Difference between revisions 253286 and 253419 on nlwikibooks

< previous diff
next diff >
Transwiki:Power line communication
'''Power Line Communication''', veelal ook '''Power Line Carrier''' genoemd en afgekort tot '''PLC''', is datacommunicatie via het elektriciteitsnet.

PLC wordt al heel lang gebruikt met een lage snelheid om bijvoorbeeld lantaarnpalen aan en uit te schakelen, nacht/dagstroommeters bij particulieren om te zetten, en boilers 's nachts aan te zetten en overdag weer uit te schakelen. Ook de [[babyfoon]]s die via het lichtnet werken zijn een vorm van PLC. Deze vorm heet "smalband PLC". "Breedband PLC" is volgens sommigen{{feit||2011|06|01}} een veelbelovend alternatief voor breedband internet via de tv-kabel ("kabelinternet") resp. via de telefoonlijn (ADSL). Vooral in landen met weinig bekabeling is PLC ideaal, want een elektriciteitsnet ligt daar vaak wel. De snelheden die met PLC te halen zijn lopen van 2 Mbps tot 500 Mbps.

== De Techniek ==
Breedband PLC-modems werken op ongeveer dezelfde manier als ADSL-modems en hebben ongeveer een zelfde bereik. Een hoogfrequent signaal tot ca. 30&nbsp;MHz wordt over de elektriciteitskabel gestuurd. Dit signaal is de drager ("draaggolf") voor de te verzenden data. Er zijn diverse modulatietechnieken beschikbaar, waarvan [[Orthogonal Frequency Division Multiplexing|OFDM]] het meest gebruikt wordt voor PLC.

De techniek is robuust zolang maar hoge spanningen worden gebruikt (en dus hoge veldsterktes worden opgewekt) en heeft geen last van storingen op het elektriciteitsnet. Omdat het signaal hoogfrequent is wordt het geblokkeerd door transformatoren. "Transformatorhuisjes" vormen bijvoorbeeld een onoverbrugbare hindernis. Ook elektriciteitsmeters bij particulieren veroorzaken veel demping. Reden waarom "de buurman" meestal niet het PLC-signaal kan afluisteren.
Sniffing is echter niet uit te sluiten en via de ether is het gemakkelijk op te pikken.
Verder bestaat van de zijde van de gelicenseerde radiozendamateurs en -luisteraars in internationaal verband, maar ook door het Nederlandse leger, grote bezwaren tegen deze toepassingen vanwege storing in de ontvangst van [[korte golf]]uitzendingen. Die storing is vooral in Duitsland en Oostenrijk maar ook in de Verenigde Staten vaak bewezen. Bijvoorbeeld de moderne vorm van uitzenden op de midden- en kortegolf DRM genoemd wat staat voor Digitale Radio Mondiale werd er door onmogelijk gemaakt. In Europees verband worden nu afspraken gemaakt om de toegestane storing (veldsterkte) vast te leggen.

== Praktische toepassingen - breedband internet ==
De eerste experimenten met breedband PLC begonnen in [[Schotland]] maar werden al snel gestopt. Volgens sommigen omdat de lantaarnpalen als zendmasten werkten en veel storing veroorzaakten in elektronische apparatuur. Volgens anderen omdat er onvoldoende commercieel perspectief was.

Diverse andere experimenten in onder andere [[Duitsland]] (energiebedrijf [[RWE (energie)|RWE]]), [[Spanje]] en ook [[Nederland]] ([[NUON]]) stierven een stille dood. Veel artikelen geven als oorzaak hiervoor de storingsgevoeligheid of onbetrouwbaarheid van de techniek. Volgens de bedrijven zelf werkt de techniek prima, maar is vooral de commerciële haalbaarheid de reden dat de techniek nooit een grote vlucht heeft genomen. De maximum haalbare snelheid voor grote groepen huishoudens blijkt namelijk slechts rond de 1 Mbps te liggen. Via kabel of ADSL zijn veel hogere snelheden mogelijk. Daarmee is PLC niet heel toekomstvast. Voor breedband PLC is vergelijkbare apparatuur nodig (PLC-modems) als voor kabelinternet of ADSL, waardoor er evenmin een kostenvoordeel is voor breedband PLC.

Tenslotte zijn er nog alternatieven zoals [[UMTS]], [[wifi]] en [[WiMax]] die met name in landen zonder infrastructuur veel aangelegd worden.

Al deze factoren bij elkaar hebben er voor gezorgd dat breedband PLC nooit een grote vlucht heeft genomen.

In de VS wordt PLC vooral bij 10 kV lijnen gebruikt. Door de ARRL is al veel over storingen gemeld. Ook in de VS is er veel discussie over storing ontstaan en is men bezig de normen aan te scherpen.

== Breedband PLC - "in-huis bekabeling" ==
Een ander toepassingsgebied van breedband PLC is het gebruik binnenshuis als alternatief voor bekabeling. De bekendste PLC-standaard is [[HomePlug]]. Het maken van de verbinding tussen bijvoorbeeld het ADSL- of Kabelinternetmodem en de pc gebeurt normaal gesproken draadloos of via een netwerkkabel ("UTP-kabel"). Het aanleggen van een kabel is in sommige huizen of gebouwen echter lastig. Draadloos (wifi) werkt in grote panden of in panden met veel metaal slecht. In die situaties is PLC een snelle en makkelijke methode om via de elektriciteitsbekabeling in huis apparaten te koppelen. De PLC-modems die hiervoor nodig zijn werken met snelheden van 14 Mbps tot 500 Mbps. Ook in deze situaties heeft PLC (nog) geen grote vlucht genomen. Dit komt door doordat de PLC-modems in grote panden met veel elektriciteitsgroepen of in panden met een bijzondere elektriciteitsbekabeling niet altijd goed werken.

== Koppeling van elektriciteitsmeters ==
Een derde toepassingsgebied voor PLC is het gebruik in modernere elektriciteitsmeters ("kWh meters"). De meters zijn via PLC op afstand uitleesbaar zodat het energiebedrijf de meterstanden kan opvragen zonder een meteropnemer langs te hoeven sturen. In een niet-geliberaliseerde energiemarkt is een meteropnemer goedkoper dan een "intelligente meter" met PLC, want de meteropnemer hoeft maar eens in de paar jaar langs te komen. Maar in een geliberaliseerde markt zoals Nederland moet de meterstand veel vaker dan voorheen bekend zijn en is verondersteld dat een [[slimme meter]] een effectievere, maar niet efficiëntere oplossing daarvoor is. Ook voor de consument is zo'n meter handig want hij kan makkelijker zijn energieverbruik in de gaten houden. In Italië worden daarom massaal de meters vervangen door "intelligente" exemplaren.
Overigens zijn er ook voor dit toepassingsgebied alternatieven voor PLC. De nieuwere [[Slimme meter|slimme meters]], die aan DSMR (Dutch Smart Meter Requirements) versie 4 en hoger voldoen<ref>[http://www.netbeheernederland.nl/DecosDocument/Download/?fileName=L1tYKv56rWcCeacQwxuYnPEXw7_Y-YE5EBt2odHNFAJ6_LGXy7e1GL8unRngyHVK0So1uDcP9qo0-N6zUUptzQ&name=DSMR+V4.0+final+main]"DSMR 4.0 Final Main", Netbeheer Nederland, 22 april 2011</ref> maken geen gebruik meer van PLC maar van GPRS of Ethernet.  Bijkomend voordeel is dat met slimme meters veel makkelijker "lekken" in het elektriciteitsverbruik kunnen worden opgespoord. Deze "lekken" worden vaak veroorzaakt door wietplantages<ref>[http://www.netbeheernederland.nl/DecosDocument/Download/?fileName=n5Gw0ezbPAI0EXeRRtCDnVO3neJaOOz8f0eMWMRs5h7D8tWvgh4gycgvBes35_HAOVyQvFiskrhWDm00Ea9GeQ&name=Factsheet-energiediefstal-hennepplantages]"Factsheet energiediefstal hennepplantages", Netbeheer Nederland, 11 september 2012</ref>[[w:Power line communication|Power Line Communication]]''', veelal ook '''Power Line Carrier''' genoemd en afgekort tot '''PLC''', is datacommunicatie via het elektriciteitsnet.

PLC wordt al heel lang gebruikt met een lage snelheid om bijvoorbeeld lantaarnpalen aan en uit te schakelen, nacht/dagstroommeters bij particulieren om te zetten, en boilers 's nachts aan te zetten en overdag weer uit te schakelen. Ook de [[w:babyfoon|babyfoon]]s die via het lichtnet werken zijn een vorm van PLC. Deze vorm heet "smalband PLC". "Breedband PLC" is volgens sommigen een veelbelovend alternatief voor breedband internet via de tv-kabel ("kabelinternet") resp. via de telefoonlijn (ADSL). Vooral in landen met weinig bekabeling is PLC ideaal, want een elektriciteitsnet ligt daar vaak wel. De snelheden die met PLC te halen zijn lopen van 2 Mbps tot 500 Mbps.

== De Techniek ==
Breedband PLC-modems werken op ongeveer dezelfde manier als ADSL-modems en hebben ongeveer een zelfde bereik. Een hoogfrequent signaal tot ca. 30&nbsp;MHz wordt over de elektriciteitskabel gestuurd. Dit signaal is de drager ("draaggolf") voor de te verzenden data.

De techniek is robuust zolang maar hoge spanningen worden gebruikt (en dus hoge veldsterktes worden opgewekt) en heeft geen last van storingen op het elektriciteitsnet. Omdat het signaal hoogfrequent is wordt het geblokkeerd door transformatoren. "Transformatorhuisjes" vormen bijvoorbeeld een onoverbrugbare hindernis. Ook elektriciteitsmeters bij particulieren veroorzaken veel demping. Reden waarom "de buurman" meestal niet het PLC-signaal kan afluisteren. Sniffing is echter niet uit te sluiten en via de ether is het gemakkelijk op te pikken.

Verder bestaat van de zijde van de gelicenseerde radiozendamateurs en -luisteraars in internationaal verband, maar ook door het Nederlandse leger, grote bezwaren tegen deze toepassingen vanwege storing in de ontvangst van [[w:korte golf|korte golf]]uitzendingen. Die storing is vooral in Duitsland en Oostenrijk maar ook in de Verenigde Staten vaak bewezen. Bijvoorbeeld de moderne vorm van uitzenden op de midden- en kortegolf DRM genoemd wat staat voor Digitale Radio Mondiale werd er door onmogelijk gemaakt. In Europees verband worden nu afspraken gemaakt om de toegestane storing (veldsterkte) vast te leggen.

== Praktische toepassingen - breedband internet ==
De eerste experimenten met breedband PLC begonnen in [[w:Schotland|Schotland]] maar werden al snel gestopt. Volgens sommigen omdat de lantaarnpalen als zendmasten werkten en veel storing veroorzaakten in elektronische apparatuur. Volgens anderen omdat er onvoldoende commercieel perspectief was.

Diverse andere experimenten in onder andere [[w:Duitsland|Duitsland]] (energiebedrijf [[w:RWE (energie)|RWE]]), [[w:Spanje|Spanje]] en ook [[w:Nederland|Nederland]] ([[w:NUON|NUON]]) stierven een stille dood. Veel artikelen geven als oorzaak hiervoor de storingsgevoeligheid of onbetrouwbaarheid van de techniek. Volgens de bedrijven zelf werkt de techniek prima, maar is vooral de commerciële haalbaarheid de reden dat de techniek nooit een grote vlucht heeft genomen. De maximum haalbare snelheid voor grote groepen huishoudens blijkt namelijk slechts rond de 1 Mbps te liggen. Via kabel of ADSL zijn veel hogere snelheden mogelijk. Daarmee is PLC niet heel toekomstvast. Voor breedband PLC is vergelijkbare apparatuur nodig (PLC-modems) als voor kabelinternet of ADSL, waardoor er evenmin een kostenvoordeel is voor breedband PLC.

Tenslotte zijn er nog alternatieven zoals [[w:UMTS|UMTS]], [[w:wifi|wifi]] en [[w:WiMax|WiMax]] die met name in landen zonder infrastructuur veel aangelegd worden.

Al deze factoren bij elkaar hebben er voor gezorgd dat breedband PLC nooit een grote vlucht heeft genomen.

== Breedband PLC - "in-huis bekabeling" ==
Een ander toepassingsgebied van breedband PLC is het gebruik binnenshuis als alternatief voor bekabeling. De bekendste PLC-standaard is [[w:HomePlug|HomePlug]]. Het maken van de verbinding tussen bijvoorbeeld het ADSL- of Kabelinternetmodem en de pc gebeurt normaal gesproken draadloos of via een netwerkkabel ("UTP-kabel"). Het aanleggen van een kabel is in sommige huizen of gebouwen echter lastig. Draadloos (wifi) werkt in grote panden of in panden met veel metaal slecht. In die situaties is PLC een snelle en makkelijke methode om via de elektriciteitsbekabeling in huis apparaten te koppelen. De PLC-modems die hiervoor nodig zijn werken met snelheden van 14 Mbps tot 500 Mbps. Ook in deze situaties heeft PLC (nog) geen grote vlucht genomen. Dit komt door doordat de PLC-modems in grote panden met veel elektriciteitsgroepen of in panden met een bijzondere elektriciteitsbekabeling niet altijd goed werken.

== Koppeling van elektriciteitsmeters ==
Een derde toepassingsgebied voor PLC is het gebruik in modernere elektriciteitsmeters ("kWh meters"). De meters zijn via PLC op afstand uitleesbaar zodat het energiebedrijf de meterstanden kan opvragen zonder een meteropnemer langs te hoeven sturen. Alternatieven voor PLC zijn GPRS of Ethernet en worden toegepast bij de nieuwere [[w:slimme meter|slimme meters]].

== Referenties ==
{{references}}

[[Categorie:Telecommunicatie]]

[[ar:اتصال عبر الخطوط الكهربائية]]
[[bs:Strujni internet]]
[[ca:Power Line Communication]]
[[cs:Powerline Communication]]
[[da:Power line communication]]
[[de:Trägerfrequenzanlage]]
[[el:Επικοινωνία γραμμής ρεύματος]]
[[en:Power line communication]]
[[eo:Elektroreta komunikado]]
[[es:Power Line Communications]]
[[eu:Power Line Communications]]
[[fa:ارتباط خط نیرو]]
[[fi:Datasähkö]]
[[fr:Courants porteurs en ligne]]
[[he:תקשורת נתונים מעל רשת החשמל]]
[[hr:BPL]]
[[hu:Power line communication]]
[[id:Power Line Communication]]
[[it:Powerline]]
[[ja:電力線搬送通信]]
[[ko:전력선 통신]]
[[ml:ബ്രോഡ്ബാൻഡ്‌ ഓവർ പവർലൈൻസ്]]
[[pl:Power Line Communication]]
[[pt:PLC]]
[[ru:Связь по ЛЭП]]
[[simple:Power line communication]]
[[sv:Elnätskommunikation]]
[[uk:PLC]]
[[vi:BPL]]
[[zh:電力線通信]]