Revision 1486635 of "Bilbao" on ocwiki

<!--Article redigit en gascon-->
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" width="290px" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<font size="+1">Bilbao<br><small>''Bilbo''</small></font>
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" | [[Fichièr:Flag of Bilbao.svg|border|140px]]
| align="center" width="140px" | [[Fichièr:Escudo heráldico de Bilbao.svg|70px]]
|-
|}
|-
| [[Comarca]]
| Gran Bilbao<ref>Bilbao qu'apartienèva istoricament ara [[merindad]] d'Uribe.</ref>
|-
| [[Província d'Espanha|Província]]
| [[Fichièr:Bandera de Vizcaya 2007.svg|25px]] [[Biscaia]] ([[capitau]])
|-
| [[Comunautat autonòma]]
| [[Fichièr:Flag of the Basque Country.svg|25px]] [[Comunautat Autonòma Basca]]
|-
| [[Lista dels païses del mond|Estat]]
| {{Espanha}}
|-
! colspan="2" bgcolor="lightblue" | Localizacion dera comuna en [[Biscaia]]
|-----
! colspan="2" bgcolor="#FFFFFF" | [[Fichièr:Bizkaia municipalities Bilbao.PNG|290px]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 41,26 km²
|-
| Còde postau
| 48001-48015
|-
| [[Populacion]]
| 352 700 <small>([[2011]])</small></font>
|-
| Bascofòn(a)s
| 24,20% <small>([[2006]])</small></font>
|-
| [[Alcalde]]
| Iñaki Azkuna Urreta ([[Partit Nacionalista Basc|PNB]])
|- 
| Site oficiau
| [http://www.bilbao.net/ www.bilbao.net]
|}
'''Bilbao''' (''Bilbo'' en parlar locau deth [[dialècte]] [[biscaïn]] o ''Bilbao'' en [[basco]], ''Bilbao'' en [[espanhòu]]) qu'ei ua comuna deth [[País Basco]], en [[Biscaia]], situada ena anciana [[merindad]] d'Uribe.

Eths [[gentilici]]s respectius que son ''bilbotar'' entath basco e ''bilbaíno -a'' entar [[Lenga romanica|arromançat]].

Era [[lenga]] tradicionau deth quartièr vielh e nuclèu originari de la vila de Bilbao qu'èra eth [[biscaïn]] ([[basco]]), ena sua [[Dialècte|varietat dialectau]] de [[Plentzia]] segon las enquistas [[Filologia|filologicas]] deu prince [[Loís Lucian Bonaparte]].

En [[1300]], que viengó [[vila]] segon era sua [[carta de poblacion]]:
:<small>{{Cita|''Be sàpian per aquesta carta, tots aqueths qui la vedèren o l'entenèren, que jo Diego López de Haro, [[Senhoriá|senhor]] de [[Biscaia]], conjuntament dab eth men hilh don<ref>Deth [[latin]] ''dominus'' 'senhor'.</ref> Lope Díaz e dab plaser de tots eths biscaïns, que hèi en Bilbao de part<!--partida--> de [[Begoña]] navèrament [[Carta de poblacion|''poblacion'']] e vila era quau disen <!--dita--> eth pòrt de Bilbao''}}</small><ref>''Sepan por esta carta cuantos la vieren y oyeren cómo yo Diego López de Haro, señor de Vizcaya en uno con mío hijo Don Lope Díaz y con placer de todos los vizcaínos, hago en Bilbao de parte de Begoña nuevamente población y villa cual dicen el puerto de Bilbao.'' ([[Carta de poblacion]] de Bilbao).</ref>.

En [[1483]], eth representant deths [[Reis Catolics]] que dispausè onze ordonanças, ua deras quaus e ordona que:
:{{Cita|<small>''(...) d'ara endavant per tostemps eths ni nat d'eths non seràn pas jamei de bandas<ref>En sens de "faccion".</ref> ni de parcialitat, en aquesta dita Vila de Bilbao ni en tot eth [[Comtat]] de [[Biscaia]] dab eras Encartaciones, d'[[Oñacian|Oñaz]] ni de [[Gamboin|Gamboa]]''}}</small><ref>''(...) de aquí adelante para siempre jamás nunca ellos nin alguno dellos serán de bandos ni de parcialidad en esta dicha villa de Bilbao nin en todo el condado de Vizcaya con las Encartaciones de Oñez nin de Gamboa.'' (Capitulat de Garci López de Chinchilla).</ref>.

Qu'ei despuish sègles ua vila de grana activitat [[Comèrci|comerciau]] per'mor dera sua [[ria]] e deth son pòrt, via de sortida deth [[hèr]] biscaïn<ref>Cfr. {{Cita|''Macbeth''}} ([[William Shakespeare]]): {{Cita|''Sir, in my heart there was a kind of fighting, that would not let me sleep. Methough I lay worse than the mutines in the bilboes''}}, ''the bilboes'' valent a díder 'eths [[hèr]]s', eras cadeas tà ligar eths [[pè]]s o eras [[man]]s deths presoèrs.</ref> e dera [[lana]] de [[Castelha]] e via d'entrada deras manufacturas deth [[nòrd]] d'[[Euròpa]], deth [[carbon]] e dera [[Gadus morhua|merluça]].

En [[1870]] qu'annexè ua partida d'[[Abando]], puish era comuna tota en [[1890]]. Eth 1èr de genèr de [[1925]] qu'annexè [[Begoña]] e [[Deustua]].

=== Galeria ===
<gallery perrow="3">
Fichièr:Bilbao - Catedral de Santiago 43.JPG|[[Catedrala de Sant Jaume de Bilbao|Catedrau de Sant Jacme]]
Fichièr:Bilbao - Santos Juanes 25.JPG|[[Glèisa dei Sants Joans (Bilbao)|Glèisa deths Sants Joans]]
Fichièr:Bilbao Museo Arqueológico, Etnográfico e Histórico Vasco 5.jpg|[[Claustre]] deth [[Musèu Arqueologic, Etnografic e Istoric Basco (Bilbao)|Musèu Arqueologic Basco]]
</gallery>

== Nòtas ==
<references />

{{Comunas de Biscaia}}

[[Categoria:Comuna de Biscaia]]

[[an:Bilbau]]
[[ar:بلباو]]
[[ast:Bilbao]]
[[be:Горад Більбаа]]
[[bg:Билбао]]
[[br:Bilbo]]
[[ca:Bilbao]]
[[ce:Билбао]]
[[ckb:بیلباو]]
[[cs:Bilbao]]
[[cy:Bilbo]]
[[da:Bilbao]]
[[de:Bilbao]]
[[el:Μπιλμπάο]]
[[en:Bilbao]]
[[eo:Bilbao]]
[[es:Bilbao]]
[[et:Bilbao]]
[[eu:Bilbo]]
[[ext:Bilbau]]
[[fa:بیلبائو]]
[[fi:Bilbao]]
[[fr:Bilbao]]
[[gd:Bilbao]]
[[gl:Bilbao - Bilba]]
[[he:בילבאו]]
[[hr:Bilbao]]
[[hu:Bilbao]]
[[hy:Բիլբաո]]
[[id:Bilbao]]
[[ie:Bilbao]]
[[io:Bilbao]]
[[is:Bilbao]]
[[it:Bilbao]]
[[ja:ビルバオ]]
[[jv:Bilbao]]
[[ka:ბილბაო]]
[[kk:Бильбао]]
[[ko:빌바오]]
[[kw:Bilbao]]
[[la:Bilbaum]]
[[lad:Bilbao]]
[[lb:Bilbao]]
[[li:Bilbao]]
[[lmo:Bilbao]]
[[lt:Bilbao]]
[[lv:Bilbao]]
[[mhr:Бильбао]]
[[mn:Бильбао]]
[[mr:बिल्बाओ]]
[[nah:Bilbao]]
[[nl:Bilbao]]
[[nn:Bilbao]]
[[no:Bilbao]]
[[os:Бильбао]]
[[pl:Bilbao]]
[[pms:Bilbo / Bilbao]]
[[pt:Bilbau]]
[[qu:Bilbao]]
[[ro:Bilbao]]
[[roa-rup:Bilbao]]
[[ru:Бильбао]]
[[sc:Bilbao]]
[[scn:Bilbao]]
[[sco:Bilbao]]
[[simple:Bilbao]]
[[sk:Bilbao]]
[[sr:Билбао]]
[[sv:Bilbao]]
[[th:บิลบาโอ]]
[[tl:Bilbao]]
[[tr:Bilbao]]
[[ug:Bilbaw]]
[[uk:Більбао]]
[[vi:Bilbao]]
[[vo:Bilbao]]
[[war:Bilbao]]
[[xmf:ბილბაო]]
[[zh:毕尔巴鄂]]