Difference between revisions 35476248 and 37132268 on nlwiki

'''Kennismanagement''' is het management van de aanwending van [[kennis]] als [[productiefactor]]. In de traditionele beschouwing waren er de 3 of 4 productiefactoren: land of natuurlijke hulpbronnen, arbeid, kapitaal en soms ook ondernemerschap. Kennismanagement is een relatief jong vakgebied, sinds 1991 (Nonaka), met verschillende stromingen en zonder uitgekristalliseerd dominant model.

== Geschiedenis van de toepassing van kennis ==

[[Alvin Toffler]] (1981) beschreef de toepassing van kennis in de industrie in drie tijdsfasen.

* [[Industriële revolutie]] (1750-1880), waarin kennis werd aangewend om de [[productie]] te verbeteren.
* Productierevolutie (1880-1945), waarin kennis werd aangewend om het [[productieproces]] te verbeteren.
* Managementrevolutie (na 1945), waarin kennis wordt aangewend om kennis te beheersen.

Kennis is in de loop der tijd steeds belangrijker geworden in het bedrijfsleven, onder meer door schaalvergrotingen, noodzaak van [[innovatie]] en [[flexibiliteit]]. Steeds meer organisaties kunnen tegenwoordig gekenmerkt worden als een [[kennisintensieve organisatie]] (KIO).

== Managementstromingen ==

Kennismanagement is een managementstroming die is ontstaan uit verschillende andere stromingen die zich richtten op een betere organisatie van werk en informatiestromen, zoals [[Total Quality Management]] (TQM), [[Business Process Modeling]] en de [[lerende organisatie]].

== Kennisstrategieën ==

Bij werknemers is kennis aanwezig over het [[Bedrijfsproces |bedrijf]] en de gebruikte [[Productieproces |processen]]. Een analyse hiervan is de basis voor het formuleren van een kennisstrategie, die volgens sommigen bestaat uit de vijf onderdelen kennisborging, kennisdistributie, [[kenniscreatie]], kenniscombinatie en kennisdispositie.

== Kenniswaardeketen ==
De kenniswaardeketen is een [[concept (filosofie)|concept]] uit het kennismanagement waarbij gepoogd wordt de volle [[waarde (economie)|waarde]] uit de [[productiefactor]] [[Kennis (wetenschap)|kennis]] te halen. De kenniswaardeketen (een afleiding van de [[Waardeketen]] van [[Michael Porter]]) is door veel wetenschappers in verschillende vormen bedacht, waaronder de Nederlander [[Mathieu Weggeman]]. Zijn model bevat een cyclische waardeketen. De cyclische keten bestaat uit de volgende vier [[Activiteit (proces)|processen]]: kennisverzameling, kennisverdeling, kennistoepassing, en kennisevaluatie.

Een organisatie kan een kennismanagementscan door zijn medewerkers laten invullen. De scan geeft met rapportcijfers voor elke fase van de kenniswaardeketen aan hoe goed een organisatie is in respectievelijk het bepalen van de benodigde kennis, de beschikbare kennis, de ontwikkeling van kennis, het delen van kennis, het toepassen van kennis en het evalueren van kennis.

Er zijn wereldwijd enkele groeimodellen voor kennismanagement ([[Capability Maturity Model]]s) waarin een groeipad op vijf niveaus is beschreven. Grotere bedrijven hebben soms de functie "kennismanager"; bij andere bedrijven is het vaak de afdeling [[Personeelsbeleid |Personeel en Organisatie]] die de activiteiten op dit gebied uitvoert.

In 1994 heeft KEMA een kennisbalans gepubliceerd in hun jaarverslag. In deze kennisbalans is de waarde bepaald van de kennis bij KEMA, volgens verschillende methoden.

== Kennismanagement en innovatie in Nederland ==

In [[Nederland]] geeft de [[Sstichting [[Nederland Kennisland]] jaarlijks een [[Kenniseconomie Monitor]] uit, waarin de toestand van de Nederlandse [[kenniseconomie]] uit de doeken wordt gedaan.

In de uitgave van 2003 concludeerden de schrijvers dat het met de Nederlandse kenniseconomie slecht gesteld is. Hoewel de Nederlandse [[universiteit]]en op het gebied van [[innovatie]] goed scoren, komen er steeds minder hoog opgeleiden in bèta- en techniekrichtingen. De drie regio's die het wel goed doen zijn (1) de driehoek [[Amsterdam]]-[[Amersfoort]]-[[Eindhoven]], (2) het midden van [[Noord-Brabant]] en (3) [[Flevoland]].

Ook kende Nederland een [[Innovatieplatform]], geleid door oud [[minister-president]] [[Jan Peter Balkenende]], met daarin vertegenwoordigers uit het [[bedrijfsleven]] en de [[wetenschap]]. Het huidige kabinet heeft bekendgemaakt te willen stoppen met dit platform.

== Kanttekeningen ==

Verschillende mensen hebben kritische kanttekeningen bij kennismanagement geplaatst, dat in de begindagen (halverwege de [[1990-1999|jaren negentig]]) vooral een [[hype]] leek te worden. Zo beweren sommige [[auteur]]s dat kennis niet 'gemanaged' kan worden, omdat management beheersbaarheid impliceert, terwijl kennis gebaseerd zou zijn op [[creativiteit]]. Hetzelfde zou echter ook gezegd kunnen worden van andere aspecten van processen zoals "[[kwaliteit (eigenschap)|kwaliteit]]" of "[[veiligheid]]". Managen van kennis, kwaliteit of veiligheid is in deze context iets anders dan er controle over hebben.

Voorbeeld van een kritisch tegengeluid, maar tegelijkertijd nauw gerelateerd, is het concept [[kennisproductiviteit]].

== Zie ook ==
* [[Kenniseconomie]]
* [[Kennisintensieve organisatie]]
* [[Strategie van Lissabon]]
* [[Platform Bèta Techniek]]

== Literatuur ==
* Jacques Boersma (2006). ''Management van Kennis''.
* Tom Davenport en Larry Prusak (1998). ''Working Knowledge: How organizations manage what they know''.
* Steven de Groot (2003). ''Kennis in uitvoering. Werkboek kennismanagement''.
* Ikujiro Nonaka en Hirotaka Takeuchi (1995). ''The Knowledge-Creating Company''.
* [[Peter Senge]] (1990). ''The Fifth Discipline''.
* Rob van der Spek. (2006). ''Kennismanagement''.
* Christiaan Stam (red.) (2004). ''Productiviteit van de kenniswerker''.
* Thomas A. Stewart (1997). ''Intellectual Capital: The new wealth of organizations''.
* [[Alvin Toffler]] (1981). ''The Third Wave''.
* [[Mathieu Weggeman]] (1997). ''Kennismanagement: Inrichting en besturing van kennisintensieve organisaties''.
* Jaarverslag KEMA (1994).

== Externe links ==
* [http://www.compulegal.eu/files/km.htm Kennismanagement & Organizational Learning]
* [http://articles2all.com/ Knowledge management in a production enterprise]

[[Categorie:Kennismanagement| ]]