Revision 1413579 of "Processor" on ocwiki

<!-- Article redigit en lengadocian -->
{{1000 fondamentals}}
[[Fichièr:80486dx2-large.jpg|thumb||Lo circuit integrat d'un microprocessor [[Intel 80486DX]]2 dins sa boita (talha reala : 12 × 6,75&nbsp;mm)]]

Lo '''processor''', de l'[[anglés]] ''CPU'', ''Central Processing Unit'', es lo compausant essencial d'un [[ordenador]] qu'interprèta las instruccions e tracta las donadas d'un [[programa]].

Es lo processor que provesís als ordenadors lor capacitat fondamentala d'èsser programats, es un dels compausants necessaris al foncionament de totes los tipes d'ordenadors, associats a las memòrias primàrias e als dispositius d'intrada/sortida. Un processor constituit d'un sol [[circuit integrat]] es abitualament nomenat [[microprocessor]]; pasmens, d'unes fabricants an desvolopats de processors en lescas: dins aquel cas las foncions elementàrias (ALU, FPU, sequençaire, etc.) son despartidas en divèrses circuits integrats especializats.
La descubèrta del [[transistor]] en 1947 dobriguèt la via de la miniaturizacion dels compausants electronics e lo tèrme d'''unitat centrala'' (CPU) s'es utilizat dins l'industria electronica tre lo començament de las [[annadas 1960]] (Weik 1961).

[[Categoria:Informatica]]

[[af:Sentrale verwerkingseenheid]]
[[als:Central Processing Unit]]
[[an:Unidat central de procesamiento]]
[[ar:وحدة المعالجة المركزية]]
[[arz:بروسيسور]]
[[ba:Үҙәк процессор]]
[[be:Цэнтральны працэсар]]
[[be-x-old:Цэнтральны працэсар]]
[[bg:Централен процесор]]
[[bs:Procesor]]
[[ca:Unitat central de processament]]
[[ckb:یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]]
[[cs:Procesor]]
[[cv:Процессор]]
[[da:CPU]]
[[de:Hauptprozessor]]
[[el:Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας]]
[[en:Central processing unit]]
[[eo:Procesoro]]
[[es:Unidad central de procesamiento]]
[[et:Keskprotsessor]]
[[eu:Prozesatzeko unitate zentral]]
[[fa:واحد پردازش مرکزی]]
[[fi:Suoritin]]
[[fr:Processeur]]
[[fur:CPU]]
[[ga:Láraonad próiseála]]
[[gl:CPU]]
[[he:מעבד]]
[[hr:Procesor]]
[[hu:Central processing unit]]
[[hy:Մշակիչ]]
[[ia:Processator central]]
[[id:Unit Pemroses Sentral]]
[[is:Miðverk]]
[[it:CPU]]
[[ja:CPU]]
[[jv:Piranti Pamrosésan Sentral]]
[[kk:Процессор]]
[[kn:ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ]]
[[ko:중앙 처리 장치]]
[[krc:Процессор]]
[[ky:Процессор]]
[[la:Processorium medium]]
[[ln:Bɔngɔ́ (elektroníki)]]
[[lt:Procesorius]]
[[lv:Centrālais procesors]]
[[mhr:Рӱдӧ процессор]]
[[mk:Централна обработувачка единица]]
[[ml:സെന്‍ട്രല്‍ പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്]]
[[mn:Төв процессор]]
[[ms:Unit pemprosesan pusat]]
[[nds:Perzesser]]
[[nl:Processor (computer)]]
[[nn:CPU]]
[[no:CPU]]
[[pl:Procesor]]
[[pnb:پروسیسر]]
[[pnt:Κεντρικόν μονάδα επεξεργασίας]]
[[pt:Unidade central de processamento]]
[[ru:Процессор]]
[[rue:Централный процесор]]
[[sah:Киин процессор]]
[[sh:Procesor]]
[[si:මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU)]]
[[simple:Central processing unit]]
[[sk:CPU]]
[[sl:Procesor]]
[[so:CPU]]
[[sq:Njësia qendrore e përpunimit]]
[[sr:Процесор]]
[[sv:Central Processing Unit]]
[[sw:Bongo kuu (kompyuta)]]
[[ta:மையச் செயற்பகுதி]]
[[te:సెంట్రల్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్]]
[[tg:Протсессори марказӣ]]
[[th:หน่วยประมวลผลกลาง]]
[[tl:Sentral na nagpoprosesong unit]]
[[tr:Merkezi işlem birimi]]
[[tt:Үзәк эшкәрткеч җайланма]]
[[uk:Центральний процесор]]
[[ur:خرد عملیہ]]
[[vi:CPU]]
[[war:Processor]]
[[yi:פראצעסאר]]
[[zh:中央处理器]]
[[zh-yue:處理器]]