Difference between revisions 85482 and 88980 on pawiki

< previous diff
next diff >
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ (1)
{{ਬੇ-ਹਵਾਲਾ|ਤਾਰੀਖ਼=ਅਗਸਤ ੨੦੧੨}}
{{ਉਦਾਸੀਨਤਾ|ਤਾਰੀਖ਼=ਅਗਸਤ ੨੦੧੨}}
'''ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ''' ਇੱਕ [[ਲਿਪੀ]] ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਫ਼ਜ਼ ''ਗੁਰਮੁਖੀ'' ਦਾ ਮਤਲਬਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ। ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਾਣੀ ਦਾ ਦਯੋਤਲਖਾਇਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ,  ਕਿਉਂਕਿ ਮੂੰਹ ਨਾਲ਼ ਲਿਪੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਬਾਣੀ ਵਲਤੋਂ ਚਲਕੇ ਉਸ ਬਾਣੀ ਕਿਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਰੂੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕੀਤਾ। ਵਰਨਾ ਸਿੰਧ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਬਣਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਆਵਾਜ਼ਸਵਰ ਅਤੇ ੩੨ ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ।

== ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੈਂਤੀ ==
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ੩੫ ਵਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂੇ ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਬਿਲਕੁੱਲ ਖਾਸ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਣਾ ਉਹ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ । ਸਿਰਫ ਐਰੜਾ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਬਾਕੀ ਪਹਿਲਾਂੇ ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਇਕੱਲੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਿਉਯੁਕਤ ਹੁੰਦੇ। ਵਿਸਥਾਰ ਵਲੋਂਨਾਲ ਸੱਮਝਣ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।

{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;"
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
! colspan="2" | ਅੱਖਰ
! colspan="2" | ਅੱਖਰ
! colspan="2" | ਅੱਖਰ
! colspan="2" | ਅੱਖਰ
(contracted; show full)[[nl:Gurmukhi]]
[[nn:Gurmukhi]]
[[pl:Pismo gurmukhi]]
[[pnb:گرمکھی]]
[[ru:Гурмукхи]]
[[sv:Gurmukhi]]
[[th:อักษรคุรมุขี]]
[[zh:古木基文]]