Revision 32523339 of "Rijk (staat)" on nlwiki

Een '''rijk''' is het [[macht (politiek)|machtsgebied]] van een [[soeverein]]e [[staat]].

Het woord "rijk" wordt vaak gebruikt als [[synoniem (taalkunde)|synoniem]] voor "staat", bijvoorbeeld in begrippen als:
* rijkseigendom (= staatseigendom)
* gesubsidieerd door het rijk.
In dit geval wordt het woord ''rijk'' gebruikt om de hoogste [[bestuurslaag]] van het [[staat|land]] aan te geven, om dit te onderscheiden van [[provincie]]s en [[gemeente (bestuur)|gemeenten]].

Het woord "rijk" wordt voornamelijk gebruikt bij staten met een [[monarchie]], omdat het woord de connotatie heeft van "het [[gebied]] van de [[vorst (heerser)|vorst]]". Bijvoorbeeld in de zin "De koning breidde zijn rijk uit" kan het woord "rijk" onmogelijk worden vervangen door "staat".

Het woord rijk is terug te vinden in de woorden [[monarchie|koninkrijk]] en [[keizer]]rijk.

Het woord rijk wordt ook gebruikt voor [[symboliek|symbolische]] zaken of fantasiegebieden, zoals "het rijk der duisternis". De begrippen [[dierenrijk]] en [[plantenrijk]] liggen ten grondslag aan het gebruik van het woord [[rijk (biologie)|rijk]] in de [[biologie]].

Historische rijken die in [[Wikipedia]] behandeld worden zijn onder andere:

* [[Perzische Rijk]]
* [[Britse Rijk]]
* [[Byzantijnse Rijk]]
* [[Duitse Rijk]]
* [[Heilige Roomse Rijk]]
* [[Khmer-rijk]]
* [[Mongoolse Rijk]]
* [[Ottomaanse Rijk]]
* [[Romeinse Rijk]]
* [[Keizerrijk Rusland|Russische Rijk]]
==Nederland==

Binnen het [[Koninkrijk der Nederlanden]] wordt ''het Rijk'' en het voorvoegsel ''rijks-'' op twee manieren gebruikt. Ten eerste binnen [[Nederland]] slaat ''het Rijk'' op de centrale overheid (in tegenstelling tot lagere overheden) en de Nederlandse staat. Bijvoorbeeld in de slogan "Werken bij het Rijk" en de instituten Rijkswaterstaat en Rijksuniversiteit Groningen.

De tweede mogelijkheid slaat op de koninkrijksrelaties met [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maarten (land)|Sint Maarten]], bijvoorbeeld in [[rijkswet]] (een wet die ook voor het hele koninkrijk geldt, in tegenstelling tot een gewone wet die alleen voor Nederland geldt) en [[rijksministerraad]], waarin ook vertegenwoordigers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten zitting hebben.

== Uitdrukkingen met het woord "rijk" ==
* ''Naar het rijk der [[fabel]]en verwijzen''. - Meedelen dat een bericht onwaar is.
* ''Het rijk alleen hebben''. - Alleen thuis zijn.

[[Categorie:Staat]]

[[af:Ryk]]
[[ar:إمبراطورية]]
[[ast:Imperiu]]
[[be:Імперыя]]
[[bg:Империя]]
[[bn:সাম্রাজ্য]]
[[br:Impalaeriezh]]
[[bs:Carstvo]]
[[ca:Imperi]]
[[ckb:ئیمپراتۆرێتی]]
[[cs:Říše]]
[[cy:Ymerodraeth]]
[[da:Imperium]]
[[de:Reich (Territorium)]]
[[dv:އަންބަރާޠޫރިއްޔަތު]]
[[el:Αυτοκρατορία]]
[[en:Empire]]
[[eo:Imperio]]
[[es:Imperio]]
[[eu:Inperio]]
[[fa:امپراتوری]]
[[fr:Empire]]
[[gl:Imperio]]
[[he:אימפריה]]
[[hi:साम्राज्य]]
[[hu:Birodalom]]
[[hy:Կայսրություն]]
[[id:Kekaisaran]]
[[io:Imperio]]
[[is:Heimsveldi]]
[[it:Impero]]
[[ja:帝国]]
[[ka:იმპერია]]
[[kk:Империя]]
[[ko:제국]]
[[ky:Империя]]
[[lt:Imperija]]
[[lv:Impērija]]
[[new:पेररचु (सन् २००५या संकिपा)]]
[[nn:Imperium]]
[[nrm:Empire]]
[[pl:Imperium]]
[[pt:Império]]
[[ru:Империя]]
[[sh:Carstvo]]
[[simple:Empire]]
[[sl:Imperij]]
[[sq:Perandoria]]
[[sr:Царство]]
[[sv:Imperium]]
[[ta:பேரரசு]]
[[th:จักรวรรดิ]]
[[tl:Imperyo]]
[[tr:İmparatorluk]]
[[uk:Імперія]]
[[vi:Đế quốc]]
[[yi:אימפעריע]]
[[yo:Ilẹ̀ ọbalúayé]]
[[zh:帝国]]
[[zh-yue:帝國]]