Revision 31555597 of "Cowboy" on nlwiki

[[Image:Texascowboys2.jpg|thumb|right|300px|Twee cowboys te paard]]
Een '''cowboy''' (een [[Engels]] woord dat letterlijk [[Koe (rund)|koejongen]] betekent) was een persoon die het vee op de uitgestrekte vlaktes in de [[Verenigde Staten]] in bedwang moest houden en opdrijven. Hij reed daarbij op een [[paard (dier)|paard]] en gooide met een [[lasso]] om een koe of paard ([[mustang (paard)|mustang]]) te vangen. De cowboy zoals die te zien is in films, met rokende [[revolver (wapen)|revolvers]], bestaat niet meer, maar leeft voort als stoere [[macho]] in films, boeken en stripverhalen.

Men zegt dat er slechts ongeveer 35.000 cowboys geweest zijn in Amerika en dat hun glorietijd (de periode zoals wij ze kennen uit de films) duurde van ca. 1860 tot 1886. 

De hoofdtaak van de cowboys was om grote kudden runderen van de [[ranch]]es in Noord-[[Texas (staat)|Texas]] te drijven naar plaatsen als [[Abilene (Texas)|Abilene]] en [[Dodge City (Kansas)|Dodge City]], waar spoorwegstations waren, vanwaar de dieren per trein verder konden worden getransporteerd naar [[Chicago]], het centrum van de vleesverwerkende industrie.
Met het verloop van de tijd werd steeds meer [[prairie]]gebied door akkerbouwers omheind met [[prikkeldraad]], zodat het steeds moeilijker werd een weg te vinden voor de kuddes. Bovendien werden de spoorwegen steeds meer naar het zuiden verlegd. Omstreeks 1890 is het dan ook afgelopen met de bloeitijd van de cowboy.

Cowboys in [[de aard kern(film)|Wildwestfilms]] zijn gebaseerd op de Noord-Amerikaanse cowboys. Maar ook in andere landen heeft dit beroep bestaan of bestaat het nog.
In [[Italië]] zijn het buttero, in de [[Camargue (gebied)|Camargue]] in [[Frankrijk]]: gardians, in [[Hongarije]]: czikoski, in [[Mexico (land)|Mexico]]: vaqueros, in [[Zuid-Amerika]]: [[gaucho]]'s, en in [[Hawaï]]: paniolos.

De [[kleding]] van de cowboy was/is afgestemd op het zware werk dat hij deed. Dit kon nog al eens verschillen van streek tot streek.<br> Vaste onderdelen zijn:
*De hoed: (ook wel Stetson genoemd) geeft schaduw in de zon, bij regen is het een mini-paraplu en voorts beschermt hij het hoofd tegen laaghangende takken. Verder kan het een drinkbak zijn of een hoofdkussen.
*De [[sporen (paardrijden)|sporen]] aan de laars zijn lang en puntig. Cowboys [[Roskam (voorwerp)|roskam]]den hun paarden zelden en dus waren sporen nodig om door de geklitte haren te geraken. Ook reden ze vaak op halfwilde paarden, die anders moeilijker in bedwang te houden waren.
*De chaps (beenkappen): bijkomende bescherming tegen doornige struiken, bijtgrage paarden en hoorns van runderen.
*De [[bandana]]: een doek die om de nek gebonden werd bij zandstormen en/of overvallen.

De kleding en uitrusting van de cowboys waren voor een groot deel ontleend aan de [[Mexico (land)|Mexicaanse]] [[charro (ruiter)|charro's]].
{{Commonscat|Cowboys}}

{{Navigatie Wilde Westen}}

[[Categorie:Agrarisch beroep]]
[[Categorie:Cultuur in de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Amerikaans symbool]]
[[Categorie:Wilde Westen]]
{{Link GA|es}}

[[ar:راعي البقر]]
[[az:Kovboy]]
[[be:Каўбой]]
[[bg:Каубой]]
[[ca:Cowboy]]
[[cs:Kovboj]]
[[da:Cowboy]]
[[de:Cowboy]]
[[en:Cowboy]]
[[eo:Vakero]]
[[es:Cowboy]]
[[eu:Cowboy]]
[[fa:کابوی]]
[[fi:Cowboy]]
[[fr:Cow-boy]]
[[gd:Gille-cruidh]]
[[he:בוקר (מקצוע)]]
[[hi:काउबॉय]]
[[hr:Kauboj]]
[[hu:Cowboy]]
[[ia:Vacchero]]
[[id:Koboi]]
[[it:Cowboy]]
[[ja:カウボーイ]]
[[kk:Ковбой]]
[[ko:카우보이]]
[[no:Cowboy]]
[[os:Ковбой]]
[[pl:Kowboj]]
[[pt:Cowboy]]
[[ro:Cowboy]]
[[ru:Ковбой]]
[[simple:Cowboy]]
[[sk:Kovboj]]
[[sv:Cowboy]]
[[te:కౌబాయ్]]
[[th:คาวบอย]]
[[tl:Koboy]]
[[tr:Kovboy]]
[[uk:Ковбой]]
[[vi:Cao bồi]]
[[zh:牛仔]]