Revision 55520430 of "Confederatie" on nlwiki

Een '''confederatie''' of '''statenbond''' is een samenwerking van onafhankelijke staten die samen een [[staat]] vormen. Hierbij bestaat een overeenkomst of [[verdrag]] tussen de verschillende onafhankelijke landen die overeenkomen om bepaalde aangelegenheden zoals de buitenlandse belangen en veiligheid gemeenschappelijk te regelen.<ref>[https://www.encyclo.nl/begrip/confederatie confederatie] op encyclo.nl</ref>

Confederalisme staat hiermee in tegenstelling tot [[federalisme]] of een bondsstaat, waarbij het overkoepelende geheel - de federatie - onafhankelijk is. In een federatie is de federale [[grondwet]] het bindende element tussen de verschillende regio's terwijl in een confederatie elke staat een eigen grondwet heeft en de samenwerking wordt geregeld door het verdrag.

💩

== Confederale staten ==
Er zijn geen confederale staten in de strikte betekenis meer. Vaak betrof het een tussenfase in een centraliserings- of een ontbindingsproces van een staat.

Tot [[Montenegro]] zich op 3 juni 2006 onafhankelijk verklaarde, was [[Servië en Montenegro]] een confederatie. [[Rusland]] en [[Wit-Rusland]] zijn al jaren in bespreking over de confederatie ''Unie van Rusland en Wit-Rusland'', maar deze confederatie is nog niet in werking getreden.

Tal van andere landen hebben een confederale fase in hun geschiedenis:
* [[Zwitserland]] tot [[1848]] (deze historische confederatie is bekend als het [[Oude Eedgenootschap]]), thans een [[bondsstaat]]. Dit leeft verder in de ISO-landafkorting 'CH': ''Confoederatio Helvetica''.
* De [[Verenigde Staten]] vormden een confederatie van [[1781]] tot [[1789]] onder de [[Artikelen van de Confederatie]], tot besloten werd tot het vormen van een [[Bondsstaat|federatie]] van staten als vastgelegd in de [[Grondwet van de Verenigde Staten|grondwet]] aangenomen in [[1789]]. Deze centralisatietrend vormde een van de redenen van de afscheiding van de [[Geconfedereerde Staten van Amerika]], die nadrukkelijk een confederale structuur nastreefde met meer soevereiniteit voor de staten ten koste van de centrale overheid.
* [[Duitsland]] (de [[Duitse Bond]])
* [[Nederland]] ([[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]])
* [[Verenigde Arabische Republiek]]
* [[Koninkrijk België|België]] (de [[Verenigde Nederlandse Staten]] of États belgiques Unis na de [[Brabantse Omwenteling]])
* [[Servië en Montenegro]] ([[2003]]-[[2006]])

De [[Sovjet-Unie]] was op papier een confederatie, waarin de verschillende deelrepublieken in theorie het recht hadden de unie te verlaten. In praktijk was er echter sprake van een eenheidsstaat door het bindende element van de communistische partij, de [[CPSU]].

De [[Europese Unie]] is ''[[de jure]]'' geen confederatie, maar zou [[de facto]] als een confederatie van soevereine staten gezien kunnen worden. <!-- In het uit [[1993]] van het Duitse [[Bundesverfassungsgericht]] werd de Europese Unie met een [[neologisme]] aangemerkt als '''' (staten'''ver'''bond''). -->

Hetzelfde kan gezegd worden van de [[Benelux]]. België, Nederland en Luxemburg hebben een beperkt aantal bevoegdheden overgedragen aan de instellingen van de Benelux Unie. 

Ook in de verhoudingen tussen Nederland, [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maarten (land)|Sint Maarten]] binnen het [[Koninkrijk der Nederlanden]] kan men confederale trekken herkennen. Nederland is toegetreden tot de EU en de Eurozone, de Antilliaanse landen niet. Zij worden niettemin als één staat beschouwd. 

Andere vormen van zeer lichte staatsverbanden zijn het Gemenebest (zoals het [[Brits Gemenebest]] of het [[Gemenebest van Onafhankelijke Staten]]) en de [[Vrije Associatie]] (zoals [[Niue]] en [[Nieuw-Zeeland]] of zoals [[Baskenland]] beoogt met [[Spanje]]).

== Confederalisme in België ==
In [[België (hoofdbetekenis)|België]] gaan stemmen op om de Belgische federale staat om te vormen tot een confederale staat. Vlaanderen, en een Franstalig/Waalse deelstaat zouden daarbij de soevereine bevoegdheden die nu volledig berusten bij België, grotendeels (geheel of gedeeltelijk) overnemen. Beide deelstaten beslissen dan elk onafhankelijk welke bevoegdheden ze aan een Belgische confederatie toevertrouwen. 
Het idee voor een confederale staat werd pas na de federale verkiezingen van 10 juni 2010 door de [[Nieuw-Vlaamse Alliantie|N-VA]] gelanceerd als alternatief voor een volledig onafhankelijk Vlaanderen, vooral omdat blijkt dat slechts een kleine minderheid van de kiezers voorstander is van Vlaams separatisme. Volgens tegenstanders is het dan ook niet meer dan een tactisch manoeuvre om alsnog een onafhankelijk Vlaanderen door te drukken. Herman De Bode, ex-kabinetschef van [[Jan Jambon]] en vertrouweling van [[Bart De Wever]] stelt dat deze strategie kan lukken als België eerst onbestuurbaar wordt gemaakt.<ref>[https://www.tijd.be/nieuws/archief/Ik-hoop-dat-het-land-onbestuurbaar-wordt/10081681 'Ik hoop dat het land onbestuurbaar wordt'] De tijd, 22 december 2018, Geraadpleegd op 11 november 2019.</ref>

Op 25 maart 1947 werd in de Belgische [[Kamer van volksvertegenwoordigers|Kamer der Volksvertegenwoordigers]] door de Franstalige verkozenen [[Jean Rey (politicus)|Jean Rey]] (liberaal), [[Julien Lahaut]] ([[KPB]]), Marcel Grégoire ([[Union Démocratique Belge|UDB]]), Edmond Leclercq ([[liberaal]]) en anderen een ''"Voorstel tot herziening van de Grondwet"'' ingediend, waardoor het eerste artikel van de nieuwe [[Belgische Grondwet]], indien aanvaard, zou luiden: ''"België is een Confederatie gevormd door twee gewestelijke Staten, Vlaanderen en Wallonië, en door het Federaal gewest [[Brussels Hoofdstedelijk Gewest|Brussel]]."'' Als motivatie voor het verlenen van vergaande autonomie aan Wallonië en Vlaanderen, stelden de indieners in de voorafgaande Toelichting: ''"Het is, bovendien, het enige middel om België te redden, door de twee volkeren weer nader tot elkaar te brengen en aldus een nieuwe stuwkracht aan het land te verzekeren."''

{{Appendix}}
{{Navigatie staatsvormen}}

[[Categorie:Staatsvorm]]