केही  वैज्ञानिकहरुको  कहिल्यै यो मानना हुने गर्थ्योका यिनीहरुका सम्बन्ध [[यूरोप]]का मानिसहरुबाट  छ।  किन भनें [[आनुवंशिकी]] (यानि जॅनॅटिक्स)का अध्ययनबाट  पता चल्यो छ कि यिनीहरुका यूरोपीय मानिसहरुबाट  कुनै सम्बन्ध छैन। [[पितृवंश समूह]]का नजरिएबाट  यो अधिकतर [[पितृवंश समूह डी]]का वंशज पाए गए छन्, जुन जापानमा काफ़ी पाइन्छ, र जापानका बाहिर केवल [[तिब्बत]] र [[भारत]]का [[अण्डमान|अण्डमान द्वीपसमूह]]मा नैं अधिक मिल्दछ।<ref name="Tajima2004">{{ cite journal | last = Tajima | first = Atsushi | authorlink = | coauthors = ''et al.'' | year = 2004 | month = | title = Genetic origins of the Ainu inferred from combined DNA analyses of maternal and paternal lineages  | journal = Journal of Human Genetics | volume = 49 | issue = 4 | pages = 187–193 | doi = 10.1007/s10038-004-0131-x | url = | quote = | pmid = 14997363 }}</ref> [[मातृवंश समूह]]को   दृष्टिबाट आइनूहरुमा [[मातृवंश समूह वाइ]], [[मातृवंश समूह डी]], [[मातृवंश समूह ऍम|मातृवंश समूह ऍम7ए]] र [[मातृवंश समूह जी|मातृवंश समूह जी1]] पाइन्छन्।<ref name = "Tajima2004" /><ref name="Tanaka2004">{{ cite journal | last = Tanaka | first = Masashi | authorlink = | coauthors = ''et al.'' | year = 2004 | month = | title = Mitochondrial Genome Variation in Eastern Asia and the Peopling of Japan | journal = Genome Research | volume = 14 | issue = 10A| pages = 1832–1850 | doi = 10.1101/gr.2286304 | url = | quote =| pmid = 15466285 | pmc = 524407 }}</ref><ref name = "Adachi2009">Noboru Adachi, Ken-ichi Shinoda, Kazuo Umetsu, and Hirofumi Matsumura, "Mitochondrial DNA Analysis of Jomon Skeletons From the Funadomari Site, Hokkaido, and Its Implication for the Origins of Native American," ''American Journal of Physical Anthropology'' 138:255–265 (2009)</ref> यी सबै [[पूर्वी एशिया]], [[मध्य एशिया]] र केही  हदसम्म [[उत्तर अमेरिका|उत्तर]] र [[दक्षिण अमेरिका]]मा मिल्दछन्। पितृवंश र मातृवंश दुइटै नैं संकेत दिन्छन् कि आइनू मानिसहरु पूर्वी एशियाका नैं क्षेत्रमा उत्पन्न भएका छन्।

== भाषा ==
आइनूहरुका विभिन्न समुदाय आइनू भाषापरिवारको   विभिन्न भाषाहरु बोल्यो गर्थे। यी भाषाहरुलाई एक प्राथमिक भाषा परिवार मानिन्छ, यानि यो कुनै अन्य [[भाषा परिवार]]को  हिस्सा छैनन्। आधुनिक युगमा 100बाट  पनि कम मानिसहरु आइनू भाषाहरुलाई आफ्नो मातृभाषाका रूपमा बोल्दछन्। मानिन्छ कि आइनू भाषाहरु सदा को लागि लुप्त हुनेका धेरै करीब छन्।

== संस्कृति ==
पारम्परिक आइनू संस्कृति जापानी मानिसहरु कि संस्कृति भन्दा धेरै अलग थियो। पुरुष एक आयुका हुने पछि कहिल्यै पनि दाढ़ी काटदैनथे। रतें र मर्द दुइटै आफ्नो बाल कन्धहरुसम्म लामो राखयो गर्थे। स्त्रीहरुमा छठहरुका छेउछाउ गुदवाएर (यानि टैटू गरेर के) रंगनेलाई शृंगारको  रूप माना जान्थ्यो। यसको रङ्ग [[भूर्ज]]को   छाल जलाएर मिली कालिखबाट  बनाए जान्थ्यो। स्त्री र पुरुष ऍल्मका वृक्षको   अंदरूनी छालका रेशहरुबाट  बने ठूलो बेरने चोग़े ल्याउथे।

== यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[जापानको इतिहास]]
*[[जापान]]

== सन्दर्भ ==
<small>{{reflist|2}}</small>

[[श्रेणी:जापान]]
[[श्रेणी:जापानको इतिहास]]
[[श्रेणी:एशियाका जनजातिहरु]]

[[ace:Sukèë Ainu]]
[[ar:آينو]]
[[ast:Ainu (etnia)]]
[[az:Aynular]]
[[be:Айны]]
[[bg:Айни]]
[[bo:ཨའི་ནུ་མི།]]
[[br:Ainoued]]
[[ca:Ainus]]
[[cs:Ainu]]
[[da:Ainu]]
[[de:Ainu]]
[[el:Αϊνού]]
[[en:Ainu people]]
[[eo:Ajnuoj]]
[[es:Ainu]]
[[et:Ainud]]
[[fa:قوم آینو (ژاپن)]]
[[fi:Ainut]]
[[fr:Aïnous (ethnie du Japon)]]
[[fy:Ainû]]
[[ga:Aidhniúch]]
[[gd:Ainu]]
[[gl:Pobo ainu]]
[[he:איינו]]
[[hi:आइनू लोग]]
[[hr:Ainu (narod)]]
[[hu:Ainuk (nép)]]
[[hy:Այներ]]
[[id:Suku Ainu]]
[[it:Ainu (popolazione)]]
[[ja:アイヌ]]
[[jv:Suku Ainu]]
[[ko:아이누 민족]]
[[ku:Ainû]]
[[lt:Ainai]]
[[ms:Orang Ainu]]
[[nds:Ainu]]
[[nl:Aino (volk)]]
[[nn:Ainuar]]
[[no:Ainuer]]
[[pl:Ajnowie]]
[[pt:Ainus]]
[[ro:Ainu (populație)]]
[[ru:Айны]]
[[sh:Ainu]]
[[simple:Ainu people]]
[[sl:Ainu]]
[[sr:Аину народ]]
[[sv:Ainu]]
[[ta:ஐனு இனக்குழு]]
[[th:ชาวไอนุ]]
[[tr:Aynular]]
[[ug:ئاينۇ مىللىتى]]
[[uk:Айни]]
[[vi:Người Ainu]]
[[zh:阿伊努人]]