Difference between revisions 31863647 and 44805029 on plwiki

next diff >
Szlak Zbójników Karpackich
{{Szlak turystyczny infobox
 |nazwa_szlaku      = Szlak Zbójników Karpackich
 |szlak_grafika     =
 |państwo           = [[Polska]]
 |województwo       = [[województwo śląskie|śląskie]]
 |początek          = [[Żywiec]]
 |przez             = [[Polska]]<br />[[Słowacja]]<br />[[Czechy]]<br />[[Ukraina]]<br />[[Rumunia]]
 |koniec            = [[Marmarosz (kraina historyczna)|Maramuresz]]
 |kod               =
 |numer             =
 |kolor             =
 |długość           = 4000
 |etapy             =
 |typ               = pieszo-samochodowy
}}
[[Plik:ZAMEK ORAWSKI SLOWACJA.jpg|thumb|left|Zamek Orawski na Słowacji]]
[[Plik:ZBOJNICKA KAPLICZKA W ZAWOI POLICZNE.jpg|thumb|Zbójnicka Kapliczka w Zawoi Policzne]]

'''Szlak Zbójników Karpackich''' – pieszo-samochodowy [[Szlak turystyczny|znakowany szlak turystyczny]] przebiegający przez 5 krajów ([[Polska]], [[Słowacja]], [[Czechy]], [[Ukraina]], [[Rumunia]]), który będzie najdłuższym szlakiem tematycznym na terenie tych państw<ref>Gazeta Wyborcza, 25.11.2009.</ref>.

== Informacje ogólne ==
Międzynarodowy Szlak Zbójników Karpackich jest nowoczesnym i oryginalnym sieciowym produktem turystycznym. [[Sieciowy produkt turystyczny]] to nic innego jak gotowa do sprzedaży spakietyzowana oferta, opierająca się o rozproszoną strukturę podmiotów, atrakcji, miejsc, punktów obsługi, obiektów, funkcjonująca jako jedna spójna koncepcja posiadająca wspólny, wiodący silny wyróżnik (markę) produktu. Tym oryginalnym wyróżnikiem jest zbójnicki mit. Mit bardzo głęboko i pozytywnie zakorzeniony w społeczeństwie nie tylko polskim, ale i słowackim, czeskim, ukraińskim i rumuńskim. Szlak Zbójników Karpackich jest produktem bazującym przede wszystkim na regionalizmie, góralszczyźnie, folklorze, karpackim dziedzictwie narodowym pięciu krajów.
[[Plik:CERKIEW W BUDESTI - RUMUNIA.JPG|thumb|left|Cerkiew w Budesti w Rumunii]]
Zbójnictwo stało się jednym z wiodących tematów folkloru, na jego kanwie zrodził się interesujący mit, nawiązujący do starych struktur indoeuropejskich mitów bohaterskich, w których obok starożytnych herosów znalazł swe miejsce [[król Artur]] i jego rycerze. Mitem zbójnickim rządzą te same prawa, pojawiają się w nim te same schematy: szlachetność, siła, walka z niesprawiedliwością, a nawet miłość i zdrada kobiety. Wreszcie mit ten, jak żaden inny element kultury ludowej Karpat, stał się motywem, który na stałe wszedł w kulturę elitarną – powieść, poezję, muzykę, plastykę, i jako taki po dziś dzień znajduje odbiorcę. Być może u źródeł jego popularności leży odwieczne dążenie człowieka do wyrównania krzywd, zwalczania niesprawiedliwości, przeciwstawiania siły i bogactwa słabości i biedzie. Mit taki wybiela bohatera, przemilcza wszystko, co nie godzi się z jego wyobrażeniem, z czasem zaciera się granica pomiędzy legendą a rzeczywistością. Z takim procesem mamy do czynienia także w wypadku zbójnictwa i trudno dziś ustalić, gdzie kończy się prawda, a zaczyna uformowana przez procesy kulturowe legenda.

Szlak Zbójników Karpackich powstał dla usystematyzowania wiadomości o zbójnictwie, które do tego czasu były bardzo chaotyczne i nieprecyzyjne. Idea przewodnia, która towarzyszyła twórcy szlaku była związana z pokazaniem unikatowego rdzenia kultury i tradycji krajów, które zlokalizowane są na łuku Karpat. [[Zbójnictwo]] to magia, to tajemnica, która w najbliższym czasie zacznie generować potężny ruch turystyczny zarówno w Polsce jak i w pozostałych krajach które autor wyeksponował tworząc szlak. [[Zbójnictwo ludowe]] to także bardzo chwytliwy medialnie wyróżnik Polski na tle innych krajów, który powinien być wykorzystany w promocji Polski przez [[Polską Organizację Turystyki]] na arenie międzynarodowej. [[Polska]] była miejscem największego nasilenia zbójnictwa karpackiego w XVI, XVII i XVIII wieku. Za stolicę zbójnictwa karpackiego autor obrał Żywiecczyznę.

Wielka literatura ugruntowała przekonanie bardzo powszechne choć nie uzasadnione, iż kolebką zbójnictwa jest Janosikowe [[Podhale]] (Janosik na Podhalu nigdy nie przebywał!). Gdy polscy pisarze poczęli w pierwszej połowie XIX wieku odwiedzać [[Tatry]], podziwiać ich piękno i kulturę mieszkańców Podhala, zwrócili uwagę na opowieści zbójnickie i na podanie o Janosiku. [[Seweryn Goszczyński]] i [[Lucjan Siemieński]] zebrali i ogłosili parę opowiadań z tego zakresu, torując w ten sposób drogę pisarzom drugiej generacji. Wtedy to [[Zakopane]] stawało się bardzo znanym i popularnym uzdrowiskiem, stacja turystyczną i stolica Podhala. Zakopane stało się w tym czasie bardzo modne. Na czele pisarzy drugiej generacji stanął [[Henryk Sienkiewicz]], który w Potopie wprowadził górali tatrzańskich, ratujących Jana Kazimierza z pułapki podczas szwedzkiego najazdu.
Inne ziemie górskie żyły przeto w cieniu Podhala tym więcej, iż właśnie obszar najbardziej nasycony ruchem zbójnictwa, [[Beskidy]] Śląsko-Żywieckie, nie miały szczęścia do wielkich piór, które rozniosłyby imię zbójnictwa tego, typowo antyszlacheckiego i o cechach patriotycznych, ruchu. Trzeba pamiętać, ze to właśnie Żywiecczyzna powinna być uznawana za stolicę zbójnictwa karpackiego, a nie skalne Podhale!

Miejsca na Szlaku Zbójników Karpackich stanowią wielkie bogactwo regionów karpackich. Oddają jego specyfikę i określają kulturową tożsamość. Ich unikatowość i autentyczność sprawia, że są integralną częścią europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Ze względu zarówno na walory krajobrazowe, czystość środowiska, architekturę drewnianą, sakralną, jak i mozaikę etniczną, [[region karpacki]] posiada bardzo wysoki potencjał turystyczny.
Szlak Zbójników Karpackich jest drugim po [[Szlaku Zabytków Techniki]] tak ambitnym projektem na polskiej arenie turystycznej. Szlak Zbójników Karpackich to tematyczny, pieszo – samochodowy szlak turystyczny o zasięgu międzynarodowym, obejmujący obiekty przyrodnicze i antropogeniczne związane z dziedzictwem kulturalnym regionu karpackiego. Tworzy go około 600 miejsc związanych z tradycją zbójnicką, opryszkowską i hajdamacką. Szlak obejmuje miejsca legendarnego ukrycia zbójnickich skarbów, zbójnickie zamczyska, skanseny architektury ludowej, przydrożne zapomniane kapliczki o zbójnickiej tradycji, izby pracy twórczej, zabytki architektury sakralnej, Parki Narodowe, Parki Krajobrazowe<ref>Wirtualna Polski, 22.12.2009.</ref>.

=== Przebieg szlaku ===
* '''[[Polska]]'''
# [[Beskid Żywiecki]]
# [[Beskid Śląski]]
# [[Beskid Mały]]
# [[Beskid Makowski]]
# [[Beskid Sądecki]]
# [[Beskid Wyspowy]]
# [[Gorce]]
# [[Spisz]]
# [[Pieniny]]
# [[Orawa (region)|Orawa]]
# [[Podhale]]
# [[Tatry]]
# [[Śląsk Cieszyński]]
# [[Kotlina Oświęcimska]]
# [[Góry Świętokrzyskie]]
# [[Beskid Niski]]
# [[Bieszczady]]

* '''[[Słowacja]]'''
# [[słowacka Orawa]] i [[Spisz]]
# [[Tatry Bielskie]]
# [[Tatry Wysokie]]
# [[Niżne Tatry|Tatry Niżne]] z Liptowem
# [[słowackie Tatry Zachodnie]]
# [[Górne Poważe]] i [[Turec]]
# [[Mała Fatra]], [[Wielka Fatra]]
# [[Gemer]], [[Łańcuch Rudaw Słowackich|Rudawy Słowackie]]
# [[Słowacja Północno-Wschodnia]]

* '''[[Czechy]]'''
# [[Beskid Śląsko-Morawski]]

* '''[[Ukraina]]'''
# [[Czarnohora]]
# [[Gorgany]]
# [[ukraińska Bukowina]]

* '''[[Rumunia]]'''
# [[rumuńska Bukowina]]
# [[Marmarosz|Maramuresz]]

=== Ciekawostki ===
Szlak Zbójników Karpackich posiada imponującą długość ok. 4,000 km. Jeśli ktoś chciałby go przejść zajęło by mu to około 500 dni.

{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.zbojnickiszlak.pl/ Szlak Zbójników Karpackich]
* [http://e-beskidy.com/component/content/article/66/1736.html O Szlaku Zbójników Karpackich w Beskidzkim Serwisie Internetowym]
* [http://www.rp.pl/artykul/232590,390173_Ruszyl_Szlak_Zbojnikow_Karpackich.html O uruchomieniu Szlaku Zbójników Karpackich]

[[Kategoria:Szlaki turystyczne w województwaie śląskiegom]]