Revision 80916 of "ଦିଗ" on orwiki

{{ମୁଣ୍ଡିଆ}}
[[ଫାଇଲ:Brosen windrose.svg|thumb|300px|right|ଦିଗ ସୂଚକ କମ୍ପାସ]]

== ଦିଗ ==
ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଏହି ୪ଟି ଦିଗ ଓ ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ନୈଋତ ଓ ଐଶାନ୍ୟ, ଏହି ୪ଟି ବିଦିକ୍ ବା ଦିକ୍କୋଣ ବା ବିଦିଗ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଓ ନିମ୍ନ, ଏରୂପେ ୧୦ଟି କୁ ଦିକ୍ ବା ଦିଗ ବୋଲାଯାଏ ୤ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଉଦୟ ହୁଏ ତାହା ପୂର୍ବ ଦିଗ ୤ ପୂର୍ବ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟର ମୁହଁ ପୂର୍ବକୁ, ପିଠି ପଶ୍ଚିମକୁ, ଡାହାଣ (ଦକ୍ଷିଣ) ହାତ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଓ ବାମ ହାତ ଉତ୍ତରକୁ ରହେ; ମୁଣ୍ଡ ଉପର ଆଡ଼ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଓ ଗୋଡ଼ ତଳ ଆଡ଼ ଅଧଃ ୤ ନକ୍ସା ଆଦିର ଉପର ପାଖ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଓ ତଳ ପାଖ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଓ ନକ୍ସାକୁ ଚାହିଁବା ଲୋକର ଡାହାଣ ହାତ ପାଖ ନକ୍ସାର ପୂର୍ବ ଦିଗ ଓ ବାମ ହାତ ପାଖ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ବୋଲି କଳ୍ପିତ ହୁଏ ୤

* ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ: ଇଶାନ ବା ଐଶାନ୍ୟ କୋଣ
* ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ: ବାୟୁ ବା ବାୟବ୍ୟ କୋଣ
* ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ: ଅଗ୍ନିକୋଣ
* ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ: ନୈଋତ କୋଣ
ଜାହାଜିଆମାନେ ଦିଗ ବାରଣ କରିବାକୁ କମ୍ପାସ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ୤ ଜାହାଜିଆ ଭାଷାରେ ଦିଗ ବିଦିଗମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥା- ଉତ୍ତର: ଗାହି, ସୋଇଲ: ଦକ୍ଷିଣ, ଡହରା: ପୁର୍ବ, ପିଛାଡ଼ି: ପଶ୍ଚିମ, ଗାହିମତଲେଇ: ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ, ବେଗଣିୟା ପିଛାଡ଼ି: ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ ପିଛାଡ଼ି: ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ ଡହରା: ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ, ଘୋଷ: ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ, ଦମନ୍: ତଳ, ଉଜା: ଡାହାଣ ଓ ଡାହୁ: ବାମ

== ପୌରାଣିକ ମତେ ==
[[ପୁରାଣ]] ମତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ଏହି ଦିଗକୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବାରୁ ଏହି ଦିଗ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ନାମରେ କଥିତ ହେଲା ୤

ପୂର୍ବଦିଗର ରକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ-ଯମ, ଉତ୍ତର-କୁବେର, ପଶ୍ଚିମ-ବରୂଣ, ବାୟୁ-ବାୟୁ ବା ମରୁତ, ଐଶାନ୍ୟ-ଇଶାନ ବା ଶିବ, ଅଗ୍ନି-ଅଗ୍ନି, ନୈଋତ-ନୈଋତ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ-ବ୍ରହ୍ମା, ଅଧଃ-ଅନନ୍ତ ୤ 

== ଆଧାର ==
{{ଆଧାର}}

<!-- ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ-->

[[af:Windrigtings]]
[[ar:اتجاه سماوي]]
[[ast:Puntu cardinal]]
[[be:Кірункі свету]]
[[bjn:Mata angin]]
[[br:Pevar avel]]
[[bs:Strane svijeta]]
[[ca:Punt cardinal]]
[[cs:Světová strana]]
[[de:Himmelsrichtung]]
[[el:Σημεία ορίζοντος]]
[[en:Cardinal direction]]
[[eo:Kompasdirektoj]]
[[es:Punto cardinal]]
[[et:Ilmakaared]]
[[eu:Puntu kardinal]]
[[fa:جهت‌یابی]]
[[fi:Ilmansuunta]]
[[fr:Point cardinal]]
[[frr:Hemelswaier]]
[[gan:方向]]
[[gl:Punto cardinal]]
[[he:רוחות השמים]]
[[hi:दाहिना]]
[[hr:Strane svijeta]]
[[hu:Égtáj]]
[[id:Mata angin]]
[[io:Kardinala punti]]
[[is:Höfuðátt]]
[[it:Punto cardinale]]
[[ja:方位]]
[[jv:Mata angin]]
[[kg:Nzila ya busole]]
[[km:ទិស]]
[[kn:ದಿಕ್ಕು]]
[[ko:방위]]
[[ksh:Hemmelsreshtung]]
[[la:Regiones caeli]]
[[lez:Экуьнин патар]]
[[lmo:Punt cardinal]]
[[lv:Debespuse]]
[[map-bms:Mata angin]]
[[mk:Страни на светот]]
[[ms:Mata angin]]
[[nl:Windstreek]]
[[no:Himmelretning]]
[[nov:Busolal direktiones]]
[[oc:Punt cardinal]]
[[pam:Mamuntukan a nangan]]
[[pl:Strony świata]]
[[pt:Ponto cardeal]]
[[qu:Tawantin iñu]]
[[ro:Puncte cardinale]]
[[ru:Стороны света]]
[[se:Almmiguovllut]]
[[sh:Strane sveta]]
[[simple:Cardinal direction]]
[[sk:Svetová strana]]
[[so:Afarta jiho]]
[[sq:Anët e horizontit]]
[[sr:Стране света]]
[[sv:Väderstreck]]
[[ta:நேர்திசை]]
[[tpi:Kadinol daireksion]]
[[tr:Yön]]
[[tt:Дөнья яклары]]
[[uk:Сторони світу]]
[[uz:Dunyo tomonlari]]
[[wa:Cwate costés del Daegne]]
[[zh:方位]]
[[zh-classical:四方]]
[[zh-yue:方位]]