Revision 253412 of "Onderwijsondernemer/Profiel" on nlwikibooks

{{Onderwijsondernemer/Koptitel}}
==Inleiding==

''Ik heb de huid van een olifant en het geheugen van een muis''

Bij het vaststellen van een profiel van de onderwijsondernemer kijkt men naar persoonlijkheidskenmerken en competenties.

== Ondersteuning ==
''Bij sommige ondernemers moet je een gegeven paard in de bek kijken, maar alleen een bureaucraat weigert het paard omdat hij op de verkeerde wijze is aangeboden."

De volgende organisaties stimuleren ondernemerschap.
* Actieprogramma Onderwijs en Ondernemen<ref group="organisatie">{{Organisatie|Actieprogramma Onderwijs en Ondernemen}}</ref>
* European Business Competence Licence (EBCL)<ref group="organisatie">{{Organisatie|EBCL}}</ref>
* De VECON BUSINESS SCHOOL<ref group="organisatie">{{Organisatie|VECON Business School}}</ref>

== Ondernemende leerling ==

Het trainen van ondernemerschap wordt internationaal gezien als een belangrijk onderdeel binnen het onderwijs. Het kan helpen bij het ontwikkelen van vaardigheden die in de "echte" wereld tellen. Men kan bij onderwijs bijvoorbeeld denken aan naschoolse programma's, zomerkampen, competities, lessen of zelfs schooltypen. Enkele internationale voorbeelden van initiatieven die op dit gebied actief zijn:
* '''BizKids''' [http://www.bizkids.com/ televisieserie] over geld en zaken doen
* [http://www.unleashingideas.org/ '''Global Entrepreneurship Week''']
* '''NFTE'''; [http://www.nfte.com/ Network for Teaching Entrepreneurship]
* '''SAGE''' [http://www.sageglobal.org/Students for the Advancement of Global Entrepreneurship)]
* [http://www.littlegreenmoneymachine.com/ '''The Little Green Money Machine''']
* '''TiE''' [http://www.tyeglobal.org/ (Talent, Ideas, and Enterprise) Young Entrepreneurs]

== Onderwijscoach ==

=== BIK ===

{{Onderwijsprofessional/Artikel|Titel=Beroepskunstenaars_In_de_Klas_(BIK)}}

'''Beroepskunstenaars In de Klas''' (BIK’ers) zijn kunstenaars met een bijscholing op het gebied van [[w:projectonderwijs|(project)onderwijs]] zodat zij scholen kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen van eigen kunstprojecten. 

In Nederland is het overheidsbeleid<ref name=''IMPULS''>{{citeer boek | Achternaam = Quirine van der Hoeven | Titel = '''De Grens als spiegel: Cultuuronderwijs in Nederland en Vlaanderen vergeleken''' | Datum = 2005 | Plaats = Den Haag | Uitgever = IMPULS, 36e jaargang, nummer 1, september 2005 | Bladzijdes = 23-33}}</ref> erop gericht kinderen en jongeren meer te laten kennismaken met cultuur. Dit resulteerde in 1996 in het '''project Cultuur en School'''<ref name=''MIN''>{{citeer boek | Achternaam = Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen | Titel = '''Cultuur en School''' | Datum = 1996 | Plaats = Den Haag | Uitgever = SDU}}</ref>. Tussen 1997 en 2003 richtte zich dit project met name op het voortgezet onderwijs<ref name=''VO''>{{citeer boek | Achternaam = Lieftink, J., & Miellet, G. | Titel = '''Zicht op
cultuureducatie in het voortgezet onderwijs. Kunst- en cultuurvakken in het voortgezet onderwijs..''' | Datum = 2002 | Plaats = Utrecht | Uitgever =Cultuurnetwerk Nederland}}</ref>. Sinds 2003 sloot het basisonderwijs zich hierbij aan. De Nederlandse regering stimuleerde deze ontwikkeling in 2004 door de subsidieregeling '''Versterking cultuureducatie in het Primair Onderwijs'''<ref name=''PRIMAIR''>{{citeer boek | Achternaam = Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen | Titel = '''Versterking Cultuureducatie in het Primair Onderwijs 2004-2007''' | Datum = 2005 | Plaats = Den Haag | Uitgever = MOC en Wetenschap}}</ref>. Doel hiervan was dat alle basisscholen, in nauwe samenwerking met hun culturele omgeving, een gedegen cultuureducatie beleid te laten voeren. Een vorm van deze samenwerking is het project '''beroepskunstenaars in de klas (BIK)'''. De door de Nederlandse overheid gewenste structurele onwikkeling uitte zich in het feit dat na een groot wetenschappelijk onderzoek<ref name=''ONDERZOEK''>{{citeer boek | Achternaam = W.J. van Silfhout, F.M.H.M. Driessen | Titel = '''Evaluatie van de Versterking Cultuureducatie Primair Onderwijs door gemeenten en provincies in het kader van de afspraak tussen IPO, VNG en OCW''' | Datum = 2006 | Plaats = Utrecht | Uitgever = Onderzoek uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen | ISBN = 90-73259-44-4}}</ref>, de financiering van de regeling in het schooljaar 2006/2007 is opgegaan in de [[Onderwijsondernemer/Profijt|lumpsum]], de standaard financiering van een basisschool. Naast basisscholen wordt er van de Regeling Beroepskunstenaars in de Klas (BIK) ook in andere typen onderwijs gebruik gemaakt<ref name=''WANITA''>{{citeer boek | Achternaam = Gabrielle Rozing | Titel = '''Kunst, Cultuur en ROC’s: Vraag en aanbod van kunst- en cultuureducatie voor het ROC''' | Datum = 2006 | Plaats = Utrecht | Uitgever = Masterthesis Kunstbeleid en Management – Universiteit van Utrecht}}</ref>. Beroepskunstenaars in de Klas wordt ook ingezet in het Wanita-concept<ref name=''ROC''>{{citeer boek | Achternaam = Oud, W. | Titel = '''Ontwikkeling en implementatie van het Wanita-concept. Afsluiting van de monitor.''' | Datum = 2007 | Plaats = Amsterdam | Uitgever = SCO-Kohnstamm Instituut van de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen, Universiteit van Amsterdam | ISBN = 978-90-6813-8443}}</ref>. Dit concept heeft als uitgangspunt om, naast een cursorisch deel van het programma voor de verwerven van de basisvaardigheden, een geïntegreerd programma te ontwikkelen inclusief de integratie van de kunsten.

De term beroepskunstenaar wordt gedefinieerd in de '''Wet werk en inkomen kunstenaars (Wwik)'''<ref name=''STAATSCOURANT''>{{citeer boek | Titel = '''Bekendmaking van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 23 december 2009, nr. IVV/FB/2009/27807, betreffende herziening van de bedragen genoemd in de Wet werk en inkomen kunstenaars met ingang van 1 januari 2010''' | Datum = 2009 | Uitgever = Staatscourant,
nr. 19908, 24 december 2009}}</ref> en bij het beroepsmatigheidsonderzoek dat in het kader van de Wwik wordt uitgevoerd door Kunstenaars&CO<ref name=''KCO''>{{citeer boek | Achternaam = IVA beleidsonderzoek en advies | Titel = '''Evaluatie van de Wet werk en inkomen kunstenaars (Wwik); Onderzoeksrapport.''' | Datum = 2010 | Uitgever = Onderzoek verricht in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid}}</ref>. In het rapport Kunstenaars in Nederland<ref name=''CBS''>{{citeer boek | Achternaam = Wendy Jenje-Heijdel, Danielle ter Haar | Titel = '''Kunstenaars in Nederland''' | Datum = 2007 | Uitgever = Centrum voor Beleidsstatistiek 07005}}</ref> (CBS 2007) wordt het aantal beeldende kunstenaars in Nederland op 7.000 geschat. De sectormonitor beeldende kunst<ref name=''MONITOR''>{{citeer boek | Achternaam = Teunis IJdens | Titel = '''Voorstudie sectormonitor beeldende kunst;
Eindrapport.''' | Plaats = Tilburg | Datum = 2009 | Uitgever = IVA Beleidsonderzoek en Advies}}</ref> brengt de informatie betreffende de BIK uit deze en andere bronnen samen. 

Om de kwaliteit van de beroepskunstenaars te waarborgen is er een erkende kwalificatie<ref name=''ERKENNING''>{{citeer boek | Titel = '''Bechermd predikaat Registeropleiding''' | Uitgever = Stichting Post Hoger Beroeps Onderwijs Nederland | URL = http://www.cpion.nl/Default.aspx?pagina=3 }}</ref> ontwikkeld gekoppeld aan een opleiding. De BIK-opleiding is in 2002 ontwikkeld door Theo van Adrichem<ref name=''VOLKSKRANT''>{{citeer boek | Titel = '''Als je lelijke dingen tekent, wordt het toch weer mooi''' | Datum = 2007 | Uitgever = De Volkskrant, 19 april 2007 | URL = http://www.volkskrant.nl/kunst/article417404.ece/Als_je_lelijke_dingen_tekent_wordt_het_toch_weer_mooi&section=news&wrt_id=487 }}</ref>en wordt op vele locaties in het land gegeven. Deze parttime (post-hbo) opleiding duurt één jaar en omvat naast een theoretisch deel ook een drietal stages op scholen. Na de met succes afgeronde studie wordt het BIK-certificaat uitgereikt. Het programma leert de deelnemers om naast het verzorgen van creatieve workshops of museumprojecten, ook kunstbeschouwing en cultuurlessen te verzorgen waarbij leerlingen op reflectieve wijze, dan wel op receptieve wijze in contact komen met beeldende kunst. Critici wijzen op het tekort aan agogische en didactische kennis in het programma<ref name=''MOCCA''>{{citeer boek | Titel = '''Trendrapport Cultuureducatie in Amsterdam.''' | Datum = 2009 | Uitgever = MOCCA Expertisenetwerk Cultuureducatie}}</ref>.

== Ondernemend Management ==
{{Onderwijsprofessional/Artikel|Titel=Ondernemend_management}}

'''Ondernemend management''' betekent dat degenen die een organisatie leiden de werknemers stimuleren hun inventieve en creatieve ideeën om te zetten in concrete innovatieve initiatieven.

De term [[w:en:Entrepreneurial Management|Ondernemend management]] heeft in het gebruik vaak betrekking op het bevorderen en faciliteren van een ondernemende houding van of alleen het bestuur of juist van de andere medewerkers. Terwijl in de brede betekenis het ondernemerschap van beide type werknemers in beschouwing wordt genomen en op elkaar afgestemd.

=== Achtergrond ===

Besturen van organisaties die overgaan tot ondernemend management hebben de overtuiging dat veel ideeën op de werkvloer het potentieel hebben om tot vernieuwende, innovatieve, zaken te komen maar in de dagelijkse praktijk zelden worden benut<ref>Matthyssens P., Vandenbempt, K., Berghman – '''Waardecreatie en innovatie in de industrie''' - Acco, Leuven/Voorburg, 2004 – ISBN 90 334 5531 5</ref>. Ze menen dat het stimuleren van ondernemerschap bij de werknemers leidt tot minder verlies van dit potentieel. Critici twijfelen aan deze ideële overweging en menen dat besturen zich laten meenemen door de tijdsgeest.

Waarom juist nu ondernemend management populair is heeft te maken met het feit dat de maatschappij ondernemerschap weer waardeert. In de huidige tijd zien steeds meer mensen ondernemers als noodzakelijk voor het genereren van werk en het aanjagen van de economie. 

Van organisaties in rijke landen wordt tegenwoordig, om in de concurrerende markt te overleven, gevraagd om zowel doelmatig als doeltreffend te werken. Doelmatig vraagt het optimaliseren van de productie. Doeltreffend vraagt om ruimte voor innovatie. Ze lijken niet samen te gaan<ref>Peter ten Hoopen, Marleen Janssen Groesbeek – '''Oh, wat zijn we creatief!''' – Het Grote Creativiteitsonderzoek bij ondernemend Nederland – Het Financieele Dagblad, 1e druk – 2008 -
ISBN 9789047001171</ref>. Moderne inzichten in de organisatiekunde suggereren <ref>Dagmar Schmidt – Ondernemende brancheorganisaties''' – Koninklijke Van Gorcum b.v.,  april 2003, ISBN 9789023238911</ref> echter dat wanneer er ruimte wordt gegeven voor ondernemerschap van de medewerkers beiden schijnbare tegenstellingen<ref>Howard H. Stevenson, J. Carlos Jarillo – '''A Paradigm of Entrepreneurship: Entrepreneurial Management''' – Springer Berlin Heidelberg, 2007 -
ISBN978-3-540-48542-1</ref> samen kunnen gaan. Uit hun analyse zou namelijk blijken dat dit juist de huidige marktleiders kenmerkt.

=== Kenmerken ===
Het vaststellen of er sprake is van een ondernemend management gebeurt aan de hand van de volgende kenmerken;
* Het ondernemerschap door werknemers is opgenomen in de strategie en visie van de organisatie.<ref>MA Hitt – '''Strategic entrepreneurship: creating a new mindset'' – 2002 Blackwell Publishers Ltd. – ISBN 0 631 23410 1</ref>
* Het beeld van de medewerkers over het eigen ondernemerschap correspondeert met de visie van de organisati.e<ref>GT Lumpkin, GG Dess – '''Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance''' – Academy of Management review, 1996 - jstor.org</ref>  
* De strategie van leidinggeven is gericht op het geven van veel vrijheid in het creatieve proces maar sluit tegelijkertijd vrijblijvendheid in het afgesproken resultaat uit.<ref>Eugene Sadler-Smith , Yve Hampson , Ian Chaston , Beryl Badger – '''Managerial behavior, entrepreneurial style, and small firm performance''' –  Journal of Small Business Management, Vol. 41, 2003</ref>
* De organisatie heeft meerdere initiatieven die zijn opgezet door medewerkers geïmplementeerd.
* Er is expliciet aandacht, bijvoorbeeld in het personeelsbeleid<ref>RS Schuler, SE Jackson – '''Linking competitive strategies with human resource management practices''' –  - The Academy of Management Executive, 1987 - jstor.org</ref>, voor de ontwikkeling van de afstemming van creativiteit, inventiviteit en sociale vaardigheden, zodanig dat het nemen van initiatief wordt ondersteund en beloond.

Een belangrijke kenmerk uit het vorige overzicht is de focus op opbrengst. Een organisatie met een ondernemend management valt op omdat leidinggevenden heldere en meetbare doelstellingen afspreken met de omgeving, met elkaar of met de medewerkers en alleen in actie komen indien deze niet worden gehaald. Voor het laatste hanteert men vaak procedures die op zich ook duidelijk en zichtbaar dienen te zijn.<ref>John A. Pearce, Tracy Robertson Kramer, D. Keith Robbins – '''Effects of managers' entrepreneurial behavior on subordinates''' – Journal of Business Venturing, Volume 12, Issue 2, March 1997, Pages 147-160</ref>. 

Een voorbeeld is bijvoorbeeld de groenlichtprocedure. Ondernemende medewerkers rijden gewoon door totdat blijkt dat een stoplicht op oranje springt, een waarschuwing dat het verkeerd dreigt te gaan. Dan treedt men in overleg met de leidinggevende om de voorgestelde weg of rijgedrag aan te passen. Mocht dit niet werken of blijkt de medewerker gewoon door te hebben gereden zonder te melden, dan spreekt men van rijden door rood licht. Door rood licht rijden heeft consequenties voor de medewerker. Zie ook Brown "''Operationalization of Stevenson's Conceptualization of Entrepreneurship as Opportunity-Based Firm Behavior''"<ref name=''BROWN''>{{citeer boek | Achternaam = Brown, T.E., Davidsson, P. en Wiklund. J. | Titel = '''An Operationalization of Stevenson's Conceptualization of Entrepreneurship as Opportunity-Based Firm Behavior''' | Datum = Oktober 2001 | Uitgever = Strategic Management Journal, Vol. 22, No. 10 | Bladzijdes = 953 - 968}}</ref>.

==Externe links==
* [http://www.beroepskunstenaarsindeklas.nl www.beroepskunstenaarsindeklas.nl]

{{Onderwijsondernemer/Ondertitel}}