Revision 302210 of "पेन्टियम 4" on newiki

{{Orphan|date=सेप्टेम्बर २०११}}

{{Infobox CPU
| name = Pentium 4
| image = Pentium4ds.jpg
| caption =
| produced-start = 2000
| produced-end = 2008
| slowest = 1.3 | slow-unit = GHz
| fastest = 3.8 | fast-unit = GHz
| fsb-slowest = 400 | fsb-slow-unit = MT/s
| fsb-fastest = 1066 | fsb-fast-unit = MT/s
| manuf1 = Intel
| core1 = Willamette
| core2 = Northwood
| core3 = Prescott
| core4 = Cedar Mill
| size-from = 180 nm
| size-to = 65 nm
| arch = [[x86]] ([[i386]]), [[x86-64]], [[MMX (instruction set)|MMX]], [[Streaming SIMD Extensions|SSE]], [[SSE2]], [[SSE3]]
| microarch = [[NetBurst (microarchitecture)|NetBurst]]
| sock1 = [[Socket 423]]
| sock2 = [[Socket 478]]
| sock3 = [[LGA 775]]
}}
'''पेन्टियम 4 (Pentium 4)''' ब्रांडको संदर्भ इंटेलको सिंगल-कोर डेस्कटप र [[ल्याप्टप|ल्यापटप]] सेंट्रल प्रोसेसिंग यूनिट (सीपीयू)को श्रृंखला से छ जसलाई 20 नोभेम्बर 2000<ref>{{cite web |title=Intel Introduces The Pentium 4 Processor |url=http://www.intel.com/pressroom/archive/releases/dp112000.htm |publisher=Intel |accessdate=2007-08-14 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070403032914/http://www.intel.com/pressroom/archive/releases/dp112000.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2007-04-03}}</ref> को पेश भएको थियो र 8 अगस्त 2008<ref>{{cite web |title=Intel intros 3.0 GHz quad-core Xeon, drops Pentiums |url=http://www.tgdaily.com/content/view/33351/135/ |publisher=TG Daily |accessdate=2007-08-14}}</ref> से पठाउन थालिएको थियो। यिनीहरुमा 7वीं-पीढ़ीको एक्स86 (x86) माइक्रोआर्किटेक्चर मौजूद थियो जसलाई नेटबर्स्ट (NetBurst) भनिन्छ जुन 1995मा पेन्टियम प्रो सीपीयूको पी6 माइक्रोआर्किटेक्चरको पेश गरिए पछि से कम्पनीको पहिलो सम्पूर्ण-नया डिजाइन थियो। नेटबर्स्ट (NetBurst) धेरै तीव्र क्लक स्पीड<ref>{{cite web |title=Intel Core 2 Extreme QX9650 45nm Quad Core CPU |url=http://www.pcmag.com/article2/0,2704,2208923,00.asp |publisher=PC Magazine |accessdate=2007-10-30}}</ref> (3.8&nbsp;GHz तक) प्राप्त गर्नलाई लागि धेरै गहरी निर्देश पाइपलाइनको विशेषताको साथ पहिलेको पी6 (पेन्टियम III, II आदि) से अलग थियो जुन टीडीपी (TDP)को 3.4&nbsp;GHz - 3.8&nbsp;GHzमा 115 वाट ([[वट|W]]) प्रेस्कट र प्रेस्कट 2एम कोर सम्मको पहुँच द्धारा सीमित थियो।<ref>{{cite web |title=The 65 nm Pentium D 900's Coming Out Party: Thermal Design Power Overview |url=http://www.tomshardware.com/2006/01/05/the_65_nm_pentium_d_900s_coming_out_party/page5.html |publisher=Tom's Hardware |accessdate=2007-06-15}}</ref> 2004मा ''पेन्टियम 4'' [[माइक्रोप्रोसेसर]]को प्रारंभिक 32-बिट x86 निर्देश लेटलाई 64-बिट x86-64 सेट द्धारा विस्तारित भएको थियो।

पहिले पेन्टियम 4 कोर, कूट नाम ''विलामेट''को 1.3&nbsp;GHz से 2&nbsp;GHz सम्ममा तैयार भएको थियो र पहिले ''विलामेट'' प्रोसेसरलाई सकेट 423को प्रयोग गरेर 20 नोभेम्बर, 2000को जारी भएको थियो। पेन्टियम 4को उल्लेखनीय विशेषता यसको 400 मेगाहर्ट्ज एफएसबी (MHz FSB) थियो। यो वास्तवमा 100 मेगाहर्ट्ज (MHz)मा सञ्चालित हुन्थ्यो तर एफएसबी क्वाड-पम्प्ड थियो जसको मतलब यो हो कि अधिकतम स्थानांतरण दर बसको बेस क्लकको चार गुना थियो, त्यसैले यसलाई 400 मेगाहर्ट्जमा चलने वाला मानिएको थियो। एएमडी एथलनको दोहोरो पम्प वाला एफएसबी त्यस समय 200 मेगाहर्ट्ज या 266 मेगाहर्ट्जमा चल रहयोथियो।

पेन्टियम 4 सीपीयूले एसएसई2 (SSE2)को र प्रेस्कट-आधारित पेन्टियम 4मा एसएसई3 (SSE3) निर्देश लेटहरुको शुरूआत गणना, लेनदेन, मीडिया प्रोसेसिंग, 3डी ग्राफिक्स र गेम्समा तीव्रता लानेको लागि गरेको थियो। पछिको संस्करणहरुमा हाइपर-थ्रेडिंग टेक्नोलजी (एचटीटी)को विशेषता शा मिल गरे गयी जुन एक वास्तविक सीपीयूको दुइ सीपीयू, एक तार्किक र एक आभाषीको जस्तै/तरिका  काम गर्न योग्य बनाती (है). इंटेलले पनि नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चर (जिसे अक्सर ''सेलेरोन 4''को रूपमा संदर्भित गरिन्छ)मा आधारित आफ्नो लो-इंड सेलेरोन प्रोसेसरहरु र मल्टीप्रोसेसर [[सर्भर|सर्भरहरु]] एवं वर्कस्टेशनहरुलाई लागि उपयोगी एक हाई-इंड डेरिवेटिव, जिऔनको एक संस्करणको मार्केटिंग गरेको थियो। 2005मा पेन्टियम 4को पेन्टियम डी र पेन्टियम एक्सट्रीम एडिशन डुअल-कोर सीपीयू द्धारा सम्पूरित भएको थियो।

==माइक्रोआर्किटेक्चर==
बेंचमार्क मूल्यांकनहरुमा नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चरको फायदे स्पष्ट थिएनन्. सावधानीपूर्वक अनुकूलित एप् लिएरशन कोडको साथ पहिले पेन्टियम 4ले आषा बमोजिम इंटेलको सबै भन्दा छिटो पेन्टियम III (त्यस समय 1.13&nbsp;GHzमा निर्धारित) भन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेको थियो। तर विरासती अनुप्रयोगहरुमा धेरै शाखाहरुमा बँटी या x87 फ्लोटिंग-प्वाइंट निर्देशहरुको साथ पेन्टियम 4 सिर्फ आफ्नो पूर्ववर्तिहरुको बराबरीमा थियो या यहाँ सम्म कि उनको पछि रहेको थियो। यसको मुख्य कमजोरी एक साझा यूनिडायरेक्शनल बसको रूपमा थियो। यसको वाहेक नेटबर्स्ट आर्किटेक्चर कुनै पनि पूर्व इंटेल या एएमडी माइक्रोआर्किटेक्चरको तुलनामा कहीं धेरै ताप उत्सर्जित गर्दथ्यो।

यसको परिणाम स्वरुप पेन्टियम 4को शुरूआतको मिश्रित समीक्षाहरु मिलीं: विकासकहरु (डेवलपर्स)ले पेन्टियम 4को नापसंद गरे किन भनें यसले कोड अनुकूलन नियमहरुको एक नयाँ सेटको रूप धारण गरेको थियो। उदाहरणको लागि, गणितीय अनुप्रयोगहरुमा एएमडीको लोअर-क्लक्ड एथलन (त्यस समय सबै भन्दा छिटो क्लक्ड मडलको 1.2&nbsp;GHzमा क्लक भएको थियो)ले ठूलो सरलताले पेन्टियम 4 भन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेको थियो जुन सिर्फ सफ्टवेयरको एसएसई2 सपोर्टको साथ पुनः-संकलित गरे पछि नै सक्रिय हुन्थ्यो. ''इन्फोवर्ल्ड'' पत्रिकाको टम येगरले यसको बारेमा भनेको थियो, "सबै भन्दा छिटो सीपीयू - उन प्रोग्रामहरुलाई लागि जुन कैशमा पुरा तरिकाले फिट हुन्छन्". कंप्यूटरको जानकार खरीदारोंले पेन्टियम 4 पीसी (PCs)को उनकी अत्यधिक-मूल्य (प्राइस-प्रीमियम) र संदेहास्पद फायदोंको कारण नजरअंदाज गर्‍यो थियो। उत्पादनको मार्केटिंगको संदर्भमा पेन्टियम 4को क्लक फ्रिक्वेंसीमा एकल प्रभाव (अन्य सबैको माथि)ले यसलाई एक खरीदारको सपना बनयोदिए थियो। यसको नतीजा यो थियो कि पेन्टियम 4को जीवनकालको समयमा विभिन्न कम्प्यूटिंग वेबसाइटहरु र प्रकाशनहरु द्धारा नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चरको अक्सर एक मार्किटेक्चरको रूपमा संदर्भित भएको थियो।

सीपीयूको कार्यक्षमताको दुइ परम्परागत मैट्रिक्स छन् आईपीसी (प्रति चक्र निर्देश) र क्लक स्पीड. जबकि आईपीसीको अन्दाज लगाउन मुश्किल छ (बेंचमार्क अनुप्रयोगको मिश्रित निर्देशमा निर्भरताको कारण), क्लक स्पीड एक सरल माप छ जसमा एक एकल निरपेक्ष संख्या स्वीकार गरिन्छ. अव्यावहारिक खरीदार सीधा तरिकामा सबै भन्दा छिटो क्लक स्पीड वाला प्रोसेसरलाई सर्वश्रेष्ठ उत्पादन मानउथे र पेन्टियम 4 निर्विवाद रूपले मेगाहर्ट्ज चैंपियन थियो। किन भनें एएमडी यिनी नियमहरु संग प्रतिस्पर्धा गर्नमा असमर्थ थियो, यसले "मेगाहर्ट्ज मिथक" अभियानको साथ इंटेलको मार्केटिंग सम्बन्धी श्रेष्ठताको मुकाबला गर्‍यो. एएमडी उत्पादनको मार्केटिंगमा एक "पीआर-रेटिंग" प्रणालीको प्रयोग गर््यो जसले एक बेसलाइन मिसिनको सापेक्ष कार्यक्षमतामा आधारित एक योग्यता मान (मेरिट वैल्यू) निर्धारित गरेको थियो।

{{See also|megahertz myth}}

[[File:Pentium 4-2,4GHz.JPG|right|thumb|180px|एक पेन्टियम 4, 2.4 GHzमा क्लक गर््यो]]
पेन्टियम 4को शुरुआतको समय इंटेलले भनेको थियो कि नेटबर्स्ट-आधारित प्रोसेसरहरुको 10&nbsp;GHzको स्केलमा रहनको अपेक्षा गरिएको थियो (जिसे धेरै संरचनात्मक प्रक्रिया सम्बन्धी उत्पादनहरु (फैब्रिकेशन प्रोसेस जेनरेशंस)मा हासिल गरिनु पर्छ). हुनत नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चरले आखिरकार उस आषाले एकदम कमको फ्रिक्वेंसी सीलिंगको हिट गरेको थियो - सबै भन्दा छिटो क्लक गरिएको(थियो) नेट बर्स्ट-आधारित मोडेल एक उच्चतम क्लक स्पीड 3.8&nbsp;GHz सम्म पहुँचे थे. इंटेलले ट्रांजिस्टर पावर लीकेजको तीव्र ऊर्ध्वगामी स्केलिंगको अपेक्षा गरेनथी जुन डाईको 90 एनएम लिथोग्राफी र यसले कमको स्तरमा पहुँचते नै शुरू हुन्थ्यो. स्टैण्डर्ड थर्मल आउटपुटको साथ पावर लीकेजको यो नया सिद्धान्त क्लक स्पीडको बढाउने बित्तिकै कूलिंग र क्लक स्केलिंगको समस्याहरु पैदा गरेर दिन्थ्यो। यिनी अप्रत्याशित बाधाहरुको प्रतिक्रियामा इंटेलले धेरै नयाँ कोर डिजाइनहरु (सबै भन्दा उल्लेखनीय "प्रेस्कट")को दुबारा तैयार गर्नको कोशिशको र नयाँ निर्माण सम्बन्धी प्रविधीहरुलाई विकसित गर्‍यो, जस्तै कि धेरै कोरको प्रयोग गरेर, एफएसबीको गति बढाएर, कैशको आकार बढाएर, र कम क्लक गतिको साथ एक छोटे, धेरै सक्षम निर्देश पाइपलाइनको प्रयोग कर. हुनत उनकी समस्याको कुनै पनि समाधान निस्किएन र 2003-05मा इंटेलले आफ्नो विकासको ध्यान नेटबर्स्ट से हटाउएर कूलर-रनिंग पेन्टियम एम माइक्रोआर्किटेक्चरमा केंद्रित गर्‍यो. 5 जनवरी, 2006को इंटेलले कोर प्रोसेसरहरुको शुरुआतको जसले ऊर्जा क्षमता र प्रति क्लक कार्यक्षमतामा धेरै धेरै जोर हाल्यो. नेटबर्स्ट से निकले अंतिम उत्पादन 2007मा जारी गरिएको(थियो) थे, र पछिको सबै उत्पादन मािवार विशेष रूपले कोर माइक्रोआर्किटेक्चरको आफ्नो रहे थे. नेटबर्स्ट आर्किटेक्चरको अक्सर प्यार से नेटबस्ट भनेर संदर्भित गरिन्थ्यो. {{Citation needed|date=October 2010}}

==प्रोसेसर कोर==
पेन्टियम 4मा एक एकीकृत ताप विस्तारक (इंटिग्रेटेड हीट स्प्रेडर) (आईएचएस) मौजूद छ जुन कूलिंग समाधानहरुलाई सक्रिय र निष्क्रिय गर्दा खेरी (कूलिंग र माउन्टिंगको समय) डाईको गलती से क्षतिग्रस्त होने से बचाता (है). आईएचएस भन्दा पहिले सीपीयू शिमको प्रयोग अक्सर उन मान्छेहरु द्धारा गरिन्थ्यो जुन कोरको क्षतिग्रस्त होनेको  लिएर आशंकित रहन्थे. ओवरक्लकर कहिले काँही  धेरै प्रत्यक्ष ताप स्थानांतरणमा मददको लागि सकेट 423 र सकेट 478 चिप्समा आईएचएसको हटाइदिन्थे. हुनत सकेट एलजीए 775 (सकेट टी) इंटरफेसको प्रयोग गर्न वाला प्रोसेसरहरुमा आईएचएसको सीधा तरिकामा डाई(हरु ) जोड दिइन्छ जसको मतलब यो हो कि आईएचएसको सजिलै संग हटाउन सकिन्छ.
{| class="wikitable" align="center"
! colspan="8"|इंटेल पेन्टियम 4 प्रोसेसर फैमिली
|-
! colspan="3"|डेस्कटप
! colspan="3"|ल्यापटप
|-
!कोड-नाम दिइएको
!कोर
!जारी गर्नको तारीख
!कोड-नाम दिइएको
!कोर
!जारी गर्नको तारीख
|- style="background:white"
| विलामेट<br>नर्थवुड<br>प्रेस्कट 
| 180 एनएम<br>130 एनएम<br>90 एनएम
| नोभेम्बर 2000<br>जनवरी 2002<br>मार्च 2004
| नर्थवुड
| 130 एनएम
| जून 2003
|- style="background:white"
|}
!
!
|नर्थवुड<br><small>पेन्टियम 4-एम</small>
|130 एनएम
|अप्रिल 2002
|-
!कल्सपैन="8"| <small>हाइपर थ्रेडिंग (एचटी)</small><small></small>
<small>|- style="background:white"</small>
<small>|नर्थवुड</small><br><small>प्रेस्कट</small><br><small>प्रेस्कट 2एम</small><br><small>सीडर मिल</small>
<small>|130 एनएम</small><br><small>90 एनएम</small><br><small>90 एनएम</small><br><small>65 एनएम</small>
<small>|मई 2003</small><br><small>फरवरी 2004</small><br><small>फरवरी 2005</small><br><small>जनवरी 2006</small>
<small>|नर्थवुड</small><br><small>प्रेस्कट</small>
<small>|130 एनएम</small><br><small>90 एनएम</small>
<small>|सेप्टेम्बर 2003</small><br><small>जून 2004</small>
<small>|- style="background:white"</small>
<small>|गैलाटिन एक्सई</small><br><small>प्रेस्कट 2एम एक्सई</small>
<small>|130 एनएम</small><br><small>90 एनएम</small>
<small>|सेप्टेम्बर 2003</small><br><small>फरवरी 2005</small>
<small>!</small>
<small>!</small>
<small>!</small>
<small>|-</small>
<small>!</small><small>कल्सपैन="8"| इंटेल पेन्टियम 4 माइक्रोप्रोसेसरको सूची</small>
<small>|}</small>

===विलामेट===
[[File:KL Intel Pentium 4 Wilamette.jpg|right|thumb|180px|सकेट 423को लागि पेन्टियम 4 विलामेट 1.5GHz.]]
[[File:Willamette.png|right|thumb|left|180px|सकेट 478को लागि पेन्टियम 4 विलामेट 1.8GHz.]]
विलामेट जुन पहिले नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चर प्रयोगको प्रोजेक्ट कोड नाम हो, यसको डिजाइन प्रक्रियाको पूरा होनेमा एकदम विलंब दे खा्यो. यो प्रोजेक्ट 1998मा शुरू भएको थियो जब इंटेलले पेन्टियम IIको आफ्नो स्थायी श्रृंखलाको रूपमा देख्यो थियो। त्यस समय विलामेट कोरको अधिकतम 1 गीगाहर्ट्ज (1&nbsp;GHz)को आस-पासको आवृत्तिहरु मा सञ्चालित होनेको अपेक्षा गरिएको थियो। हुनत विलामेटको रिलीजमा ढिलाइको कारण यसको पूरा हुन भन्दा पहिला पेन्टियम IIIको पेश गर््यो. पी6 र नेटबर्स्ट आर्किटेक्चरमा मौलिक भिन्नताओंको कारण इंटेल विलामेटको मार्केटिंग पेन्टियम IIIको रूपमा हैन गरेर पायी, त्यसैले यसको मार्केटिंग पेन्टियम 4को रूपमा गरियो.

20 नोभेम्बर, 2000को इंटेलले 1.4 र 1.5&nbsp;GHz (गीगाहर्ट्ज)मा क्लक गरिएको(थियो) विलामेट-आधारित पेन्टियम 4को जारी गर्‍यो. इंडस्ट्रीको ज्यादातर विशेषज्ञोंले यसको शुरुआती रिलीजको एक कामचलाऊ उत्पादन मानयोजिसे यसको वास्तविक रूपले तैयार हुन भन्दा पहिला पेश भएको थियो। यिनी विशेषज्ञोंको अनुसार पेन्टियम 4को यसैले जारी जिया गएको थियो किन भनें प्रतिस्पर्धी थंडरबर्ड-आधारित एएमडी एथलन पुराना हो चले पेन्टियम III भन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेर रहयोथा र पेन्टियम III से अगाडीको संशोधन अझै सम्म संभव हैन हो पाए थे.{{Citation needed|date=April 2010}} यस पेन्टियम 4को 180 एनएमको एक प्रक्रियाको प्रयोग गरेर बनाया गएको थियो र शुरुआतमा यसमा सकेट 423 ("विलामेट"को लागि, ए.के.ए. सकेट डब्ल्यू)को प्रयोग भएको थियो, जबकि पछिको संशोधनहरुमा सकेट 478 ("नर्थवुड"को लागि, सकेट एन)को अपनाइएको थियो। यिनी भिन्नताहरुलाई चिनारी क्रमशः इंटेल उत्पादन कोड 80528 र 80531 द्धाराको गई थियो।

परीक्षण बेंचमा विलामेट यस मामलामा विश्लेषकहरुलाई लागि कुनै हद सम्म निराशाजनक थियो कि यो ना केवल परीक्षण सम्बन्धी सबै परिस्थितिहरुमा एथलन र सर्वोच्च-क्लक्ड पेन्टियम III भन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेर पानेमा अक्षम थियो बल्कि यो यहाँ सम्म कि सस्ती श्रेणीको एएमडी ड्युरन भन्दा पनि स्पष्ट रूपले राम्रो थिएन.<ref name="anandtech-001120">{{cite web | url=http://www.anandtech.com/showdoc.aspx?i=1360&p=1 | title=Intel Pentium 4 1.4GHz & 1.5GHz | author=Anand Lal Shimpi | publisher=Anandtech | date=November 20, 2000}}</ref> हुनत यिनलाई ओईएम पीसी निर्माताहरु{{Citation needed|date=April 2010}}को 1000को संख्याहरुको लागि 644 डलर (1.4&nbsp;GHz) र 819 डलर (1.5&nbsp;GHz)को मूल्यहरु (उपभोक्ता बजारलाई लागि मडलोंको मूल्यहरुमा खुदरा विक्रेताओंको अनुसार भिन्नता थी)मा पेश भएको थियो, यिनलाई एक कम तर सम्मानजनक दरमा बेचिएको थियो जुन कुनै हद सम्म अपेक्षाकृत छिटो र अझै सम्म महँगा रैम्बस डायनामिक रैम (आरडीआरएएम)को आवश्यकताहरु द्धारा बाधित मूल्य थियो। पेन्टियम III इंटेलको सर्वाधिक बिकने वाली प्रोसेसर श्रृंखला बनी रह्यो जबकि एथलन पनि पेन्टियम 4को तुलनामा कुनै राम्रो बेची जा रही थियो . जबकि इंटेलले आरडीआरएएमको दुइ मड्यूलहरुलाई प्रत्येकमा पेन्टियम 4को बक्सेको साथ बाँध दिए थियो, यसले पेन्टियम 4को बिक्रीको कुनै फाइदा भएन र यसलाई आनंदटेक (AnandTech)को आनंद रातो शिम्पी द्धारा सही समाधान मानिएन जसले आफ्नो समीक्षामा भनेको थियो कि पेन्टियम 4को एक यस्तो चिपसेटको आवश्यकता थियो जसमा एक मेमरी कंट्रोलरको प्रयोग गर््यो हो र जुन डीडीआर एसडीआरएएमको समर्थन गरेर सके.{{Citation needed|date=April 2010}}

जनवरी 2001मा एक अझै सम्म मधुरो 1.3&nbsp;GHz (1.3 गीगाहर्ट्ज) मडलको यस श्रृंखलामा  जोडिएको थियो, तर अर्को बाह्र महीनाहरुमा इंटेलले कार्यक्षमतामा एएमडीको नेतृत्वको धीरे-धीरे कम गर्न शुरू गर्‍यो. अप्रिल 2001मा एक 1.7 गीगाहर्ट्ज (1.7&nbsp;GHz) पेन्टियम 4को पेश गर््यो जुन पुराना पेन्टियम IIIको तुलनामा स्पष्ट रूपले राम्रो कार्यक्षमता प्रदान गर्न वाला पहिलो मोडेल थियो। जुलाईमा 1.6 र 1.8&nbsp;GHz मडलहरुलाई पेश गर््यो र अगस्त 2001मा इंटेल 1.9 र 2 गीगाहर्ट्ज (2&nbsp;GHz) पेन्टियम 4को श्रृंखलाको जारी गर्‍यो. उसी महिनामा वहाँले 845 चिपसेटलाई जारी गरे जसले आरडीरैम (RDRAM)को बजाय कहीं धेरै सस्ते पीसी133 एसडीरैम (SDRAM)को समर्थन गरेको थियो।<ref name="TRP4SDRAM">{{cite web | url=http://techreport.com/articles.x/2843 | author=Scott Wasson |title=The Pentium 4 gets SDRAM: Two new chipsets | publisher=Tech Report | date=September 10, 2001}}</ref> हुनत एसडीरैम (SDRAM) आरडीरैम (RDRAM)को तुलनामा एकदम धीमा थियो र यसले बैंडविथको भूखे पेन्टियम 4को गंभीर रूपले प्रभावित गरेको थियो, असलमा यो इतना धेरै सस्तो थियो कि यसको कारण पेन्टियम 4को बिक्री एकदम बढन लगी थियो।<ref name="TRP4SDRAM" /> नयाँ चिपसेटले पेन्टियम 4को वास्तवमा रातों-रात पेन्टियम IIIको ठाँउ  लिनमा मददको र यो बजारमा सबै भन्दा धेरै बिकने वाला मुख्यधाराको प्रोसेसर बन्यो.

विलामेट कोड नाम [[औरिगन|ओरेगन]]को विलामेट वैली क्षेत्रले लिया गएको छ जहाँ ठूलो संख्यामा इंटेलको उत्पादन इकाइयां स्थित हुन्.{{Citation needed|date=April 2010}}

===नर्थवुड===
[[File:Pentium 4 Northwood SL6SH.jpg|right|thumb|180px|एक 'नर्थवुड' कोर पेन्टियम 4 प्रोसेसर.डाईको देब्रे, र हीट स्प्रेडरको दाहिने]]
अक्टूबर 2001मा एथलन एक्सपीले एएमडीको लागि फेरि से एक स्पष्ट बढ़त कायम गर्‍यो थियो, तर जनवरी 2002मा इंटेलले 1.6&nbsp;GHz, 1.8&nbsp;GHz, 2&nbsp;GHz र 2.2&nbsp;GHzमा आफ्नो नयाँ नर्थवुड कोरको साथ पेन्टियम 4को श्रृंखलाको जारी गर्‍यो.<ref>वास्सन, स्कट. [http://techreport.com/articles.x/2975/1 एएमडिज एथलन XP 1800 + प्रोसेसर], टेक रिपोर्ट, 9 अक्टूबर 2001.</ref><ref name="TRP4Northwood22">वास्सन, स्कट र ब्राउन, एन्ड्रयू. [http://techreport.com/articles.x/3289 पेन्टियम 4 'नर्थवुड' 2.2 GHz वर्सेज एथलन XP 2000 +], 7 जनवरी 2002.</ref> ''नर्थवुड'' (उत्पाद कोड 80532)ले एक नयाँ 130 एनएमको संरचनात्मक प्रक्रियामा एक बदलावको साथ एल2 कैश साइजमा 256 केबी देखि लिएर 512 केबीको बढ़त (ट्रांजिस्टरको गिनतीको 42 मिलियन से बढाएर 55 मिलियन करते भए)को शामिल गर्‍यो.<ref name="TRP4Northwood22" /> साना ट्रांजिस्टरों से प्रोसेसरलाई तैयार कर, प्रोसेसरहरुलाई उच्चतम क्लक गति या कम ताप उत्पन्न करते भए उसीको समान गतिले सञ्चालित गरे जा सकता थियो। उसी महिनामा डीडीआर एसडीरैम (DDR SDRAM)को लागि समर्थनको साथ 845 चिपसेटको एक संस्करण जारी भएको थियो जसले पीसी133 एसडीरैमको बैंडविड्थको दोगुना स्तर प्रदान गर्‍यो.

2 अप्रिल 2002को एक 2.4&nbsp;GHz पेन्टियम 4को जारी गर््यो र मईको महिनामा 2.26&nbsp;GHz, 2.4&nbsp;GHz र 2.53&nbsp;GHz मडलों, अगस्तमा 2.66&nbsp;GHz र 2.8&nbsp;GHz मडलों र नोभेम्बरमा 3.06&nbsp;GHz मडलको लागि बसको गतिलाई 400 मेगाहर्ट्ज से बढाएर 533 मेगाहर्ट्ज गरियो. नर्थवुडको साथ पेन्टियम 4 विकासको चरममा पहुँच गएको थियो। कार्यक्षमताको नेतृत्वको लडाई प्रतिस्पर्धी बनी रह्यो (किनकी एएमडीले एथलन एक्सपीको तीव्र संस्करणहरुलाई पेश गरेको थियो) तर ज्यादातर पर्यवेक्षक यसले सहमत थिए कि सर्वाधिक-तेजी से क्लक गर््यो नर्थवुड-आधारित पेन्टियम 4 साधारण तरिकामा आफ्नो प्रतिद्वंद्वी से कहीं अगाडी थियो। विशेष रूपले यस्तो उस स्थितिमा थियो जब 2002को गर्मिहरुमा एएमडीको 130 एनएम उत्पादन प्रक्रियामा बदलावले थरोब्रेड-आधारित एथलन एक्सपी सीपीयू क्लकको उस हद सम्म तीव्र होनेमा मदद गरेनकि यो 2.4 से 2.8&nbsp;GHzको श्रेणीमा पेन्टियम 4को श्रेष्ठता से अगाडी निकल सके.<ref>वास्सन, स्कट. [http://techreport.com/articles.x/4163 एएमडिज एथलन XP 2800 + एन्ड एनवीआईडीआईएज एनफोर्स2], टेक रिपोर्ट, 9 अक्टूबर 2002.</ref>

3.06&nbsp;GHz पेन्टियम 4ले पहिलो पल्ट फस्टर-आधारित जिऔनमा देखिए हाइपर-थ्रेडिंग टेक्नोलजीको हासिल गर्‍यो थियो, जुन यसलाई धेरै थ्रेडहरुलाई निर्देश पाइपलाइनमा अन्यथा अप्रयुक्त स्पट्सको भित्र फिट गरेर एक नै समयमा सञ्चालित गर्नमा सक्षम बनाता थियो। प्रोसेसरलाई पेन्टियम 4 एचटीको रूपमा ब्रांड हैन बनाया गएको थियो जिभन्दा पछिमा जारी गरिनु थियो।

14 अप्रिल 2003को इंटेलले नयाँ पेन्टियम 4 एचटी प्रोसेसरलाई पेश गर्‍यो. यस प्रोसेसरमा एक 800 मेगाहर्ट्ज एफएसबीको प्रयोग भएको थियो, यसलाई 3 गीगाहर्ट्जमा क्लक भएको थियो र यसमा हाइपर-थ्रेडिंग टेक्नोलजी (यही त्यो चीज थियो जुन एचटी उपनामको प्रतिनिधित्व गर्छ) मौजूद थियो।<ref>वास्सन, स्कट. [http://techreport.com/articles.x/5292 इंटेल्स पेन्टियम 4 3.2 GHz प्रोसेसर], टेक रिपोर्ट, 23 जून 2003.</ref> यसको मकसद एएमडीको प्रोसेसरहरुको ओप्टेरन श्रृंखलाको साथ राम्रो 
प्रतिस्पर्धामा पेन्टियम 4को मदद गर्न थियो। हुनत जब औप्टेरनको पेश भएको थियो, यसको सर्भर-उन्मुख स्थिति वाला मदरबोर्डको कारण निर्माताहरुले शुरुआतमा एजीपी नियन्त्रकहरुको साथ मदरबोर्डहरुको निर्माण गरेको थिएन। किन भनें त्यस समय एजीपी प्राथमिक ग्राफिक्स विस्तार पोर्ट थियो, यस छूटी भयो विशेषताले औप्टेरनको पेन्टियम 4को मार्केट सेगमेंटमा घुसपैठ गर्न से वंचित गर्‍यो. एथलन एक्सपी 3200+को शुरुआतको साथ एएमडीले एथलन एक्सपीको एफएसबी गतिलाई 333 मेगाहर्ट्ज से बढाएर 400 मेगाहर्ट्ज गर्‍यो थियो तर यो नयाँ 3&nbsp;GHz पेन्टियम 4 एचटीको पकडको कमजोर गर्नलाई लागि एकदम थिएन.<ref>वास्सन, स्कट. [http://techreport.com/articles.x/5126 एएमडिज एथलन XP 3200 + प्रोसेसर], टेक रिपोर्ट, 13 मई 2003.</ref> पेन्टियम 4 एचटीको बैंडविड्थ स्तर एथलनको पहुँच से एकदम टाढा थिए जुन यस बैंडविड्थको उस स्थितिमा हासिल गरेर सकता थियो यदि  यसको ईवी6 एफएसबीको त्यस समय पहुँच से बाहिर रही गतिमा क्लक गर््यो होता. 2.4&nbsp;GHz, 2.6&nbsp;GHz र 2.8&nbsp;GHz संस्करण 21 मई 2003को जारी गरियो. 23 जून, 2003को एक 3.2&nbsp;GHz संस्करण पेश गर््यो र अंतिम 3.4&nbsp;GHz संस्करण 2 फरवरी, 2004को आयो.

शुरुआती कदम राख्न वाला ओवरक्लकिंग नर्थवुड कोर एक चौंकाने वाली घटनाको रूपमा अगाडी आए. जब कोर भोल्टेजलाई वी 1.7 वोल्ट से अगाडी बढायाइयो त प्रोसेसर मृत होने र पुरा तरिकाले अनुपयोगी हो जाने से पहिले, बदलते समयको साथ धीरे-धीरे धेरै अस्थिर हुन्थ्यो. यसलाई सडेन नर्थवुड डेथ सिंड्रोम (एसएनडीएस)को रूपमा जाना गया, जुन इलेक्ट्रोमाइग्रेशनको कारण हुन्थ्यो.<ref>शिलोव, एंटोन. [http://www.xbitlabs.com/news/cpu/display/news6375.html सडेन औवरक्लक्ड नर्थवुड डेथ सिंड्रोम. ][http://www.xbitlabs.com/news/cpu/display/news6375.html इज आईटी स्ट्रेंज दैट औवरक्लक्ड सीपीयूज इवेंच्यूली डाय?], एक्स-बिट लैब्स, 6 डिसेम्बर 2002.</ref>

====पेन्टियम 4-एम====
यसको वाहेक नर्थवुड कोरमा आधारित ''मोबाइल इंटेल पेन्टियम 4 प्रोसेसर - एम'' <ref>{{cite web |url=http://www.intel.com/design/mobile/datashts/250686.htm |title=Mobile Intel Pentium 4 Processor-M Datasheet |publisher=Intel Corp}}</ref> को 23 अप्रिल, 2002को जारी भएको थियो र यसमा इंटेलको स्पीडस्टेप र डीपर स्लीप टेक्नोलजीको शामिल भएको थियो। इंटेलको नामकरण परम्पराओंले प्रोसेसरको रिलीजको समय प्रोसेसर मडलको चिनारी गर्न मुश्किल बनयोदिए. पेन्टियम III मोबाइल चिप, मोबाइल पेन्टियम 4-एम, मोबाइल पेन्टियम 4 र उसको पछि सिर्फ पेन्टियम एम स्वयं पेन्टियम IIIमा आधारित थियो र पहिले तीन से एकदम छिटो थियो। ज्यादातर अनुप्रयोगहरु यसको टीडीपी लगभग 35 वाट (है). यो कम बिजुलीको खपत कम कोर भोल्टेज र पहिले उल्लेख गरियो अन्य विशेषताहरुको कारण से थियो। 

डेस्कटप पेन्टियम 4को विपरीत पेन्टियम 4-एममा एक एकीकृत ताप विस्तारक (इंटिग्रेटेड हीट स्प्रेडर) (आईएचएस)को सुविधा थिएन किन भनें यसमा भोल्टेज कम (है). कम भोल्टेजको मतलब एक कम प्रतिरोध (रेसिस्टेंस) पनि छ र बदलामा कम ताप उत्पन्न हुन्छ। हुनत इंटेलको विनिर्देशहरुको अनुसार पेन्टियम 4-एममा 100 डिग्रीको एक थर्मल जंक्शन तापमान मौजूद थियो, दोस्रो शब्दहरुमा यो डेस्कटप पेन्टियम 4 से लगभग 40 डिग्री धेरै थियो। यो यस तथ्यको कारण हो कि यसमा एक आईएचएस मौजूद छैन तर साथ साथै धेरै कूलिंग प्रणालिहरु सीपीयूको एकदम कम तापमानोंमा सञ्चालित गर्नमा सक्षम थीं.

====मोबाइल पेन्टियम 4====
''मोबाइल इंटेल पेन्टियम 4 प्रोसेसर'' <ref>{{cite web |url=http://www.intel.com/products/processor/mobilepentium4/index.htm |title=Intel's Mobile Pentium 4 |publisher=Intel Corp}}</ref> को, एक संपूर्ण डेस्कटप पेन्टियम 4 प्रोसेसरलाई एक ल्यापटपमा हाल्नको समस्याले निबटनेको लागि जारी भएको थियो जस्तो कि कुनै निर्माता गरिहेका थिए. मोबाइल पेन्टियम 4मा डेस्कटप पेन्टियम 4को विकासको पछि एक 533 मेगाहर्ट्ज एफएसबीको प्रयोग भएको थियो। अजीब जस्तै/तरिका  से बसको गतिलाई 133 मेगाहर्ट्ज (33 मेगाहर्ट्ज कोर) सम्म बढाइदिएको कारण टीडीपीमा एक भारी वृद्धि भयो किन भनें मोबाइल पेन्टियम 4 प्रोसेसरहरुले 59.8 वाट - 70 वाट र हाइपर-थ्रेडिंग संस्करणहरुले 66.1 वाट - 88 वाट ताप उत्पन्न गर्‍यो. यसले मोबाइल पेन्टियम 4को डेस्कटप पेन्टियम 4 (अधिकतम 115 वाट उत्पन्न कर) र पेन्टियम 4-एम (अधिकतम 35 वाट उत्पन्न कर)को बीचको अंतरको भरनेको अनुमति दियो.

=== गैलाटिन (एक्सट्रीम एडिशन - चरम संस्करण) ===
सेप्टेम्बर 2003मा इंटेल डेभलपर फोरम मा, एथलन64 र एथलन64 एफएक्सको जारी गर्न से महज एक सप्ताह पहिले पेन्टियम 4 चरम संस्करण (पी4ईई)को घोषणा गरियो. यसको डिजाइन एकदम हद सम्म पेन्टियम4को समान नै थियो (यो हद सम्म कि यो एक जस्तै मदरबोर्डहरुमा काम गरेर सके), तर यो एक अतिरिक्त स्तर 3को 2 एमबी कैश द्धारा विभेदित थियो। यसमा जिऔन एमपीको समान नै गैलाटिन कोर प्रयुक्त गरिएको थियो, हुनत यो सकेट 478 फर्म फैक्टरमा (जिऔन एमपीको सकेट 603को विपरीत)और 800 मेगा हर्ट्ज बसको साथ थियो, यो जिऔन एमपीको मुकाबले दुइ गुना छिटो थियो। यसको एलजीए 775 (एलजीए 775) संस्करण पनि उपलब्ध (है).

हुनत इंटेलको भन्नु थियो कि चरम संस्करण (एक्सट्रीम एडिशन)को लक्ष्य गेम खेलन वाला हुन्, तर आलोचकहरुले यसलाई एथलन64को जारी गर्नको धमाकेको गूँजको समाप्त गर्नको कोशिशको रूपमा देख्यो र यसलाई "आपतकालीन संस्करण" ("इमरजेंसी एडिशन")को उपनाम दिए. 999 डलरको मूल्यको साथ यसलाई "महंगा संस्करण" ("एक्सपेंसिव एडिशन")या "अत्यन्त महंगा"("एक्स्ट्रीमली एक्सपेंसिव")के रूपमा पनि निर्दिष्ट गर््यो.

अतिरिक्त कैशको परिणामस्वरुप सामान्यतया अधिकांश प्रोसेसर गहन अनुप्रयोगहरु (प्रोसेसर इंटेंसिव एप्लीकेशंस)को कार्य निष्पादन क्षमतामा उल्लेखनीय बढ़ोत्तरी भयो. चरम संस्करणको पेन्टियम 4 र यहाँ सम्म कि एथलन64को दुइ रूपहरु संग कार्य निष्पादनमा अगाडी निस्किएको कारण मल्टीमीडिया एन्कोडिंग र कुनै कम्प्यूटर गेम सबै भन्दा ज्यादा लाभान्वित भए, हुनत एथलन64 (विशेष रूपले गैर-एफएक्स संस्करण)को कम मूल्य र संतुलित कार्य निष्पादनको कारण यसको धेरै राम्रो मूल्य प्रस्तावको रूपमा देखिंदै छ. फेरि पनि चरम संस्करणले इंटेलको स्पष्ट लक्ष्यको हासिल गर्‍यो, जुन कि एथलन64को मौजूदा पेन्टियम4 से हरेक प्रमुख मानदंड (बेंचमार्क)मा राम्रो साबित हुन बाट रोकनु थियो, अन्यथा उसले यस्तो गरि सकेको हुन्थ्यो.

2004को अंतिम महीनाहरुमा बसको गतिलाई 800 मेगाहर्ट्ज से 1006 मेगाहर्ट्ज सम्म बढाएर कार्य निष्पादन क्षमतामा मामूली वृद्धि हासिल गरियो, जसको परिणाम 3.46 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम4 चरम संस्करणको रूपमा अगाडी आयो. अधिकांश मात्रिकों (मेट्रिक्स)को अनुसार यो प्रति-सेकेण्ड आधारमा कहिल्यै पनि उत्पादित गर््यो तीव्रतम सिंगल कोर नेट बर्स्ट प्रोसेसर थियो यहाँ सम्म कि यो कार्य निष्पादनमा आफ्नो धेरै उत्तराधिकारी चिपों (डुअल-कोर पेन्टियम डीको आलावा) भन्दा पनि अगाडी निस्कियो. पछिमा पेन्टियम4 चरम संस्करणलाई प्रेस्कट कोरमा स्थानांतरित गरियो. नयाँ 3.73 गीगाहर्ट्ज चरम संस्करणमा 1066 मेगाहर्ट्ज बसको अतिरिक्त 6x0 सीक्वेंस 2एम प्रेस्कटको समान नै विशेषताहरु थीं. हुनत व्यवहारमा 3.73 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम 4 चरम संस्करण लगभग संधै 3.46 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम 4 चरम संस्करणले धीमा साबित भयो, जुन कि संभवतः एक एल3 कैशको कमी र ज्यादा लामो निर्देश पाइपलाइनको कारण हो. 3.73 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम 4 चरम संस्करण, 3.46 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम 4 चरम संस्करणले केवल 64 बिट अनुप्रयोगहरुलाई चलानेको क्षमताको मामलामा नै श्रेष्ठ थियो हुनत सबै गैलाटिन आधारित पेन्टियम 4 चरम संस्करण वाला प्रोसेसरहरुमा इंटेल 64 अनुदेश समुच्चयको अभाव थियो।

हुनत यसको विशेष रूपले राम्रो बिक्री कहिल्यै भएन, ख़ास तरिकामा यसैले कि यसलाई यस्तो समयमा जारी भएको थियो जब एएमडी प्रोसेसरहरुको कार्य निष्पादनको दौडमा लगभग पूर्ण प्रभुत्वको अधिकार जता रहयोथा, फेरि पनि पेन्टियम 4 चरम संस्करणले इंटेलको उत्पादन पंक्तिको अन्दर एक नयाँ प्रतिष्ठा स्थापित की, यो प्रतिष्ठा इंटेल द्धारा पेशको गई सर्वोत्कृष्ट विशिष्टताओंको साथ एक उत्साही उन्मुख चिपको रूपमा थियो जसमा सजिलो ओवरक्लकिंगको लागि खुला मल्टीप्लायरको सुविधा साथ थियो। तब से यस भूमिकामा यसको पछि वाला पेन्टियमको चरम संस्करण (डुअल कोर पेन्टियम डीको चरम संस्करण) कोर 2 एक्सट्रीम र सबै भन्दा हालमा कोर आई7ले सफलतापूर्वक यसको ठाँउ ली (है).

===प्रेस्कट===

{| class="wikitable" align="right" style="margin:5px"
|-
| align="center"| [[File:Intel CPU Pentium 4 640 Prescott top.jpg|center|200px|एक इंटेल पेन्टियम 4 प्रेस्कट 640 मडलको माथि दृश्य]]
<small>पेन्टियम 4 प्रेस्कट 640, 3.2 गीगाहर्ट्जको माथि से  लियाइयो एक दृश्य</small>
|-
| align="center"| [[File:Intel CPU Pentium 4 640 Prescott bottom.jpg|center|200px|एक इंटेल पेन्टियम 4 प्रेस्कट 640 मडलको तलको दृश्य]] <small>पेन्टियम 4 प्रेस्कट 640को तल से  लियाइयो एक दृश्य</small>
|-
|}

1 फरवरी, 2004को इंटेलले एक नयाँ कोर कोडनाम वाला "प्रेस्कट"को पेश गर्‍यो. कोरमा पहिलो पल्ट एक 90 एनएम प्रोसेसको प्रयोग भएको थियो जसको बारेमा एक विश्लेषकले यस प्रकार उल्लेख गरे "पेन्टियम 4को माइक्रोआर्किटेक्चरको एक ठूलो संशोधन - इतना ठूलो कि मलाई आश्चर्य छ कि इंटेलले यस प्रोसेसरलाई पेन्टियम 5  भन्नेको विकल्प हैन चुना." <ref>{{cite web |url=http://techreport.com/articles.x/6213/1 |title=Intel's Pentium 4 Prescott processor |publisher=The Tech Report |date=February 2, 2004 |accessdate=2007-08-28}}</ref> यस कायाकल्पको बावजूद कार्यक्षमतामा वृद्धि असंगत थियो। कुनै प्रोग्रामहरुलाई प्रेस्कटको दोहोरो (डबल्ड) कैश र एसएसई3 निर्देशहरु संग फाइदा भयो जबकि अन्यमा यसको लामो पाइपलाइनको नकारात्मक प्रभाव पडा. प्रेस्कटको माइक्रोआर्किटेक्चरले प्रेस्कटको कुनै ऊँची दरोंमा क्लक किये जानेको अनुमति दी तर यो इंटेलको अपेक्षाको आस-पासको स्तर सम्म ऊँची थिएन। (''हेर्नुहोस)'' ओवरक्लकिंग). ठूलो मात्रामा निर्मित सबै भन्दा छिटो प्रेस्कट-आधारित पेन्टियम 4को 3.8 गीगाहर्ट्जमा क्लक भएको थियो। हुनत नर्थवुडले अंततः विलामेट से 70% धेरै क्लक गति हासिल गरेको थियो, प्रेस्कटको अंततः नर्थवुड से सिर्फ 12% धेरैको स्तरमा मापा गया.

"प्रेस्कट" पेन्टियम 4मा 125 मिलियन ट्रांजिस्टर शामिल छन् र यसको डाई क्षेत्र 122 वर्ग मीटर (122&nbsp;nm<sup>2</sup>) (है).<ref>[http://techreport.com/articles.x/6213/1 इंटेल्स पेन्टियम 4 प्रेस्कट प्रोसेसर - दी टेक रिपोर्ट]</ref><ref name="MPR-2004-02-02">ग्लास्कोवस्की, पीटर एन. (2 फरवरी 2004). "प्रेस्कट पुशेज पाइपलाइनिंग लिमिट्स". ''माइक्रोप्रोसेसर रिपोर्ट'' .</ref> यसलाई 90 एनएम प्रोसेसमा तैयार भएको थियो जसमा कपर इंटरकनेक्टको सात स्तर शामिल थे.<ref name="MPR-2004-02-02" /> यस प्रोसेसमा स्ट्रेंड सिलिकन ट्रांजिस्टर र लो-के कार्बन-डोप्ड सिलिकन औक्साइड (सीडीओ) डाइइलेक्ट्रिक जस्तो विशेषताहरु मौजूद छं जसलाई र्गेनोसि लिएरट ग्लास (ओएसजी)को रूपमा पनि जानिन्छ.<ref name="MPR-2004-02-02" /> प्रेस्कटको सबै भन्दा पहिले डी1सी डेवलपमेंट फैबमा बनाया गएको थियो र पछिमा यसलाई एफ11एक्स प्रोडक्शन फैबमा बदल दिए गएको थियो।<ref name="MPR-2004-02-02" />

मूलतः प्रेस्कटको दुइ श्रृंखलाहरु जारी गरिएको थिहरु : 800 मेगाहर्ट्ज एफएसबी एवं हाइपर-थ्रेडिंग सपोर्टको साथ ई-सीरीज र 533 मेगाहर्ट्ज एफएसबी एवं निष्क्रिय हाइपर-थ्रेडिंगको साथ लो-इंड ए-सीरीज. अंततः इंटेलले प्रेस्कटमा एक्सडी बिट (एग्जिक्यूट निष्क्रिय) (eXecute disabled) र इंटेल 64को कार्यक्षमता शा मिलएर दी.

एलजीए 775 प्रेस्कट एक रेटिंग प्रणालीको उपयोग गर्छ जुन उसलाई 5xx श्रृंखलाको स्तरमा ला दिन्छ (सेलरन डी 3xx श्रृंखलाहरु रही छन् जबकि पेन्टियम एम 7xx श्रृंखलाहरु हुन्). ई-श्रृंखलाको एलजीए 775 संस्करणमा मोडेल संख्याहरु 5x0 (520-560) र ए-श्रृंखलाको एलजीए 775 संस्करणमा मोडेल संख्याहरु र 5x5 र 5x9 (505-519) प्रयोग गरिन्छं. सबै भन्दा छिटो 570जे र 571को 3.8&nbsp;GHzमा क्लक गर्एको छ. 4 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम 4को ठूलो मात्रामा उत्पादनको योजनाहरुको डुअल कोर प्रोसेसरहरुको पक्षमा इंटेल द्धारा रद्द गर्‍यो गएको थियो, हुनत कुनै यूरोपीय खुदरा विक्रेताओंले 
4&nbsp;GHzमा क्लक गरिएको(थियो) पेन्टियम 4 580को बेचनेको दावा गरेको छ.

5x0जे श्रृंखला (और यसको निम्न-सिरेको समकक्ष, 5x5जे र 5x9जे श्रृंखला)ले इंटेलको प्रोसेसरहरुको श्रृंखलाहरुमा एक्सडी बिट (एग्जिक्यूट निष्क्रिय) (eXecute Disable) या एग्जिक्यूट निष्क्रिय (Execute Disable) बिट [http://www.intel.com/business/bss/infrastructure/security/xdbit.htm ] को पेश गरेको थियो। एएमडी द्धारा एक्स86 पंक्तिमा पेश गरियो यो टेक्नोलजी जसलाई एनएक्स (नो एग्जिक्यूट) (NO eXecute) भनियो, यो कुनै ख़ास जस्तै/तरिकाको मैलिसियस कोडको बफर ओवरफ्लोमा घुसपैठ गरेर निष्पादित किये जाने से बचानेमा मदद गर्न सक्छ. इंटेलले प्रेस्कट समर्थक इंटेल 64को एक श्रृंखला पनि जारी गरेको थियो जुन x86-64 64-बिट से x86 आर्किटेक्चरमा विस्तारको इंटेलको कार्यान्वयन थियो। यिनलाई मूलतः एफ-सीरीजको रूपमा जारी भएको थियो र केवल ओईएमको बेचिएको थियो तर पछिमा यिनीहरुका नया नाम 5x1 सीरीज दिइएको र यिनलाई साधारण जनताको बेचि्यो. मल्टीथ्रेडेड सफ्टवेयर जस्तै कि वीडिओ एडिटिंगको प्रयोग गर्न वाला कुनै प्रोसेसरहरुमा तीव्रता लानेको क्रममा मोडेल संख्याहरु 506 र 516. 5x0, 5x0जे र 5x1 श्रृंखलाओंको प्रेस्कटको साथ हाइपर-थ्रेडिंगको शा मिलएर 5x5/5x9 सीरीजमा आधारित दुइ लो-इंड इंटेल64-सक्रिय प्रेस्कट पनि जारी गरिएको(थियो) थे. 5x1 श्रृंखला 64 बिट कंप्यूटिंगको पनि समर्थन गर्छ.

प्रेस्कट अंततः नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चरको भित्र कुल  मिलाएर अंतिम कोड नाम थियो। यसको उत्तराधिकारी पेन्टियम एमले विस्तृत सीपीयू माइक्रोआर्किटेक्चर तिर रुझान दिखाया र यसमा क्षमताको घटाने एवं कार्यकुशलताको बढ़ानेको लागि मधुरो क्लक स्पीडको उनको प्रोसेस रोडमैपको साथ संरेखित गर््यो. पेन्टियम एम कोरको बनान वाली निम्न स्तरमा वित्त पोषित [[इजरायल|इजरायली]] डिजाइन टीमले यस अगली माइक्रोआर्किटेक्चर पुनरावृत्तिको जिम्मेदारीले ली.<ref>{{cite news |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2003658346_intelisrael09.html |title=How Israel saved Intel |accessdate=2007-09-07 |work=[[The Seattle Times]] |date=April 9, 2007 | first=Ian | last=King}}</ref> पेन्टियम एमको पेन्टियम 4 र पेन्टियम 4-एमको कार्यकुशलता र ताप उत्पादन सम्बन्धी मुद्दहरुको समाधान गर्नलाई लागि पेश भएको थियो। हुनत यसलाई मोबाइल पेन्टियम 4को तुलनामा धेरै कम गतिमा क्लक भएको थियो, यो क्लक दर क्लकको हिसाब से एकदम छिटो थियो। उदाहरणको लागि, एक 1.6 गीगाहर्ट्ज पेन्टियम एमको कार्यकुशलता एक 2.4 गीगाहर्ट्ज मोबाइल पेन्टियम 4को लगभग बराबर थियो। हुनत यसलाई केवल ल्यापटपमा प्रयोगको इरादे से तैयार भएको थियो, कुनै निर्माताहरुले पेन्टियम एम समर्थित सकेटको प्रयोग गर्न वाला डेस्कटप मदरबोर्डहरुको निर्माण गर्‍यो थियो।

==== प्रेस्कट 2एम (चरम संस्करण) (एक्सट्रीम एडिशन) ====
2005को पहिलो तिमाही सम्म इंटेलले 6x0 क्रआमाकन, कोडनाम "''प्रेस्कट 2एम'' "को साथ एक नयाँ प्रेस्कट कोरको जारी गर्‍यो थियो। ''प्रेस्कट 2एम''को पनि कहिले काँही  यसको जिऔन से उत्पन्न "''इरविंडेल'' "को नामले जानिन्छ. यसमा इंटेल 64, एक्सडी बिट, ईआईएसटी (एनहांस्ड इंटेल स्पीडस्टेप टेक्नोलजी), टीएम2 (Tm2) (3.6&nbsp;GHz र उससे धेरैको प्रोसेसरहरुलाई लागि) र 2 एमबी एल2 कैशको विशेषताहरु मौजूद छं. हुनत अतिरिक्त कैश द्धारा शा मिल गरे गयी कुनै पनि श्रेष्ठताको उच्चतम कैश विलंबता र इंटेल 64 मोडमा प्रयोग गर्नको स्थितिमा दुगुने आकारको शब्दहरुको कारण ज्यादातर नकार दिइएको. गतिमा एक लक्षित तीव्रता देनेको बजाय दुगुने आकारको कैशको उतनी नै ठाँउ (स्पेस) देने र त्यसैले 64-बिट मोड अपरेशनहरुलाई लागि कार्यकुशलता प्रदान गर्नको इरादे से तैयार भएको थियो।

6xx श्रृंखलाको प्रेस्कट 2एममा मल्टीथ्रेडेड सफ्टवेयरको प्रयोग गर्न वाली कुनै प्रक्रियाहरु जस्तै कि भिडियो एडिटिंगको तीव्रता देनेको क्रममा हाइपर-थ्रेडिंगको शामिल भएको थियो।

14 नोभेम्बर, 2005को इंटेलले वीटी (वर्चुअलाइजेशन टेक्नोलजी, कोडनाम "वेंडरपूल")को सक्रियताको साथ प्रेस्कट 2एम प्रोसेसरहरुलाई जारी गर्‍यो. इंटेलले यस प्रेस्कट 2एम श्रेणीको केवल दुइ मडलहरुलाई जारी गर्‍यो: 662 र 
672 जुन क्रमशः 3.6&nbsp;GHz र 3.8&nbsp;GHzमा चलते हुन्.

===सीडर मिल===
पेन्टियम 4को अंतिम संशोधन ''सीडर मिल'' थियो जसलाई 5 जनवरी 2006को जारी गर््यो. सामान्य रूपले यो त प्रेस्कट आधारित 600 श्रंखला कोरको 65 एनएममा सीधा डाई-श्रिंक थियो जसमा कुनै पनि वास्तविक विशिष्टता हैन जोडी गयी थियो। सीडर मिलमा 86 वटको टीडीपीको साथ प्रेस्कटको तुलनामा कम ताप पैदा हुन्थ्यो. 2006को अन्तमा डी0को कोर स्टेपिंगले यसको घटाकर 65 वट गर्‍यो. यसमा एक 65 एनएम कोर मौजूद छ र 31-चरण वाली पाइपलाइन (ठीक प्रेस्कटको तरह), 800 मेगाहर्ट्ज एफएसबी, इंटेल 64, हाइपर-थ्रेडिंग र वर्चुअलाइजेशन प्रविधी यसको विशिष्टताएँ हुन्. प्रेस्कट 2एमको जस्तै/तरिका  नै सीडर मिलमा पनि 2एमबी एल2 कैश (है). यसलाई 3 गीगाहर्ट्ज से 3.6 गीगाहर्ट्ज सम्मको आवृत्तिहरु मा पेन्टियम 6x1 र 6x3को रूपमा जारी गर््यो (उत्पाद कोड 80552). ओवरक्लक गर्न वाला द्रव नाइट्रोजन प्रशीतन (लिक्विड नाइट्रोजन कूलिंग)को प्रयोग गरेर यसलाई 8 गीगाहर्ट्ज सम्म बढ़ानेमा सफल भए.<ref name="nordichardware.com">{{cite web |url=http://web.archive.org/web/20080526053404/http://www.nordichardware.com/news,5505.html |title=OC Team Italy sets a new world record at 8GHz |publisher=NordicHardware |date=January 22, 2007 |accessdate=2008-01-11}}</ref> कुनै पनि 6x1 श्रेणी (631, 641, 651 र 661)को वर्चुअलाइजेशन प्रविधीको समर्थन प्राप्त थिएन. {{As of|2007|March}} 6x3को हासिल गर्न संभव हुन सकेको छैन र न त इंटेलको वेबसाइटमा यस उत्पादन श्रृंखलाको कुनै आंकडा छ।

सीडर मिल कोरहरुलाई यिनैको समान खासियत वाला प्रेस्कट कोरों से अलग गर्नलाई लागि इंटेलले उनको मोडेल नम्बरमा 1 जोड दिए. यस प्रकार पेन्टियम 4, 631, 641, 651 र 661, 65 एमएम प्रोसेसर हुन्  जबकि पेन्टियम 630, 640, 650 र 660 क्रमशः उनको 90 एनएम समकक्ष हुन्.

"सीडर मिल" नाम ओरेगोनको सीडर मिल से संबंधित छ जुन कि ओरेगोनको हिल्सबोरोमा स्थित इंटेलको केंद्रको निकट एक पडोसको स्थान हो.

==उत्तराधिकारी==
{{Main|Intel Core 2}}
पेन्टियम4को मूल उत्तराधिकारी (कूटनाम) तेजस थियो जसलाई जारी गर्नलाई लागि 2005को शुरुआत-मध्यको समय निर्धारित भएको थियो। हुनत यसलाई प्रेस्कटको जारी गरिए पछि कुनै महीनाहरुलाई लागि रद्द गर्न पर्‍यो, जिसकी कारण थियो अत्यन्त ऊंची टीडीपी (एक 2.8 गीगाहर्ट्ज तेजस त्यहि गतिको नर्थवुडको 80 वट र तुलनात्मक रूपले क्लक गरिएको(थियो) प्रेस्कटको 100 वटको तुलनामा 150 वटको ऊष्मा देता था) र डुअल कोर पेन्टियम डी र पेन्टियम चरम संस्करण र सीडर मिल आधारित पेन्टियम 4एचटीको अपवादको आलावा नेटबर्स्ट माइक्रोआर्किटेक्चरमा विकासको पूरी जस्तै/तरिका  छोड दिइएको.

मई 2005को पछि से इंटेलले पेन्टियम 4मा आधारित डुअल-कोर प्रोसेसरहरुलाई पेन्टियम डी र पेन्टियम एक्सट्रीम एडिशनको नामले जारी गरेको छ. उनी इंटेलको समानांतरवाद तिर झुकावको प्रतिनिधित्त्व गर्छन् र उनकी मंशा अंततः आफ्नो प्रोसेसरहरुको श्रृंखलाको अधिकांश उत्पादनलाई मल्टिपल-कोर बनान (है). यिनीहरु 90 एनएम र 65 एनएम भागहरुलाई लागि क्रमशः स्मिथफील्ड र प्रेसलरको कोड नामहरुको अंतर्गत आ गए.

पेन्टियम 4को परम (अल्टीमेट) उत्तराधिकारी इंटेल कोर 2 प्रोसेसर हुन्  जुन 27 जुलाई 2006को जारी कोर माइक्रोआर्किटेक्चरमा आधारित "कोनरो" कोरको प्रयोग गर्छन्. इंटेल कोर 2 प्रोसेसरहरुलाई सिंगल, डुअल र क्वैड कोर प्रोसेसरहरुको रूपमा जारी गर्एको छ. इंटेल कोर 2 श्रंखलामा सिंगल कोरको समकक्ष मुख्य रूपले ओईएम बजारहरुलाई लागि मौजूद छं, जबकि डुअल र क्वैड कोर प्रोसेसर खुदरा विक्रेता र ओईएम दोनहरुलाई बेचे जान सकिन्छं.

==यिनलाई पनि हेर्नुहोस==
* इंटेल कोर 2
* इंटेल पेन्टियम 4 माइक्रोप्रोसेसरको सूची
* सबै इंटेल माइक्रोप्रोसेसरको सूची

==टिप्पणिहरु र संदर्भ==
{{Reflist|2}}

==बाह्य कडिहरु==
* [http://arstechnica.com/articles/paedia/cpu/prescott.ars/2 दी फ्यूचर अफ प्रेस्कट: व्हेन मूर गीव्स यू लेमंस....] आर्स टेक्निका पर
* [http://www.hardcoreware.net/reviews/review-208-1.htm प्रेस्कट भर्सेज नर्थवुड पेन्टियम 4 रिव्यू]
* [http://www.intel.com/design/Pentium4/documentation.htm इंटेल डक्युमेंटेशन]
* [http://www.hardwaresecrets.com/article/235 इनसाइड पेन्टियम 4 आर्किटेक्चर]

{{Intel processors|netburst}}

[[श्रेणी:2000को नवीन पेशकशें]]
[[श्रेणी:इंटेल x86 माइक्रोप्रोसेसर]]
[[श्रेणी:NWT]]

{{Link GA|ru}}

[[af:Pentium 4]]
[[ar:بنتيوم 4]]
[[ca:Pentium 4]]
[[cs:Pentium 4]]
[[de:Intel Pentium 4]]
[[el:Intel Pentium 4]]
[[en:Pentium 4]]
[[eo:Pentium 4]]
[[es:Intel Pentium 4]]
[[et:Pentium 4]]
[[fa:پنتیوم ۴]]
[[fi:Intel Pentium 4]]
[[fr:Pentium 4]]
[[hi:पेंटियम 4 (Pentium 4)]]
[[hu:Pentium 4]]
[[id:Pentium 4]]
[[it:Pentium 4]]
[[ja:Pentium 4]]
[[ka:Pentium 4]]
[[ko:펜티엄 4]]
[[nl:Pentium 4]]
[[pl:Pentium 4]]
[[pt:Pentium 4]]
[[ru:Pentium 4]]
[[si:පෙන්ටියම් 4]]
[[sk:Pentium 4]]
[[sv:Pentium 4]]
[[te:పెంటియమ్ 4]]
[[tr:Pentium 4]]
[[vi:Pentium 4]]
[[xmf:Pentium 4]]
[[zh:奔腾4]]