Difference between revisions 253405 and 253408 on nlwikibooks

[[Bestand:Coaxial cable cutaway new.svg|thumb|right|1. Binnengeleider, 2. isolatiemateriaal, 3. buitengeleider, 4. mantel.]]
Een '''coaxiale kabel''' (kortweg '''coaxkabel''') is een kabel voor het geleiden van [[Hoogfrequent|hoogfrequente]] signalen (bijvoorbeeld een [[televisieprogramma|televisiesignaal]] of een signaal in een [[computernetwerk]]), met een binnengeleider in het midden van de kabel en een cilindervormige buitengeleider daaromheen. Beide zijn gecentreerd rond het midden van de kabel, vandaar de naam: de symmetrieassen vallen samen - de kabel is 'waarvan de twee geleiders concentrisch zijn. Beide geleiders hebben dezelfde as, vandaar de naam co-axiaal'.    

De 'kern' (binnenste koperen geleider) en de 'mantel' (omhullende buitenste geleider, die op aardpotentiaal wordt gehouden) zijn de twee [[elektrische stroom|stroomvoerende]] verbindingen. Doordat de assen van beide geleiders samenvallen, heffen de elektrische en magnetische velden van binnen- en buitengeleider elkaar buiten de kabel vrijwel op, waardoor weinig tot geen stoorsignalen naar binnen of naar buiten kunnen lekken.

Een kwalitatief hoogwaardige coaxkabel wordt gebruikt voor [[Hoogfrequent|hoogfrequente]] signalen (bijvoorbeeld een [[televisieprogramma|televisiesignaal]] of een signaal in een [[computernetwerk]]).

Andere kabelverbindingen zjin vaak ook coaxiaal. Voorbeelden zijn [[tulpstekker|RCA-kabels]] tussen geluidsapparatuur en [[scart]]-kabels. Zij worden echter meestal niet zo genoemd. Een uitzondering geldt voor de digitale audio-uitgang van een dvd- of bluray-speler, die de naam "coax" draagt⏎
⏎
== Opbouw van een coaxkabel ==
[[Bestand:RG-59.jpg|thumb|right|180px|[[RG-59]] flexibele coaxkabel<br />A: plastic omhulsel<br />B: koperen mantel<br />C: binnenste isolator<br />D:koperen kern]]
''Radio-grade flexibele'' coaxkabel.
# In het midden van de kabel bevindt zich de [[binnengeleider]] of ''kern'' waardoor het signaal overgedragen wordt. Deze is gemaakt van massief of geslagen [[koper (element)|koper]]. Soms wordt de kern verzilverd, voor een verbeterde geleiding.
# Om de kern bevindt zich het elektrisch isolerende [[diëlektricum]]. Soms is dat [[lucht]], en in dat geval moeten er afstandhouders in de kabel worden aangebracht.
# Om het diëlektricum bevindt zich de [[buitengeleider]]. Deze is meestal van koper en kan massief of gevlochten zijn. De betere kabels hebben metaalfolie om de gevlochten buitengeleider .
# Rondom de buitengeleider bevindt zich een kunststofmantel om de kabel tegen weersinvloeden te isoleren en beschermen.

== Kenmerken van de coaxkabel ==
Coaxkabels hebben een aantal kenmerken die in hun specificaties zijn terug te vinden. Hieronder volgen een aantal belangrijke.

=== Karakteristieke impedantie ===
Een coaxZoals iedere elektrische kabel, heeft een bepaalde zogenoemook een coaxkabel een bepaalde ''[[karakteristieke [[impedantie]]'', die bij hoogfrequente signalen van belang is. Dat is de [[elektrische spanning]] gedeeld door de [[elektrische stroom]] in een [[oneindig]] lange [[Elektriciteitsleiding|kabel]]. De [[karakteristieke impedantie]] Z<sub>k</sub> is ongeveer gelijk aan de vierkantswortel uit de [[reactantie|inductantie]] over de [[reactantie|capacitantie]] per lengte-eenheid.
: <math>Z_\mathrm{k} = \sqrt{ \frac{L}{C} }</math>

De meeste kabels die in de handel zijn hebben een karakteristieke impedantie van:
(contracted; show full)
Als de kabel niet aan beide einden met een afsluitweerstand wordt afgesloten zal een impulsvormig signaal aan het eind van deze kabel teruggekaatst worden en het originele signaal vervormen. Bij een open (oneindige weerstand) of kortgesloten (weerstand nul) uiteinde zal in theorie zelfs de gehele energie van het signaal gereflecteerd worden. Zie verder hiervoor het artikel [[Transmissielijn]].

=== Verliezen ===
De twee verlieseffecten in de coaxkabel zijn:
# skineffect
# diëlektrische verliezen
.

Het [[skineffect]] is het verschijnsel dat de indringingsdiepte van de elektromagnetische golf afhankelijk is van de frequentie, bij een geleider met soortelijke weerstand ongelijk aan nul. Hierdoor lopen zeer hoogfrequente golven alleen in de huid van de geleider terwijl golven onder de skin-afsnijfrequentie de hele doorsnede gebruiken. De indringingsdiepte <math>\delta_s</math> kan als volgt uitgerekend worden:

:<math>\delta_\mathrm{s}=\sqrt{\frac{1}{\pi f\mu\sigma}}</math>,

(contracted; show full)[[sl:Koaksialni kabel]]
[[sr:Коаксијални кабл]]
[[sv:Koaxialkabel]]
[[ta:ஓரச்சு வடம்]]
[[tr:Koaksiyel kablo]]
[[uk:Коаксіальний кабель]]
[[vi:Cáp đồng trục]]
[[zh:同轴电缆]]