Difference between revisions 1431568 and 1468027 on ocwiki

next diff >
Noiridura
<!--Varietat dialectala: lengadocian-->

{{1000 fondamentals}}

La '''noiridura''' (var. '''neuritud''') o lo '''manjar''' (var. '''minjar''') o la '''mangisca''' o l''''aliment''' es la fònt d'energia e de nutricion dels [[animal]]s, e es generalament d'origina animala o vegetala. La noiridura inclutz de sustàncias qu'apelam normalament de manjars e de bevendas. S'aplica tanben a las substàncias requeridas per d'autres èssers vius, coma las [[planta]]s, encara que dins aqueste cas l'origina de las noiriduras es generalament minerala. L'estudi de las noiriduras es conegut coma sciéncia de las noiriduras. 

== Costumas alimentàrias umanas ==
=== Desvolopament istoric ===
Los èssers umans son d'animals [[omnivòr]]s capables de consumir autant de produches vegetals coma d'animals. Evolucionèron dempuèi culheires a [[caçaires-culheires]]. Après l'experiéncia de l'[[Edat de Gèl]] es possible que los umans volessen crear una sensacion de seguretat en administrant la creissença de plantas e la reproduccion d'animals. Aquò comportèt l'[[agricultura]], que foguèt sempre melhorada e alterèt la manièra d'obtencion de las noriduras.

=== Repais ===
La seleccion de divèrses manjars complementaris ingerits amassas compausan un repais. La gent causís sovent de manjar en companhia dels membres de sa familha o de sos amics. Aquò s'es generalament entendut coma una amassada sociala importanta. 

=== Produccion e aqueriment de noiriduras ===
Lo manjar es tradicionalament obtengut a travèrs la culhida, lo cultura, la [[pesca]], la [[caça]], l'[[elevatge]] e d'autres mejans de subsisténcia. Las tecnicas modèrnas (coma la piscicultura) ensajan de maximizar la quantitat de noiridura produsida e de minimizar son còst. Aquelas tecnicas son ligadas al desvolopament d'[[aisina]]s mecanicas (coma lo semenador, lo tractor agricòla e la segairitz-bateira...). Aquelas aisinas son estadas combinadas amb de pesticidas qu'asseguron lo rendiment de las culhidas e combaton de babaus o d'autres [[animals]] ([[aucèl]]s e [[mamifèrs]]) marrits per la produccion. Mai recentament s'es notat una tendéncia cap a de practicas d'[[agricultura]] pus sosteniblas qu'estimulan la biodiversitat, la seguretat locala e la cultura organica.

[[Categoria:Aliment]]

[[af:Voedsel]]
[[an:Alimento]]
[[ar:غذاء]]
[[arz:اكل]]
[[ast:Alimentu]]
[[ay:Manq'a]]
[[az:Qida]]
[[bat-smg:Jiedis]]
[[be:Ежа]]
[[be-x-old:Ежа]]
[[bg:Храна]]
[[bm:Dumuni]]
[[bn:খাদ্য]]
[[br:Boued]]
[[bs:Hrana]]
[[ca:Aliment]]
[[cs:Potravina]]
[[cv:Апат-çимĕç]]
[[cy:Bwyd]]
[[da:Mad]]
[[de:Lebensmittel]]
[[el:Τροφή]]
[[en:Food]]
[[eo:Manĝaĵo]]
[[es:Alimento]]
[[et:Toit]]
[[eu:Janari]]
[[fa:خوراک]]
[[fi:Ruoka]]
[[fiu-vro:Süük]]
[[fo:Matur]]
[[fr:Nourriture]]
[[ga:Bia]]
[[gan:喫嗰]]
[[gd:Biadh]]
[[gl:Alimento]]
[[he:מזון]]
[[hi:भोजन]]
[[hif:Khana]]
[[hr:Hrana]]
[[hu:Étel]]
[[ia:Alimento]]
[[id:Makanan]]
[[ik:Niqi]]
[[is:Matur]]
[[it:Alimento]]
[[iu:ᓂᕿ]]
[[ja:食品]]
[[jbo:cidja]]
[[jv:Pangan]]
[[ka:საკვები]]
[[kk:Азық-түлік]]
[[kn:ಆಹಾರ]]
[[ko:음식]]
[[ku:Xurek]]
[[ky:Тамак-аш]]
[[la:Alimentum]]
[[lb:Liewensmëttel]]
[[lbe:Дукра]]
[[li:Voeding]]
[[ln:Biléi]]
[[lt:Maistas]]
[[lv:Pārtika]]
[[mg:Sakafo]]
[[mk:Храна]]
[[ml:ആഹാരം]]
[[mr:अन्न]]
[[ms:Makanan]]
[[mwl:Quemido]]
[[nah:Tlacualli]]
[[nds:Eten]]
[[ne:भोजन]]
[[nl:Voedsel]]
[[nn:Mat]]
[[no:Mat]]
[[nrm:Mangi]]
[[nv:Chʼiyáán]]
[[os:Хæринаг]]
[[pl:Pokarm]]
[[pnb:کھانا]]
[[ps:خواړه]]
[[pt:Alimento]]
[[qu:Mikhuna]]
[[ro:Mâncare]]
[[ru:Пища]]
[[rue:Їджіня]]
[[sa:आहारः]]
[[sah:Ас]]
[[scn:Cosi di manciari]]
[[sco:Fuid]]
[[se:Biebmu]]⏎
[[sh:Hrana]]
[[simple:Food]]
[[sk:Jedlo]]
[[sl:Hrana]]
[[sq:Ushqimi]]
[[sr:Храна]]
[[su:Pangan]]
[[sv:Mat]]
[[sw:Chakula]]
[[ta:உணவு]]
[[te:ఆహారం]]
[[th:อาหาร]]
[[tl:Pagkain]]
[[tr:Yiyecek]]
[[uk:Їжа]]
[[ur:غذا]]
[[vi:Thực phẩm]]
[[war:Karaonon]]
[[yi:עסנווארג]]
[[zea:Voedienge]]
[[zh:食物]]
[[zh-classical:食物]]
[[zh-min-nan:Chia̍h-mi̍h]]
[[zh-yue:嘢食]]