Difference between revisions 81392 and 81397 on pawiki

< previous diff
next diff >
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ (1)
[[Image:Guru Granth Sahib By Bhai Pratap Singh Giani.jpg|right|thumb|ਇੱਕ ਹਸਤਲਿਖਿਤ  [[ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]]  [[ਗੁਰਮੁਖੀ]] ਵਿੱਚ|right]]{{ਬੇ-ਹਵਾਲਾ|ਤਾਰੀਖ਼=ਅਗਸਤ ੨੦੧੨}}
{{ਉਦਾਸੀਨਤਾ|ਤਾਰੀਖ਼=ਅਗਸਤ ੨੦੧੨}}
'''  ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ''' ({{ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ|Gurmukhi script}}) ਇੱਕ [[ਲਿਪੀ]] ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  

ਲਫ਼ਜ਼ ''ਗੁਰਮੁਖੀ'' ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੈ  ਗੁਰੂਵਾਂਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ। ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ‘ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਦਯੋਤਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ,  ਕਿਉਂਕਿ ਮੂੰਹ ਵਲੋਂਨਾਲ਼ ਲਿਪੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।   ਪਰ ਬਾਣੀ ਵਲੋਂ ਚਲਕੇ ਉਸ ਬਾਣੀ ਕਿ ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਰੂੜ ਹੋ ਗਿਆ।   ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰਗੁਰੂਵਾਂਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕੀਤਾ। ਵਰਨਾ ਸਿੰਧ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਬਣਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ੩੨ ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ।

== ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੈਂਤੀ ==
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ੩੫ ਵਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਬਿਲਕੁੱਲ ਖਾਸ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਐਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਬਾਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਇਕੱਲੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਹੁੰਦੇ। ਵਿਸਥਾਰ ਵਲੋਂ ਸੱਮਝਣ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।

(contracted; show full)[[nl:Gurmukhi]]
[[nn:Gurmukhi]]
[[pl:Pismo gurmukhi]]
[[pnb:گرمکھی]]
[[ru:Гурмукхи]]
[[sv:Gurmukhi]]
[[th:อักษรคุรมุขี]]
[[zh:古木基文]]