Difference between revisions 31663553 and 31680879 on nlwiki{{Infobox muziekgenre | naam = Muziekgeschiedenis van Vlaanderen | afbeelding = Roland675.jpg | onderschrift = [[Roland Van Campenhout]] door de lens van <br />persfotograaf [[Michiel Hendryckx]]. }} De '''Muziekgeschiedenis van Vlaanderen''' handelt over de verschillende muziekperiodes in [[Vlaanderen]]. == Algemeen == [[Bestand:Hildegard.jpg|thumb|[[Hildegard van Bingen]] afgebeeld in een miniatuur uit de Rupertsbeger Codex [[Liber Scivias]].]] [[Bestand:Busnois mass.jpg|thumb|manuscript van een mis van [[Antoine Busnois]].]] [[Bestand:DufayBinchois.jpg|thumb|[[Guillaume Dufay]] met orgel en [[Gilles Binchois]] met harp op een miniatuur uit 1440 ([[Bibliothèque nationale de France]])]] [[Bestand:Philipp de Monte.png|thumb|[[Philippus de Monte]]]] [[Bestand:Benoit-door-vBeers-jr.jpg|thumb|[[Peter Benoit]] geschilderd door [[Jan Van Beers (kunstschilder)|Jan Van Beers]] in 1833.]] [[Bestand:Edgar Tinel 1911.jpg|thumb|[[Edgar Tinel]] in 1911.]] [[Bestand:Eugène Ysaÿe.jpg|thumb|[[Eugène Ysaÿe]]]] [[Bestand:Bobbejaan Schoepen guitarist.jpg|thumb|[[Bobbejaan Schoepen]] omstreeks 1944.]] [[Bestand:Samantha 15.jpg|thumb|[[Samantha (zangeres)|Samantha]] in 1969 tijdens ''[[Een avondje teevee met André]]'' in 1969.]] [[Bestand:Tura675.jpg|thumb|[[Will Tura]].]] [[Bestand:Nebel675.jpg|thumb|[[Patrick Nebel]], zanger van '[[Nacht und Nebel]]' in 1985.]] [[Bestand:Front242 3.jpg|thumb|[[Front 242]].]] [[Bestand:2U Live Photo NEWCUT.jpg|thumb|[[2 Unlimited]] in 1994.]] [[Bestand:Herreweghe675.jpg|thumb|[[Philippe Herreweghe]] gefotografeerd door Michiel Hendryckx]] [[Bestand:Helmut Lotti Autogrammstunde.jpg|thumb|[[Helmut]] Lotti in [[Dresden]], 2001]] [[Bestand:Koen wauters.jpg|thumb|[[Koen Wauters]], zanger van [[Clouseau]] tijdens een optreden in het [[Sportpaleis (Antwerpen)|Sportpaleis]] van [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] in 2005.]] [[Bestand:Rocco675.jpg|thumb|[[Rocco Granata]] in 2003.]] [[Bestand:Miekenroel.jpg|thumb|[[Miek en Roel]] in 2006.]] [[Bestand:Raymond van het Groenewoud.jpg|thumb|[[Raymond van het Groenewoud]] in concert in 2006.]] [[Bestand:Toots thielemans.jpg|thumb|[[Toots Thielemans]] op 4 juni 2006.]] [[Bestand:Hintjens, Arno (2005).jpg|thumb|Arno op [[Suikerrock]] in [[2005]].]] [[Bestand:Belgianasociality-mark01.jpg|thumb|[[Mark Vesté]] van [[Belgian Asociality]].]] [[Bestand:Deus 007.jpg|thumb|[[Tom Barman]] van [[dEUS]] tijdens een concert op [[Eurockéennes]] in 2006.]] [[Bestand:Sarah Bettens.jpg|thumb|[[Sarah Bettens]] van [[K's Choice]] tijdens een optreden tijdens het [[Utah Pride Festival]] in 2006.]] [[Bestand:Pukkelpop 2007 - Editors.jpg|thumb|Optreden van [[Editors]] op [[Pukkelpop]] 2007]] [[Bestand:5583-b.jpg|thumb|[[Regi Penxten]] van [[Milk Inc.]] in het [[Sportpaleis (Antwerpen)|Sportpaleis]] te Antwerpen in 2008.]] [[Bestand:K3 ahoy.jpg|thumb|[[K3 (muziekgroep)|K3]] in [[Ahoy Rotterdam|Ahoy]] te [[Rotterdam]] in 2005]] [[Bestand:'t Hof van Commerce.jpg|thumb|[['t Hof van Commerce]] in 2005]] [[Bestand:Dani Klein.jpg|thumb|[[Dani Klein]] op het [[Brussels Summer Festival]] in 2007.]] [[Bestand:Eva-de-roovere-2.jpg|thumb|[[Eva De Roovere]] tijdens "[[Song City]]" in [[Zottegem]] in 2008.]] [[Bestand:Lady linn.JPG|thumb|[[Lady Linn]].]] [[Bestand:Absynthe Minded Bert en Jan.jpg|thumb|[[Bert Ostyn]] en [[Jan Duthoy]] van [[Absynthe Minded]].]] [[Bestand:Tom Dice, Belgium.jpg|thumb|[[Tom Dice]] op het [[Eurosongfestival]] te [[Oslo]] in 2010.]] [[Bestand:Get ready!.jpg|thumb|[[Get Ready!]] tijdens de opnames van [[Annes Vlaamse 10]] - 2011]] [[Bestand:Bart Kaëll.jpg|thumb|[[Bart Kaëll]] tijdens de [[Sint-Pietersfeesten]] te [[Brugge]] in 2011.]] [[Bestand:Druytsnatalia2.jpg|thumb|[[Natalia Druyts]] tijdens een optreden in 2011.]] De best verkopende Vlaamse groep/artiest wereldwijd is [[2 Unlimited]] met meer dan 20 miljoen stuks, gevolgd door [[Rocco Granata]] (17 miljoen), [[Technotronic]] (14 miljoen), [[Helmut Lotti]] (13,3 miljoen) en [[Vaya Con Dios]] (10,5 miljoen). ''[[kvraagetaan]]'' (2007) van de [[Fixkes]] is het nummer dat het langst (16 weken) de nummer 1-positie innam van de [[Ultratop 50]], daarnaast is het eveneens het langst in die lijst verblijvende Vlaamse nummer. Wereldwijd is dit ''[[Pump up the Jam]]'' (1989) van [[Technotronic]] dat in bijna de ganse wereld een [[nummer 1 (hitlijst)|nummer 1]]-[[hit (muziek)|hit]] werd, wat resulteerde in hét Vlaamse verkoopssucces van 3,5 miljoen verkochte exemplaren.<ref name="Technotronic">[http://houbi.com/belpop/groepen/technotronic.htm Technotronic; Het Belgische Pop & Rock Archief]</ref> Bekende nummers over Vlaanderen of haar inwoners zijn ''[[Les Flamandes]]'' (1959) van [[Jacques Brel]], ''[[Vlaanderen m'n Land]]'' ('69) en ''[['t Is Zo Goed in Vlaanderen]]'' ('77 - eerste vertolking door [[Marva (zangeres)|Marva]] in '74<ref>[http://www.muziekarchief.be/trackdetails.php?ID=47759 't Is zo goed in Vlaanderen - Marva; Muziekarchief]</ref>) van [[Will Tura]], ''[[Vlaanderen de Leeuw (lied)|Vlaanderen De Leeuw]]'' ('84) van [[Willy Sommers]], ''[[Vlaanderen (lied)|Vlaanderen]]'' ('82) van [[Paul van Vliet]], ''[[Vlaanderen Boven]]'' ('90) van [[Raymond Van Het Groenewoud]] & Zijn Vlaamse Mustafa's<ref>[http://www.muziekarchief.be/trackdetails.php?ID=295706 Vlaanderen Boven - Raymond van het Groenewoud & Zijn Vlaamse Mustafa's]</ref>, ''[[Mijn Vlaanderland (lied)|Mijn Vlaanderland]]'' ('95) van [[Willem Vermandere]] en tenslotte ''[[Als Vlaanderen Feest]]'' (2007) van [[Wim Leys]] & [[Bart Herman]].<ref>[http://www.francetudiant.com/videos/?v=WOZ8LPa5CnE Vlaanderen Feest; De Rode Loper]</ref> == Overzicht per periode == === Oudheid === De [[Germanen|Germaanse]] en [[Kelten|Keltische]] volkeren die de streek bewoonden maakten [[magie|magische]] en [[bezweren]]de [[muziek]], waar echter weinig van bekend is daar er nog geen [[muzieknotatie]] bestond. Vermoedelijk was muziek voornamelijk bedoeld ter versterking van [[Ritueel|rituele handelingen]] en als medium om [[Sage (volksverhaal)|sage]]n en [[legende (volksverhaal)|legende]]n over te leveren aan jongere generaties. Wel zijn er vondsten van diverse instrumenten - en afbeeldingen ervan - gevonden zoals [[fluit (muziekinstrument)|fluit]]en, [[Harp (tokkelinstrument)|harp]]jes en diverse [[trommel]]s. Ook de voorloper van de [[doedelzak]] - een instrument gemaakt uit een [[varkensblaas]] met houten of benen pijpjes, waarop verschillende [[toon (muziek)|tonen]] gespeeld konden worden - stamt uit deze periode. De muziek zou voornamelijk [[Pentatoniek|pentatonisch]] (zoals in [[Ierse folk|Ierse]] volksmuziek), of [[diatoniek|diatonisch]] van aard zijn geweest. De annexatie van de regio door de [[Romeinse Rijk|Romeinen]] en de latere [[kerstening]] ten tijde van het [[Frankische Rijk]] beïnvloedde sterk het gebruik en toepassing van muziek. === Middeleeuwen === ==== De 11e eeuw ==== Een van de oudste nog bewaarde en gedateerde muziekstukken in Vlaanderen is de ''[[Symphonia Harmoniae Caelestium Revelationum]]'' van [[Hildegard von Bingen]]. Deze vrouwelijke [[middeleeuwen|middeleeuwse]] componiste was toonaangevend in haar tijd en het muziekstuk wordt tot op heden geroemd als meesterwerk en betreft een geheel van [[Latijn]]se gezangen.<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/symphoniaharmoniaecaelestiumrevelationumvanhildegardvonbingen Symphonia Harmoniae Caelestium Revelationum van Hildegard von Bingen; Muzikaal erfgoed in Vlaanderen]</ref> ==== De 13e eeuw ==== Uit de 13de eeuw dateert het oudste bewaarde voorbeeld van [[polyfonie]] in de [[Lage Landen]]. Het fragment werd aangetroffen in de schatkamer van de [[Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Tongeren)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] van [[Tongeren (stad)|Tongeren]] en behoort tot een [[Evangeliarium]]. Belangwekkend hierbij is het feit dat het tevens het eerst bekende voorbeeld is van een polyfone afsluiting van een ''[[Lectio in Nativitate Domini]]'' (lezing tijdens de kerstnacht) even opmerkelijk is het feit dat het geschreven is volgens het toentertijd nieuwe [[muzieknotatie]]systeem bedacht door [[Franco van Keulen]].<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/evangeliariumuittongerenmetoudstepolyfoniedelagelanden Evangeliarium uit Tongeren met oudste polyfonie in de Lage Landen; Muzikaal Erfgoed in Vlaanderen]</ref> Uit de tweede helft van deze periode dateren eveneens enkele [[strofisch gedicht|strofische gedichten]] en [[mengelgedicht]]en van de middeleeuwse mystica [[Hadewijch (schrijfster)|Hadewijch]], waarvan voornamelijk de eerst genoemden interessant zijn vanuit muzikaal oogpunt. Recent onderzoek van de Nederlander [[Louis Peter Grijp]] toont immers aan dat deze gedichten bedoelt waren als liederen. De strofische gedichten zouden geïnspireerd zijn op bestaande melodieën zoals onder andere de [[trouvèrelied]]eren. Hierbij verving Hadewijch de hoofse thematiek door de God-mensrelatie. Een nieuw genre was geboren: de [[minnepoëzie]].<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/hadewijchhandschriftc Hadewijch-handschrift C; Muzikaal erfgoed in Vlaanderen]</ref> === Nieuwe Tijd === ==== De 15e eeuw ==== De Vlaamse muziek kende een summum omstreeks de [[15e eeuw|15e]]- en [[16e eeuw]] met de [[Franco-Vlaamse School]], een stijlrichting van [[polyfonie|polyfone]] [[vocaal|vocale]] muziek. Aangezien de toenmalige landsgrenzen enige vergelijking met de landsgrenzen vandaag niet geheel plegen te doorstaan, kan de naam van de stijlrichting voor enige verwarring zorgen. Met zekerheid kan gezegd worden dat volgende componisten minstens een belangrijke periode van hun leven doorbrachten in wat tegenwoordig Vlaanderen genoemd wordt: [[Antoine Busnois]], polyfonist en [[dichter]], is een van de beroemdste Vlaamse 15e-eeuwse [[Renaissance|Renaissancistische]] componisten van wereldlijke [[lied]]eren. Vormelijk zijn het meestal [[rondo (dicht- en muziekvorm)|rondelen]], maar er zitten ook enkele [[bergerette]]s tussen; vele van deze composities werden populaire liederen en sommige waren vermoedelijk meerstemmige zettingen van verloren gegane eenstemmige [[Volkslied (nationaal symbool)|volksliederen]]. Desondanks componeerde hij ook geestelijke muziek, bewaard gebleven zijn twee [[mis]]sen van het [[cantus firmus]]-type en acht [[motet]]ten. Ook schreef hij verschillende zettingen van het [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]]-[[antifoon]] ''[[Regina coeli]]'' en gold hij, samen met [[Guillaume Dufay]] als de voornaamste vertegenwoordiger van de [[Bourgondische School]].<ref>[[Antoine Busnois|Antoine Busnois; Wikipedia nl]]</ref> Deze laatstgenoemde [[Hertogdom Brabant|Brabander]] schreef eveneens zowel geestelijke als wereldlijke werken, doch steeds vocalen. Voor zijn meer [[profaan|profane]] muziek hanteerde hij vormen als de [[rondo (dicht- en muziekvorm)|rondeau]], de [[virelai]] en de [[Ballade (dichtvorm)|ballade]]. Hij gebruikte wellicht als eerste de term ''[[fauxbourdon]]'' en zijn werken markeren de overgang tussen de [[middeleeuwen]] en de [[renaissance]]. Zijn [[isoritmiek|isoritmische]] [[motet]] ''Nuper rosarum flores'' is een saluut aan de oude vormen. Een bekend [[succentor]] (zangmeester) in diverse kathedralen in de Lage Landen en mogelijks de muzikale leermeester van [[Desiderius Erasmus]] was [[Jacob Obrecht]]. Tot zijn grootste bewonderaars behoorde de [[Hertogdom Ferrara|hertog van Ferrera]] [[Ercole I d'Este]], die hem benoemde tot "[[kapelmeester|maestro di cappella]]" in 1504, waarmee hij in de voetsporen van [[Josquin Desprez]] trad.<ref>[http://www.muziekcentrum.be/identity.php?ID=135345 Biografie Jacob Obrecht; Muziekcentrum.be]</ref> Voorts verdienen ook [[Hayne van Ghizeghem]], [[Alexander Agricola]], [[Johannes Ockeghem]], [[Jacobus Barbireau]], [[Johannes Ghiselin]], en [[Heinrich Isaac]] vermelding. Uit deze periode stamt eveneens het [[Brugs processionale]], een [[perkament]]en document in handschrift voorzien van [[Miniatuur (handschrift)|miniaturen]] in [[Gent-Brugse stijl]] van de (vermoedelijk) hand van de [[begijn]] [[Agnete Carlier]]. Het manuscript vervult een bijzondere rol als indicator van de context waarin deze [[middelnederlands]]e gezangen klonken.<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/eenbrugsprocessionale Een Brugs processionale; Muzikaal Erfgoed in Vlaanderen]</ref> Een tweede belangrijk muzikaal document is het beroemde perkamenten [[koorboek van Margaretha van Oostenrijk|koorboek]] van [[Margaretha van Oostenrijk (1480-1530)|Margaretha van Oostenrijk]] dat vervaardigd werd in het atellier van [[Petrus Alamire]]. Het handschrift bevat zeven missen van de Vlaamse polyfonisten [[Matthaeus Pipelare]] en [[Pierre de la Rue]] en wordt bewaard te [[Mechelen (stad)|Mechelen]].<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/hetkoorboekvanmargarethavanoostenrijk Het koorboek van Margaretha van Oostenrijk; Muzikaal erfgoed in Vlaanderen]</ref> ==== De 16de eeuw ==== In de 16e eeuw werd de Mechelaar [[Philippus de Monte]] [[kapelmeester|kapellmeister]] in opdracht van [[keizer Maximiliaan II]] en diens opvolger [[Rudolf II van het Heilige Roomse Rijk|Rudolph II]]. Hij is het best bekend voor zijn [[madrigaal|madrigalen]], maar componeerde ook [[mis]]sen en motetten. Zijn bekendste werk ''[[Super flumina Babylonis]]'' wordt nog steeds regelmatig opgevoerd door orkesten en koren. Het [[Antwerps Liedboek]] uit 1544 is één van de oudste opgeschreven verzamelingen van Nederlandse en Vlaamse wereldlijke muziek, zowel [[volksliedje|volksliederen]] als kunstliederen. Het belang van het werk is dan ook groot, ondanks de melodieën er niet bijgeschreven werden. Een ander belangrijk document uit deze periode is het handschrift ''[[Politieke balladen, refreinen, liederen en spotgedichten]]''. Dit meer dan 200 pagina's tellende manuscript uit de tweede helft van de 16e eeuw dat zich in de [[Universiteit Gent|Gentse Universiteitsbibliotheek]] bevindt, bevat tal van [[historielied]]eren en -gedichten geschreven door een Spaansgezind auteur. Ze hebben betrekking op het [[Calvinisme|Calvinistisch]] bestuur en verschillende ervan zijn ondertekend. Helaas bevat het document geen muzieknotaties, zeventien van de teksten zijn echter [[contrafact]]en (gebaseerd op bestaande liederen) en konden bijgevolg gereconstrueerd worden. Het manuscript geldt als tegenhanger van het bekende ''[[Geuzenliedboek]]''.<ref>[http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/politiekeballadenrefreinenliederenenspotgedichtengent Politieke balladen, refreinen, liederen en spotgedichten in Gent; Muzikaal Erfgoed in Vlaanderen]</ref> Eveneens tijdens de [[renaissance]] was er [[Tielman Susato]], die verschillende bloemlezingen met werk van [[Franco-Vlaamse School|polyfonisten uit de Nederlanden]] als [[Josquin des Prez]], [[Orlando di Lasso]], [[Cypriano de Rore]], [[Adriaan Willaert]], [[Thomas Crecquillon]] en [[Pierre de Manchicourt]] publiceerde. Rond 1543 begon hij in Antwerpen met wat waarschijnlijk de eerste gespecialiseerde muziekdrukkerij in de Lage Landen was, waarna ook onder meer [[Christoffel Plantijn]], [[Petrus Phalesius]] en [[Jan de Laet]] zich toelegden op het drukken van meerstemmige muziek. Vanaf dan telden de Nederlanden internationaal mee in de muziekdrukkunst. ==== De 17de eeuw ==== Gedurende de 17de eeuw werd [[Europa (werelddeel)|Europa]] (en dus ook Vlaanderen), meer verdeeld door de grenzen tussen de [[Standenmaatschappij|standen]] dan die tussen de landen. Zo was er sprake van een “lage” [[volkscultuur]], een [[burgerij]]-, een [[adel]]lijke en een [[clerus|kerkelijke]] cultuur. Ondanks de sterke scheiding tussen de verschillende bevolkingsgroepen, vond er toch cultuuruitwisseling plaats. Zo trachtten de [[Boerenstand|boeren]] en het [[plebejer|plebs]] waar mogelijk de cultuur van de burgerij over (en dus ook hun muziek en [[dans]]en) te nemen, terwijl de burgerij zich mat met de adel. Hierdoor gebeurde het dat [[Hofhouding|hoofse]] muziek en dans uit de [[renaissance]] (“hoge cultuur”) in volgende eeuwen “afdaalden” naar het gewone volk en geïntegreerd werd in de “lage cultuur” van de 17de eeuw. Hierdoor trad er tevens een vervreemding op van het volk met de [[Volksliedje|volksmuziek]] en [[volksdans|-dans]] en werd deze geïdentificeerd met "onbeschaafdheid". ==== De 18de eeuw ==== [[Beiaardier|Stadsbeiaardier]] van [[Leuven]] [[Matthias van den Gheyn]] werd door [[kroniekschrijver]]s uit zijn tijd vermeld als de beste [[orgel]]speler uit de 18e eeuw. Dankzij een kopie uit 1862 bleven 15 [[beiaard]]werken bewaard. Met name de 11 [[Prelude (klassieke muziek)|preludia]] behoren nog steeds tot het ijzeren repertoire van de beiaardliteratuur en hebben hem de bijnaam “Bach van de beiaard” opgeleverd. Binnen dat zelfde tijdsbestek was ook [[barokmuziek|barok]]componist [[Joseph-Hector Fiocco]] actief te Brussel en Antwerpen waar hij een tijdlang verbonden aan eerst de [[Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen)|Onze-Lieve-Vrouwekathedraal]] (1731-'37) en later de [[Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele]] (vanaf '37). Tot zijn bekendste werken behoren ''[[Lamentations Du Jeudi Saint]]'', ''[[Missa Solemnis]]'' en ''[[Pièces de Clavecin]]''. Zijn twee [[suite (muziek)|suites]] voor het [[klavecimbel]] werden opgedragen aan de [[Huis Arenberg|Hertog van Arenberg]] en bevatten combinaties van [[Frankrijk|Franse]] en [[Italië|Italiaanse]] muziekstijlen, zoals [[Adagio (muziektempo)|adagio]], [[Allegro (muziektempo)|allegro]], [[andante]] en [[vivace]]. === Moderne Tijd === ==== De 19e eeuw ==== In de [[19e eeuw]] kende de Vlaamse muziek een tweede summum met de [[Romantiek (muziek)|romantische]] componisten [[Edgar Tinel]], [[Peter Benoit]] en [[August De Boeck]]. Eerstgenoemde bouwde een succesvolle carrière uit als concertpianist en componist van de opera's [[Godelieve (opera)|Godelieve]], [[Katharina (opera)|Katharina]] en werken voor orkest zoals het [[oratorium Franciscus]]. Opmerkelijk voor Edgar Tinnel was dat zijn muziek via de uitgeversfirma [[Breitkopf und Härtel]] verspreid werd in het buitenland.<ref>[http://www.muziekcentrum.be/identity.php?ID=135751 Edgar Tinel, Muziekcentrum Vlaanderen: Steunpunt voor de professionele muzieksector]</ref> In 1847 werd ''[[De Vlaamse Leeuw]]'' (sinds 1985 het officiële [[Volkslied (nationaal symbool)|volkslied]] van de [[Vlaamse Gemeenschap]]) geschreven door [[Hippoliet Van Peene]] op muziek van [[Karel Miry]]. De toneelschrijver Van Peene liet zich hierbij inspireren door de [[De leeuw van Vlaanderen|gelijknamige roman]] van [[Hendrik Conscience]] enerzijds en door het populaire Duitse strijdlied ''[[Rheinlied]] (Sie sollen ihn nicht haben, den freien deutschen Rhein…)'' van [[Nikolaus Becker]] anderzijds. Daarnaast is ook de invloed van [[Jan van Boendale]]s ''Leeuwenzang'' uit het literaire werk de ''[[Brabantse Yeesten]]'' onmiskenbaar. De componist Miry liet zich van zijn kant dan weer beïnvloeden door [[Robert Schumann]]s ''[[Sonntag am Rhein]]''. Het lied is geschreven in een [[gepunteerd]] ritme en heeft daardoor een mars-karakter (net zoals de ''[[Marseillaise]]'' of de ''[[Brabançonne (volkslied)|Brabançonne]]'') en draagt bijgevolg dus stijlmatig een Frans-Belgische erfenis mee. De samenwerking tussen beide creatievelingen beperkte zich niet tot deze ene compositie, maar was het product van een jarenlange samenwerking in de schoot van het [[Gent]]se amateurtoneelgezelschap [[Broedermin en Taelyver]]. Miry was een van de eerste Vlaamse componisten die [[opera (muziek)|opera's]] en [[libretto|libretto's]] schreef in het [[Nederlands]]. In 1855 behaalde Peter Benoit in de [[Prix de Rome]] een eervolle vermelding, twee jaar later werd hij er [[laureaat]] met de cantate [[Le meurtre d'Abel]]. Tijdens zijn [[Parijs]]e periode werd zijn pianocyclus ''[[Contes et Ballades]]'' (1861) uitgegeven, gespeeld en gunstig gerecenseerd. In deze periode schreef hij relatief [[intimisme|intimistische]] muziek. Niet veel later werd hij benoemd tot [[dirigent]] van [[Jacques Offenbach]]s [[Les Bouffes Parisiens]], een [[operette]]gezelschap waarmee hij onder andere optrad in [[Wenen]], Brussel en [[Amsterdam]]. Ondertussen werd zijn cyclus ''[[Quadrilogie religieuse]]'' een succes in Brussel en werd hij genoemd als een van de meest beloftevolle Belgische componisten. Een reputatie die hij kon bevestigen met zijn [[concerto]]'s voor piano (1864) en voor fluit (1865) en met zijn [[oratorium]] ''[[Lucifer (Oratirium)|Lucifer]]'' (1866). Dit werk luidde de nauwe en langdurige samenwerking met de dichter [[Emanuel Hiel]] in.<ref name="Peter Benoit">[http://www.svm.be/content/benoit-peter Peter Benoit; Studiecentrum Vlaamse muziek]</ref> ''Lucifer'' werd overigens, net als het oratorium ''[[De Schelde (oratorium)|De Schelde]]'' (1869) een grote symboolwaarde aangezien Benoit van dat moment af definitief kiest voor de [[Volkstaal (moedertaal)|volkstaal]] als voertaal voor zijn composities..<ref name="Peter Benoit"/> Het [[nationalisme]] kwam steeds harder op de voorgrond in zijn muziek, hoewel hij in de jaren 1870 nog enkele zeer persoonlijke werken schreef, zoals ''[[Liefdedrama aan Zee]]'' (1872) en ''[[De Oorlog]]'' (1873). Benoit zag de muziek als "een der machtigste wapenen tot propaganda" in de [[Vlaamse ontvoogdingsstrijd]]. Dit komt sterk tot uiting in de bijvoorbeeld de ''[[Rubenscantate]]'' (1877, op tekst van [[Julius De Geyter]]) Zijn liederen, koren en cantates in deze periode zijn vaak geconcipieerd voor uitvoering in open lucht en brachten hulde aan nationaal-historische figuren, waarvan de ''[[Van Rijswijckcantate]]'' of de ''[[Ledeganckcantate]]'' getuigen. Ook bezongen ze vaak de menselijke creativiteit die verantwoordelijk was volgens Benoit voor vrede, geluk en welzijn in het [[heimat|vaderland]] (voorbeelden hiervan zijn onder meer ''[[De Hymne aan de Schoonheid]]'' en ''[[De Hymne aan de Vooruitgang]]''.<ref name="Peter Benoit"/> Ook de wereldberoemde [[Ludwig van Beethoven]] heeft Vlaamse roots, hij stamde immers af van een Mechelse familie.<ref>[http://www.klassiek-centraal.be/?q=recensie/der-junge-beethoven Der junge Beethoven; Klassiek Centraal, webstek voor de muziekliefhebber; 2007]</ref> Zelf werd hij echter in Duitsland geboren alwaar hij eveneens opgroeide. Tot zijn bekendste werken behoren zijn 9 [[symfonie]]ën, waarvan de [[Symfonie nr. 3 (Beethoven)|3e]], [[Symfonie nr. 5 (Beethoven)|5e]], [[Symfonie nr. 6 (Beethoven)|6e]] en de [[Symfonie nr. 9 (Beethoven)|9e]] wel de bekendste zijn. De laatste heeft een finale waarin voorkomen 4 zangsolisten en [[koor (zang)|koor]] voor de [[Ode an die Freude]] op tekst van [[Friedrich von Schiller|Schiller]]. Andere bekende werken zijn de opera ''[[Fidelio]]'' en de ''[[Missa Solemnis (Beethoven)|Missa Solemnis]]''.<ref>[//nl.wikipedia.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven Ludwig van Beethoven; Wikipedia nl]</ref> ==== De 20e eeuw ==== ===== De "Aughts" ===== Omstreeks [[1900]] ontstond er als gevolg van de [[Belgisch-Kongo|koloniale periode]] in Vlaanderen (en algemener in gans België) een ruime belangstelling voor de vrolijke 'negermuziek' en hun blanke imitators. Ook vele nieuwe dansen waaiden over en verdrongen de [[polka]]'s, [[polonaise]]s en andere dansen. Vooral in het [[Antwerpen (stad)|Antwerpse]] en [[Brussel (stad)|Brusselse]] uitgaansleven had deze (aanvankelijk als [[parodie]] bedoelde) [[Syncope (muziek)|gesyncopeerde]] muziek veel succes vanwege de sfeer en dansbaarheid. Terwijl in Amerika de termen ''rag'' en ''[[ragtime]]'' populair waren, sprak men in België over '[[Intermezzo (muziek)|intermezzo]]'. Ragtime werd als bonte mengeling van stijlen een rechtstreekse voorloper van de [[jazz]]. Van heel wat Belgische componisten bestaan ragtime-[[partituur|partituren]] uit die periode, maar jammer genoeg zijn er geen opnames van bewaard gebleven. Een van de bekendere muzikale Vlamingen uit het begin van de 20e eeuw was [[Edward Keurvels]], een leerling van [[Peter Benoit]]. Hij was [[orkestmeester]] bij de [[Koninklijke Nederlandse Schouwburg (Antwerpen)|Nederlandse Schouwburg]], [[dirigent]] en (mede-) stichter van de voorloper van de [[Vlaamse Opera]], het [[Vlaams Lyrische Toneel]]. Tot zijn bekendste werken behoren het door [[Richard Wagner]] beïnvloede [[lyrisch drama]] ''[[Parisina]]'' en de [[cantate]] ''[[De Dietsche tale]]''. Onder het [[pseudoniem]] E. Duward vertaalde hij [[libretto]]'s van Duitse [[opera (muziek)|opera]]'s.<ref>[http://www.svm.be/content/keurvels-edward Edward Keurvels; Studiecentrum Vlaamse Muziek]</ref> In het begin van de 20e eeuw componeerde ook diens leerling [[Flor Alpaerts]] zijn eerste werken in een [[impressionisme|impressionistisch]] [[idioom]]. Een bekender werk uit deze periode was ''Cyrus'' (1905), geïnspireerd op werk van [[Louis Couperus]]. Hij gold als een vermaard [[muziekpedagoog]] en een verdienstelijk [[dirigent]], die plichtbewust de [[Peter Benoit|Benoit]]-traditie voort heeft gezet. Hij was zijn carrière begonnen in 1891 als [[violist]] van het huisorkest van het Vlaams Lyrisch Toneel dat toentertijd gedirigeerd werd door voorgenoemde Edward Keurvels.<ref>[http://www.svm.be/content/alpaerts-flor Flor Alpaerts; Studiecentrum Vlaamse Muziek]</ref> ===== De "Tens" ===== Na de [[Eerste Wereldoorlog]] was in Brussel het eerste volledig zwarte orkest, [[The Mitchell’s Jazz Kings]], te horen. Ze werden al snel het vaste orkest van ''de Alhambra''. ===== De "Twenties" ===== In de jaren 20 was in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] onder andere de "[[Mohak’s Jazz Band]]" actief en daarnaast wierpen vele andere groepen zich op de nieuwe muziek, vooral in Brussel en in Antwerpen. Ze modelleerden zich vooral op de Amerikaanse Chicago- of [[dixieland]]stijl, met [[collectieve improvisatie]] als kenmerk. Tientallen orkesten brachten zo de ''roaring twenties'' naar Vlaanderen. Ook de eerste Europese jazzplaat (1927) was gedeeltelijk Vlaams, hoewel ze in [[Londen]] opgenomen werd, waren zowel de [[Muziekproducent|producer]] [[Félix Faecq]] alsook de uitvoerders [[Charles Remue]] en [[Charles Remue & The New Stompers|The New Stompers]] afkomstig uit Brussel. [[Felix Faecq]] zorgde daarvoor reeds voor dat de verspreiding van de eerste [[jazz]]platen (van het label [[gennett (label)|Gennett]] via [[Chicago]] over [[Londen]]) Vlaanderen (en dus België) binnenkwamen. Ten slotte was hij eveneens degene die vermoedelijk als eerste (wereldwijd) een muziektijdschrift uitgaf, dat ernstig over jazz sprak. Dit tijdschrift, "[[Musique Magazine]]" gaf hij samen met zijn schoolvriend [[Paul Mayaert]] uit vanaf [[1924]]. Het werd later omgedoopt tot "Music" en nog later tot "Actualité Musicale". Na een bezoek aan [[New Orleans (stad)|New Orleans]] schreef de Brusselaar [[Robert Goffin]] hierin de eerste artikelenreeks ter wereld over jazz: "[[Au frontière du Jazz]]", dat hij later zou uitwerken tot een gelijknamig boek. Het betekende een doorbraak voor de bekendmaking van de jazz in Vlaanderen, want in het enige andere bestaande tijdschrift "[[La Revue Musicale Belge]]" van [[Marcel Poot]] en [[Paul Gilson]] werd niet over jazz gesproken maar vooral over [[fanfaremuziek]]. De populariteit van de jazz bereikte een hoogtepunt toen [[Josephine Baker]] met haar [[Revue Nègre]] het [[Koninklijk Circus]] aandeed. In datzelfde Koninklijke circus zou in 1931 overigens een danswedstrijd georganiseerd worden in de trend van “[[They Shoot Horses]]”. Een jaar eerder (1930) richtte het [[Nationaal Instituut voor de Radio-omroep]] (NIR), haar eigen jazzorkest op, dat geleid werd door [[Stan Brenders]] van The New Stompers. ===== De "Thirties" ===== In het prille begin van de jaren 30 bracht [[Jef Maes]] op 23-jarige leeftijd zijn eerste compositie uit, het betrof een [[Romantiek (muziek)|romantische]] [[meditatie]] voor [[viool]] en [[piano (instrument)|piano]]. In de jaren daarop volgend bracht hij verschillende stukken uit voor [[orkest]] en [[Muziektheater (kunstvorm)|muziektheater]] waaronder zijn bekende ''"[[Arabeske]] en [[scherzo]] voor [[fluit (muziekinstrument)|fluit]] en orkest"'' (1935) en schrijft hij de muziek voor het muziektheaterstuk ''"Het raadsel"'' (1938). Een jaar eerder werd door [[Eugène Ysaÿe]] een wedstrijd uitgeschreven voor [[klassieke muziek|klassieke]] [[viool]], een jaar later werd deze ook voor [[piano (instrument)|piano]] ingericht. Deze muzikale competitie zou na de [[Tweede Wereldoorlog]] uitgroeien tot de [[Koningin Elisabethwedstrijd]] en bouwde doorheen de jaren een sterke internationale reputatie uit in de wereld van de [[klassieke muziek]]<ref>[http://www.concours-reine-elisabeth.be/ Website Koningin Elisabethwedstrijd]</ref>. De eerste winnaar van de wedstrijd voor violen was [[David Oistrakh]] ('37) en bij de piano's was dit [[Emil Guilels]] ('38)<ref>[http://www.cmireb.be/data/Palmares%201937-2011.pdf Laureatenoverzicht; Queen Elisabeth competition]</ref>. ===== De "Fourties" ===== In het spoor van de bevrijding kwam er een nieuwe generatie artiesten op die met veel naoorlogse optimisme de Amerikaanse muziek naar Europa overbracht. Een van de belangrijkste muziekuitgevers in die tijd is de Brusselaar [[Jacques Kluger]], die een groot aantal van de succesvolle artiesten uit de jaren 40 en 50 zal [[contract]]eren bij [[Decca Records]] en [[World Music (label)|World Music]]. De eerste populaire Vlaamse deuntjes die onder de term [[popmuziek]] gerangschikt kunnen worden kwamen van [[volkszanger]]s zoals [[Bobbejaan Schoepen]]. Kluger vroeg hem de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] en [[Canada|Canadese]] troepen te vermaken tijdens de [[Processen van Neurenberg]], in [[Frankfurt am Main]] en in het nog in puin liggende [[Berlijn]]. Toen een verheugde Kluger plots een vleiend telegram van Majoor Mearker kreeg, werd Schoepen geëngageerd voor een maandenlange tournee door [[Duitsland]]. De eerste opnames volgen en de ''[[De Jodelende Fluiter]]'' werd Schoepens eerste hit (1948). Dankzij hem waaide in de jaren veertig de [[Countrymuziek|country]]muziek over naar de lage landen. [[Jef Maes]] componeerde in deze periode zijn eerste [[opera (muziek)|opera]], ''[[Marise]]'' genaamd. Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] trad [[La Esterella]] noodgedwongen in [[Duitsland]] op waar ze "die Kanone" werd genoemd. Na de oorlog brak ze door in [[Europa (werelddeel)|Europa]] en trad ze van [[1948]] tot [[1954]] gedurende zes maanden per jaar op in [[schouwburg]]en van [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] badplaatsen. In 1948 trad La Esterella reeds op in de [[televisiestudio]] van de [[British Broadcasting Corporation|BBC]] en was aldus de eerste Vlaamse zangeres op [[Televisietoestel|tv]]. Ze brak in datzelfde jaar ook door in andere Europese landen, waaronder [[Frankrijk]], [[Noorwegen]] en [[Tsjechoslowakije]], waar ze telkens ook een liedje in de plaatselijke taal zong. ===== De "Fifities" ===== Met nostalgische liedjes als de evergreen ''[[De lichtjes van de Schelde]]'' ([[1952]]) behoorde Bobbejaan al gauw tot de populairste artiesten van Vlaanderen. De internationale roem wenkte echter en hij zou als eerste Vlaamse zanger internationaal doorbreken. Zo toerde Schoepen maar liefst door 20 landen, waaronder een tournee voor de Nederlandse [[Nederlandse leger|strijdkrachten]] in [[Indonesië]] van 127 shows op drie maanden tijd. In 1956 scoorde televisiefiguur [[Willy Lustenhouwer]] een bescheiden hit met ''[[Zet Je Vanachter]]'' ('56). In datzelfde jaar richtte de [[Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie|BRT]] haar eigen [[amusementsorkest]] op, dat onder leiding stond van [[Francis Bay]] en onder meer [[Freddy Sunder]] omvatte. Zowel Bay als Sunder brachten ook eigen opnames uit. Bay begeleidde jarenlang de Belgische inzending voor het Songfestival. Omstreeks dezelfde periode brak [[Bob Davidse]] door via het [[Antwerpen (stad)|Antwerpse]] variété-circuit. Bob Davidse, beter bekend onder zijn artiesten naam Nonkel Bob, zijn bekendste lied is ''[[Vrolijke Vrienden]]'' uit 1958. Ook de destijds populaire tv-[[presentator]] [[Tony Corsari]], slaagde erin te scoren met zijn liedje ''[[Waarom Zijn de Bananen Krom?]]'' ('59) In [[1953]] kreeg La Esterella een platencontract bij [[Philips Records]] en begon ze op aangeven van de platenfirma in het [[Nederlands]] te zingen. Datzelfde jaar nog zou ze het liedje ''[[Oh Lieve Vrouwe Toren]]'' uitbrengen dat onmiddellijk een hit werd. Tot [[1959]] scoorde ze aan één stuk door hits, in dat jaar werd haar echtgenoot ernstig ziek en besloot ze haar zangcarrière op een laag pitje te zetten. Toen haar echtgenoot in [[1962]] overleed, stopte ze helemaal met zingen. Een andere bekende namen uit deze periode was [[Jo Leemans]] die hits scoorde met een Nederlands vertaling van de [[Doris Day]]-hit ''[[Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)|Que Sera, Sera]]'' ('56), ''[[Heel Mijn Hart]]'' ('57), ''[[Marjoleintje]]'' ('60). [[Will Ferdy]] van zijn kant scoorde in deze periode met ''[[Ziede Gij Me Gere]]'' ('50), ''[[Het Regent in de Straten]]'' ('54) en ''[[Het Schrijverke (lied)|Het Schrijverke]]'' ('60) naar een gedicht van [[Guido Gezelle]] uit 1893. In 1959 nam [[Bob Benny]] deel aan het [[Eurovisiesongfestival]] te [[Cannes]]. Daar werd hij gedeeld zesde met zijn liedje ''[[Hou Toch van Mij]]''. Tot op heden is de hoogst behaalde positie voor een Vlaamse inzending bij het Eurovisiesongfestival. Ook [[Jean Walter]] schreef Vlaamse muziekgeschiedenis. Zo won hij in 1957 [[De Grote Prijs van het Nederlands Gezongen Lied]] te Antwerpen met het lied ''[[Twee Blauwe Kinderogen]]'' van [[Hans Flower]]. Over heel Europa volgden optredens met vermaarde orkesten van [[Helmut Zacharias]] en [[Kurt Edelhagen]] en stond hij met de allergrootsten uit de showbizzwereld op het podium zoals onder andere [[Charles Aznavour]], [[Gilbert Bécaud]], [[Édith Piaf]], [[Juliette Gréco]] en Bobbejaan Schoepen. Zijn bekendste nummer was ''[[Tulpen uit Amsterdam]]'' ('56). Ten slotte verdient ook charmezanger [[Ray Franky]] vermelding die onder andere tezamen met de Nederlandse [[Jetty Gitari]] een hit scoorde in 1954 met ''[[Oh Heideroosje]]''. Een Nederlandse vertaling van ''[[Oh Heideröslein]]'' van de Duitse componist [[Gerhard Winkler]]. In de internationale [[jazz]]wereld werd Vlaanderen (België) vertegenwoordigd door [[Toots Thielemans]]. Op het eind van de jaren 40 speelde hij al [[gitaar]] bij vermaarde internationale artiesten, en in [[1952]] emigreerde hij naar de [[Verenigde Staten]]. Daar brak hij door met zijn [[mondharmonica]] en scoorde begin jaren 60 een hit met zijn ''[[Bluesette]]''. Hij bleef er vele decennia lang positief onthaald worden en met veel internationale artiesten samenwerken. Thielemans zal later uitgroeien tot een van de grootste Belgische muzikanten ooit. Op het einde van het decennium duiken ook de eerste [[rock 'n' roll]]bands op. Zo scoort het Brusselse collectief [[The Cousins]] met ''[[Kili Watch]]'' ('60) een "monsterhit" en mag de groep gaan optreden in [[Argentinië]] en in de studio's van de [[TF1 (zender)|Franse]] en [[Danmarks Radio|Deense televisie]].<ref name="Big In Belgium"/> ===== De "Sixties" ===== Zonder het zelf helemaal te beseffen had [[Rocco Granata]] in [[1959]] een wereldhit vast met ''[[Marina (popsong)|Marina]]'' dat wereldwijd 5 miljoen keer verkocht werd. Er werd in 1960 ook een ''[[Marina (film)|Marina]]''-film opgenomen. De film was voor Granata het begin van een hele reeks hits in [[Duitsland]] zoals onder andere ''[[Tango d'Amore]]'' ('63), ''[[Buona Notte Bambino]]'' ('63) en ''[[Du Schwarzer Zigeuner]]'' ('64). Daarnaast verwierf hij roem als [[componist]] en [[acteur]]. Zo speelde hij mee in maar liefst acht films en werden zijn composities gebruikt door wereldsterren als [[Dean Martin]], [[The Four Aces]], [[Marino Marini (muzikant)|Marino Marini]] en [[Falco (zanger)|Falco]].<ref>http://roccogranata.be/nl/biografie.html Biografie Rocco Granata</ref> Sinds 1961 werd er systematisch een [[hitparade]] bijgehouden, de eerste Vlaamse groep die hierin opdook was het Antwerpse collectief [[The Jokers]] met ''[[Cecilia Rock]]''. Het nummer verblijft 8 weken in de hitparade en bereikt als hoogste notering een veertiende plaats.<ref name="Big In Belgium">[[Big In Belgium]] - Het verhaal van de Belgische pop;[[Jan Delvaux]]; [[Hadewijch (uitgeverij)|Hadewijch]]/[[Studio Brussel]]; 1997</ref> Ook wist de groep te scoren in het buitenland, zo brachten ze een [[Beat on Christmas|kerstalbum]] uit in [[Japan]] ('65)<ref>[http://www.muziekarchief.be/albumdetails.php?ID=43361 The Jokers: Christmas album: Beat on Christmas; Muziekarchief]</ref> en zijn ze succesvol in [[Duitsland]] en [[Spanje]]<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/jokers.htm The Jokers; Het Belgisch Pop & Rock Archief]</ref>. Tijdens hun ganse carrière verkochten ze in het totaal 850 000 [[Langspeelplaat|lp]]'s.<ref name="Big In Belgium"/> Omstreeks diezelfde periode won ook de keizer van het Vlaamse lied, [[Will Tura]], aan populariteit. Hij had reeds in [[1957]] een platencontract getekend met de grootste Belgische uitgever van dat ogenblik, [[Jacques Kluger]]. Zijn eerste singles waren vertalingen van [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] successen zoals ''[[Bye Bye Love (Will Tura)|Bye Bye Love]]'', maar Kluger stimuleerde hem om eigen liedjes te componeren. In 1962 scoorde hij zijn eerste hit met ''[[Eenzaam Zonder Jou]]''. De single ging 60.000 keer over de toonbank. Dertig jaar later verkoos een opiniepeiling in een Vlaamse krant dit lied als grootste Vlaamse hit aller tijden<ref>[http://www.houbi.com/belpop/groepen/tura.htm Het Belgisch Pop & Rock Archief: Will Tura]</ref>. De enige die Will Tura in populariteit moest laten voorgaan was [[Jimmy Frey]], die in 1963 debuteerde met de Franstalige single ''[[Soufflé (nummer)|Soufflé]]''. Hij kreeg de bijnaam "''Vlaamse Playboy'' en scoorde hits met ''[[Zo Mooi, Zo Blond en Zo Alleen]]'' ('68) en ''[[Rozen voor Sandra]]'' ('70). In [[1963]] scoorde [[Bob Benny]] zijn grootste hit met ''[[Waar en Wanneer]]'', een [[Nederlands]]talige bewerking van ''[[Als Flotter Geist]]'', gecomponeerd door [[Johann Strauss jr.|Johann Strauß]]. Het nummer bereikte de derde plaats in de Vlaamse hitparade en zelfs in [[Nederland]] werd het een klein hitje. Het leverde hem een [[gouden plaat]] op. In 1967 brachten [[De Elegasten]] hun eerste lp ''[[The Campground Singers (lp)|The Campground Singers]]'', wat tevens hun toenmalige bandnaam was, uit. Pas toen ze een jaar later een [[platencontract]] tekende bij [[Cardinal Records]] van [[Rocco Granata]] veranderden ze hun naam in De Elegasten, een verwijzing naar het [[Middeleeuwse literatuur#Voor-hoofs|voor-hoofs]] [[ridderroman|ridderverhaal]] ''[[Karel ende Elegast]]''. In 1971 brachten ze de lp ''[[Kathmandou (album)|Kathmandou]]'' uit, een opus van 45 minuten met een [[Psychedelische muziek|psychedelische]] klank. Hun bekendste liedjes zijn ''[[Annabel Lee (De Elegasten)|Annabel Lee]]'' ('66), ''[[Wat Heb Je Vandaag Op School Geleerd]]'' ('69) en ''[[Veronikja]]'' ('72). Een andere bijzonderheid vormt de groep rond de [[Rhodesië]]rs [[Brian Letter|Brian]] en [[Gene Latter]] die vanuit België opereerden en een aantal hits scoorden. [[The Shake Spears]], zoals ze zichzelf noemde, scoorde twee relatieve hits met ''[[Shake It Over]]'' ('64) en ''[[Summertime (The Shake Spears)|Summertime]]'' ('66). Omstreeks 1968 splitte de band en ging Brian Latter solo verder, hij had een hit met ''[[Poinciana (Brian)|Poinciana]]'' dat doorstootte tot een 5de plaats in de Belgische top 30.<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/brian.htm; Het Belgisch Pop & Rock archief; maart 2002]</ref> [[The Pebbles]] stonden in 1965 dicht bij een internationale doorbraak toen ze in contact kwamen met producer [[Norman Petty]] (hij deed productiewerk voor [[Buddy Holly]]). In 1968 bracht de groep de single ''[[Get Around]]'' uit die frequent door [[Radio Veronica (zeezender)|Radio Veronica]] werd gedraaid en hun eerste hit werd. De daaropvolgende single ''[[Seven Horses in the Sky]]'' wordt door velen als de beste Belgische popsong ooit beschouwd.<ref>[http://www.muzikum.eu/nl/120-654/the_pebbles/biografie.html Biografie The Pebbles; Muzikum!]</ref><ref>[http://joe.be/detop100week/ultiemelijst/ De Top 100-week; Joe FM (nummer 80: biografie]</ref> en bereikte een vijfde plaats in de top 30 waarin het nummer elf weken verbleef.<ref name="Big In Belgium"/> Daarnaast kreeg de groep een felicitatietelegram van [[George Harrison]]<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/pebbles.htm Fiche over The Pebbles op het Belgisch Pop & Rock Archief]</ref> voor hun single ''[[Incredible George]]'' ('69) en werd ''[[Mackintosh]]'' ('70) een hit in [[Spanje]].<ref name="Big In Belgium"/> Omstreeks deze periode brak ook de Antwerpse groep [[Roland et les Bémols]] door, die zich een gedegen reputatie opbouwde als dans- en party- gelegenheidsorkest. Een ander Vlaams icoon uit deze tijd was [[Ferre Grignard]], die faam verwierf met nummers als ''[[Ring, Ring, I've Got To Sing]]'', ''[[My Crucified Jesus]]'' (beide '66) en ''[[Captain Disaster]]'' ('69). [[Miel Cools]] sloeg er dan weer in het publiek te vertederen met Nederlandstalige liedjes als ''[[Boer Bavo]]'' ('65) en ''[[De Soldaat]]'' ('65) en gaf daarmee een aanzet tot het ontstaan van de [[kleinkunst]]. In navolging van de [[Mei 1968|zomer van liefde]] doken er ook [[Protestlied|protestsongs]] op in de Vlaamse muziek. Aanvoerders van het genre waren [[Miek en Roel]] die tussen 1968 en '70 op het toppunt van hun populariteit waren. Ze scoorden met de liedjes ''[[Bert en Bertje]]'' (de titelsong van het gelijknamig [[televisiefeuilleton]], '68), ''[[Wie Wil Horen]]'' ('67) en winst op het [[Humorfestival van Heist]]. Daarnaast speelden ze het voorprogramma van [[Donovan]] in het Antwerpse [[Sportpaleis (Antwerpen)|Sportpaleis]] ('69) en ontvingen ze in 1970 een [[Goud (muziek)|gouden plaat]] voor hun 50 000 verkochte lp's.<ref>[http://www.muziekarchief.be/kleinkunstchanson/miekenroel.php Miek & Roel; De geboorte van het Vlaamse chanson: Miek & Roel]</ref> Andere bekende groepen uit deze periode waren het Vlaams-[[Portugal|Portugese]] project [[Jess & James]] met hits als ''[[Move (Jess & James)|Move]]'' ('67) en ''Something For Nothing'' ('68)<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/jessjames.htm Jess & James; Het Belgisch Pop & Rock Archief]</ref>, [[New Inspiration]] dat scoorde met liedjes als ''[[You Made A Fool Of Me]]'' ('67), ''[[Mr Moody]]'' ('68) en ''[[Rainbow I Love You]]'' ('71) en ten slotte de [[Wallace Collection (band)|Wallace Collection]] dat hits had met ''[[Daydream (Wallace Collection)|Daydream]]'' (12 weken in de hitparade en een eerste Vlaamse eerste positie in de top 30) en in mindere mate met ''[[Love (Wallace Collection)|Love]]'' ('69) en ''[[Serenade (Wallace Collection)|Serenade]]'' ('70).<ref name="Big In Belgium"/>. [[The Pick-Nicks]] zijn dan weer het bekendst van hun [[slow (dans)|slow]] ''[[I’m Alone (Forever)]]'' ('65), ondanks het feit dat ze voornamelijk [[rock-'n-roll]] speelde. Daarnaast kwam het in de jaren 60 onder invloed van [[René Jacobs]] en [[Sigiswald Kuijken]] (en diens broers [[Wieland Kuijken|Wieland]] en [[Barthold Kuijken|Barthold]]) tot een heropleving van de oude muziek, waarbij het accent aanvankelijk op de [[Barokmuziek|Barokperiode]] lag. Toch liet ook een heropleving van de [[polyfonie]] niet lang op zich wachten. Leidende figuren hierin waren [[Paul Van Nevel]], die in 1971 zijn [[Huelgas Ensemble]] oprichtte en [[Philippe Herreweghe]] met zijn koor [[Collegium Vocale Gent]].<ref>[http://www.muziekcentrum.be/file.php?ID=175 Guide to Early music and Baroque in Flanders (nl)]</ref> ===== De "Seventies" ===== Omstreeks 1970 werd [[kleinkunst]] erg populair. Het was een genre waarbij de teksten centraal stonden en de muziek veelal akoestisch gebracht werd. De eerste hit in het genre is voor [[Tim Visterin]] met ''[[De Vogel (lied)|De Vogel]]'' ('70) dat een tweede plaats bereikt in de top 30. Iconen in het genre waren [[Vuile Mong en zijn Vieze Gasten]] met ''[[Het Apekot]]'' ('74), [[Ivan Heylen]] met ''[[De werkmens (single)|De Werkmens]]'' ('72) en ''[[De wilde boerndochtere|De Wilde Boerndochtere]]'' ('74), [[Johan Verminnen]] met ''[[Ieder met Zijn Vlag]]'' ('70), ''[[Laat Me Nu Toch Niet Alleen]]'' ('73), ''[[Brussel (lied)|Brussel]]'' en ''[[In de Rue des Bouchers]]'' ('79) en tenslotte [[Kris De Bruyne]] die ontdekt werd door [[Wannes van de Velde]] tijdens een [[skiffle]]-festival te [[Hove (Antwerpen)|Hove]] waar hij een [[Blues]]versie bracht van ''[[Klein, Klein Kleuterke]]''. Hij werd bekend met zijn groep [[Lamp, Lazarus & Kris]] en klassiekers als ''[[De Peulschil]]'', ''[[De Onverbiddelijke Zoener]]'' (beide '71) en ''[[Amsterdam (lied)|Amsterdam]]'' (solo, '75).<ref name="Big In Belgium"/>. Andere voortrekkers van het genre waren onder andere [[Jan De Wilde]] met liedjes als ''[[Joke (lied)|Joke]]'' ('70) en ''[[Een Vrolijk Lentelied]]'' ('72), [[Zjef Vanuytsel]] met ''[[De Zotte Morgen]]'' ('70), [[Wannes Van de Velde]] met ''[[Ik Wil deze Nacht in de Straten Verdwalen]]'' ('73) , [[Willem Vermandere]] met ''[[Blanche en Zijn Peird]]'' ('71) en ''[[Klein Ventje van Elverdinge (lied)|Klein Ventje van Elverdinge]]'' ('76) en ten slotte [[Wim De Craene]] met onder andere de liedjes ''[[Tim (lied)|Tim]]'', ''[[Rozane]]'' (beide '75) en ''[[Mensen van 18]]'' (duet met [[Della Bosiers]] '77). De [[coryfee]]ën van de Vlaamse muziek uit deze periode waren [[Louis Neefs]] en [[Ann Christy]]. Zij werd bekend met nummers als ''[[Dag Vreemde Man]]'' ('71), ''[[Gelukkig Zijn]]'' (waarmee ze in '75 deelnam aan Eurosong) en ''[[The Rose (lied)|De Roos]]'' (cover van [[Bette Midler]], '80). Na haar tournee met [[Erik Van Neygen]] werd ze ernstig ziek en stierf op 7 augustus 1984 aan [[baarmoederhalskanker]]. Hij kwam dramatisch om het leven tijdens een [[Verkeersongeval|autoaccident]] op [[kerstdag]] 1980 te [[Lier (België)|Lier]]. De eerste hit kwam er in 1960 (het jaar dat Neefs huwde): ''[[Ein Kleines Kompliment]]''. Deze single betekende de doorbraak in zijn carrière met vele singles en langspeelplaten. Hij vertegenwoordigde België tweemaal op het [[Eurovisiesongfestival]], in [[1967]] te [[Wenen]] met ''[[Ik heb zorgen|Oh oh Ik Heb Zorgen]]'' en in [[1969]] te [[Madrid (stad)|Madrid]] met ''[[Jennifer Jennings]]''. Andere bekende hits waren: ''[[Mijn Dorpje in de Kempen]]'' ('60), ''[[Laat Ons een Bloem]]'' ('70), ''[[Benjamin (lied)|Benjamin]]'' ('71), ''[[Margrietje]]'' ('72) en ''[[Martine (lied)|Martine]]'' ('79). Daarnaast was hij presentator van ''[[Tienerklanken]]'' op de [[Vlaamse Radio- en Televisieomroep|BRT]]. Populair In het humoristische genre waren [[De Strangers (muziekgroep)|De Strangers]] en in het populaire genre brak [[Willy Sommers]] door met ''[[Zeven Anjers, Zeven Rozen]]'' (1971). Hij verkoopt meer dan 100.000 plaatjes in Vlaanderen en stond negentien weken op nummer één in de [[hitparade]]. Ook de [[Spanje|Spaanse]], [[Duitsland|Duitse]] en [[Frankrijk|Franse]] hitlijsten moesten eraan geloven want ''Sieben Küsse, Sieben Rosen'' en ''Siete Rosas, Siete Besos'' werden eveneens grote hits. Andere bekende vertegenwoordigers waren [[Nicole & Hugo]] met ''[[Goeiemorgen, Morgen]]'' en ''[[Baby, baby|Baby, Baby]]'' ('73) en [[Micha Marah]], van onder andere ''[[Tamboerke]]'' (69) en ''[[Hasta Mañana]]'' ('74). Een van de bekendste nummers uit het genre was ongetwijfeld ''[[Eviva España]]'' geschreven door [[Leo Caerts]] en [[Leo Rozenstraten]] en voor het eerst vertolkt door [[Samantha (zangeres)|Samantha]] in 1971. Het nummer werd meer dan 400-maal gecoverd (onder andere door [[Imca Marina]], [[Sylvia Vrethammar]], [[James Last]] en [[Bob Benny]]), wat maakte dat er meer dan 40 miljoen versies van werden verkocht. Samantha verkocht er ongeveer 450 000 exemplaren van. Op een bescheiden internationaal succes kon het op-en-top Belgische [[bossa nova]]-trio [[Two Man Sound]], van de Vlaming<ref>[http://www.memoire60-70.be/RockBelge/Seabirds_belgische_rock.htm Ontmoeting met Sylvain Vanholme; Alex De Winter van de originele franstalige versie van Jean Jième; 15 januari 2009]</ref> [[Sylvain Vanholme]] (voormalig [[Wallace Collection]]- en [[The Seabirds]]lid) en de [[Wallonië|Walen]] [[Lou Deprijck]] en [[Yvan Lacomblez]], zich beroepen. Ze scoorden hun grootste hit met ''[[Charlie Brown (Two Man Sound)|Charlie Brown]]'' ('75), maar ook het liedje ''[[Copacabana (Two Man Sound)|Copacabana]]'' ('72) kon op bijval rekenen.<ref name="Big In Belgium"/>. Daarnaast prijkten ''[[It Must Be A Dream]]'' ('74)<ref>[http://www.muziekarchief.be/albumdetails.php?ID=56485 Ignace: It must be a dream; Muziekarchief]</ref> van [[Ignace Baert|Ignace]] en ''[[América (Lester & Denwood)|América]]'' ('73), ''[[Sing, Sing]]'' en ''[[Angela (single)|Angela]]'' (beide '74) van [[Lester & Denwood]] met wisselend succes in de hitparade.<ref name="Big In Belgium"/><ref>[http://www.denwood.be/httpdocs/lester.htm Biografie Lester & Denwood]</ref>. Zo stootte laatstgenoemde duo (eenmalig) door in de [[Billboard Hot 100]] met als hoogste ranking een 35e plaats. In 1978 was het liedje van Lester & Denwood echter uitgezongen en ging ieders zijn eigen weg. Zo ging [[Koekelare]]naar [[Charles Dumolin]] samenwerken met [[Marvin Gaye]] en schreven ze samen de wereldhit ''[[Sexual Healing (single)|Sexual Healing]]'' ('82)<ref name="Lester & Denwood"/>, waarvan de [[videoclip]] overigens werd opgenomen in het [[Casino-Kursaal Oostende|Casino-Kursaal van Oostende]] en Gaye in 1982 een [[Grammy Award]] voor in ontvangst mocht nemen. Daarnaast schreef Dumolin ook enkele succesnummers voor de Brusselaar [[Art Sullivan]] en was hij actief in [[Demsey & Dover]].<ref name="Lester & Denwood">[http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=0P1PM2UB Er zit muziek in onze gemeente; Het Nieuwsblad; 21 maart2008]</ref> In 1974 zag het muziekfestival [[Rock Werchter]] van [[Herman Schueremans]] en [[Hedwig De Meyer]]<ref name="Rock Werchter">[http://www.rockwerchter.be/nl/history/index.aspx?id=376 Website Rock Werchter: Historie 1975 - 1985]</ref> het levenslicht. De eerste editie bracht een duizendtal muziekliefhebbers op de been<ref>[http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=NBRA26022003_041 Vier dagen Rock Werchter; Het Nieuwsblad; 26 februari 2003]</ref> en de acts in dat eerste jaar waren de Leuvenaar [[Big Bill]] en de Nederlandse bands [[Bintangs]], [[Kayak (band)|Kayak]] en [[Overload (band)|Overload]].<ref>[[Rock Werchter|Rock Werchter; Wikipedia nl]]</ref> Een jaar later werd [[Rock Torhout|het festival]] ook in [[Torhout]] georganiseerd, met de steun van [[Noel Steen]] uit [[Koekelare]]<ref name="Rock Werchter"/>. Een andere artiest die rond deze periode doorbrak was [[Raymond van het Groenewoud]] met zijn album ''[[Nooit Meer Drinken (album)|Nooit Meer Drinken]]'' (1977), met daarop zijn eerste hit ''[[Meisjes (lied)|Meisjes]]''. De hit leverde hem een optredens op het podium van [[Torhout-Werchter]] in [[1978]] en [[1979]] en [[Nekka|NEKKA]] in 1978 op. In [[1980]] brak hij ook in [[Nederland]] door met een optreden op het [[Pinkpop]]festival en de hit ''[[Je veux de l'amour]]''. Ook de [[Laarne]]se [[Emly Starr]] kende enig succes met bescheiden hits als ''[[No No Sheriff]]'' ('79), ''[[Mary Brown (single)|Mary Brown]]'' (Waarmee ze samen met haar [[Disco (muziekgenre)|discoformatie]] [[Emly Starr Explosion]] in 1980 deelnam aan het 11e [[World Popular Song Festival]] te [[Tokio]] en in de finale achtste werd) en ''[[Samson (nummer)|Samson]]'' (waarmee ze deelnam aan het [[Eurovisiesongfestival]] te [[Dublin]] in 1981 en 13de werd).<ref>[[Emly Starr|Emly Starr; Wikipedia.nl]]</ref> Ook [[Dream Express]] (met o.a. [[Luc Smets]]) had twee hits met het gelijknamige ''[[Dream Express (single)|Dream Express]]'' ('76) en ''[[A million in one, two, three|A Million in One, Two, Three]]'' ('77) de Belgische Eurovisiesongfestivalinzending van 1977 dat elf weken in de hitlijst stond met een derde plaats als hoogste ranking.<ref name="Big In Belgium"/> In 1978 brak de [[Punk (cultuur)|punk]] los in Vlaanderen met ''[[Rock over Belgium]]'' van de [[The Kids]] en in hun zog volgden experimentele groepen als [[Rick Tubbax & The Taxi's]], [[De Brassers]], [[The Employees]], [[The Singles (band)|The Singles]] (met [[Ben Crabbé]]), etc. Over deze periode zal minister [[Luc Martens]] later in zijn [[beleidsbrief]] voor muziek van 10 juli 1996 zeggen: {{cquote|''In de jaren 70 werd aan de zangerstaal in volle groei stevige modern klinkende muziek toegevoegd en tekenen zich de resultaten af van de verspreiding van het muziekonderwijs, waar talrijke jongeren een basiskennis van muziek hebben opgedaan. Sedertdien gaat Vlaanderen stevig mee in de internationale rockscene''.}} ===== De "Eighties" ===== Op het vlak van de [[New Wave]] weet Vlaanderen zich rond deze periode zelfs een voortrekkersrol aan te meten. Zo wist [[Nacht und Nebel (band)|Nacht und Nebe]]l 150 000 stuks van hun single ''[[Beats of Love]]'' ('82) in Nederland en Frankrijk aan de man te brengen en werden ''[[Polar Club]]'' en de bijtende aanklacht aan de burgerlijkheid ''[[I Can't Live In A Livingroom]]'' ('80) beide van [[Red Zebra]], zelfs internationale successen (in hun genre). Op 15 maart 1986 kwam er een abrupt einde aan het succesverhaal van Nacht und Nebel toen de muziekwereld werd opgeschrikt met de onverwachte dood van [[Patrick Nebel]], het brein achter nummers als ''[[Victoria 2000]]'' ('85) en ''[[Ready To Dance]]'' ('86), die het succes van hun hit uit 1982 bevestigde.<ref name="Big In Belgium"/> Een andere groep die op Europees succes kon rekenen met hun elektronische muziek was [[Front 242]]. De groep was toonaangevend in zijn type muziek en ontwikkelde een eigen genre: ''[[Electronic Body Music]]'' genaamd. Het bekendste nummer van de groep is ''[[Headhunter]]'' (1988). In hetzelfde genre waren ook [[A Split-Second]] van [[Marc Ickx]] en [[Peter Bonne]] en de [[Leuven]]se band [[The Neon Judgement]] populair. [[Won Ton Ton]], de opvolger van het New Waveproject [[Chow-Chow]] van [[Bea Van der Maat]], had een hit met ''[[I Lie and I Cheat]]'' ('87). [[Arbeid Adelt! (band)|Arbeid Adelt!]], het muzikaal experiment van [[Marcel Vanthilt]] en [[Jan Van Roelen]], scoorde dan weer op controverse. Hun doorbraak met ''[[De Dag Dat Het Zonlicht Niet Meer Scheen]]'' ('82), leidde al meteen tot een conflict met [[John Terra]] die een [[schlager]] met dezelfde titel had uitgebracht. Niet veel later komen ook [[Luc Van Acker]] (tijdelijk), [[Willy Lambregt|Willy Willy]] en [[Dani Klein]] de groep versterken, bekende nummers van de band waren ''[[Lekker Westers]]'', ''[[Death Disco]]'' (beide '83) en ''[[Stroom (Arbeid Adelt!)|Stroom]]'' ('85).<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/arbeidadelt.htm Arbeid Adelt!; Het Belgisch Pop & Rock Archief]</ref> Voorts zijn in dit genre en deze tijdsgeest ook [[Lavvi Ebbel]], de groep rond [[Luckas Vander Taelen]] met onder meer hun hit ''[[Victoria (lied)|Victoria]]'' ('82), [[Aroma di Amore]], de band van [[Elvis Peeters]] die scoorden met vlijmscherpe politiek geïnspireerde teksten als ''[[Voor De Dood]]'' ('84)<ref>[http://houbi.com/belpop/groups/aroma.htm Aroma di Amore; The Belgian Pop & Rock Archief]</ref> en [[2 Belgen]] noemenswaardig. Deze laatstgenoemde hun succesvolste nummers waren ''[[Opération Coup de Poing]]'' ('84), ''[[Queen Of Mine]]'' ('85) en ''[[Lena (single)|Lena]]'' ('85). [[Luc Van Acker]] had samen met [[Anna Domino]] een wereldhit met het duet ''[[Zanna]]'' uit [[1984]]. [[T.C. Matic]], de groep rond Jean-Marie Aerts en zanger [[Arno (zanger)|Arno Hintjens]], was net een jaar eerder internationaal doorgebroken met hun hit ''[[Oh La La La]]'' ('81). De groep bracht een eigen mix van new wave, [[blues]], [[funk]], hardrock, [[avant-garde]] en zelfs Frans [[chanson]]. De groep was de openingsact op [[Rock Werchter|Torhout/Werchter]] 1981 en verkocht 20 000 stuks van het debuutalbum ''[[TC Matic (album)|TC Matic]]''. Met het album ''[[L'Apache]]'' overtuigde de band [[Scandinavië]] en [[Nederland]] en ''[[Choco (album)|Choco]]'' ten slotte deed [[Frankrijk]] en [[Duitsland]] zwichten. Daarnaast leverde het album hun een optreden in de [[Londen]]se [[Marquee]] op.<ref name="Big In Belgium"/> Even rebels maar dan op een humoristische manier is de hit ''[[Bakske vol met stro]]'' (1979) van [[Urbanus (artiest)|Urbanus]]. Andere hits van zijn hand zijn ''[[Madammen met een bontjas]]'' (1980) en ''[[Hittentit]]'' (1982). Rond dezelfde periode waren ook de in het Nederlands zingende groep [[De Kreuners]] populair. Ze scoren hits met onder andere ''[[Nummer 1 (single)|Nummer 1]]'' ('80), ''[[Layla]]'' ('82), ''[[Jongens Hebben Geluk]]'' ('86), ''[[Maak Me Wakker]]'' en ''[[Ik Wil Je]]'' (beide '90). [[Walter Grootaers]] brengt in 1982 samen met [[Raymond van het Groenewoud]] en [[Jean Blaute]] de bescheiden hit ''[[Geef Me Werk]]'' uit voor de [[jongerenmars]]. Omstreeks het begin van de jaren 80 kwam ook de [[minimal music|minimalistische]] musicus [[Wim Mertens]] op het voorplan en componeerde hij verschillende muziekstukken in verschillende vormen en formaten. Van korte en simpele liederen tot lange, complexe stukken. Van solo's op de piano tot grootse [[Ensemble (muziek)|ensembles]]. Mertens muzikale stijl wordt ook wel aangeduid met [[ambient]] of [[experimentele muziek]]. Zijn muziek evolueert steeds, maar behoudt haar melodische fundament. Een voorbeeld van een werk met minimal-musickenmerken is ''[[Maximizing the Audience]]'' uit 1984, dat Mertens componeerde voor het toneelstuk ''[[De Macht der Theaterlijke Dwaasheden]]'' van [[Jan Fabre]]. Eveneens in het prille begin van de jaren 80 vind het [[wereldmuziek]]festival [[Sfinks]] te [[Boechout]] zijn oorsprong. Hoewel de allereerste editie reeds in 1976 werd georganiseerd, schoot het festival pas in 1980 echt uit de startblokken. Bekende artiesten die er tijdens die editie bij waren zijn o.a. de [[Folk]]ie [[Schotland|Schotten]] van [[The McCalmans]], de [[Ierland (land)|Ieren]] van [[Stockton's Wing]] en Vlaamse vrouwenliefhebbers van [[Rum (band)|Rum]], bekend van o.a. ''[[Roza Willen We Dansen]]'' ('72) en ''[[Ik Hou van Alle Vrouwen]]'' ('74). Het collectief bestond in haar hoogdagen uit onder meer [[Vera Coomans]], [[Dirk Van Esbroeck]], [[Paul Rans]] en [[Wiet Van de Leest]]. De voornaam van laatstgenoemde doet dan weer denken aan dat andere festival dat in deze periode zijn oorsprong vindt: [[Reggae Geel|Reggae Bel]]. Dit festival begon zijn bestaan als [[openluchtfuif]] in 1978. Enkele jaren later worden dit [[optreden]]s, maar het is wachten tot het aanbreken van de jaren 90 voor het voor de eerste echte [[Geel (stad)|Geelse]] [[Reggae]]-hoogdag plaats vond. [[Funky Fun Productions]], de [[Bel (plaats)|Belse]] organisatoren, mochten in de jaren 80 onder andere optredens organiseren van de [[Jamaica]]anse grootheden [[Desmond Dekker]] ('88) en [[Macka B]] ('89). Op 1 april 1983 werd de [[VRT|BRT]]-zender [[Studio Brussel]] opgericht als regionale Brusselse [[radio-omroep]]. Er waren aanvankelijk enkel uitzendingen tijdens de [[spitsuur|spitsuren]] en de twee eerste presentatoren waren [[Paul De Wyngaert]] en [[Jan Hautekiet]]. Geleidelijk aan werden de zenduren uitgebreid en programmeerde de zender alternatievere en zwaardere muziek die niet aan bod kwam op de andere zenders. Zo konden luisteraars er in de beginperiode onder andere terecht voor een portie [[alternatieve rock]], [[hardrock]], [[heavy metal]], [[Punk (muziek)|punk]] of [[new wave]]. Op de televisiezender van de openbare omroep won [[Hitring]], het muziekprogramma van [[Kurt Van Eeghem]], ondertussen sinds 1980 aan populariteit en won in datzelfde jaar nog de allereerste ''[[De HA! van Humo]]''. Het succes zette hem aan om in '82 samen met [[Jean-Marie Aerts]] het nummer ''[[Cool Hé, Jongen?]]'' op te nemen. Andere muziekprogramma's op de televisie rond diezelfde periode waren ''[[Celluloid Rock]]'', een tv-reeks over [[rockfilm]]s van [[Roel Van Bambost]] en ''[[PVBA Elektron|Elektron]]'', een wetenschappelijk jeugdprogramma van [[Bart Peeters]] met een poprubriek en beelden van [[Live-uitzending|live]]-[[Concert (uitvoering)|concert]]en. In 1985 vond voor de eerste maal [[Pukkelpop]] plaats op het voetbalveld van [[Excelsior Heppen]] te [[Leopoldsburg]]. Het festival van de [[Humanistische Jongeren]] (met [[Chokri Mahassine]] als uithangbord), trok reeds van de begindagen de alternatieve kaart, zo waren de eerste bands die op het festival optraden [[Ostrogoth]], [[La Cosa Nostra]], [[Anna Domino]], [[The Neon Judgement]], [[Anne Clark]], [[Front 242]] en [[Jah Music International]]. De presentatie van die eerste editie was in handen van [[Dré Steemans]] en het muzikaal festijn lokte 2500 bezoekers.<ref>[http://www.pukkelpop.be/nl/history/1985/ History Pukkelpop 1985]</ref> In 1988 verhuisde de locatie tijdelijk naar het [[vliegveld Sanicole]] te [[Hechtel]]<ref>[http://www.pukkelpop.be/nl/history/1988/ History Pukkelpop 1988]</ref> en de terreinen van een kinderboerderij ('91).<ref>[http://www.pukkelpop.be/nl/history/1991/ History Pukkelpop 1991]</ref> Vanaf 1992 vond het festival op haar huidige locatie aan de Kempische Steenweg te [[Kiewit (gehucht)|Kiewit]] bij [[Hasselt (België)|Hasselt]] plaats.<ref>[http://www.pukkelpop.be/nl/history/1992/ History Pukkelpop 1992]</ref><ref>[http://www.pukkelpop.be/nl/history/2010/ History Pukkelpop 2010]</ref> Een jaar later ('86) vond ook [[Graspop Metal Meeting|Graspop]] voor de eerste maal plaats, met op het podium voornamelijk lokale acts. Het festival was toen echter nog niet de Metalmeeting van vandaag, maar eerder georiënteerd als familiefestival. Het succes van de edities 1993 en 1994, toen er "harder" werk op het programma stond met bands als [[Motörhead]], [[Ramones|The Ramones]], [[Paradise Lost (band)|Paradise Lost]] en [[Biohazard]], deed de organisatie besluiten om drastisch in te grijpen en het festival definitief de [[Heavy metal]]-richting op te sturen. In de tweede helft van de jaren 80 kent de Vlaamse rockband [[The Scabs]] succes. Deze groep "angry young men" rond [[Guy Swinnen]] weet de internationale muziekwereld te overtuigen van hun kunnen en ze mogen vaak optreden als voorprogramma van [[The Clash]]. Hoogtepunt hierin was een plaatsje op de affiche van Torhout/Werchter . Voor hun tweede album weten ze dan weer [[Bollock Brothers]]-producer [[Ian O'Higgins]] te strikken. Toch resulteert al dit talent niet in een internationale doorbraak. Later kwam [[Willy Lambregt|Willy Willy]] gitarist [[Francis Vangeel]] vervangen, die op zijn beurt opgevolgd werd in '94 door voormalig [[Clouseau]]'er [[Tjenne Berghmans]]. Twee jaar later hield de groep op te bestaan. Tot hun bekendste nummers behoren, de a-typische ballads ''[[Crystal Eyes]]'' ('88) en ''[[Stay (The Scabs)|Stay]]'' ('88) en de rocknummers ''[[Matchbox Car]]'' ('83), ''[[Robbin' the Liquor Store]]'' ('91) en ''[[She's Jivin]]'' ('93). Ook [[The Wolf Banes]] bereikten rond deze periode het hoogtepunt van hun succes. De groep rond [[Wimmeke Punk]] scoorde een relatieve hit met ''[[As The Bottle Runs Dry]]'' ('88) dat geproducet werd door [[George Kooymans]] van de Nederlandse band [[Golden Earring]]. Omstreeks 1986 ontstond de [[New Beat]]-muziek, waarvan Vlaanderen het centrum was. Het trendsettende nummer in het genre was ''[[Sound of C]]'' ('88) van de [[Confetti's]]. Kenmerkend voor dit op en top Vlaamse genre was het trage temp, de zware bassen en de vaak seksueel getinte teksten. Andere bekende groepen waren de [[Erotic Dissidents]] met ''[[Move Your Ass and Feel the Beat]]'' en ''[[Shake Your Hips]]'' (beide '88), [[Amnesia (New Beat)|Amnesia]] met ''[[Ibiza (Amnesia)|Ibiza]]'' ('88) en ''[[Hysteria (Amnesia)|Hysteria]]'' ('89). Internationaal succes in het genre was er voor [[Technotronic]] met onder andere ''[[Pump up the Jam]]'' ('89). De single deed het uitstekend in bijna de ganse wereld en werd bijna overal nr 1 in de hitparades. In de VS bleef net nummer evenwel steken op een 2e plaats. In totaal werden van het debuut van [[Jo Bogaert]] en [[Manuela Kamosi]] wereldwijd meer dan 3,5 miljoen exemplaren verkocht.<ref name="Technotronic" /> Ook [[Soulsister]], de groep rond [[Jan Leyers]] en [[Paul Michiels]], ving internationaal succes met hun hit ''[[The Way To Your heart]]'' (1988). In diverse [[Europa (werelddeel)|Europese]] landen werd het nummer een superhit en klom in de [[Billboard Hot 100]] tot de 41ste plaats. Datzelfde jaar kwam hun eerste [[Album (muziek)|album]] uit, ''[[It Takes Two (Album)|It Takes Two]]''. Wereldwijd werden er ruim 700.000 verkocht en ze toerden door heel Europa en de [[Verenigde Staten]] ('89). In [[1990]] volgde het tweede album genaamd ''[[Heat (album)|Heat]]'', waarvan er in België meer dan 100.000 werden verkocht. Dit resulteerde in het feit dat het album een jaar lang in de [[Top 50]] verbleef. In [[1987]] werd [[Clouseau]] ontdekt door het publiek van [[Marktrock]] in Leuven. Hun eerste single ''[[Brandweer]]'' verkocht 427 stuks. Een jaar later scoorde ze hun eerste hit met ''[[Alleen Met Jou]]'' en nog een jaar later namen ze deel aan de Belgische voorronde voor het [[Eurovisiesongfestival]] met het lied ''[[Anne (lied)|Anne]]''. Clouseau werd tweede, maar ''Anne'' werd een enorme hit in België en een bescheiden hit in [[Nederland]]. De populariteit van Clouseau in België steeg naar enorme hoogte en in 1989 brachten ze hun eerste album ''[[Hoezo?]]'' uit. Met de komst van de commerciële televisie [[Vlaamse Televisie Maatschappij|VTM]] en het programma [[Tien Om Te Zien]] kwam er ook een revival van het Vlaamse ([[schlager]]-) lied, met onder andere ''[[De Marie-Louise]]'' en ''[[Zeil Je Voor het Eerst]]'' (beide '89) van [[Bart Kaëll]] en ''[[Zeg Eens Meisje]]'' ('91) van [[Paul Severs]]. Ook [[Willy Sommers]] ging het voor de wind, met onder meer de liedjes ''[[Vlaanderen de Leeuw (lied)|Vlaanderen De Leeuw]]'' ('84), ''[[Als een Leeuw in een Kooi]]'' ('89), ''[[Mooie Vrouwen Lopen Nooit in de Schaduw]]'' ('90) en het [[duet]] met [[Wendy Van Wanten]] ''[[Kijk Eens Diep in mijn Ogen]]'' ('91). [[Will Tura]] van zijn kant scoorde in deze periode met onder meer ''[[De Rode Duivels Gaan naar Spanje]]'' ('82) en ''[[Mooi, 't Leven is Mooi]]'' ('88). Voorts hadden [[Erik Van Neygen]] en [[Sanne Denotté|Sanne]] samen een hit met ''[[Veel te Mooi]]'' en [[Luc Steeno]] & [[Sandra Kim]] met ''[[Bel Me, Schrijf Me]]'' (beide '89). Voorts brak [[Ingeborg Sergeant|Ingeborg]] datzelfde jaar door in Vlaanderen met haar Eurovisiesongdeelname ''[[Door de wind|Door de Wind]]''. ===== De "Nineties" ===== Enkele jaren later is er ook mondiaal succes in het [[eurodance]]-genre voor [[2 Unlimited]] met onder andere ''[[No Limit (2 Unlimited)|No Limit]]'' (1993), ''[[The Real Thing (2Unlimited)|The Real Thing]]'' '94) en ''[[Jump For Joy]]'' ('96). Een andere succesvolle groep in dit genre was [[Def Dames Dope]] dit hits scoorden met ''[[It's Ok, Allright]]'' en ''[[Don't Be Silly]]''. Deze [[meidengroep]] werd onder meer uitgenodigd om in [[Zuid-Afrika]] te toeren in het voorprogramma van [[La Toya Jackson]] en haalde de hitlijsten in [[Tsjechië]], het [[Verenigd Koninkrijk]], Frankrijk, [[Canada]] en [[Israël]]. Op de Belgische markt deed [[2 Fabiola]] het goed. Dit collectief rond [[Pat Krimson]], [[Oliver Adams]] en [[Zohra Aït-Fath]] scoorde hits met ''[[I'm On Fire]]'' ('96), ''[[Freak Out (2 Fabiola)|Freak Out]]'' ('97) en ''[[Flashback (2 Fabiola)|Flashback]]'' ('98). Ook [[Fiocco]] kon enkele malen de hoogste regionen van de Vlaamse [[Ultratop 50]] bekleden, zo werden zowel ''[[The Spirit (Fiocco)|The Spirit]]'' ('97) als ''[[Spread the World Around]]'' ('98) nummer 2-hits. [[Lords of Acid]], het gezelschap rond [[Maurice Engelen]], kende dan weer succes in de [[Verenigde Staten]] met ''[[I Sit On Acid]]'' ('88). Het album dat op dit succes volgde, ''[[Lust (Lords of Acid)|Lust]]'' ('90), ging maar liefst 750.000 maal over de toonbank aan de overkant van de [[Atlantische Oceaan]]. Ook Engelen's andere muzikaal project, [[Praga Khan]], kon op internationaal succes rekenen. De danceact brak door met de wereldhit ''[[Injected with a Poison]]'' ('93) en trad in onder meer [[Tokio]] en [[New York City|New York]] op. In 2000 waren ze de eerste Belgische act die headliner was van Rock Werchter. Daarnaast werd hun muziek gebruikt in de [[soundtrack]]s van onder andere de films ''[[Basic Instinct]]'' ('92) en ''[[Austin Powers: The Spy Who Shagged Me]]'' ('99) en het computerspel ''[[Mortal Kombat]]'' ('95). [[T99]] had een Vlaamse en Britse hit met hun nummer ''[[Anasthasia]]'' ('91), [[Scoop (danceact)|Scoop]] had een Vlaamse en Nederlandse nummer 1-hit met de single ''[[Drop It]]'' ('99) en [[X-Session]] kende een bescheiden succes met nummers als ''[[On and On (Scoop)|On and On]]'' ('99) en ''[[Welcome to my World]]'' (2000). In de [[techno]] groeide het muziekfestival [[I Love Techno]] uit tot een evenement met tienduizenden bezoekers. Ook één van de eerste en toonaangevendste [[pionier]]s van het genre, [[C.J. Bolland]], heeft Vlaamse roots. Hoewel hij geboren werd te [[Middlesbrough]], verhuisde deze muzikale duizendpoot reeds op driejarige leeftijd met zijn familie naar [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]. Zijn grootste bekendheid verwierf hij met het album ''[[Sugar Is Sweeter]]'', dat op een eerste plaats stond in de Amerikaanse dancecharts van 1996. Op deze plaat is ook ''[[The Prophet]]'' te vinden, een nummer dat uitgroeide tot een wereldwijde [[clubhit]]. Daarnaast wordt hij internationaal geroemd voor zijn [[remix]]en van onder andere songs van [[Orbital]], [[Depeche Mode]], [[Moby]], [[The Prodigy]] en [[Tori Amos]]. [[Johan Gielen]], een tot Nederlander genaturaliseerde [[Kempen (streek)|kempenzoon]] is dan weer een pionier van de [[Trance (muziek)|trance]]. Deze DJ en producer werd erg succesvol in [[Japan]] waar hij wekelijks optrad in de grootste clubs, hieraan voorafgaand was hij [[resident DJ]] van de [[Hasselt (België)|Hasseltse]] discotheek [[Dockside]]. Het bekendst werd hij echter door zijn samenwerking met [[Sven Maes|DJ Svenson]] met wie hij optrad op onder meer het [[Utrecht (stad)|Utrecht]]se Dancefestival [[Energy (dancefeest)|Trance Energy]]. Samen brachten zij als ''[[Bodyheat]]'' de single ''[[Gonna Make You Feel]]'' uit, die meteen een clubhit in [[Nederland]] werd. Ook de dj's [[Marco Bailey]] en [[Yves Deruyter]] bereikten de absolute top in hun genre. [[Channel Zero]] debuteerde sterk in 1991 met het [[Channel Zero (album)|gelijknamige album]] en bouwde een stevige live-reputatie op. Zo mocht de metalband al snel in het voorprogramma van groepen als [[Napalm Death]], [[Biohazard]], [[Megadeth]] en [[Kiss (band)|KISS]] spelen. Met hun album ''[[Unsafe]]'' ('95), met daarop het nummer ''[[Bad To The Bone]]'' (ft. [[Richard Jonckheere|Richard 23]] van [[Front 242]]) breekt de groep door. Zo werden er 60.000 examplaren verkocht van de [[Compact disc|cd]], waarvan ongeveer de helft in België. Volgend op dit succes werd de groep uitgenodigd op enkele vermaarde Europese festivals en ondernamen ze een tour in [[Australië (land)|Australië]]. Na hun [[Black Fuel|vierde album]] ('97) en een Europese tournee met [[Body Count]] kondigde [[Franky De Smet-Van Damme]] de split van de groep aan. Een andere succesvolle band in het hevige genre was [[Ashbury Faith]], de groep rond [[Axl Peleman]]. De groep nam deel aan de rockrally van 1990, maar brak pas een jaar later echt door met zilver op de [[Yamaha Band Explosion]]. Met hun single ''[[She's an Alien]]'' wekte ze de interesse van [[MTV (televisiezender)|MTV]] op, wat dan weer de deuren opende richting Europa en een tour in [[Canada]]. Op het podium viel de groep op door het [[Naaktheid|poedelnaakte]] verschijnen van Axl Peleman en zijn [[basgitaar]].<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/ashburyfaith.htm Ashbury Faith; Het Belgisch Pop en Rock Archief]</ref> De groep staat op non-actief sinds 1998. Een jaar later duikt Peleman op in de heropgerichte [[garagerock]]band [[The Paranoiacs]]. Deze band rond [[Hans Stevens|Hans]] en [[Raf Stevens]] en [[Erik Van Biesen]] had een stevige reputatie en ''"Rafke van de Paranoiacs"'' groeide uit tot een begrip, dat onder andere vaak aan bod kwam in [[Het Leugenpaleis]]. De samenwerking resulteerde in het album ''[[Back From Nowhere]]'' ('99). Het mini-album ''[[We're the Teenage Lovers]]'' ('87) is een vroeger werk van de groep. [[Hugo Matthysen]] en zijn begeleidingsband [[De Bomen]] staan dan weer garant voor humoristische nummers als ''[[Alaska (lied)|Alaska]]'' en ''[[Blankenberge (lied)|Blankenberge]]''. Ook later met de rockband [[CPeX]] van zijn alterego Clement Peerens speelt die humor een belangrijke rol. Samen met [[Bart Peeters]] (als Vettige Swa) en [[Ronny Mosuse]] (als Sylvain Aertbeliën) bracht CPeX nummers als ''[[Dikke Lu]]'' ('94), ''[[Foorwijf]]'' ('95), ''[[Vindegij Mijn Gat]]'' ('99) ten beste. Een eerdere samenwerking met Bart Peeters (en [[Marcel Vanthilt]]) had het one-hit-wonder ''[[The 7 kings of rock & roll]]'' ('86) als [[The Yéh-Yéhs]] tot gevolg. In Vlaanderen en Nederland scoorden ook [[The Radios]], die andere groep met Bart Peeters en Ronny Mosuse een relatieve hit met ''[[She Goes Nana]]'' ('92). Eveneens noemenswaardig zijn [[De Lama's (band)|De Lama's]], de band met onder meer [[Kloot Per W]], [[Mies Meulders]], [[Peter Slabbynck]] en [[Karel Theys]]. De band speelde rockmuziek met controversiële teksten, hun bekendste nummers zijn ''[[De Ideale Penis]]'' ('94), ''[[Elke Centimeter]]'' ('95) en ''[[Breinstorm]]'' ('95). De groep rond [[Dani Klein]], [[Vaya Con Dios]], slaagde erin grote delen van Europa (voornamelijk Duitsland, Frankrijk en [[Scandinavië]]) warm te maken voor hun [[soul]]volle muziek met [[Latijns-Amerika]]anse invloeden. Zo hadden ze een monsterhit met ''[[What's a Woman]]'' (1990) van het met [[Platina (muziek)|platina]] bekroonde album ''[[Night Owls]]'', ook de beide daaropvolgende albums ''[[Time Flies]]'' ('92) en ''[[Roots and Wings]]'' behaalden respectievelijk platina en [[Goud (muziek)|goud]]. In 1995 brak [[K's Choice]], de groep rond [[Sarah Bettens]], door met de hit ''[[Not an Addict]]'', nadat een jaar eerder ook [[dEUS]] internationaal applaus had geoogst met hun debuutalbum ''[[Worst Case Scenario (album)|Worst Case Scenario]]'' ('94). Het succes van dEUS is een blijver en nummers als ''[[Suds & Soda]]'', ''[[Via (dEUS)|Via]]'' en ''[[Hotellounge]]'' worden instant klassiekers. Ook het vervolgalbum ''[[In A Bar, Under The Sea]]'' ('96) werd positief onthaalt door het internationale publiek. Wanneer [[Stef Kamil Carlens]] ([[A Beatband]]) en [[Rudy Trouvé]] ([[Dead Man Ray]]) in 1996 de groep verlaten om zich te wijden aan hun eigen projecten, lijkt het einde van dEUS nabij. [[Tom Barman]] weet echter [[Danny Mommens]] en [[Craig Ward]] te overtuigen de band te komen versterken met het album ''[[The Ideal Crash]]'' ('99) tot gevolg. De hiervoor genoemde voormalige dEUS-nevenprojecten waren eveneens succesvol. Zo werd A Beatband, het project van Carlens met [[Tom Pintens]], omgevormd tot Moondog Jr (en later [[Zita Swoon]]) en mocht de band de [[Score (muziek)|score]] schrijven van de film [[Sunrise (film)|Sunrise]] ('97) en het theaterstuk [[Plage Tattoo / Circumstances]] (2000). Het album ''[[I Paint Pictures on a Wedding Dress]]'' ('98) leverde de band onder andere een [[Edison Music Awards|Edison]]nominatie en optredens op [[Pinkpop]] en Rock Werchter op. [[Kiss My Jazz]] (met o.a. Rudy Trouvé, [[Mauro Pawlowski]] en Stef Kamiel Carlens) bracht 3 albums en 2 ep's uit en [[Dead Man Ray]] (Rudy Trouvé en [[Daan Stuyven]]) schreven begeleidende muziek voor ''[[At the Drop of a Head]]'', de Engelstalige versie van de film ''[[De Ordonnans|De Ordonnans/Café Zonder Bier]]'' uit 1962, met [[Bobbejaan Schoepen]] in de hoofdrol. Omstreeks dezelfde periode maakte de [[Evil Superstars]] van [[Mauro Pawlowski]] en de jonge [[Tim Vanhamel]] de Vlaamse podia onveilig. De winnaars van [[Humo's Rock Rally]] 1994 brachten twee albums uit ''[[Love Is Okay]]'' ('96) en opvolger ''[[Boogie-Children-R-Us]]'' ('98). Ook [[Soulwax]] surfte mee op het succes van de [[Belpop]] en verwierf in 1998 wereldwijde bekendheid met hun tweede album — ''[[Much Against Everyone's Advice]]''. De band stond dat jaar op onder meer [[Pinkpop]], [[Lowlands (muziekfestival)|Lowlands]] en [[Parkpop]] en scoorde enkele bescheiden hitjes, zoals de nummers ''[[Kill Your Darlings]]'' ('96), ''[[Too Many DJs]]'' en ''[[Conversation Intercom]]'' (beide 2000). Tegelijkertijd presenteerde de Dewaele-brothers het tv-programma [[Alter8]] op [[The Music Factory|TMF]] en vormde ze het [[diskjockey|dj]]-duo [[2 Many DJs]]. Ook [[Hooverphonic]] van [[Alex Callier]], [[Raymond Geerts]] en [[Geike Arnaert]] was populair rond deze periode. Zo bereikten hun debuutalbum ''[[A New Stereophonic Sound Spectacular]]'' ('96) een 17 plaats, ''[[Blue Wonder Power Milk]]'' ('98) een zevende en ''[[The Magnificent Tree]]'' (2000) een tweede plaats in de in de [[Ultratop 50]]. In het Vlaamse rockwereldje groeiden de [[Mechelen (stad)|Mechelaars]] van [[Belgian Asociality]] uit tot lokale sterren van de [[punkrock]] met humoristische teksten als ''[[Morregen]]'', ''[[De Gefrustreerde Automobilist]]'' (beide '95) en ''[[Bompa Punk]]'' ('97) van het album ''[[CUT!]]''. De [[The Boerenzonen op Speed]] uit [[Kessel-Lo]] scoorden dan weer met hun mengeling van [[triphop]] en punk. Hun succesvolste nummers waren ''[[Vliegtuig (Ik Ga U Komen Halen)]]'' ('96) en ''[[Vel Tegen Vel]]'' ('97). Daarnaast oogsten ook [[Noordkaap (band)|Noordkaap]] en [[Gorki (band)|Gorki]] succes met hun Nederlandstalige rock. In 1990 werd de band rond Luc De Vos 3de in Humo's Rock Rally, de eerste plek dat jaar was voor Noordkaap. Deze formatie rond [[Limburg (Belgische provincie)|Limburgers]] [[Stijn Meuris]] en [[Lars Van Bambost]] had enkele grote hits met ''[[Satelliet Suzy]]'' ('96), ''[[Wat is Kunst]]'' ('93) en ''[[Ik Hou van U]]'' ('94). Dit laatste nummer was geschreven voor de soundtrack van de film "[[Manneken Pis (film)|Manneken Pis]]". De groep raakte er bekend door bij een breder publiek en de single stond wekenlang in de hitparade. Gorki van hun kant scoorden met ''[[Anja (lied)|Anja]]'' ('91), ''[[Lieve kleine Piranha]]'' ('92) en de klassieker ''[[Mia (lied)|Mia]]'' ('92). Dit nummer stond in 2003, '04 en '05 op 1 in de ''[[Tijdloze 100]]'' van [[Studio Brussel]]. Ook stond het nummer in de [[100 op 1]] van [[Radio 1 (Vlaanderen)|Radio 1]] en was het tweede en beste Belgische song in de [[Radio Donna's Eindejaarstop|Donna Top 2006]]. [[De Mens]], de groep rond [[Frank Vander linden]], scoorde meteen hoge toppen met hun debuutsingle ''[[Dit is mijn Huis]]'' ('92) in [[De Afrekening]]. Andere bekende nummers waren ''[[Irene (De Mens)|Irene]]'', ''[[Jeroen Brouwers (Schrijft een Boek)]]'' (beide '92), ''[[Lachen en Mooi Zijn]]'' ('94), ''[[Sex Verandert Alles]]'' ('99) en ''[[Ergens Onderweg]]'' (2001). Vanaf 1999 werd Vlaanderens grootste muziekhappening Torhout-Werchter om organisatorische en structurele redenen herleid tot [[Rock Werchter]] en bijgevolg enkel nog in [[Werchter]] georganiseerd.<ref>[http://www.rockwerchter.be/nl/history/index.aspx?id=378 Rock Werchter: Historie 1995 - 2005]</ref> Voorts was er de Antwerpse band [[Flowers For Breakfast]] met hun unieke sound. De groep bestond echter uit te veel talent en viel na haar [[Homebound|derde album]] ('98) uit elkaar. [[Tom Pintens]] is te druk bezig met Zita Swoon, [[Tine Reymer]] met haar televisiewerk, [[Roel Porieu]] is in de weer met [[Think Of One]], terwijl [[Stoffel Verlackt]] opnieuw optrad met [[Metal Molly]]. [[Benjamin Boutreur]] ten slotte had de groep reeds eerder ingewisseld voor de [[Mambo (dans)|mambo]]band [[El Tattoo del Tigre]]. In Mechelen was dan weer de punkrockformatie [[Dildo Warheads]] actief. Ze verwierven relatieve faam met hun single ''[[Scared]]'' uit '94. [[Fifty Foot Combo]] creëerde een eigen stijl "Monstrophonic" genaamd, die geïnspireerd was op de [[rockabilly]] & [[surf]] en bereikten een iconische status in het genre. Ze debuteerden met het album ''[[Go Hunting]]'' in ('89).<ref>[http://www.fiftyfootcombo.com/biography/index-06-12-04-16-02.php Biografie Fifty Foot Combo]</ref> [[Betty Goes Green]] bracht dan weer pretentieloze rock en brak door met de radiohits ''[[Cold By the Sea]]'' en ''[[Life Long Devotion]]'' van het album ''[[Hunaluria]]'' ('93). Vunzige teksten, meerstemmige zangpartijen en een rauw en ietwat amateuristisch groepsgeluid was dan weer het handelsmerk van [[De Bossen]] bestaande uit [[Lara Dhondt]], [[Ingrid Veerman]] en [[Wim De Beuckelaer]]. De groep scoorde met nummers als ''[[Speed Queen]]'', ''[[G-Shirt]]'' (beide '98) en ''[[Diver!]]'' (2000). [[Eden (Belgische band)|Eden]], de groep rond [[Roos Van Acker]] en [[Sofie Buyck]], ten slotte had enkele hits zoals ''[[Morning Bear]]'' ('97), ''[[Party Girl (Eden)|Party Girl]]'' ('99) en ''[[Into the Night]]'' ('02). Ook de Vlaamse [[folk]] kon in deze periode op veel bijval rekenen. Veruit de bekendste groep in het genre was [[Laïs]]. De groep is vooral bekend om haar samenzang, waarbij de zangeressen onder meer oude teksten — die tot de [[middeleeuwen]] terug gaan — op zelf geschreven melodieën zingen. Daarbij werd gebruikgemaakt van zowel moderne instrumenten als oude, zoals [[hakkebord]], [[draailier]] en [[nyckelharpa]]. De doorbraak kwam er na hun optreden op het [[Folk Dranouter|folkfestival van Dranouter]] in [[1996]] en bekende nummers waren ''[['t Smitje]]'' en ... Hun [[Laïs (album)|titelloze]] debuut album deed het erg goed en stond bijna een jaar lang in de album top 50 (in totaal meer dan 50,000 exemplaren verkocht) en in 1999 verzorgde ze enkele voorprogramma's van [[Sting (artiest)|Sting]] tijdens diens tour in Frankrijk, met een verkoop van 7.000 exemplaren van dit grotendeels Vlaamstalige album aldaar.<ref>[http://houbi.com/belpop/groepen/lais.htm Laïs; Het Belgisch Pop & Rock Archief]</ref> Tezelfdertijd kwamen ook een aantal andere jonge folkgroepen op het voorplan zoals [[Fluxus (band)|Fluxus]] en [[Ambrozijn (muziek)|Ambrozijn]] bij het platenlabel "[[Wild Boar Music]]" van [[Kadril]]ler [[Erwin Libbrecht]]. Samen met de meisjes van Laïs traden de leden van deze groepen ook op onder de naam [[Bouquet Garni]]. Ook [[Troissœur]] kon op veel bijval rekenen en [['t Hof van Commerce]] ten slotte zette een trend met hun [[West-Vlaanderen|West-Vlaamse]] [[rap (muziekstijl)|rap]]. Later zal de frontman van de groep, [[Flip Kowlier]] een succesvolle solocarrière beginnen. Andere vertegenwoordigers van het genre waren [[ABN (rapgroep)|ABN]] en het Aarschotse [[K.I.A. (Krapoel In Axe)|KIA]] dat hits had met onder meer ''[[Zaterdag (KIA)|Zaterdag]]'' en ''[[1,2,3,4,5,6,7]]''. ABN's single ''[[Algemeen Beskaafd Nederlandz]]'' ('98), een samenwerking met de Nederlandse [[Nederhop]]pers van [[Osdorp Posse]] scoorde goed in de Afrekening en hun debuutalbum ''[[ABNornaal]]'' ('98) werd positief onthaalt. Andere bekende nummers zijn ''[[Vet en fonky]]'' ('99) en ''[[Breekpunt (ABN)|Breekpunt]]'' (2001). In 1999 verliet [[Saïd Aghassaiy|Pita]] de groep. De [[blues]]groep [[El Fish]] rond [[Steven De Bruyn]] kon reeds van het prille begin rekenen op waardering. Hun plaat ''[[Blue Coffee]]'' ('96), nochtans in eigen beheer uitgebracht, werd in de [[Harp-Archives]] besproken en "een absoluut juweeltje" genoemd. Vanaf hun [[Rewinder|tweede album]] ('98) verliet de groep het pad van de pure blues met een opmerkelijke waardering in [[De Afrekening]] op Studio Brussel tot gevolg. In 2000 verlaat [[Filip Casteels]] de groep en een jaar later sluit [[Roland Van Campenhout]] zich aan. Het resultaat is te horen op hun album ''[[Waterbottle]]'' ('01). In het populaire genre deden de [[boysband]]s hun intreden. Zo werd [[Get Ready!]] populair in eigen land en scoorden ze hits met ''[[Diep (Zo Diep)]]'', ''[[Laat (Get Ready)|Laat]]'' (beide '96) en ''[[Marjolijn (lied)|Marjolijn]]'' ('97). De eerste Vlaamse boyband was echter [[Leopold 3 (band)|Leopold 3]], de groep rond [[Pat Krimson]] en [[Erik Goossens]]. Ze hadden verschillende hits zoals ''[[Ik Ga Zwerven]]'' ('91), ''[[Orchestral Manoeuvres in the Dark|OMD]]''-cover ''[[Volle Maan]]'', ''[[Vergeet-Mij-Nietje (lied)|Vergeet-Mij-Nietje]]'' (beide '93) en ''[[Vrij Zijn]]'' ('94). De populairste was dan weer [[Good Shape]] wier nummer ''[[Give Me Fire]]'' ('94) verkozen werd tot [[Radio 2 Zomerhit]] en de top van de hitlijsten haalde. Andere hits waren ''[[Take My Love]]'' ('93) en ''[[I Can Love You]]'' ('95). In 1996 verliet [[Koen De Beir]] de band, wat zo goed als het einde van Good Shape betekende. Een ander fenomeen uit deze periode was die van de kind- en puberzangeresjes. Zo scoorde [[Silvy Melody]] een ware hit met de Nederlandstalige [[Michael Jackson]]-cover ''[[Ben (single)|Ben]]'' ('91), een nummer waarmee ze op negenjarige leeftijd had deelgenomen aan [[Walter Capiau]]'s televisieshow [[De Kinderacademie]]. Voorts deden ook ''[[Waar Ben Je Nu]]'' ('91) en ''[[Hij Is Zo Lief]]'' ('94) het goed in [[Tien Om Te Zien]] evenals haar [[Claude François]]-cover met [[Danny Fabry]] ''[[Le Téléphone Pleure|De Telefoon huilt Mee]]'' ('90). [[Isabelle A]] van haar kant werd drie jaar eerder (op twaalf jarige leeftijd) eveneens ontdekt tijdens een [[talentenjacht]] van Capiau. Op haar 16 had ze een megahit te pakken met ''[[Hé, Lekker Beest]]'' ('90) en ook ''[[Blank of Zwart]]'' ('91) en ''[[Ik Heb Je Nodig]]'' ('92) konden op succes rekenen. === Heden === ==== De 21e eeuw ==== ===== De "Noughties" ===== Dance-act [[Milk Inc.]] scoort ook in het nieuwe millennium bij een breed publiek en groeit uit tot een commercieel succes. Binnenlands succes is ook weggelegd voor de meidengroep [[K3 (muziekgroep)|K3]], die eind van de jaren 90 nog de intentie hadden een soort Vlaamse [[Spice Girls]] te worden. In tegenstelling daarvan scoorde ze voornamelijk hoge toppen in de doelgroep jonge kinderen met dank aan productiebedrijf [[Studio 100]]. Een nieuw fenomeen uit deze periode vormen de talentenjachten van commerciële tv-zenders met programma's zoals [[Idool (programma)|Idool]] en [[X Factor (België)|X Factor]]. Bekende producten hiervan zijn de zangeressen [[Natalia Druyts|Natalia]], [[Hadise]] en [[Sandrine Van Handenhoven|Sandrine]]. Op internationaal niveau scoort [[Kate Ryan]] met verschillende danceversies van bekende Franstalige nummers. Ook kent het [[schlager]]genre een heropleving door het succes van [[Laura Lynn]] en [[Christoff De Bolle|Christoff]] en ook de kleinkunst wordt nieuw leven ingeblazen door performers als [[Yevgueni]], [[Mira (zangeres)|Mira]], [[Eva De Roovere]] en [[Hannelore Bedert]]. Ook [[schlager]]koningin [[Laura Lynn]] kende succes, zo scoorde ze verschillende nummer 1-hits, waaronder ''[[Jij Bent de Mooiste]]'' ('06) ''[[Dans Je de Hele Nacht Met Mij]]'' ('07) en ''[[Al Duurt de Nacht tot Morgenvroeg]]'' ('08). Het [[Jef Neve Trio]], het [[jazz]]collectief rond [[Jef Neve]], bracht drie opmerkelijke [[Compact disc|cd]]'s uit: met name ''[[Blue Saga]]'' <ref>[http://www.jazzlabseries.be/archief/neve/neve.htm Blue Saga]</ref> (2003), ''[[It's Gone]]'' <ref>[http://www.kwadratuur.be/releases.php?id=1308 Over ''It's Gone'']</ref> ('04) en ''[[Nobody is Illegal]]'' ('06).<ref>[http://www.kwadratuur.be/releases.php?id=3156 Bespreking van "Nobody is Illegal"] op [[Kwadratuur (website)|kwadratuur.be]]</ref> Deze laatste cd golft van energetische [[groove]]s naar verstilde [[Romantiek (muziek)|romantiek]], ondersteund door blazers en kreeg tal van lovende perscommentaren.<ref>[http://www.vooruit.be/nl/productions/895 Perscommentaren]</ref> Daarnaast verzorgde het trio de [[soundtrack]] voor de [[Film (cinematografie)|film]] ''[[Dagen Zonder Lief]]'' onder [[Toneelregisseur|regie]] van [[Felix Van Groeningen]] en stonden ze in 2007 geprogrammeerd op belangrijke jazzfestivals zoals het [[Montréal Festival]], [[Vancouver Jazz]], [[Parc Floral]] te [[Parijs]] en het [[Antwerpen (stad)|Antwerpse]] [[Jazz Middelheim]]. De Vlaamse muziekscene blonk in deze periode uit in muzikale diversiteit en bij vlagen sublimiteit. Zo was er [[El Tattoo del Tigre]], een [[Mambo (dans)|mambo]] [[big band]] met Antwerpse roots met o.a. [[Nele Bauwens]], [[Tine Embrechts]], [[Pieter Embrechts]], [[Tine Reymer]] en [[Theo Mertens]] die voornamelijk in het [[Spaans]] musiceerde. Ze oogsten internationaal succes oogste en mochten onder meer op [[A Campingflight to Lowlands Paradise|Lowlands]] optreden in 2002. [[Think Of One]] van hun kant gaan op muzikale wereldreis en nemen cd's op in samenwerking met [[Inuit]]-[[keelzang]]eressen, [[Gnawa]]-muzikanten, [[Brazilië|Braziliaanse]] virtuozen en tal van andere muzikanten, wat steevast in een [[eclectisisme|eclectische]] geluid resulteerde. De groep won een [[ZAMU Award]] in de categorie "Roots" (2000) en een [[BBC 3 Worldmusic-award]] ('07) in de categorie "Culture crossing". Daarnaast bracht het nieuwe [[millennium]] een resem van beloftevolle Vlaamse groepen en artiesten voort zoals [[Zornik]], [[Ozark Henry]], [[Novastar]], [[Lady Linn]], [[Lady Angelina]], [[Psy'Aviah]] en de [[Fixkes]], die met ''[[Kvraagetaan]]'' in 2007 een grote hit hadden. Daarnaast zijn ook [[Absynthe Minded]], [[Milow (zanger)|Milow]], [[Gabriel Rios]], [[Sioen]], [[Admiral Freebee]], [[Das Pop]], [[The Black Box Revelation]] en [[Triggerfinger (band)|Triggerfinger]] noemenswaardig. Velen onder hen hebben ooit [[Humo's Rock Rally]] gewonnen, of tenminste de finale gehaald. Ze kennen succes in het buitenland en/of stonden op de podia van grote binnenlandse festivals als [[Rock Werchter]] en [[Pukkelpop]]. In het [[dance]]- en [[Goa (muziekstijl)|goawereldje]] boomt [[Tomorrowland]] te [[Boom (gemeente)|Boom]]. Het [[muziekfestival]] groeit op zeven jaar tijd uit tot een megahappening met in 2011 een 180 000-tal bezoekers<ref>[http://www.cobra.be/cm/cobra/muziek/1.1072857 Tomorrowland brengt dancespektakel; Cobra; 22 juli 2011]</ref>. Ook Rock Werchter blijft in dit nieuwe millennium boomen en groeide uit tot een vier dagen durend muziekfestival met verschillende podia en ± 83 000 festivalbezoekers per dag<ref>[http://www.kempenactueel.be/muziek/rock-werchter-2011-nieuw-bezoekersrecord Rock Werchter 2011: Nieuw bezoekersrecord; Kempen Actueel;3 juli 2011]</ref>. In 2010 ontroerde [[Tom Dice]] het Vlaamse publiek en de [[Eurovisiesongfestival]]kijkers met zijn nummer ''[[Me and My Guitar]]''. == Zie ook == * [[Geschiedenis van de volksmuziek]] * [[Klassieke muziek]]geschiedenis * [[Jazz in België]] * [[Lijst van Vlaamse artiesten]] * [[Lijst van Vlaamse bands naar genre]] == Externe links == * [http://www.muziekarchief.be Website Muziekarchief.be] * [http://www.rock-ola.be Website Rock-ola] * [http://www.muziekcentrum.be Website Muziekcentrum Vlaanderen - Steunpunt voor de professionele muzieksector] * [http://www.svm.be/composers Website Studiecentrum Vlaamse Muziek] * [http://houbi.com/belpop/indexn.htm Het Belgisch Pop & Rock Archief] * [http://www.muziekcentrum.be/page.php?ID=41 Samenvatting Vlaamse muziekgeschiedenis] {{Appendix}} {{Navigatie Vlaanderen}} [[Categorie:Muziekgeschiedenis]] [[Categorie:Muziek in België]] [[Categorie:Geschiedenis van Vlaanderen]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://nl.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=31680879.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|