Difference between revisions 33231836 and 33231887 on nlwiki

{{wiu|inhoudsloos artikel; gaat niet over renaissanceliteratuur|2=2012|3=10|4=19}}
{{Zijbalk renaissance}}
Hoewel de '''literatuur van de [[renaissance]]''' een zekere eenheid bezit, vooral als het gaat om het gebruik van thema's en vormen uit de [[oudheid]], is het gebruikelijk haar te behandelen onder de afzonderlijke talen waarin zij is geschreven.

Er bestaat in de [[literatuurgeschiedenis]] grote overlap tussen de termen ''renaissance'', ''vroegmoderne tijd'' en ''barok'':
*''[[Renaissance]]'' duidt de cultuurperiode aan waarin de receptie van de klassieke oudheid een rode draad vormt. Voor [[Italië]] wordt ze meestal chronologisch beperkt tot de jaren 1350-1500, voor de rest van [[Europa (werelddeel)|Europa]] 1500-1600.
*''[[Vroegmoderne tijd]]'' wordt door historici gebruikt voor de tijd tussen 1500 en 1800; een periode die in [[West-Europa]] wordt gekenmerkt door het ontstaan van gecentraliseerde regeringen, de vorming van natiestaten en de stichting van de eerste Europese koloniën. Een ander belangrijk kenmerk is de confessionalisatie na het begin van de [[Reformatie]]. Veelgenoemde scheidingspunten zijn de uitvinding van de [[boekdrukkunst]] (ca. 1450), de [[Beleg en val van Constantinopel (1453)|val van [[Constantinopel]] (1453), de ontdekking van [[Amerika (continent)|Amerika]] door [[Christoffel Columbus|Columbus]] (1492) of de presentatie van [[Maarten Luther|Luthers]] stellingen in [[Wittenberg (stad)|Wittenberg]] (1517).
*''[[Barok (stijlperiode)|Barok]]'' wordt meestal gedefinieerd als de periode van 1600 tot 1750. Centrale kenmerken zijn moeilijk aan te geven.

Dit artikel omvat de [[Europese literatuur|literatuur van Europa]] in al deze perioden, met een nadruk op de stromingen die zich oriënteren op de klassieke literatuur, vandaar de aanduiding als renaissance.

==Neolatijnse literatuur==
{{Zie ook|[[Neolatijnse literatuur]]}}

==Italiaanse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Italiaanse Renaissance]]}}
Belangrijke auteurs zijn:
* [[Dante Alighieri]] (1265-1321)
* [[Francesco Petrarca]] (1304-1374)
* [[Giovanni Boccaccio]] (1313-1375)
* [[Leon Battista Alberti]] (1404-1472)
* [[Angelo Poliziano]] (1454-1494)
* [[Niccolò Machiavelli]] (1469-1527)
* [[Pietro Bembo]] (1470-1547)
* [[Ludovico Ariosto]] (1474-1533)
* [[Michelangelo Buonarroti]] (1475-1564)
* [[Baldassare Castiglione]] (1478-1529)
* [[Benvenuto Cellini]] (1500-1572)
* [[Giorgio Vasari]] (1511-1574)
* [[Torquato Tasso]] (1544-1595)

==Duitse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Duitse literatuur#Humanisme en Reformatie (1450–1600)|Duitse literatuur van de renaissance en barok]]}}

Belangrijke auteurs zijn:
* [[Sebastian Brant]] (1457-1521)
* [[Thomas Murner]] (1475-1537)
* [[Maarten Luther]] (1483-1546)
* [[Philipp Melanchthon]] (1497-1560)
* [[Sebastian Franck]] (1499-ca. 1543)
* [[Jakob Böhme]] (1575-1624)
* [[Martin Opitz]] (1597-1639)
* [[Andreas Gryphius]] (1616-1664)
* [[Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen]] (1621/1622-1676)

==Nederlandse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Nederlandse literatuur: renaissance en barok]]}}

==Engelse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Engelse renaissance]]}}
Belangrijke auteurs zijn:
* [[Thomas More]] (1478-1535)
* [[William Tyndale]] (ca. 1494-1536)
* [[Thomas Wyatt (junior)|Thomas Wyatt]] (1521-1554)
* [[Edmund Spenser]] (1552-1599)
* [[Philip Sidney]] (1554-1586)
* [[Thomas Kyd]] (1558-1594)
* [[William Shakespeare]] (1564-1616)
* [[Christopher Marlowe]] (1564-1593)
* [[Ben Jonson]] (1572-1637)
* [[Thomas Browne]] (1605-1682)
* [[John Milton]] (1608-1674)

==Franse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Franse literatuur in de 16e eeuw]]}}

==Spaanse literatuur van de renaissance==
{{Zie ook|[[Spaanse literatuur]]}}
{{Zie ook|[[Latijns-Amerikaanse literatuur]]}}
{{Zie ook|[[Spaanse renaissance]]}}

Belangrijke auteurs zijn:
* [[Juan Boscán]] (ca. 1490-1542)
* [[Garcilaso de la Vega (dichter)|Garcilaso de la Vega]] (1503-1536)
* [[Theresia van Ávila]] (1515-1582)
* [[Johannes van het Kruis]] (1542-1591)
* [[Miguel de Cervantes Saavedra]] (1547-1616)
* De anonieme [[schelmenroman]] [[Lazarillo de Tormes]] (eerst verschenen 1554)
* [[Félix Lope de Vega]] (1562-1635)
* [[Tirso de Molina]] (1571-1648)
* [[Pedro Calderón de la Barca]] (1600-1681)
* [[Baltasar Gracián]] (1601-1658)

[[Categorie:Renaissance|Literatuur]]
[[Categorie:Literatuur]]

{{Link FA|no}}
[[ar:أدب عصر النهضة]]
[[bs:Književnost renesanse]]
[[ca:Literatura renaixentista]]
[[en:Renaissance literature]]
[[es:Literatura del Renacimiento]]
[[fi:Renessanssin kirjallisuus]]
[[fr:Littérature de la Renaissance]]
[[ja:ルネサンス文学]]
[[lv:Renesanses literatūra]]
[[no:Renessansens litteratur]]
[[ro:Literatura Renașterii]]
[[ru:Литература эпохи Возрождения]]
[[sr:Књижевност ренесансе]]
[[sv:Renässansens litteratur]]
[[uk:Література епохи Відродження]]