Revision 31453622 of "Jean François Paul de Gondi" on nlwiki

[[Bestand:Cardinal de Retz.jpg|thumb|rechts|Cardinal de Retz]]
'''Jean François Paul de Gondi''' ([[montmirail (Marne)|Montmirail]], [[29 september]] [[1613]] – [[24 augustus]] [[1679]]), bekend als de '''kardinaal van [[Retz]]''', was een Frans [[aartsbisschop]], [[Kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] en [[auteur]].

[[Bestand:Mémoires C-RETZ 1731.JPG|thumb|links|175px|Boek daterend van 1731 (Uitgegeven door J-F Bernard uit Amsterdam).]]
De [[Florence (stad)|Florentijnse]] bankiersfamilie Gondi was door [[Catharina de' Medici]] in Frankrijk geïntroduceerd. Catharina schonk Jérome (Girolamo) de Gondi in 1573 het kasteel dat de kern werd van het Château de [[Saint-Cloud]]; zijn hôtel in de [[Saint-Germain-des-Prés (wijk)| Faubourg Saint-Germain]] van [[Parijs]] werd in de volgende generatie het Hôtel Condé. De Gondi verwierven belangrijke bezittingen in [[Bretagne (schiereiland)|Bretagne]].

Omdat Jean François Paul de Gondi de eigenschappen miste voor een succesvolle militaire loopbaan, koos hij voor een kerkelijke carrière. Hij kreeg onderricht van de H. [[Vincentius a Paulo]] en aan de [[universiteit van Parijs| Sorbonne]]. Toen hij 18 jaar was schreef hij ''Conjuration de Fiesque'', een historisch essay, waarin al revolutionaire beginselen werden verkondigd. In 1622 werd hij hertog van Retz, in opvolging van zijn grootoom [[Jean-François de Gondi]], die [[aartsbisdom Parijs|aartsbisschop van Parijs]] was geworden. Einde 1643 werd Jean François Paul de Gondi door de Franse regentes [[Anna van Oostenrijk (1601-1666)|Anna van Oostenrijk]] aangesteld tot aartsbisschop van Parijs, in opvolging van zijn overleden grootoom. Spoedig sloot hij zich aan bij de [[Fronde]] tegen [[Jules Mazarin|kardinaal Mazarin]]. Retz steunde daarbij op de burgerij van [[Parijs]]. [[Paus Innocentius X]] maakte hem in 1652 [[Kardinaal (geestelijke)|kardinaal]].

Hetzelfde jaar werd hij echter gearresteerd en opgesloten, eerst in [[Vincennes (Val-de-Marne)|Vincennes]] en vervolgens in [[Nantes]]. Twee jaar later ontsnapte hij en reisde hij doorheen [[Europa (werelddeel)|Europa]]. Hij kwam verschillende malen in [[Rome (stad)|Rome]] en hielp mede aan de verkiezing van [[paus Alexander VII |Alexander VII]] tot [[paus]]. In 1662 kwam hij terug in de gunst van [[Lodewijk XIV van Frankrijk|Lodewijk XIV]] en ging ermede akkoord het [[aartsbisdom Parijs]] op te geven. Hij werd benoemd tot abt van
[[Dionysius van Parijs|Saint-Denis]]. De volgende jaren vervulde hij een aantal diplomatieke missies. Hij schreef ook zijn ''Memoirs'', in de vorm van een verhaal aan een dame. [[Alexandre Dumas père]] steunde op deze memoirs voor zijn boek ''[[Twintig jaar later]]''.

== Externe links ==
* [http://www.biblioweb.org/-GONDI-Paul-.html Biografie]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[aartsbisdom Parijs|Aartsbisschop van Parijs]]<br />1654-1662
| vorige = [[Jean-François de Gondi]]
| volgende = [[Pierre de Marca]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:Gondi, Jean Francois Paul de}}
[[Categorie:Frans schrijver]]
[[Categorie:Aartsbisschop van Parijs]]
[[Categorie:Abt van Saint-Denis]]
[[Categorie:Frans kardinaal]]

[[de:Jean-François Paul de Gondi]]
[[en:Jean François Paul de Gondi]]
[[es:Jean-François Paul de Gondi]]
[[fa:پول دو گوندی]]
[[fr:Jean-François Paul de Gondi]]
[[he:ז'אן-פרנסואה פול דה גונדי]]
[[it:Jean-François Paul de Gondi]]
[[la:Ioannes Franciscus Paulus de Gondi]]
[[mzn:پول دو گوندی]]
[[no:Jean-François Paul de Gondi]]
[[pl:Jean-François Paul de Gondi]]
[[pt:Jean-François Paul de Gondi]]
[[ru:Гонди, Жан Франсуа Поль де]]
[[sl:Jean-François-Paul de Gondi de Retz]]
[[sv:Jean-François Paul de Gondi Retz]]
[[uk:Жан-Франсуа Поль де Гонді]]