Revision 1952324 of "Eròdes lo Grand" on ocwiki

{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
<!--Article redigit en lengadocian-->
{{Omon|Eròdes (omonimia)}}
[[Fichièr:Herod coin.jpg|thumb|right|250px|[[Moneda]] d'Eròdes lo Grand.]]
'''Eròdes lo Grand''' (var. '''Eròdes lo Gran''') (Ἡρῴδης en grèc, הורדוס ''Hordos'' / הורדוס ''Horodos'' en ebrieu / aramèu) (73-4 abC) foguèt [[rei]] de [[Judèa]], [[Galilèa]], [[Samària]], e [[Idumèa]] tre 40 abC fins a 4 abC. 

Filh d'Antipater o Antipas, un edomita que Roma recompensèt sa fidelitat en lo designar governador de Judèa en 47 abC, e de Cipros, una princessa aràbia de [[Petra]]. Encara que los edomitas, coma lo paire d'Eròdes, èran pas de [[josieu]]s, en 125 abC èran estats someses pel macabèu [[Joan Ircan]] e les èra estat impausada la religion josva e èran considerats coma assimilats. Quand Eròdes succediguèt a son paire, cap a 40 abC, obtenguèt del Senat roman lo títol de rei de Judèa.

Sa primièra femna èra Doris, mas en 38 abC se maridèt amb Mariamne, filha d'Ircan II, del linhatge dels macabèus o [[asmonean]]s. Se desfaguèt de sos rivals: mandèt tuar Antigon, filh d'Aristòbul II de Judèa per se garantir del títol reial, en mai de la maire e lo fraire (l'èxrei Aristòbul III) de sa femna Mariamne, e de dos dels filhs qu'aguèt de Mariamne, Alexandre e Aristòbul, acusats de conspiracion (6 abC); lo denonciant èra estat Antipater, lo filh qu'aguèt de sa primièra femna Doris; aquel foguèt tanben executat en 4 abC acusat d'aver ensajat d'empoisonar Eròdes. 

Se maridèt tanben amb dos [[neboda]]s de noms desconeguts, amb Mariamne II (filha del grand sacerdòt Simon), amb la samaritana Maltace, amb la [[Jerusalèm|jerosolimitana]] Cleopatra, amb Palas, amb Fedra (maire de Roxana), e amb Elpis (maire de Salomé). 

Eròdes foguèt un bon governant mas pauc car. En 25 abC, una annada de fam, vendèt las riquesas de sos palaises{{exp|[''/palaisses'']}} per crompar en [[Egipte]] de [[blat]] que despartiguèt entre lo pòble. En 22 abC comencèt lo bastiment del [[temple de Jerusalèm]]. Fondèt tanben la [[ciutat]] de [[Cesarèa]]. 

Sos filhs foguèron: 
* Antipater, de sa femna Doris. 
* Aristòbul, Alexandre, Salampsi e Cipros, de sa femna Mariamne.
* [[Eròdes Filip II]], de sa femna Mariamne II.
* [[Eròdes Archelau]], [[Eròdes Antipas]] e Olimpias, de sa femna Maltace.
* Filip, de sa femna Cleòpatra.  
* Fasael, de sa femna Palas. 

Moriguèt a [[Jerusalèm]] lo 12 o lo 13 de març de 4 abC. Encara que designèt eretièr [[Eròdes Archelau]], [[Octavi August]] despartiguèt lo reialme de Judèa entre tres: 
* [[Eròdes Archelau]], etnarca de Judèa, [[Samària]] e [[Idumèa]].  
* [[Eròdes Antipas]], tetrarca de Galilèa e [[Perèa]]. 
* [[Eròdes Filip II]], tetrarca de Bashan ([[Batanèa]]), Gaulanitida ([[Golan]]), Traconitida e Auranitida.

{{DEFAULTSORT:Eròdes}}

[[Categoria:Antiquitat]]
[[Categoria:Personalitat politica de la Roma antica]]
[[Categoria:Israèl antic]]
[[Categoria:Personatge del Novèl Testament]]
[[Categoria:Naissença en -73]]
[[Categoria:Decès en -4]]

{{Ligam AdQ|fi}}