Revision 31456668 of "Geschiedenis van het voetbal in Tibet en de diaspora" on nlwiki

De '''Geschiedenis van het Tibetaanse voetbal''' begon toen [[Tibetanen]] voor het eerst [[Groot-Brittannië|Britten]] en hun [[India|Indische]] soldaten aan het begin van de [[20e eeuw]] voetbal zagen spelen bij het Britse handelsagentschap in [[Gyantse (stad)|Gyantse]]. Er werd nog meer gevoetbald toen de Britten in [[1913]] een militaire trainingsfaciliteit in [[Lhasa]] bouwden, waardoor het leger in omvang toenam en het voetbal kreeg opnieuw een impuls toen ze aan het begin van de [[1920-1929|jaren twintig]] een moderne politiemacht in het land introduceerden.<ref name="tnsa">{{en}}Tibetan National Sports Association, [http://tnsa.info/history.html History]</ref> In Tibet werd volgens [[Heinrich Harrer]] in ''[[Zeven jaar in Tibet]]'' voetbal gespeeld tot circa de veertig. Er waren in die tijd elf teams samengesteld die in een onderlinge competitie speelden. Na een forse hagelbui die veel schade aanrichtte werd het voetbalspel door de geestelijkheid verboden, omdat de hagelbui moest worden gezien als een straf van de goden.<ref>{{nl}}Harrer, Heinrich, ''[[Zeven jaar in Tibet]]'', pag. 158</ref>

In de [[1950-1959|jaren vijftig]] kwamen er verschillende populaire voetbalteams op, zoals Lhasa, Potala, Drapchi en het Bodyguard Regiment. Er werd geregeld zowel onderling als tegen Chinese militairen gespeeld. Tibetaanse elftallen, zoals het [[Khams voetbalelftal]], speelden tegen andere Chinese provinciale teams.<ref name="tnsa" />

==Ballingschap==
In 1959 vluchtte [[dalai lama]] [[Tenzin Gyatso (dalai lama)|Tenzin Gyatso]] naar India. Ook in [[Tibetaanse diaspora|ballingschap]] daar bleef er aan het begin van de [[1960-1969|jaren zestig]] interesse voor het voetbal bestaan van jonge studenten en werden er toernooien tussen de verschillende scholen georganiseerd. In [[1981]] werd er voor het eerst op clubniveau een toernooi gespeeld, de Gyalyum Chenmo Memorial (GCM) Gold Cup, ter nagedachtenis aan de moeder van de dalai lama. Dit is tot op heden nog steeds het meest populaire toernooi voor Tibetanen in ballingschap.<ref name="tnsa" />

==Culturele revolutie en erna==
In Tibet werd de voetbalcultuur onder [[Mao Zedong|Mao]] en de Chinese [[Culturele Revolutie]] sinds [[1966]] tot een minimum gereduceerd en werd het Nationale Stadion van [[Kham]] verwoest. Het stadion werd gereconstrueerd en het huist sindsdien de selectie met de naam ''Tibetaanse Regionale Selectie van Kham'', een semi-amateurelftal dat meespeelt in de jaarlijkse toernooien tussen de verschillende historische regio's van China. Vanuit het Khams voetbalelftal gingen enkele spelers in ballingschap en voegden zich later bij het [[Tibetaans voetbalelftal]] in ballingschap als trainers.

==Tibetaans elftal in ballingschap==
Toen de [[Denemarken|Deen]] Michael Nybrandt terugkeerde van een reis naar Tibet in [[1997]], kreeg hij het idee om opnieuw te pogen leven te blazen in een Nationaal Tibetaans voetbalelftal. Hier bleef het niet bij, aangezien hij hierbij ook de voetbalbond [[Tibetan National Football Association|TNFA]] oprichtte. Hij wist een compleet elftal bij elkaar te selecteren zonder enige ervaring en wist het sportmerk [[Hummel International|Hummel]] te overtuigen het project voort te zetten. Sindsdien reist het elftal de wereld af om wedstrijden te spelen tegen zowel voetbalclubs als nationale elftallen. Michael Nybrant is anno 2008 nog steeds lid van de Tibetaanse voetbalbond.

De eerste keer dat het nationaal elftal van de TNFA ooit voetbalde was in [[juni]] [[1999]] in [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Italië]], op uitnodiging van de ''nationale Italiaanse voetbalrockgroep'' [[Dinamo Rock]] aan de [[Tibetan Children's Villages]]. Voor het Tibetaans voetbal betekende dit een keerpunt, gezien veel getalenteerde spelers nu een kans kregen hun droom waar te maken om voor een nationaal team te spelen. De eerste wedstrijd na de oprichting van de TNFA speelde het elftal in het [[Vanløse Stadion]] in [[Kopenhagen]] op [[30 juni]] [[2001]] tegen het [[Groenlands voetbalelftal]] waarvan het verloor met 4-1.<ref name="tnsa" /><ref>{{it}}Rockol, [http://www.rockol.it/news-485/Dinamo-Rock-contro-Nazionale-Italiana-Magistrati-e-Nazionale-Tibetana- ''Dinamo Rock contro Nazionale Italiana Magistrati e Nazionale Tibetana '']</ref>

==Filmografie==
*''[[De cup]]'', een film van [[Khyentse Norbu]] uit [[1999]]
*''[[Het verboden elftal]]'', een documentaire van [[Rasmus Dinesen]] uit [[2003]]

==Zie ook==
* [[Khams voetbalelftal]]
* [[Tibetaans voetbalelftal]]
* [[Tibetan National Football Association|Tibetaanse voetbalbond]]
* [[Tibetaanse sport]]

{{Appendix|2=
* {{en}}Tibetan National Sports Association, [http://www.tibetansports.org/About_TNFA.htm introductie]
{{References}}
}}

[[Categorie:Geschiedenis van Tibet|Voetbal]]
[[Categorie:Tibetaans voetbal]]
[[Categorie:Geschiedenis van het voetbal]]

[[en:History of football in Tibet and the diaspora]]