Revision 1438194 of "Akkad" on ocwiki

<!--Article redigit en lengadocian-->
{{Omon|Akkad (omonimia)}}
'''Akkad''' o, pus corrèctament, ''la tèrra d'Akkad'', èra una region del nòrd de [[Caldèa]], en  Bassa [[Mesopotamia]], entre [[Assiria]] al nord-èst e [[Sumèr]] al sud, pendent lo periòde de l'istòria antica anteriora a [[Babilònia (reialme)|Babilònia]], qu'i s'originèt la [[akkadian|lenga akkadiana]] (del [[lengas semiticas|grop semitic]]). Tèrra (en [[akkadian]], ''mat'') es un tèrme qu'equival a país: atal, la tèrra d'Israèl, la tèrra de Hatti, la tèrra d'[[Egipte]], per se referir als païses d'[[Israèl]], Hatti o Egipte, per exemple. 
[[Image:Predynastique.JPG|thumb|right|300px|L'Orient Pròche e Mesopotamia al començament del periòde d'Akkad.]]

Tanben se nomenèt ''Akkad'' una ciutat (vejatz [[Agadé]]), fòrça importanta dins la region pendent aqueste periòde, e que donèt son nom a tot aqueste airal o region, la tèrra d'Akkad, lo país dels akkadians. Babilònia, coma region, aguèt per origina los territòris combinats d'Akkad e [[Sumèr]]. La lenga akkadiana evolucionèt per formar la lenga babiloniana, mentre que la lenga sumeriana desapareissèt. Los akkadians, encara qu'utilizèron l'escritura cuneifòrma, la meteissa que los sumerians, la tradusiguèron dins sa lenga. Se coneisson pas de documents escriches en lenga akkadiana anteriors a l'epòca de Sargon I lo Grand (Sargon d'Akkad). Sargon es tradicionalament descrich coma lo primièr governant d'un empèri unificat d'Akkad e [[Sumèr]]. Abans el, [[Sumèr]] comencèt de s'espandir jos lo govèrn d'un rei nomenat Lugalzagesi d'Uruk (l'Erech de la [[Bíblia]]). Totun, Sargon portèt lo procès pus enlà de totes los assages dels reis sumerians anteriors e conquistèt fòrça de las regions per crear un empèri qu'arribèt fins a la [[Mar Mediterranèa]] e [[Anatolia]]. Dins la literatura assiriobabiloniana tardiva, lo nom ''Akkad'' apareis coma una part del títol reial en connexion amb [[Sumèr]]; donc: non semitic: ''lugal Kengi (ki) Uru (ki)'', qu'equival a l'expression akkadiana ''sar mat Sumeri u Akkadi'', {{guil|rei de [[Sumèr]] e d'Akkad}}, que sembla d'aver significat simplament {{guil|rei de Babilònia}} o {{guil|rei de la Bassa [[Mesopotamia]]}}, la tèrra de Senaar dels ancians, la [[Sumèr]] originària o ben, {{guil|rei de Caldèa}} (la ''mat-Kaldu'' dels ancians). 

==Reis==
*[[Sargon d'Akkad|Sargon I]] (Sarrukin, Sharkalisharri) 2340-2284 aC
*Rimush I] (filh) 2284-2275 aC
*Manishtushu (fraire) 2275-2260 aC
*[[Naram-Sin]] 2260-2223 aC
*Sharkalisharri 2223-2198 aC
*Igigi 2198-2195 aC
*Namun 2198-2195 aC
*Imi 2198-2195 aC
*Elulumesh (probablament Elulu, rei dels gutians 2186-2180 aC) vèrs 2185 aC
*Dudu 2195-2174 aC
*Shu Durul 2174-2159 aC
*als gutians 2159 aC

[[Categoria:Antiquitat]]
[[Categoria:Empèri Akkadian]]
[[Categoria:Sit arqueologic d'Iraq]]

[[ar:أكد]]
[[bg:Акадска империя]]
[[br:Impalaeriezh Akkad]]
[[ca:Imperi accadi]]
[[ceb:Imperyong Akadyo]]
[[cs:Akkadská říše]]
[[de:Reich von Akkade]]
[[en:Akkadian Empire]]
[[eo:Akadanoj]]
[[es:Imperio acadio]]
[[fa:اکد]]
[[fr:Empire d'Akkad]]
[[he:האימפריה האכדית]]
[[hr:Akadsko Carstvo]]
[[hu:Akkád Birodalom]]
[[hy:Աքքադ]]
[[id:Kekaisaran Akkadia]]
[[it:Impero accadico]]
[[jv:Akkadia]]
[[ka:აქადის იმპერია]]
[[kk:Аккад патшалығы]]
[[ko:아카드 제국]]
[[lv:Akadas valsts]]
[[mk:Акад]]
[[mr:अ‍ॅकेडियन साम्राज्य]]
[[ms:Empayar Akkadia]]
[[no:Det akkadiske rike]]
[[pl:Imperium akadyjskie]]
[[pnb:اکادی]]
[[ro:Imperiul Akkadian]]
[[ru:Аккад]]
[[sh:Akadsko Carstvo]]
[[war:Imperyo Akkadnon]]
[[zh-min-nan:Akkad]]